കഥമാസുശ്ച കൃഷ്ണായാമേകസ്യാം തേ നരര്ഷഭാഃ। വര്തമാനാ മഹാഭാഗാ നാഭിദ്യന്ത പരസ്പരമ്
കൃഷ്ണയെ മാത്രം പങ്കുവെച്ച് ജീവിച്ചിരുന്ന ആ മഹാഭാഗ്യശാലികൾ തമ്മിൽ എങ്ങനെ പരസ്പരം ഭേദം വരുത്താതെ ജീവിച്ചു?
ശ്രോതുമിച്ഛാമ്യഹം തത്ര വിസ്തരേണ യഥാതഥമ്। തേഷാം ചേഷ്ടിതമന്യോന്യം യുക്താനാം കൃഷ്ണയാ സഹ
അവർ തമ്മിൽ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, പരസ്പരം എങ്ങനെ പെരുമാറിയെന്നു ഞാൻ വിശദമായി, സത്യമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ധൃതരാഷ്ട്രാഭ്യനുജ്ഞാതാ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം പ്രവിശ്യ തത്। രേമിരേ പുരുഷവ്യാഘ്രാഃ കൃഷ്ണയാ സഹ പാണ്ഡവാഃ
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ അനുമതി വാങ്ങിയ ശേഷം, കൃഷ്ണയോടൊപ്പം പാണ്ഡവന്മാർ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥനഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
പ്രാപ്യ രാജ്യം മഹാതേജാഃ സത്യസന്ധോ യുധിഷ്ഠിരഃ। പാലയാമാസ ധര്മേണ പൃഥിവീം ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ
രാജ്യം ലഭിച്ച ശേഷം, മഹാശക്തിയുള്ള സത്യവ്രതനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ധർമ്മപ്രകാരം ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.
ജിതാരയോ മഹാത്മാനഃ സത്യധര്മപരായണാഃ। ഏവം പുരമിദം പ്രാപ്യ തത്രോഷുഃ പാണ്ഡുനന്ദനാഃ
ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡുവംശജർ, സത്യം ധർമ്മം എന്നിവയിൽ അർപ്പിതരായി ഈ നഗരത്തിൽ താമസിച്ചു.
കുര്വാണാഃ പൌരകാര്യാണി സര്വാണി ഭരതര്ഷഭാഃ। ആസാംചക്രുര്മഹാര്ഹേഷു പാര്ഥിവേഷ്വാസനേഷു ച
ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ നഗരത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിർവഹിച്ചു, വിലയേറിയ രാജസിംഹാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന് ഭരിച്ചു.
തേഷു തത്രോപവിഷ്ടേഷു പാണ്ഡവേഷു മഹാത്മസു। ആയയൌ ധര്മരാജം തു ദ്രഷ്ടുകാമോഽഥ നാരദഃ
അവിടെ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാർ ഇരുന്നപ്പോൾ, ധർമ്മരാജാവിനെ കാണാൻ നാരദമഹർഷി അവിടെ എത്തി.
പഥാ നക്ഷത്രജുഷ്ടേന സുപര്ണാചരിതേന ച। ചന്ദ്രസൂര്യപ്രകാശേന സേവിതേന മഹര്ഷിഭിഃ
നക്ഷത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, സൂര്യചന്ദ്രന്മാരുടെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ, സുപർണ്ണൻ സഞ്ചരിച്ച, മഹർഷിമാർ പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വഴിയിലൂടെ അദ്ദേഹം യാത്ര ചെയ്തു.
നഭസ്സ്ഥലേന ദിവ്യേന ദുര്ലഭേനാതപസ്വിനാമ്। ഭൂതാര്ചിതോ ഭൂതധരാം രാഷ്ട്രമന്ദിരഭൂഷിതാമ്
ആകാശത്തിലെ ദുർലഭമായ ദിവ്യവഴിയിലൂടെ, ഭൂതങ്ങൾ ആദരിച്ച, നഗരങ്ങളും രാജമന്ദിരങ്ങളും അലങ്കരിച്ച ഭൂമിയിലേക്ക് അദ്ദേഹം എത്തി.
അവേക്ഷമാണോ ദ്യുതിമാനാജഗാമ മഹാതപാഃ। സര്വവേദാന്തഗോ വിപ്രഃ സര്വവേദാങ്ഗപാരഗഃ
എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, മഹാതപസ്സുള്ള, വെദാന്തത്തിൽ പൂർണ്ണമായും പ്രാവീണ്യമുള്ള, എല്ലാ വേദാംഗങ്ങളിലും നിപുണനായ മഹർഷി അവിടെ എത്തി.
പരേണ തപസാ യുക്തോ ബ്രാഹ്മേണ തപസാ വൃതഃ। നയേ നീതൌ ച നിസ്തോ വിശ്രുതശ്ച മഹാമുനിഃ
പരമമായ തപസ്സിൽ അഭിരതനായ, ബ്രാഹ്മണതപസ്സിൽ മൂടപ്പെട്ട, നിയമങ്ങളിലും ഭരണത്തിലും നിപുണനായ, പ്രശസ്തനായ മഹാമുനി.
പരാത്പരതരം പ്രാപ്തോ ധര്മാന്സമഭിജഗ്മിവാന്। ഭാവിതാത്മാ ഗതരജാഃ ശാന്തോ മൃദുര്ഋജുര്ദിവജഃ
എല്ലാവിധ ധർമ്മങ്ങളിൽ അതിക്രമിച്ച് പരമധർമ്മം നേടിയ, മനസ്സ് ശുദ്ധമായ, ആസക്തിയില്ലാത്ത, ശാന്തനും സുമൃദുവും നേരായവനും ആത്മനിയമം പാലിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു.
ധര്മേണാധിഗതഃ സര്വൈര്ദേവദാനവമാനുഷൈഃ। ക്ഷീണകര്മസു പാപേഷു ഭൂതേഷു വിവിധേഷു ച
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും അവരുടെ പാപങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ധർമ്മത്തിൽ പൂർണ്ണമായും അറിയപ്പെട്ടവനായി.
സര്വഥാ കൃതമര്യാദോ വേദേഷു വിവിധേഷു ച। ശതശഃ സോമപാ യജ്ഞേ പുണ്യേ പുണ്യകൃദഗ്നിചിത്
എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും നല്ല ആചാരം പാലിച്ച്, വിവിധ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, നൂറുകണക്കിനു യാഗങ്ങളിൽ ശുദ്ധമായ സോമം പാനമാക്കി, പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവനും അഗ്നിചിതയിൽ സേവനം ചെയ്തവനും ആയിരുന്നു.
ഋക്സാമയജുഷാം വേത്താ ന്യായദൃഗ്ധര്മകോവിദഃ। ഋജുരാരോഹബാന്വൃദ്ധോ ഭൂയിഷ്ഠപഥികോഽനഘഃ
ഋക്, സാമ, യജുർവേദങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ, നീതിയിലും ധർമ്മത്തിലും വിദഗ്ധൻ, നേരായവൻ, ഉന്നത വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, പ്രായം ചെന്നവൻ, ഏറെ യാത്ര ചെയ്തവൻ, പാപരഹിതൻ.
ശ്ലക്ഷ്ണയാ ശിഖയോപേതഃ സംപന്നഃ പരമത്വിഷാ। അവദാതേ ച സൂക്ഷ്മേ ച ദിവ്യേ ച രചിതേ ശുഭേ
മൃദുവായ ശിഖയോടെ, പരമപ്രഭയുള്ളവൻ, വിശുദ്ധവും സൂക്ഷ്മവുമായ ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചവൻ.
മഹേന്ദ്രദത്തേ മഹതീ ബിഭ്രത്പരമവാസസീ। ജാമ്ബൂനദമയേ ദിവ്യേ ഗണ്ഡൂപദമുഖേ നവേ
മഹേന്ദ്രൻ നൽകിയ വലിയ മേൽവസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച പുതിയ ദിവ്യകട്ടിയും, തിളങ്ങുന്ന അണിപ്പൊക്കവും ധരിച്ചവൻ.
അഗ്ന്യര്കസദൃശേ ദിവ്യേ ധാരയന്കുണ്ഡലേ ശുഭേ। രാജതച്ഛത്രമുച്ഛ്രിത്യ ചിത്രം പരമവര്ചസമ്
അഗ്നിയും സൂര്യനും പോലെ ദിവ്യവും പ്രകാശമുള്ള മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച്, വെള്ളിയാൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ വലിയ കുടയുയർത്തി, അത്യുത്തമമായ തേജസ്സോടെ.
പ്രാപ്യ ദുഷ്പ്രാപമന്യേന ബ്രഹ്മവര്ചസമുത്തമമ്। ഭവനേ ഭൂമിപാലസ്യ ബൃഹസ്പതിരിവാപ്ലുതഃ
മറ്റുള്ളവർക്ക് പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത പരമബ്രാഹ്മണതേജസ്സു നേടിയവൻ, രാജാവിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് ബൃഹസ്പതി പോലെ പ്രവേശിച്ചു.
സംഹിതായാം ച സര്വേഷാം സ്ഥിതസ്യോപസ്ഥിതസ്യ ച। ദ്വിപദസ്യ ച ധര്മസ്യ ക്രമധര്മസ്യ പാരഗഃ
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ സംഹിതകളിലും, എല്ലാ ജീവികളുടെ സ്ഥിരമായും പ്രയോഗത്തിലുമുള്ള ധർമ്മങ്ങളിലും, ക്രമധർമ്മത്തിൽ പൂർണ്ണമായും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ.
ഗാധാ സാമാനുസാമജ്ഞഃ സാമ്നാം പരമവല്ഗുനാമ്। ആത്മനഃ സര്വമോക്ഷിഭ്യഃ കൃതിമാന്കൃത്യവിത്സദാ
ഗാധി എന്നവൻ സാംഗീതികമായ സാമവേദം വളരെ നന്നായി മനസ്സിലാക്കുകയും അതിന്റെ ശ്രേഷ്ഠമായ രാഗങ്ങൾ അറിയുകയും ചെയ്തിരുന്നു. സ്വയം എല്ലാം വിട്ട് മോക്ഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരെക്കാൾ മികച്ചവനായി, എല്ലായ്പ്പോഴും കര്മങ്ങളിൽ നിപുണനും കര്ത്തവ്യങ്ങൾ അറിയുന്നവനും ആയിരുന്നു.
യജുര്ധര്മൈര്ബഹുവിധൈര്മതോ മതിമതാം വരഃ। വിദിതാര്ഥഃ സമശ്ചൈവ ച്ഛേത്താ നിഗമസംശയാന്
യജുര്വേദത്തിലെ വിവിധ ആചാരങ്ങൾക്കു പരിചയമുള്ളവനായി, ബുദ്ധിമാന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും, ഗ്രന്ഥങ്ങളുടെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുന്നവനും, നീതിയുള്ളവനും, ശാസ്ത്രത്തിലെ സംശയങ്ങൾ തീർക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു.
അര്ഥനിര്വചനേ നിത്യം സംശയച്ഛിദസംശയഃ। പ്രകൃത്യാ ധര്മകുശലോ ദാതാ ധര്മവിശാരദഃ
അർത്ഥം വിശദീകരിക്കുന്നതിൽ എപ്പോഴും താല്പര്യവാനായിരുന്ന ഇദ്ദേഹം, സ്വയം സംശയരഹിതനും മറ്റുള്ളവരുടെ സംശയങ്ങൾ നീക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു. സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും, ദാനശീലനും, ധർമ്മവിഷയങ്ങളിൽ പൂർണ്ണമായ അറിവുള്ളവനുമായിരുന്നു.
ലോപേനാഗമധര്മേണ സംക്രമേണ ച വൃത്തിഷു। ഏകശബ്ദാംശ്ച നാനാര്ഥാനേകാര്ഥാംശ്ച പൃഥക്കൃതാന്
ശാസ്ത്രത്തിലെ ഒഴിവുകളും വ്യത്യസ്തമായ നിയമങ്ങളും ഉപയോഗത്തിലെ മാറ്റങ്ങളും മനസ്സിലാക്കി, ഒരേ പദത്തിന് പല അർത്ഥങ്ങൾ ഉള്ളതും, വ്യത്യസ്ത അർത്ഥങ്ങൾ ഉള്ളതും വ്യക്തമായി തിരിച്ചറിയാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
പൃഥഗര്ഥാഭിധാനാംശ്ച പ്രയോഗാനന്വവേക്ഷിതാ। പ്രമാണഭൂതോ ലോകേഷു സര്വാധികരണേഷു ച
വ്യത്യസ്ത അർത്ഥങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഉപയോഗങ്ങളും, ആഴമായി പരിശോധിക്കപ്പെടാത്തവയും തിരിച്ചറിയാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. ജനങ്ങളിൽക്കും എല്ലാ വിധ വിധികളിലും ഇദ്ദേഹം ഒരു പ്രമാണമായിരുന്നു.
സര്വവര്ണവികാരേഷു നിത്യം കുശലപൂജിതഃ। സ്വരേഽസ്വരേ ച വിവിധേ വൃത്തേഷു വിവിധേഷു ച
വിവിധ സ്വരഭേദങ്ങളിലും ഉച്ചാരണങ്ങളിലും, വിവിധ ഛന്ദസ്സുകളിലും രൂപങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാൽ എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെട്ടവനായിരുന്നു.
സമസ്ഥാനേഷു സര്വേഷു സമാമ്നായേഷു ധാതുഷു। ഉദ്ദേശ്യാനാം സമാഖ്യാതാ സര്വമാഖ്യാതമുദ്ദിശന്
എല്ലാ സ്ഥാനങ്ങളിലും, എല്ലാ പാരായണങ്ങളിലും, പദങ്ങളുടെ മൂലങ്ങളിൽ, ഉദ്ദേശിച്ച അർത്ഥങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നവനും, പറയേണ്ടതെല്ലാം വ്യക്തമാക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു.
അഭിസന്ധിഷു തത്ത്വജ്ഞഃ പദാന്യങ്ഗാന്യനുസ്മരന്। കാലധര്മേണ നിര്ദിഷ്ടം യഥാര്ഥം ച വിചാരയന്
ഉദ്ദേശ്യങ്ങളുടെ സത്യസ്വഭാവം അറിയുകയും, പദങ്ങളും അതിന്റെ ഭാഗങ്ങളും ഓർമ്മിക്കുകയും, സമയക്രമത്തിൽ നിർദ്ദേശിച്ചതും യാഥാർത്ഥ്യവും പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
ചികീര്ഷിതം ച യോ വേത്താ യഥാ ലോകേന സംവൃതമ്। വിഭാഷിതം ച സമയം ഭാഷിതം ഹൃദയംഗമമ്
ലോകം മറച്ചുവെക്കുന്ന ഉദ്ദേശ്യങ്ങളും, പറയപ്പെട്ട അങ്ങേയറ്റം ഹൃദയസ്പർശിയായ വാക്കുകളും, ഉടമ്പടികൾ എന്നിവയും മനസ്സിലാക്കാൻ ഇദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞിരുന്നു.
ആത്മനേ ച പരസ്മൈ ച സ്വരസംസ്കാരയോഗവിത്। ഏഷാം സ്വരാണാം ജ്ഞാതാ ച ബോദ്ധാ പ്രവചനഃ സ്വരാട്
സ്വന്തത്തിനും മറ്റുള്ളവർക്കും വേണ്ടി സ്വരവും ഉച്ചാരണവും ശരിയായി ഉപയോഗിക്കാൻ ഇദ്ദേഹം പ്രാവീണ്യവാനായിരുന്നു. ഈ സ്വരങ്ങൾ എല്ലാം അറിയുകയും, മനസ്സിലാക്കുകയും, അവയെക്കുറിച്ച് പഠിപ്പിക്കുന്നതിൽ സ്വതന്ത്രനും ആയിരുന്നു.