നൈഷാ തവ മമൈഷേതി തതസ്തൌ മന്യുരാവിശത്। തസ്യാ രൂപേണ സംമത്തൌ വിഗതസ്നേഹസൌഹൃദൌ
"അവൾ നിന്റെതല്ല, എന്റെതാണ്!" എന്നിങ്ങനെ ഇരുവരെയും കോപം പിടിച്ചു; അവളുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ മയങ്ങി, പരസ്പരമുള്ള സ്നേഹവും സൗഹൃദവും അകന്നു.
തസ്യാ ഹേതോര്ഗദേ ഭീമേ സംഗൃഹ്ണീതാമുഭൌ തദാ। പ്രഗൃഹ്യ ച ഗദേ ഭീമേ തസ്യാം തൌ കാമമോഹിതൌ
അവളെക്കുറിച്ച് ഇരുവരും ഭയങ്കരമായ ഗദകൾ എടുത്തു; കാമമോഹത്തിൽ ആ ആയുധങ്ങൾ പിടിച്ചു.
അഹംപൂര്വമഹംപൂര്വമിത്യന്യോന്യം നിജഘ്നതുഃ। തൌ ഗദാഭിഹതൌ ഭീമൌ പേതതുര്ധരണീതലേ
"ഞാനാണ് ആദ്യം! ഞാനാണ് ആദ്യം!" എന്ന് പറഞ്ഞു ഇരുവരും പരസ്പരം അടിച്ചു; ഭയങ്കരമായ ഗദകൾകൊണ്ട് അടിയേറ്റ്, ഇരുവരും നിലത്തുവീണു.
രുധിരേണാവസിക്താങ്ഗൌ ദ്വാവിവാര്കൌ നഭശ്ച്യുതൌ। തതസ്താ വിദ്രുതാ നാര്യഃ സ ച ദൈത്യഗണസ്തഥാ
രക്തത്തിൽ മുഴുകിയ ശരീരങ്ങളോടെ, ആ ഇരുവരും ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വീണ സിംഹങ്ങളെപ്പോലെ ആയിരുന്നു; പിന്നെ സ്ത്രീകളും ദാനവസമൂഹവും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
പാതാലമഗമത്സര്വോ വിഷാദഭയകമ്പിതഃ। തതഃ പിതാമഹസ്തത്ര സഹദേവൈര്മഹര്ഷിഭിഃ
ഭയത്താൽ വിറയച്ച് വിഷം നിറഞ്ഞ ഭയത്തിൽ മുഴുകി എല്ലാവരും പാതാളത്തിലേക്ക് ഇറങ്ങി; അപ്പോൾ പിതാമഹൻ ദേവന്മാരോടും മഹർഷിമാരോടും കൂടെ അവിടെ എത്തി.
ആജഗാമ വിശുദ്ധാത്മാ പൂജയംശ്ച തിലോത്തമാമ്। വരേണ ച്ഛന്ദയാമാസ ഭഗവാന്പ്രപിതാമഹഃ
ശുദ്ധഹൃദയനായവൻ തിലോത്തമയെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു അവിടെ എത്തി; അനുഗ്രഹത്തോടെ പിതാമഹൻ അവളോട് ഇഷ്ടമുള്ള ഒരു വരം ചോദിക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞു.
വരം ദിത്സുഃ സ തത്രൈനാം പ്രീതഃ പ്രാഹ പിതാമഹഃ। ആദിത്യചരിതാഁല്ലോകാന്വിചരിഷ്യസി ഭാമിനി
വരമൊന്നു നൽകാൻ ആഗ്രഹിച്ചു സന്തോഷത്തോടെ പിതാമഹൻ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭയുള്ളവളേ, നീ സൂര്യനുപോലെ ലോകങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കാം.'
തേജസാ ച സുദൃഷ്ടാം ത്വാം ന കരിഷ്യതി കശ്ചന। ഏവം തസ്യൈ വരം ദത്വാ സര്വലോകപിതാമഹഃ
നിന്റെ തേജസ്സുകൊണ്ട് ആരും നിന്നെ നേരിട്ട് നോക്കാൻ കഴിയില്ല; ഇങ്ങനെ ആ വരം നൽകി എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും പിതാമഹൻ—
ഇന്ദ്രേ ത്രൈലോക്യമാധായ ബ്രഹ്മലോകം ഗതഃ പ്രഭുഃ। ഏവം തൌ സഹിതൌ ഭഊത്വാ സര്വാര്ഥേഷ്വേകനിശ്ചയൌ
മൂന്നു ലോകവും ഇന്ദ്രനിൽ ഏൽപ്പിച്ച് ആ പ്രഭു ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോയി; അങ്ങനെ ഇരുവരും എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഒരേ മനസ്സോടെ ഒന്നിച്ചു നിന്നു.
തിലോത്തമാര്ഥം സംക്രുദ്ധാവന്യോന്യമഭിജഘ്നതുഃ। തസ്മാദ്ബ്രവീമി വഃ സ്നേഹാത്സര്വാഭരതസത്തമാഃ
തിലോത്തമയെക്കുറിച്ച് കോപത്തിൽ ഇരുവരും തമ്മിൽ ഏറ്റുമുട്ടി; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ സ്നേഹത്താൽ നിങ്ങളോട് പറയുന്നത്, ഭാരതരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ—
യഥാ വോ നാത്ര ഭേദഃ സ്യാത്സര്വേഷാം ദ്രൌപദീകൃതേ। തഥാ കുരുത ഭദ്രം വോ മമ ചേത്പ്രിയമിച്ഛഥ
ദ്രൗപദിയെക്കുറിച്ച് നിങ്ങൾക്കിടയിൽ ഭേദം വരരുത്; നിങ്ങൾക്ക് എനിക്ക് ഇഷ്ടം ഉണ്ടെങ്കിൽ അങ്ങനെ തന്നെ പ്രവർത്തിക്കണം.
ഏവമുക്താ മഹാത്മാനോ നാരദേന മഹര്ഷിണാ। സമയം ചക്രിരേ രാജംസ്തേഽന്യോന്യവശമാഗതാഃ। സമക്ഷം തസ്യ ദേവര്ഷേര്നാരദസ്യാമിതൌജസഃ
നാരദൻ മഹർഷി ഇങ്ങനെ ഉപദേശിച്ചപ്പോൾ, മഹാത്മാക്കളായ അവർ പരസ്പരം സമ്മതിച്ച്, നാരദൻ ദേവർഷിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ഒരു ഉടമ്പടി ഉണ്ടാക്കി.
ഏകൈകസ്യ ഗൃഹേ കൃഷ്ണാ വസേദ്വര്ഷമകല്മഷാ' ദ്രൌപദ്യാ നഃ സഹാസീനാനന്യോന്യം യോഽഭിദര്ശയേത്। സ നോ ദ്വാദശ മാസാനി ബ്രഹ്മചാരീ വനേ വസേത്
കൃഷ്ണാ, അകൃത്യങ്ങളില്ലാതെ ഓരോരുത്തരുടെയും വീട്ടിൽ ഒരു വർഷം വീതം താമസിക്കണം; ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം ഇരിക്കുമ്പോൾ മറ്റൊരുത്തനെ കാണുന്നവൻ പന്ത്രണ്ടു മാസം വനംവെച്ച് ബ്രഹ്മചാരിയായി കഴിയണം.
കൃതേ തു സമയേ തസ്മിന്പാണ്ഡവൈര്ധര്മചാരിഭിഃ। നാരദോഽപ്യഗമത്പ്രീത ഇഷ്ടം ദേശം മഹാമുനിഃ
ധർമ്മപരനായ പാണ്ഡവർ ആ ഉടമ്പടി ചെയ്തപ്പോൾ, മഹാമുനിയായ നാരദൻ സന്തോഷത്തോടെ തനിക്കിഷ്ടമായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി.
ഏവം തൈഃ സമയഃ പൂര്വം കൃതോ നാരദചോദിതൈഃ। ന ചാഭിദ്യന്ത തേ സര്വേ തദാന്യോന്യേന ഭാരത
ഇങ്ങനെ നാരദന്റെ പ്രേരണയിൽ അവർ മുൻകൂട്ടി ആ ഉടമ്പടി ചെയ്തു; അപ്പോൾ ആരും അതു ലംഘിച്ചില്ല, ഭാരത.
അഭ്യനന്ദന്ത തേ സര്വേ തദാന്യോന്യം ച പാണ്ഡവാഃ। ഏതദ്വിസ്തരശഃ സര്വമാഖ്യാതം തേ നരാധിപ
അപ്പോൾ പാണ്ഡവർ എല്ലാവരും പരസ്പരം സന്തോഷിച്ചു; രാജാവേ, ഇതെല്ലാം വിശദമായി നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
കാലേ ച തസ്മിന്സംപന്നേ യഥാവജ്ജനമേജയ
അങ്ങനെ ആ കാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ജനമേജയ—
ഏവം തേ സമയം കൃത്വാ ന്യവസംസ്തത്ര പാണ്ഡവാഃ। വശേ ശസ്ത്രപ്രതാപേന കുര്വന്തോഽന്യാന്മഹീക്ഷിതഃ
ഇങ്ങനെ ആ ഉടമ്പടി ചെയ്ത് പാണ്ഡവർ അവിടെ താമസിച്ചു; ആയുധശക്തിയാൽ മറ്റു രാജാക്കന്മാരെ കീഴടക്കി.
തേഷാം മനുജസിംഹാനാം പഞ്ചാനാമമിതൌജസാമ്। ബഭൂവ കൃഷ്ണാ സര്വേഷാം പാര്ഥാനാം വശവര്തിനീ
അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള ആഞ്ചു മനുഷ്യസിംഹന്മാരിൽ കൃഷ്ണാ എല്ലാവർക്കും വിധേയയായി.
തേ തയാ തൈശ്ച സാ വീരൈഃ പതിഭിഃ സഹ പഞ്ചഭിഃ। ബഭൂവ പരമപ്രീതാ നാഗൈരിവ സരസ്വതീ
അവൾ ആഞ്ചു വീരഭർത്താക്കന്മാരോടൊപ്പം പരമസന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, സരസ്വതി പാമ്പുകളെപ്പോലെ.
വര്തമാനേഷു ധര്മേണ പാണ്ഡവേഷു മഹാത്മസു। വ്യവര്ധന്കുരവഃ സര്വേ ഹീനദോഷാഃ സുഖാന്വിതാഃ
മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവർ ധർമ്മപാലനത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ, കുരുക്കൾ എല്ലാവരും ദോഷമില്ലാതെ സന്തോഷത്തോടെ വളർന്നു.
അഥ ദീര്ഘേണ കാലേന ബ്രാഹ്മണസ്യ വിശാംപതേ। കസ്യചിത്തസ്കരാ ജഹ്രുഃ കേചിദ്ഗാ നൃപസത്തമ
പിന്നീട് ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവേ, ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ പശുക്കളെ ചില കള്ളന്മാർ മോഷ്ടിച്ചു.
ഹ്രിയമാണേ ധനേ തസ്മിന്ബ്രാഹ്മണഃ ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ। ആഗമ്യ ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥമുദക്രോശത്സ പാണ്ഡവാന്
അവന്റെ സമ്പത്ത് കവർച്ച ചെയ്യപ്പെടുമ്പോൾ, ബ്രാഹ്മണൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഖാണ്ഡവപ്രസ്ഥത്തിലേക്ക് വന്ന് പാണ്ഡവന്മാരെ വിളിച്ചു കരഞ്ഞു.
ഹ്രിയതേ ഗോധനം ക്ഷുദ്രൈര്നൃശംസൈരകൃതാത്മഭിഃ। പ്രസഹ്യ ചാസ്മദ്വിഷയാദഭ്യധാവത പാണ്ഡവാഃ
നമ്മുടെ പശുക്കളെ ദുഷ്ടരും ക്രൂരരും ധർമ്മമില്ലാത്തവരും കവർന്നു കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്; പാണ്ഡവന്മാർ നമ്മുടെ നാട്ടിൽ നിന്ന് ബലമായി പുറത്ത് പോയിരിക്കുന്നു.
ബ്രാഹ്മണസ്യ പ്രശാന്തസ്യ ഹവിര്ധ്വാങ്ക്ഷൈഃ പ്രലുപ്യതേ। ശാര്ദൂലസ്യ ഗുഹാം ശൂന്യാം നീചഃ ക്രോഷ്ടാഭിമര്ദതി
ശാന്തനായ ബ്രാഹ്മണന്റെ ഹോമസാമഗ്രികൾ കള്ളന്മാർ നശിപ്പിക്കുന്നു; അതുപോലെ ഒരു ചീത്ത നായ്ക്കളി ശൂന്യമായ കടുവയുടെ ഗുഹ തകർക്കുന്നു.
അരക്ഷിതാരം രാജാനം ബലിഷദ്ഭാഗഹാരിണമ്। തമാഹുഃ സര്വലോകസ്യ സമഗ്രം പാപചാരിണമ്
രക്ഷിക്കാത്ത രാജാവും ഭാരം വാങ്ങി കടമ പാലിക്കാത്തവനും എല്ലാവരും പൂർണ്ണമായ ദുഷ്ടനെന്ന് ലോകം വിളിക്കും.
ബ്രാഹ്മണസ്വേ ഹൃതേ ചോരൈര്ധര്മാര്ഥേ ച വിലോപിതേ। രോരൂയമാണേ ച മയി ക്രിയതാം ഹസ്തധാരണാ
ബ്രാഹ്മണന്റെ സമ്പത്ത് കള്ളന്മാർ കവർന്നപ്പോൾ, ധർമ്മം ഇല്ലാതായപ്പോൾ, ഞാൻ കരയുമ്പോൾ, ആരെങ്കിലും ആയുധം എടുക്കണം.
രോരൂയമാണസ്യാഭ്യാശേ ഭൃശം വിപ്രസ്യ പാണ്ഡവഃ। താനി വാക്യാനി ശുശ്രാവ കുന്തീപുത്രോ ധനഞ്ജയഃ
കരയുന്ന ബ്രാഹ്മണന്റെ അടുത്ത് പാണ്ഡവൻ കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ ധനഞ്ജയൻ ആ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേട്ടു.
ശ്രുത്വൈവ ച മഹാബാഹുര്മാ ഭൈരിത്യാഹ തം ദ്വിജമ്। ആയുധാനി ച യത്രാസന്പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാം
അത് കേട്ട ഉടൻ ശക്തനായവൻ ബ്രാഹ്മണനോട് 'ഭയപ്പെടേണ്ട' എന്ന് പറഞ്ഞു; മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാരുടെ ആയുധങ്ങൾ എവിടെയുണ്ടെന്ന് അവൻ അറിഞ്ഞു.
കൃഷ്ണയാ സഹ തത്രാസ്തേ ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ। സംപ്രവേശായ ചാശക്തോ ഗമനായ ച പാണ്ഡവഃ
അവിടെ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ധർമ്മരാജാവായ യുദിഷ്ഠിരനും ഉണ്ടായിരുന്നു; പക്ഷേ പാണ്ഡവൻ അകത്തേക്ക് കടക്കാനും പുറത്തേക്ക് പോകാനും കഴിയാതെ നിന്നു.