കൃഷ്ണസ്യ മതമാസ്ഥായ പ്രയയൌ ഭരതര്ഷഭഃ। ദ്വാരകായാ ഉപവനേ തസ്ഥൌ വൈ കാര്യസാധനഃ
കൃഷ്ണന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ച്, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ ദ്വാരകയുടെ സമീപത്തുള്ള ഒരു വനത്തിൽ പോയി, അവിടെയിരുന്ന് തന്റെ ലക്ഷ്യം പൂർത്തിയാക്കാൻ തയ്യാറായി.
നിവൃത്തേ ഹ്യുത്സവേ തസ്മിന്ഗിരൌ രൈവതകേ തദാ। വൃഷ്ണയോഽപ്യഗമന്സര്വേ പുരീം ദ്വാരവതീമനു
രൈവതകപർവതത്തിൽ ഉത്സവം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാ വൃഷ്ണികളും ദ്വാരക നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ചിന്തയാനസ്തതോ ഭദ്രാമുപവിഷ്ടഃ ശിലാതലേ। രമണീയേ വനോദ്ദേശേ ബഹുപാദപസംവൃതേ
സുന്ദരമായ വനഭാഗത്ത്, വലിയ മരങ്ങൾ നിറഞ്ഞിടത്ത്, കല്ലിൻമേൽ ഇരുന്ന് സുഭദ്രയെ ഓർത്ത് അർജുനൻ ആലോചിച്ചു.
സാലതാലാശ്വകര്ണൈശ്ച ബകുലൈരര്ജുനൈസ്തഥാ। ചമ്പകാശോകപുന്നാഗൈഃ കേതകൈഃ പാടലൈസ്തഥാ
അവിടെ ശാല, താള, അശ്വകർണ, ബകുല, അർജുന, ചംപക, അശോക, പുന്നാഗം, കേതകം, പാടലമരങ്ങൾ എന്നിവയുണ്ടായിരുന്നു.
കര്ണികാരൈരശോകൈശ്ച അങ്കോലൈരതിമുക്തകൈഃ। ഏവമാദിഭിരന്യൈശ്ച സംവൃതേ സ ശിലാതലേ
കർണികാരം, അശോകം, അങ്കോലം, അതിമുക്തം തുടങ്ങിയ മറ്റു മരങ്ങളും ആ കല്ലിൻ ചുറ്റും വളർന്നു നിന്നു.
പുനഃപുനശ്ചിന്തയാനഃ സുഭദ്രാം ഭദ്രഭാഷിണീമ്। യദൃച്ഛയാ ചോപപന്നാന്വൃഷ്ണിവീരാന്ദദര്ശ സഃ
മധുരഭാഷിണിയായ സുഭദ്രയെ വീണ്ടും വീണ്ടും ഓർത്തുകൊണ്ടിരിക്കെ, അർജുനൻ യാദൃശ്ചികമായി വൃഷ്ണിവീരന്മാരെ സമീപത്തേക്ക് വരുന്നത് കണ്ടു.
ബലദേവം ച ഹാര്ദിക്യം സാമ്ബം സാരണമേവ ച। പ്രദ്യുമ്നം ച ഗദം ചൈവ ചാരുദേഷ്ണം വിദൂരഥമ്
ബലരാമനും ഹാർദിക്യപുത്രനും സാംബനും സാരണമെന്നവനും, പ്രദ്യുമ്നനും ഗദനും ചാരുദേഷ്ണനും വിദൂരഥനും,
ഭാനും ച ഹരിതം ചൈവ വിപൃഥും പൃഥുമേവ ച। തഥാന്യാംശ്ച ബഹൂന്പശ്യന്ഹൃദി ശോകമധാരയത്
ഭാനു, ഹരിത, വിപൃതു, പൃതു ഇവരെയും, മറ്റു പലരെയും കണ്ടപ്പോൾ അവൻ ഹൃദയത്തിൽ ദു:ഖം നിറച്ചു.
തതസ്തേ സഹിതാഃ സര്വേ യതിം ദൃഷ്ട്വാ സമുത്സുകാഃ। വൃഷ്ണയോ വിനയോപേതാഃ പരിവാര്യോപതസ്ഥിരേ
അപ്പോൾ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് ആ യതിയെ കണ്ടപ്പോൾ ആകാംക്ഷയോടെ, വിനയത്തോടെ വൃഷ്ണികൾ ചുറ്റി വന്നു സമീപിച്ചു.
തതോഽര്ജുനഃ പ്രീതമനാഃ സ്വാഗതം വ്യാജഹാര സഃ। ആസ്യതാമാസ്യതാം സര്വൈ രമണീയേ ശിലാതലേ
അപ്പോൾ അർജുനൻ സന്തോഷത്തോടെ സ്വാഗതം പറഞ്ഞു: 'എല്ലാവരും ഈ മനോഹരമായ കല്ലിൻമേൽ ഇരിക്കൂ.'
ഇത്യേവമുക്താ യതിനാ പ്രീതാസ്തേ യാദവര്ഷഭാഃ। ഉപോപവിവിശുഃ സര്വേ തേ സ്വാഗതമിതി ബ്രുവന്
യതി ഇങ്ങനെ വിളിച്ചപ്പോൾ, യാദവശ്രേഷ്ഠന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ 'സ്വാഗതം' എന്നു പറഞ്ഞു എല്ലാവരും ഇരുന്നു.
പരിതഃ സന്നിവിഷ്ടേഷു വൃഷ്ണിവീരേഷു പാണ്ഡവഃ। ആകാരം ഗൂഹമാനസ്തു കുശലപ്രശ്നമബ്രവീത്
വൃഷ്ണിവീരന്മാർ ചുറ്റും ഇരിക്കുമ്പോൾ, പാണ്ഡവൻ തന്റെ രൂപം മറച്ചു വെച്ച് അവരോടു ക്ഷേമം ചോദിച്ചു.
സര്വത്ര കുശലം ചോക്ത്വാ ബലദേവോഽബ്രവീദിദമ്। പ്രസാദം കുരു മേ വിപ്ര കുതസ്ത്വം ചാഗതോ ഹ്യസി
എല്ലാം സുഖമാണെന്ന് പറഞ്ഞശേഷം, ബലരാമൻ പറഞ്ഞു: 'സ്വാമീ, ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കണം; എവിടുനിന്നാണ് നിങ്ങൾ വന്നത്?'
ത്വയാ ദൃഷ്ടാനി പുണ്യാനി വദ ത്വം വദതാംവര। പര്വതാംശ്ചൈവ തീര്ഥാനി വനാന്യായതനാനി ച
'നിങ്ങൾ തിരുനാടുകളെ കണ്ടിട്ടുണ്ട്; പരമോത്തമനേ, പർവ്വതങ്ങളും തീർത്ഥങ്ങളും കാടുകളും ക്ഷേത്രങ്ങളും ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.'
തീര്ഥാനാം ദര്ശനം ചൈവ പര്വതാനാം ച ഭാരത। ആപഗാനാം വനാനാം ച കഥയാമാസ താഃ കഥാഃ
അവൻ തീർത്ഥങ്ങൾ, പർവ്വതങ്ങൾ, നദികൾ, കാടുകൾ എന്നിവയുടെ കഥകൾ പറഞ്ഞു, ഭാരത.
ശ്രുത്വാ ധര്മകഥാഃ പുണ്യാ വൃഷ്ണിവീരാ മുദാന്വിതാഃ। അപൂജയംസ്തദാ ഭിക്ഷും കഥാന്തേ ജനമേജയ
ആ ധർമ്മകഥകൾ കേട്ടപ്പോൾ, വൃഷ്ണിവീരന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ആ ഭിക്ഷുവിനെ കഥകൾ കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആദരിച്ചു, ജനമേജയ.
തതസ്തു യാദവാഃ സര്വേ മന്ത്രയന്തി സ്മ ഭാരത। അയം ദേശാതിഥിഃ ശ്രീമാന്യതിലിങ്ഗധരോ ദ്വിജഃ
അതിനുശേഷം എല്ലാ യാദവരും ആലോചിച്ചു, ഭാരത: 'ഈ അതിഥി, യതിചിഹ്നങ്ങളുള്ള ഈ ബ്രാഹ്മണൻ, മഹത്വമുള്ളവനാണ്.'
ആവാസം കമുപാശ്രിത്യ വസേത നിരുപദ്രവഃ। ഇത്യേവം പ്രബ്രുവന്തസ്തു രൌഹിണേയം ച യാദവാഃ
'ഇവൻ ഇവിടെ അഭയം തേടി നിർഭയമായി താമസിക്കട്ടെ,' എന്നിങ്ങനെ യാദവർ രോഹിണിപുത്രനോടു പറഞ്ഞു.
ദദൃശുഃ കൃഷ്ണമായാന്തം സര്വേ യാദവനന്ദനമ്। ഏഹി കേശവ താതേതി രൌഹിണേയോ വചോഽബ്രവീത്
എല്ലാ യാദവരും യാദവരുടെ പ്രിയനായ കൃഷ്ണൻ വരുന്നത് കണ്ടു; രോഹിണിപുത്രൻ പറഞ്ഞു: 'വാ, കേശവ, പ്രിയനേ.'
യതിലിങ്ഗധരോ വിദ്വാന്ദേശാതിഥിരയം ദ്വിജഃ। വര്ഷമാസനിവാസാര്ഥമാഗതോ നഃ പുരം പ്രതി। സ്ഥാനേ യസ്മിന്നിവസതു തന്മേ ബ്രൂഹി ജനാര്ദന
'യതിചിഹ്നങ്ങളുള്ള ഈ പണ്ഡിതൻ നമ്മുടെ അതിഥിയാണ്; നാലു മാസത്തേക്ക് ഇവിടെ താമസിക്കാൻ വന്നിരിക്കുന്നു; അവൻ എവിടെ താമസിക്കണമെന്ന് ദയവായി പറയൂ, ജനാർദ്ദന.'
ത്വയി സ്ഥിതേ മഹാഭാഗ പരവാനസ്മി ധര്മതഃ। സ്വയം തു രുചിരേ സ്ഥാനേ വാസയേര്യദുനന്ദന
'നീ ഇവിടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, മഹാഭാഗനേ, ഞാൻ ധർമ്മത്തിന് കീഴിലാണ്; എന്നാൽ, യാദവപ്രിയനേ, നീ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്ത് അവൻ താമസിക്കട്ടെ.'
പ്രീതഃ സ തേന വാക്യേന പരിഷ്വജ്യ ജനാര്ദനമ്। ബലദേവോഽബ്രവീദ്വാക്യം ചിന്തയിത്വാ മഹാബലഃ
അവന്റെ വാക്കുകളിൽ സന്തോഷംകൊണ്ട്, ബലരാമൻ ജനാർദ്ദനനെ അണക്കി, ആ മഹാബലൻ ആലോചിച്ച് പറഞ്ഞു.
ആരാമേ തു വസേദ്ധീമാംശ്ചതുരോ വര്ഷമാസകാന്। കന്യാഗൃഹേ സുഭദ്രായാ ഭുക്ത്വാ ഭോജനമിച്ഛയാ
'ഈ ജ്ഞാനി നാലു മാസത്തേക്ക് തോട്ടത്തിൽ താമസിക്കട്ടെ; ഭക്ഷണം വേണ്ടപ്പോൾ സുഭദ്രയുടെ വീട്ടിൽ കഴിക്കട്ടെ.'
ലതാഗൃഹേഷു വസതാമിതി മേ ധീയതേ മതിഃ। ലബ്ധാനുജ്ഞാസ്ത്വയാ താത മന്യന്തേ സര്വയാദവാഃ
'വള്ളി കുടിലുകളിൽ താമസിക്കട്ടെ എന്നതാണ് എന്റെ അഭിപ്രായം; നിന്റെ അനുമതിയോടെ, പ്രിയനേ, എല്ലാ യാദവരും അതിൽ സമ്മതിക്കുന്നു.'
ബലവാന്ദര്ശനീയശ്ച വാഗ്മീ ശ്രീമാന്ബഹുശ്രുതഃ। കന്യാപുരസമീപേ തു ന യുക്തമിതി മേ മതിഃ
അവൻ ശക്തനും, ആകർഷകമായ രൂപം ഉള്ളവനും, വാഗ്മിയുമാണ്, സമൃദ്ധിയും, അറിവും ധാരാളം ഉള്ളവനും. എങ്കിലും പെൺകുട്ടികളുടെ മന്ദിരത്തിന് സമീപം അവൻ ഉണ്ടാകുന്നത് ശരിയല്ലെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ഗുരുഃ ശാസ്താ ച നേതാ ച ശാസ്ത്രജ്ഞോ ധര്മവിത്തമഃ। ത്വയോക്തം ന വിരുധ്യേഹം കരിഷ്യാമി വചസ്തവ
അവൻ ഗുരുവും, ഉപദേശകനും, നേതാവും, ശാസ്ത്രജ്ഞനും, ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും ആണ്. നീ പറഞ്ഞത് ഞാൻ എതിർക്കുന്നില്ല; ഞാൻ നിന്റെ വാക്ക് അനുസരിക്കും.
ശുഭാശുഭസ്യ വിജ്ഞാതാ നാന്യോഽസ്മി ഭുവി കശ്ചന
ശുഭവും അശുഭവും എനിക്ക് പോലെ അറിയുന്ന മറ്റൊരാളും ഭൂമിയിൽ ഇല്ല.
അയം ദേശാതിഥിഃ ശ്രീമാന്സര്വധര്മഭൃതാം വരഃ। ധൃതിമാന്വിനയോപേതഃ സത്യബാദീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
ഈ വിദൂരദേശത്തുനിന്നുള്ള അതിഥി മഹത്വമുള്ളവനും, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും, സ്ഥിരചിത്തനും, വിനയശാലിയും, സത്യവാദിയും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ജയിച്ചവനും ആണ്.
യതിലിങ്ഗധരോ ഹ്യേഷ കോ വിജാനാതി മാനസമ്। ത്വമിമം പുണ്ഡരീകാക്ഷ നീത്വാ കന്യാപുരം ശുഭമ്
ഇവൻ യതിയുടെ ചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു; അവന്റെ മനസ്സ് ആര്ക്കറിയാം? നീ, കണികണ കണ്ണുള്ളവളേ, ഇവനെ ശുഭമായ കന്യാമന്ദിരത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകൂ.
നിവേദയ സുഭദ്രായൈ മദ്വാക്യപരിചോദിതഃ। ഭക്ഷ്യൈര്ഭോജ്യൈശ്ച പാനൈശ്ച അന്നൈരിഷ്ടൈശ്ച പൂജയ
എന്റെ വാക്ക് അനുസരിച്ച് സുഭദ്രയോട് അറിയിക്കൂ; അവനെ വിഭവങ്ങളാലും, ഭക്ഷണങ്ങളാലും, പാനീയങ്ങളാലും, ഇഷ്ടാന്നങ്ങളാലും ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കൂ.