സോഽശപത്കുപിതോഽസ്മാംസ്തു ബ്രാഹ്മണഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭ। ഗ്രാഹഭൂതാ ജലേ യൂയം ചരിഷ്യഥ ശതം സമാഃ
'ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠാ, അപ്പോൾ കോപിതനായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ ഞങ്ങളെ ശപിച്ചു: "നിങ്ങൾ എല്ലാവരും നൂറുവർഷം ജലത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ജലജീവികളാകട്ടെ" എന്ന്.'
തതോ വയം പ്രവ്യഥിതാഃ സര്വാ ഭാരതസത്തമ। അയാമ ശരണം വിപ്രം തം തപോധനമച്യുതമ്
'ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, അതിനുശേഷം ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും അതിയായി വിഷമിച്ചു. ആ തപസ്സിൽ സമ്പന്നനും അചഞ്ചലനുമായ ബ്രാഹ്മണന്റെ അടുക്കൽ അഭയം തേടി.'
രൂപേണ വയസാ ചൈവ കന്ദര്പേണ ച ദര്പിതാഃ। അയുക്തം കൃതവത്യഃ സ്മ ക്ഷന്തുമര്ഹസി നോ ദ്വിജ
'നമ്മുടെ സൗന്ദര്യത്തിലും യൗവനത്തിലും കാമ惭ഭാവത്തിലും അഭിമാനിച്ച് ഞങ്ങൾ തെറ്റു ചെയ്തു. ദ്വിജനേ, ഞങ്ങളെ ക്ഷമിക്കണമേ.'
ഏഷ ഏവ വധോഽസ്മാകം സ്വയം പ്രാപ്തസ്തപോധന। യദ്വയം സംശിതാത്മാനം പ്രലോബ്ധും ത്വാമിഹാഗതാഃ
'നമ്മുടെ ഈ ശിക്ഷ സ്വയം വന്നതാണു, തപസ്സുകാരാ; സ്ഥിരനിഷ്ഠനായവനെ വഞ്ചിക്കാൻ ഞങ്ങൾ ഇവിടെ വന്നതാണ്.'
അവധ്യാസ്തു സ്ത്രിയഃ സൃഷ്ടാ മന്യന്തേ ധര്മചാരിണഃ। തസ്മാദ്ധര്മേണ വര്ധ ത്വം നാസ്മന്ഹിംസിതുമര്ഹസി
'നീതിമാന്മാർ സ്ത്രീകളെ അപ്രഹര്യരാണെന്ന് കരുതുന്നു. അതുകൊണ്ട് നീ ധർമ്മത്തിൽ വളരുക; ഞങ്ങളെ ദോഷപ്പെടുത്തരുത്.'
സര്വഭൂതേഷു ധര്മജ്ഞ മൈത്രോ ബ്രാഹ്മണ ഉച്യതേ। സത്യോ ഭവതു കല്യാണ ഏഷ വാദോ മനീഷിണാമ്
'എല്ലാ ജീവികളോടും സൗഹൃദം പുലർത്തുന്നവനും ധർമ്മം അറിയുന്നവനും ബ്രാഹ്മണനാണ് എന്നു പറയുന്നു. ഭാഗ്യവതിയേ, ഇതാണ് സത്യം; പണ്ഡിതന്മാർ പഠിപ്പിക്കുന്നതും ഇതുതന്നെ.'
ശരണം ച പ്രപന്നാനാം ശിഷ്ടാഃ കുര്വന്തി പാലനമ്। ശരണം ത്വാം പ്രപന്നാഃ സ്മ തസ്മാത്ത്വം ക്ഷന്തുമര്ഹസി
'ശിഷ്ടന്മാർ അഭയം തേടുന്നവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നു. ഞങ്ങൾ നിന്നിൽ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്നു; അതിനാൽ നീ ഞങ്ങളെ ക്ഷമിക്കണം.'
ഏവമുക്തഃ സ ധര്മാത്മാ ബ്രാഹ്മണഃ ശുഭകര്മകൃത്। പ്രസാദം കൃതവാന്വീര രവിസോമസമപ്രഭഃ
'അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച, പുണ്യപ്രവൃത്തികളുള്ള ആ ബ്രാഹ്മണൻ, സൂര്യനും ചന്ദ്രനും പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട്, ദയചെയ്തു.'
ശതം ശതസഹസ്രം തു സര്വമക്ഷയ്യവാചകമ്। പരിമാണം ശതം ത്വേതന്നേദമക്ഷയ്യവാചകമ്
നൂറ്, ആയിരം, എല്ലാം അക്ഷയമാണെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; പക്ഷേ, ഇവിടെ അളവ് നൂറാണ്, അതിനാൽ ഇത് അക്ഷയമെന്ന് പറയാറില്ല.
യദാ ച വോ ഗ്രാഹഭൂതാ ഗൃഹ്ണന്തീഃ പുരുഷാഞ്ജലേ। ഉത്കര്ഷതി ജലാത്തസ്മാത്സ്ഥലം പുരുഷസത്തമഃ
നിങ്ങൾ പിടിച്ചെടുക്കുന്ന ആത്മാക്കളായി മാറി പുരുഷന്മാരെ കൈകൊണ്ട് പിടിക്കുമ്പോൾ, അത്തരം പുരുഷശ്രേഷ്ഠൻ അവരെ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് കരയിലേക്ക് ഉയർത്തുന്നു.
തദാ യൂയം പുനഃ സര്വാഃ സ്വം രൂപം പ്രതിപത്സ്യഥ। അനൃതം നോക്തപൂര്വം മേ ഹസതാപി കദാചന
അപ്പോൾ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും വീണ്ടും നിങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ രൂപം തിരിച്ചുപിടിക്കും; ഞാൻ ഒരിക്കലും, കളിച്ചുപോലും, അസത്യമൊന്നും പറഞ്ഞിട്ടില്ല.
താനി സര്വാണി തീര്ഥാനി തതഃ പ്രഭൃതി ചൈവ ഹ। നാരീതീര്ഥാനി നാമ്നേഹ ഖ്യാതിം യാസ്യന്തി സര്വശഃ। പുണ്യാനി ച ഭവിഷ്യന്തി പാവനാനി മനീഷിണാം
അപ്പോൾ മുതൽ ആ തിര്ഥങ്ങൾ എല്ലാം ഇവിടെ 'സ്ത്രീതിര്ഥങ്ങൾ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും; അവ ജ്ഞാനികൾക്കു പുണ്യവും ശുദ്ധിയുമുള്ളവയാകും.
തതോഽഭിവാദ്യ തം വിപ്രം കൃത്വാ ചാപി പ്രദക്ഷിണമ്। അചിന്തയാമോഽപസൃത്യ തസ്മാദ്ദേശാത്സുദുഃഖിതാഃ
അതിനുശേഷം ആ ബ്രാഹ്മണനെ നമസ്കരിച്ച് ചുറ്റി നടന്ന്, ഞങ്ങൾ അതി ദുഃഖത്തോടെ ആ സ്ഥലത്തുനിന്ന് വിട്ടുപോയി.
ക്വ നു നാമ വയം സര്വാഃ കാലേനാല്പേന തം നരമ്। സമാഗച്ഛേമ യോ നസ്തദ്രൂപമാപാദയേത്പുനഃ
നാം എല്ലാവരും ഇങ്ങനെ ചെറിയ സമയത്തിനകം, നമ്മെ പഴയ നിലയിലാക്കാൻ കഴിയുന്ന ആ മനുഷ്യനെ എവിടെയെങ്കിലും കാണുമോ എന്ന് ആലോചിച്ചു.
താ വയം ചിന്തയിത്വൈവ മുഹൂര്താദിവ ഭാരത। ദൃഷ്ടവത്യോ മഹാഭാഗം ദേവര്ഷിമുത നാരദമ്
ഇങ്ങനെ കുറച്ച് നേരം ചിന്തിച്ചപ്പോൾ, ഭാരത, ഞങ്ങൾ മഹത്വമുള്ള ദേവർഷി നാരദനെ കണ്ടു.
സംപ്രഹൃഷ്ടാഃ സ്മ തം ദൃഷ്ട്വാ ദേവര്ഷിമമിതദ്യുതിമ്। അഭിവാദ്യ ച തം പാര്ഥ സ്ഥിതാഃ സ്മ വ്രീഡിതാനനാഃ
അവൻ അതുല്യപ്രഭയുള്ള ദേവർഷിയെ കണ്ടപ്പോൾ ഞങ്ങൾ സന്തോഷിച്ചു; പാർഥ, അവനെ നമസ്കരിച്ച് ലജ്ജയോടെ മുഖം താഴ്ത്തി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
സ നോഽപൃച്ഛദ്ദുഃഖമൂലമുക്തവത്യോ വയം ച തമ്। ശ്രഉത്വാ തത്ര യഥാവൃത്തമിദം വചനമബ്രവീത്
അവൻ ഞങ്ങളുടെ ദുഃഖത്തിന്റെ കാരണം ചോദിച്ചു; ഞങ്ങൾ എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു. അവിടെ സംഭവിച്ചതൊക്കെയും കേട്ടു, അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദക്ഷിണേ സാഗരാനൂപേ പഞ്ച തീര്ഥാനി സന്തി വൈ। പുണ്യാനി രമണീയാനി താനി ഗച്ഛത മാ ചിരം
ദക്ഷിണ കടൽത്തീരത്ത് അഞ്ചു തിര്ഥങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവ പുണ്യവും മനോഹരവുമാണ്. നിങ്ങള് വൈകാതെ അവിടേക്ക് പോകൂ.
തത്രാശു പുരുഷവ്യാഘ്രഃ പാണ്ഡവേയോ ധനഞ്ജയഃ। മോക്ഷയിഷ്യതി ശുദ്ധാത്മാ ദുഃഖാദസ്മാന്ന സംശയഃ
അവിടെ പാണ്ഡവരിൽ ധനഞ്ജയൻ, മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ളവൻ, അവിടെ എത്തി നമ്മെ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കും, സംശയമില്ല.
ഇത്യുക്ത്വാ നാരദഃ സര്വാസ്തത്രൈവാന്തരധീയത।' തസ്യ സര്വാ വയം വീര ശ്രുത്വാ വാക്യമിതോ ഗതാഃ। തദിദം സത്യമേവാദ്യ മോക്ഷിതാഹം ത്വയാഽനഘ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് നാരദൻ അവിടെയെങ്ങും കാണാതായി; വീര, അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ഞങ്ങൾ അവിടെയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. ഇന്നാണ് നീ എന്നെ യഥാർത്ഥത്തിൽ മോചിപ്പിച്ചത്, പാപരഹിതനേ.
ഏതാസ്തു മമ താഃ സഖ്യശ്ചതസ്രോഽന്യാ ജലേ ശ്രിതാഃ। കുരു കര്മ ശുഭം വീര ഏതാഃ സര്വാ വിമോക്ഷയ
ഇവരാണ് എന്റെ സുഖികൾ; നാലുപേർ കൂടി വെള്ളത്തിൽ കാത്തിരിക്കുന്നു. നീ നല്ലൊരു കാര്യം ചെയ്യൂ, വീര, അവരെല്ലാവരെയും മോചിപ്പിക്കൂ.
തതസ്താഃ പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠഃ സര്വാ ഏവ വിശാംപതേ। `അവഗാഹ്യ ച തത്തീര്ഥം ഗൃഹീതോ ഗ്രാഹിഭിസ്തദാ
പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠനായവൻ ആ തിര്ഥത്തിൽ കയറി, അപ്പോൾ തന്നെ അവനെ ആ പിടിച്ചെടുക്കുന്ന ആത്മാക്കൾ പിടിച്ചു.
ഗ്രാഹീഭിശ്ചോത്തതാരാശു തരയാമാസ തത്ക്ഷണാത്। സാ ചാപ്സരാ ബഭൂവാശു സര്വാഭരണഭൂഷിതാ
ആ ആത്മാക്കൾ പിടിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ഉടൻ തന്നെ അവരെ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി രക്ഷിച്ചു; അവളും ഉടൻ എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച അപ്സരസ്സായി മാറി.
ഏവം ക്രമേണ താഃ സര്വാ മോക്ഷയാമാസ വീര്യവാന്
ഇങ്ങനെ അനുക്രമമായി അവൻ അവരെ എല്ലാവരെയും മോചിപ്പിച്ചു.
ഉത്ഥായ ച ജലാത്തസ്മാത്പ്രതിലഭ്യ വപുഃ സ്വകമ്। താസ്തദാഽപ്സരസോ രാജന്നദൃശ്യന്ത യഥാ പുരാ
വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, സ്വന്തം രൂപം തിരിച്ചുപിടിച്ച്, ആ അപ്സരസുകൾ രാജാവേ, പഴയപോലെ പ്രത്യക്ഷമായി.
തീര്ഥാനി ശോധയിത്വാ തു തഥാനുജ്ഞായ താഃ പ്രഭുഃ। ചിത്രാങ്ഗദാം പുനര്ദ്രഷ്ടും മണലൂരം പുനര്യയൌ
തിര്ഥങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിച്ച് അവരെ അനുമതി നൽകി, ആ പ്രഭു വീണ്ടും ചിത്രാംഗദയെ കാണാൻ മണലൂരിലേക്ക് പോയി.
തസ്യാമജനയത്പുത്രം രാജാനം ബഭ്രുവാഹനമ്। തം ദൃഷ്ട്വാ പാണ്ഡവോ രാജംശ്ചിത്രവാഹനമബ്രവീത്
അവളിൽ രാജാവ് ഒരു മകനെ പ്രസവിച്ചു; അവനെ ബഭ്രുവാഹനൻ എന്നു വിളിച്ചു. ആ ബാലനെ കണ്ടപ്പോൾ പാണ്ഡവരാജാവ് ചിത്രവാഹനനോട് പറഞ്ഞു.
ചിത്രാങ്ഗദായാഃ ശുല്കം ത്വം ഗൃഹാണ ബഭ്രുവാഹനമ്। അനേന ച ഭവിഷ്യാമി ഋണാന്മുക്തോ നരാധിപ
നീ ചിത്രാംഗദയുടെ കല്യാണത്തിന് ബഭ്രുവാഹനനെ ശുല്കമായി സ്വീകരിക്കണം; ഇതിലൂടെ ഞാൻ എന്റെ കടമയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും, രാജാവേ.
ചിത്രാങ്ഗദാം പുനര്വാക്യമബ്രവീത്പാണ്ഡുനന്ദനഃ। ഇഹൈവ ഭവ ഭദ്രം തേ വര്ധേഥാ ബഭ്രുവാഹനമ്
പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രൻ വീണ്ടും ചിത്രാംഗദയോട് പറഞ്ഞു: നീ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കണം, നിനക്ക് സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ; ബഭ്രുവാഹനൻ വളരട്ടെ.
ഇന്ദ്രപസ്ഥനിവാസം മേ ത്വം തത്രാഗത്യ രംസ്യസി। കുന്തീ യുധിഷ്ഠിരം ഭീമം ഭ്രാതരൌ മേ കനീയസൌ
നീ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് വന്നാൽ അവിടെ സന്തോഷത്തോടെ കഴിയാം; അവിടെ കുന്തി, യുദിഷ്ഠിരൻ, ഭീമൻ, എന്റെ ഇളയ സഹോദരന്മാർ—