മഥിതൈരാശ്രമൈര്ഭഗ്നൈര്വികീര്ണകലശസ്രുവൈഃ। ശൂന്യമാസീജ്ജഗത്സര്വം കാലേനേവ ഹതം തദാ
ആശ്രമങ്ങൾ തകർത്തും, പൂജാസാമഗ്രികൾ ചിതറുകയും തകർക്കുകയും ചെയ്തതോടെ, ആ കാലത്ത് ഭൂമി മുഴുവൻ കാലത്തിന്റെ പ്രഹരത്തിൽ ശൂന്യമായതുപോലെ നിർജനമായിത്തീർന്നു.
തതോ രാജന്നദൃശ്യദ്ഭിര്ഋഷിഭിശ്ച മഹാസുരൌ। ഉഭൌ വിനിശ്ചയം കൃത്വാ വികുര്വാതേ വധൈഷിണൌ
അപ്പോൾ രാജാവേ, ആ മഹാസുരന്മാർ ഇരുവരും, ഋഷിമാർക്ക് കാണപ്പെടാതെ, നിശ്ചയം ചെയ്ത് കൊല്ലലിന് ഉദ്ദേശിച്ച് ചുറ്റിനടന്നു.
പ്രഭിന്നകരടൌ മത്തൌ ഭൂത്വാ കുഞ്ജരരൂപിണൌ। സംലീനമപി ദുര്ഗേഷു നിന്യതുര്യമസാദനമ്
ചിതറിച്ച ദന്തങ്ങളുള്ള മദോന്മത്തമായ ആനകളായി രൂപം ധരിച്ച്, കോട്ടകളിൽ ഒളിച്ചിരുന്നവരെയും യമലോകത്തിലേക്ക് അയച്ചു.
സിംഹൌ ഭൂത്വാ പുനര്വ്യാഘ്രൌ പുനശ്ചാന്തര്ഹിതാവുഭൌ। തൈസ്തൈരുപായൈസ്തൌ ക്രൂരാവൃഷീന്ദൃഷ്ട്വാ നിജഘ്നതുഃ
അവർ സിംഹങ്ങളായി, പിന്നെ കടുവകളായി, പിന്നെയും അദൃശ്യരായി, വിവിധ ഉപായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് കണ്ടുമുട്ടിയ ഋഷിമാരെ ക്രൂരതയോടെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
നിവൃത്തയജ്ഞസ്വാധ്യായാ പ്രനഷ്ടനൃപതിദ്വിജാ। ഉത്സന്നോത്സവയജ്ഞാ ച ബഭൂവ വസുധാ തദാ
യജ്ഞങ്ങളും വേദപാഠവും നിർത്തപ്പെട്ടു, രാജാക്കന്മാരും ദ്വിജന്മാരും നശിച്ചു, ഉത്സവങ്ങളും യജ്ഞങ്ങളും ഇല്ലാതായി ഭൂമി അങ്ങനെയായി.
ഹാഹാഭൂതാ ഭയാര്താ ച നിവൃത്തവിപണാപണാ। നിവൃത്തദേവകാര്യാ ച പുണ്യോദ്വാഹവിവര്ജിതാ
ഹാ ഹാ എന്നു നിലവിളിയും ഭയവും നിറഞ്ഞു, ചന്തകളും കടകളും അടച്ചു, ദൈവകാര്യങ്ങൾ നിർത്തപ്പെട്ടു, പുണ്യവിവാഹങ്ങൾ കാണാനില്ല.
നിവൃത്തകൃഷിഗോരക്ഷാ വിധ്വസ്തനഗരാശ്രമാ। അസ്ഥികങ്കാലസംകീര്ണാ ഭൂര്ബഭൂവോഗ്രദര്ശനാ
വളർത്തലും കൃഷിയും നിർത്തപ്പെട്ടു, നഗരങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളും തകർന്ന്, എല്ലുകളും അസ്ഥികളും നിറഞ്ഞു, ഭൂമി ഭയാനകമായ കാഴ്ചയായി.
നിവൃത്തപിതൃകാര്യം ച നിര്വഷട്കാരമങ്ഗലമ്। ജഗത്പ്രതിഭയാകാരം ദുഷ്പ്രേക്ഷ്യമഭവത്തദാ
പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർത്തപ്പെട്ടു, മംഗളശബ്ദങ്ങൾ ഇല്ലാതായി, ലോകം ഭയാനകമായ രൂപം എടുത്തു, കാണാൻ പോലും ഭയങ്കരമായി.
ചന്ദ്രാദിത്യൌ ഗ്രഹാസ്താരാ നക്ഷത്രാണി ദിവൌകസഃ। ജഗ്മുര്വിഷാദം തത്കര്മ ദൃഷ്ട്വാ സുന്ദോപസുന്ദയോഃ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും ദിവ്യജനങ്ങളും, സുന്ദനും ഉപസുന്ദനും ചെയ്ത പ്രവൃത്തികൾ കണ്ടു വിഷാദത്തിൽ ആകി.
ഏവം സര്വാ ദിശോ ദൈത്യൌ ജിത്വാ ക്രൂരേണ കര്മണാ। നിഃസപത്നൌ കുരുക്ഷേത്രേ നിവേശമഭിചക്രതുഃ
ഇങ്ങനെ എല്ലാ ദിക്കുകളും ക്രൂരമായ പ്രവൃത്തികളാൽ ജയിച്ചശേഷം, ആ ഇരുവർക്കും എതിരാളികളൊന്നും ഇല്ലാതെ, അവർ കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ വാസം തുടങ്ങി.
തതോ ദേവര്ഷയഃ സര്വേ സിദ്ധാശ്ച പരമര്ഷയഃ। ജഗ്മുസ്തദാ പരമാര്തിം ദൃഷ്ട്വാ തത്കദനം മഹത്
അപ്പോൾ ദേവർഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും മഹർഷിമാരും ആ മഹത്തായ കൊല്ലയും അതിനാൽ ഉണ്ടായ ദു:ഖവും കണ്ടു അവിടേക്ക് ഒന്നിച്ചു വന്നു.
തേഽഭിജഗ്മുര്ജിതക്രോധാ ജിതാത്മാനോ ജിതേന്ദ്രിയാഃ। പിതാമഹസ്യ ഭനം ജഗതഃ കൃപയാ തദാ
കോപം ജയിച്ചവരും ആത്മാവിനെ നിയന്ത്രിച്ചവരും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കീഴടക്കിയവരും, ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിനോട് കരുണയോടെ സമീപിച്ചു.
തതോ ദദൃശുരാസീനം സഹ ദേവൈഃ പിതാമഹമ്। സിദ്ധൈര്ബ്രഹ്മര്ഷിഭിശ്ചൈവ സമന്താത്പരിവാരിതമ്
അവിടെ അവർ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഇരിക്കുന്ന ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടു; ചുറ്റും സിദ്ധന്മാരും ബ്രഹ്മർഷിമാരും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
തത്ര ദേവോ മഹാദേവസ്തത്രാഗ്നിര്വായുനാ സഹ। ചന്ദ്രാദിത്യൌ ച ശക്രശ്ച പാരമേഷ്ഠ്യാസ്തഥര്ഷയഃ
അവിടെ മഹാദേവനും അഗ്നിയും വായുവിനോടൊപ്പം, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഇന്ദ്രനും സൃഷ്ടികർത്താക്കളും മഹർഷിമാരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
വൈഖാനസാ വാലഖില്യാ വാനപ്രസ്ഥാ മരീചിപാഃ। അജാശ്ചൈവാവിമൂഢാശ്ച തേജോഗര്ഭാസ്തപസ്വിനഃ
വൈഖാനസന്മാർ, വാലഖില്യന്മാർ, വനവാസികൾ, മരീചിപന്മാർ, ജനനം ഇല്ലാത്തവരും ജ്ഞാനികളുമായവരും, തേജസ്സുള്ള തപസ്സുകാരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഋഷയഃ സര്വ ഏവൈതേ പിതാമഹമുപാഗമന്। തതോഽഭിഗമ്യ തേ ദീനാഃ സര്വ ഏവ മഹര്ഷയഃ
ഈ മഹർഷിമാർ എല്ലാവരും ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ചു; അവിടെ എത്തിയ ശേഷം, ദു:ഖിതരായ മഹർഷിമാർ ബ്രഹ്മാവിനോട് പറഞ്ഞു.
സുന്ദോപസുന്ദയൌഃ കര്മ സര്വമേവ ശശംസിരേ। യഥാ ഹൃതം യഥാ ചൈവ കൃതം യേന ക്രമേണ ച
സുന്ദനും ഉപസുന്ദനും ചെയ്ത എല്ലാ കാര്യങ്ങളും, എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു, ആരാണ് ചെയ്തത്, എങ്ങനെ നടന്നു എന്നതെല്ലാം അവർ വിശദമായി പറഞ്ഞു.
ന്യവേദയംസ്തതഃ സര്വമഖിലേന പിതാമഹേ। തതോ ദേവഗണാഃ സര്വേ തേ ചൈവ പരമര്ഷയഃ
അവർക്കുള്ളത് എല്ലാം പൂർണ്ണമായി ബ്രഹ്മാവിനോട് അറിയിച്ചു; ദേവഗണങ്ങളും മഹർഷിമാരും അങ്ങനെ ചെയ്തു.
തമേവാര്ഥം പുരസ്കൃത്യ പിതാമഹമചോദയന്। തതഃ പിതാമഹഃ ശ്രുത്വാ സര്വേഷാം തദ്വചസ്തദാ
അവരുടെ ആ പ്രശ്നം മുന്നിൽ വെച്ച്, അവർ ബ്രഹ്മാവിനോട് അപേക്ഷിച്ചു; അപ്പോൾ ബ്രഹ്മാവ് അവരുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു.
മുഹൂര്തമിവ സംചിന്ത്യ കര്തവ്യസ്യ ച നിശ്ചയമ്। തയോര്വധം സമുദ്ദിശ്യ വിശ്വകര്മാണമാഹ്വയത്
ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ച ശേഷം എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിച്ച്, ആ ഇരുവരെയും നശിപ്പിക്കാൻ വിസ്വകർമ്മയെ വിളിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ ച വിശ്വകര്മാണം വ്യാദിദേശ പിതാമഹഃ। സൃജ്യതാം പ്രാര്ഥനീയൈകാ പ്രമദേതി മഹാതപാഃ
വിശ്വകർമ്മയെ കണ്ടു ബ്രഹ്മാവ് കല്പിച്ചു: 'ഒരു മനോഹരിയായ സ്ത്രീയെ സൃഷ്ടിക്കണം, മഹാതപസ്സുകാരാ' എന്ന്.
പിതാമഹം നമസ്കൃത്യ തദ്വാക്യമഭിനന്ദ്യ ച। നിര്മമേ യോഷിതം ദിവ്യാം ചിന്തയിത്വാ പുനഃപുനഃ
ബ്രഹ്മാവിനെ നമസ്കരിച്ചു, അവന്റെ വാക്കുകൾ ആനന്ദത്തോടെ സ്വീകരിച്ച്, വിശ്വകർമ്മ വീണ്ടും വീണ്ടും ആലോചിച്ച് ദിവ്യമായൊരു സ്ത്രീയെ സൃഷ്ടിച്ചു.
ത്രിഷു ലോകേഷു യത്കിംചിദ്ഭൂതം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്। സമാനയദ്ദര്ശനീയം തത്തദത്ര സ വിശ്വവിത്
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുണ്ടായിരുന്ന സകല സുന്ദരതയും, ചലനമുള്ളതും അചലമായതും, വിശ്വകർമ്മ അവിടെ ഒന്നിച്ചു കൂട്ടി.
കോടിശശ്ചൈവ രത്നാനി തസ്യാ ഗാത്രേ ന്യവേശത്। താം രത്നസങ്ഘാതമയീമസൃജദ്ദേവരൂപിണീമ്
അവളുടെ ശരീരത്തിൽ കോടിക്കണക്കിന് രത്നങ്ങൾ അണിയിച്ചു; ദേവതയുടെ രൂപത്തിൽ രത്നങ്ങൾകൊണ്ടൊരു ദേഹമാണ് അവൻ സൃഷ്ടിച്ചത്.
സാ പ്രയത്നേന മഹതാ നിര്മിതാ വിശ്വകര്മണാ। ത്രിഷു ലോകേഷു നാരീണാം രൂപേണാപ്രതിമാഭവത്
വിശ്വകർമ്മ വലിയ ശ്രദ്ധയോടെ സൃഷ്ടിച്ച ആ സ്ത്രീ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലുമുള്ള സ്ത്രീകളിൽ സൌന്ദര്യത്തിൽ തുല്യരില്ലാത്തവളായി.
ന തസ്യാഃ സൂക്ഷ്മമപ്യസ്തി യദ്ഗാത്രേ രൂപസംപദാ। നിയുക്താ യത്ര വാ ദൃഷ്ടിര്ന സജ്ജതി നിരീക്ഷതാമ്
അവളുടെ ശരീരത്തിൽ സൌന്ദര്യത്തിൽ ചെറിയൊരു ദോഷവും ഇല്ലായിരുന്നു; ആരെങ്കിലും അവളെ നോക്കുമ്പോൾ കണ്ണ് അവളിൽ നിന്ന് തിരിയാൻ മനസ്സില്ലായിരുന്നു.
സാ വിഗ്രഹവതീവ ശ്രീഃ കാമരൂപാ വപുഷ്മതീ। `പിതാമഹമുപാതിഷ്ഠത്കിം കരോമീതി ചാബ്രവീത്
അവൾ സൌഭാഗ്യത്തിന്റെ സാക്ഷാത്കാരമായ്, ഇഷ്ടരൂപം എടുക്കാൻ കഴിവുള്ളതായും ഭംഗിയുള്ളതായും, ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിച്ച്, 'ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
പ്രീതോ ഭൂത്വാ സ ദൃഷ്ട്വൈവ പ്രീത്യാ ചാസ്യൈ വരം ദദൌ। കാന്തത്വം സര്വഭൂതാനാം സാശ്രിയാനുത്തമം വപുഃ
അവളെ കണ്ടു സന്തോഷത്തോടെ, ബ്രഹ്മാവ് അവളെ അനുഗ്രഹിച്ചു: എല്ലാ ജീവികളിലും പരമമായ ആകർഷണവും ഐശ്വര്യവും ഉള്ള സൌന്ദര്യവും അവൾക്കു ലഭിക്കട്ടെ എന്ന്.
സാ തേന വരദാനേന കര്തുശ്ച ക്രിയയാ തദാ।' ജഹാര സര്വഭൂതാനാം ചക്ഷൂംഷി ച മനാംസി ച
അവളുടെ അനുഗ്രഹത്താലും സൃഷ്ടാവിന്റെ ആ കർമ്മത്താലും, അവൾ എല്ലാ ജീവികളുടെ കണ്ണുകളും മനസ്സുകളും അകറ്റി.
തിലംതിലം സമാനീയ രത്നാനാം യദ്വിനിര്മിതാ। തിലോത്തമേതി തത്തസ്യാ നാമ ചക്രേ പിതാമഹഃ
എല്ലാ രത്നങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ഏറ്റവും നല്ല കണികൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, അവളുടെ പേര് തിലോത്തരമെന്ന് പിതാമഹൻ വെച്ചു.