മാത്രാ ഹി ഭുജഗാഃ ശപ്താഃ പൂര്വം ബ്രഹ്മവിദാം വര। ജനമേജയസ്യ വോ യജ്ഞേ ധക്ഷ്യത്യനിലസാരഥിഃ
ബ്രഹ്മജ്ഞാനികളില് ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഒരിക്കല് പാമ്പുകള്ക്ക് അവരുടെ അമ്മ ശാപം നല്കിയിരുന്നു. ജനമേജയന്റെ യാഗത്തില് വായ്വാന്റെ രഥിയായവന് നിങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കും.
തസ്യ ശാപസ്യ ശാന്ത്യര്ഥം പ്രദദൌ പന്നഗോത്തമഃ। സ്വസാരമൃഷയേ തസ്മൈ സുവ്രതായ മഹാത്മനേ
ആ ശാപം ശമിപ്പിക്കാന് പാമ്പുകളില് ശ്രേഷ്ഠന് തന്റെ സഹോദരിയെ മഹാത്മാവായ, വ്രതപാലകനായ ഋഷിക്കു നല്കി.
സ ച താം പ്രതിജഗ്രാഹ വിധിദൃഷ്ടേന കര്മണാ। ആസ്തീകോ നാമ പുത്രശ്ച തസ്യാം ജജ്ഞേ മഹാമനാഃ
അവന് അവളെ നിയമപ്രകാരം സ്വീകരിച്ചു. അവളില് നിന്ന് ആസ്തീക എന്ന മഹാമനസ്സുള്ള പുത്രന് ജനിച്ചു.
തപസ്വീ ച മഹാത്മാ ച വേദവേദാങ്ഗപാരഗഃ। സമഃ സര്വസ്യ ലോകസ്യ പിതൃമാതൃഭയാപഹഃ
അവന് വ്രതശീലിയും മഹാത്മാവും വേദങ്ങളിലെയും അതിന്റെ ശാഖകളിലെയും പണ്ഡിതനും, എല്ലാവര്ക്കും സമനുമായവനും, പിതാവിനും മാതാവിനും ഭയം അകറ്റുന്നവനും ആയിരുന്നു.
അഥ ദീര്ഘസ്യ കാലസ്യ പാണ്ഡവേയോ നരാധിപഃ। ആജഹാര മഹായജ്ഞം സര്പസത്രമിതി ശ്രുതിഃ
ദീര്ഘകാലം കഴിഞ്ഞ്, പാണ്ഡവവംശത്തിലെ രാജാവ് മഹായാഗം നടത്തി. അതാണ് പാമ്പുകളെ അര്പ്പിച്ച യാഗം എന്നു കേള്ക്കപ്പെടുന്നത്.
തസ്മിന്പ്രവൃത്തേ സത്രേ തു സര്പാണാമന്തകായ വൈ। മോചയാമാസ താഞ്ശാപാദാസ്തീകഃ സുമഹാതപാഃ
ആ യാഗം പാമ്പുകളുടെ നാശത്തിനായി ആരംഭിച്ചപ്പോള്, മഹാതപസ്സുള്ള ആസ്തീകന് അവരെ ശാപത്തില് നിന്ന് മോചിപ്പിച്ചു.
ഭ്രാതൄംശ്ച മാതുലാംശ്ചൈവ തഥൈവാന്യാന്സ പന്നഗാന്। പിതൄംശ്ച താരയാമാസ സംതത്യാ തപസാ തഥാ
അവന് തന്റെ സഹോദരന്മാരെയും അമ്മാവന്മാരെയും മറ്റു പാമ്പുകളെയും, പിതാക്കളെയും സന്താനത്താലും തപസ്സാലും രക്ഷിച്ചു.
വ്രതൈശ്ച വിവിധൈര്ബ്രഹ്മന്സ്വാധ്യായൈശ്ചാനൃണോഽഭവത്। ദേവാംശ്ച തര്പയാമാസ യജ്ഞൈര്വിവിധദക്ഷിണൈഃ
വിവിധ വ്രതങ്ങളാലും സ്വാധ്യായത്താലും അവന് കടമകളില് നിന്ന് മോചിതനായി. യാഗങ്ങളാലും പലവിധ ദാനങ്ങളാലും ദേവന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
ഋഷീംശ്ച ബ്രഹ്മചര്യേമ സന്തത്യാ ച പിതാമഹാന്। അപഹൃത്യ ഗുരം ഭാരം പിതൄണാം സംശിതവ്രതഃ
ബ്രഹ്മചര്യത്തിന്റെ കർത്തവ്യങ്ങൾ നിറവേറ്റി, വംശം തുടരുകയും, പിതാക്കന്മാരുടെ ഭാരമായ കടമകൾ തീർത്ത്, വ്രതങ്ങളിൽ ഉറച്ചവനായി—
ജരത്കാരുര്ഗതഃ സ്വര്ഗം സഹിതഃ സ്വൈഃ പിതാമഹൈഃ। ആസ്തീകം ച സുതം പ്രാപ്യ ധര്മം ചാനുത്തമം മുനിഃ
ജരത്കാരു തന്റെ പിതാമഹന്മാരോടൊപ്പം സ്വർഗത്തിൽ എത്തി; ആസ്തീകനെ പുത്രനായി ലഭിക്കുകയും, ഉത്തമമായ ധർമ്മം കൈവരിക്കുകയും ചെയ്തു, മഹർഷേ.
ജരത്കാരുഃ സുമഹതാ കാലേന സ്വര്ഗമേയിവാന്। ഏതദാഖ്യാനമാസ്തീകം യഥാവത്കഥിതം മയാ। പ്രബ്രൂഹി ഭൃഗുശാര്ദൂല കിമന്യത്കഥയാമി തേ
വളരെ ദീർഘകാലം കഴിഞ്ഞ് ജരത്കാരു സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; ആസ്തീകന്റെ കഥ ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞുതന്നു. ഭൃഗുവംശത്തിലെ മഹാശൂരാ, ഇനി ഞാൻ എന്ത് പറയണമെന്ന് പറയൂ.
സൌതേ ത്വം കഥയസ്വേമാം വിസ്തരേണ കഥാം പുനഃ। ആസ്തീകസ്യ കവേഃസാധോഃ ശുശ്രൂഷാ പരമാ ഹിനഃ
സൗതി, ദയവായി ഈ ആസ്തീകന്റെ കഥ വീണ്ടും വിശദമായി പറയൂ; ഞങ്ങൾക്കു കേൾക്കാനുള്ള ആഗ്രഹം വളരെ വലുതാണ്.
മധുരം കഥ്യതേ സൌമ്യ ശ്ലക്ഷ്ണാക്ഷരപദം ത്വയാ। പ്രീയാമഹേ ഭൃശം താത പിതേവേദം പ്രഭാഷസേ
സൗമ്യ, നീ മധുരമായും സുന്ദരമായ അക്ഷരങ്ങളാൽ ഈ കഥ പറയുന്നു; നീ സംസാരിക്കുന്നത് അച്ഛനുപോലെ, അതുകൊണ്ട് ഞങ്ങൾ വളരെ സന്തോഷിക്കുന്നു.
അസ്മച്ഛുശ്രൂഷണേ നിത്യം പിതാ ഹി നിരതസ്തവ। ആചഷ്ടൈതദ്യഥാഽഽക്യാനം പിതാ തേത്വം തഥാ വദ
നിന്റെ അച്ഛൻ എപ്പോഴും ഞങ്ങളുടെ കഥകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുന്നതിൽ അർപ്പിതനായിരുന്നുവല്ലോ; അച്ഛൻ പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെയാണ് നീയും ഈ കഥ പറയേണ്ടത്.
ആയുഷ്മന്നിദമാഖ്യാനമാസ്തീകം കഥയാമി തേ। യഥാശ്രുതം കഥയതഃ സകാശാദ്വൈ പിതുര്മയാ
ദീർഘായുസ്സുള്ളവനേ, ഞാൻ ഈ ആസ്തീകന്റെ കഥ അച്ഛനിൽ നിന്ന് കേട്ടതുപോലെ തന്നെയാണ് നിന്നോട് പറയുന്നത്.
പുരാ ദേവയുഗേ ബ്രഹ്മന്പ്രജാപതിസുതേ ശുഭേ। ആസ്താം ഭഗിന്യൌ രൂപേണ സമുപേതേഽദ്ഭുതേഽനഘ
ദേവന്മാരുടെ കാലത്ത്, പ്രജാപതിയുടെ രണ്ടു പുത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അത്ഭുതകരമായ സൗന്ദര്യവും ഭംഗിയും ഉള്ള സഹോദരിമാർ, പാപരഹിതനേ.
തേ ഭാര്യേ കശ്യപസ്യാസ്താം കദ്രൂശ്ച വിനതാ ച ഹ। പ്രാദാത്താഭ്യാം വരം പ്രീതഃ പ്രജാപതിസമഃ പതിഃ
അവരായ കട്രൂയും വിനതയും കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാരായി; അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ച ഭർത്താവ്, പ്രജാപതിയെപ്പോലെ മഹത്വമുള്ളവൻ, അവർക്കു വരം അനുവദിച്ചു.
കശ്യപോ ധര്മപത്നീഭ്യാം മുദാ പരമയാ യുതഃ। വരാതിസര്ഗം ശ്രുത്വൈവം കശ്യപാദുത്തമം ച തേ
കശ്യപൻ തന്റെ ധർമ്മപത്നിമാരോടൊപ്പം അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ അവരുടെ ഉത്തമമായ വരങ്ങൾ കേട്ടു—
ഹര്ഷാദപ്രതിമാം പ്രീതിം പ്രാപതുഃ സ്മ വരസ്ത്രിയൌ। വവ്രേ കദ്രൂഃ സുതാന്നാഗാന്സഹസ്രം തുല്യവര്ചസഃ
അപ്രതിമമായ സന്തോഷംകൊണ്ട് ആ രണ്ട് സ്ത്രീകളും വരം ലഭിച്ചു; കട്രൂ ആയിരം പുത്രന്മാരെ, ഒരുപോലെ തേജസ്സുള്ളവരെ, വേണമെന്നു തിരഞ്ഞെടുത്തു.
ദ്വൌ പുത്രൌ വിനതാ വവ്രേ കദ്രൂപുത്രാധികൌ ബലേ। തേജസാ വപുഷാ ചൈവ വിക്രമേണാധികൌ ച തൌ
വിനതാ, കട്രുവിന്റെ പുത്രന്മാരെക്കാൾ ശക്തിയിലും, തേജസ്സിലും, ഭംഗിയിലും, വീര്യത്തിലും മേൽപിടിച്ച രണ്ടു പുത്രന്മാരെ വേണമെന്ന് ആശിച്ചു.
തസ്യൈ ഭര്താ വരം പ്രാദാദീദൃസൌ തേ ഭവിഷ്യതഃ। ഏവമസ്ത്വിതി തം ചാഹ കശ്യപം വിനതാ തദാ
അവളെ ഭർത്താവ് അനുഗ്രഹിച്ച് പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയുള്ള പുത്രന്മാർ നിനക്കു ജനിക്കും.' വിനതാ അപ്പോൾ കശ്യപനോട് പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ'.
യഥാവത്പ്രാര്ഥിതം ലബ്ധ്വാ വരം തുഷ്ടാഭവത്തദാ। കൃതകൃത്യാ തു വിനതാ ലബ്ധ്വാ വീര്യാധികൌ സുതൌ
താൻ ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ വരം ലഭിച്ച വിനതാ സന്തോഷിച്ചു; ശക്തിയിൽ മേൽപിടിച്ച രണ്ടു പുത്രന്മാർ ലഭിച്ചതിൽ അവൾ തൃപ്തിയായി.
കദ്രൂശ്ച ലബ്ധ്വാ പുത്രാണാം സഹസ്രം തുല്യവര്ചസാമ്। ധാര്യൌ പ്രയത്നതോ ഗര്ഭാവിത്യുക്ത്വാ സ മഹാതപാഃ
കട്രൂ ആയിരം തുല്യമായ തേജസ്സുള്ള പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു; മഹാതപസ്സുകാരനായ കശ്യപൻ പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ രണ്ടുപേരും ഗർഭം ശ്രദ്ധയോടെ ധരിക്കണം'.
തേ ഭാര്യേ വരസംതുഷ്ടേ കശ്യപോ വനമാവിശത്
വരങ്ങൾകൊണ്ടു തൃപ്തരായ കശ്യപന്റെ രണ്ടു ഭാര്യമാർ കാടിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ജനയാമാസ വിപ്രേന്ദ്ര ദ്വേ ചാണ്ഡേ വിനതാ തദാ। തയോരണ്ഡാനി നിദധുഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ പരിചാരികാഃ
അന്നവസരത്തിൽ, മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, വിനതാ രണ്ടു മുട്ടയിട്ടു; സന്തോഷത്തോടെ സേവകരികൾ ആ മുട്ടകൾ സൂക്ഷിച്ചു.
സോപസ്വേദേഷു ഭാണ്ഡേഷു പഞ്ചവര്ഷശതാനി ച। തതഃ പഞ്ചശതേ കാലേ കദ്രൂപുത്രാ വിനിഃസൃതാഃ
ചൂടും ഈരപ്പുമുള്ള പാത്രങ്ങളിൽ അഞ്ചു നൂറ്റാണ്ട് കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ആ സമയത്ത് കട്രുവിന്റെ പുത്രന്മാർ പുറത്തുവന്നു.
അണ്ഡാഭ്യാം വിനതായാസ്തു മിഥുനം ന വ്യദൃശ്യത। തതഃ പുത്രാര്ഥിനീ ദേവീ വ്രീഡിതാ ച തപസ്വിനീ
വിനതയുടെ രണ്ടു മുട്ടകളിൽ നിന്നുമൊന്നും കുഞ്ഞുങ്ങൾ പുറത്തുവന്നില്ല. അതുകൊണ്ട്, മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, ലജ്ജിച്ച ദേവി കഠിനതപം ആരംഭിച്ചു.
അണ്ഡം ബിഭേദ വിനതാ തത്ര പുത്രമപശ്യത। പൂര്വാര്ധകായസംപന്നമിതരേണാപ്രകാശതാ
വിനത ഒരു മുട്ട പൊട്ടിച്ചു. അകത്ത് അവൾക്ക് ഒരു മകൻ കാണപ്പെട്ടു, പക്ഷേ അവന്റെ ശരീരം പകുതിയേ രൂപം കൊണ്ടിരുന്നുള്ളു; മറ്റേ ഭാഗം പുറത്തു വരാതെ തന്നെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ പുത്രഃ ക്രോധസംരബ്ധഃ ശശാപൈനാമിതി ശ്രുതിഃ। യോഽഹമേവം കൃതോ മാതസ്ത്വയാ ലോഭപരീതയാ
ആ മകൻ കോപത്തോടെ അമ്മയെ ശപിച്ചു: 'അമ്മേ, നീ അത്യന്തം ലാഭലോഭം കൊണ്ടാണ് എന്നെ ഇങ്ങനെ ചെയ്തതെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു.'
ശരീരേണാസമഗ്രേണ തസ്മാദ്ദാസീ ഭവിഷ്യസി। പഞ്ച വര്ഷശതാന്യസ്യാ യയാ വിസ്പര്ധസേ സഹ
'എന്റെ ശരീരം പൂർണ്ണമല്ലാത്തതിനാൽ, നീ അഞ്ചു നൂറ് വർഷം നീ മത്സരിക്കുന്ന ആൾക്കൊപ്പം ദാസിയായി ജീവിക്കേണ്ടി വരും.'