പുനഃ പുനശ്ച സംഹര്ഷാദ്ബ്രാഹ്മണാന്ഭര പൌരവ। അദ്യൈവ നാരദഃ ശ്രീമാനാഗമിഷ്യതി സത്വരഃ
പുനഃപുനഃ സന്തോഷത്തോടെ ബ്രാഹ്മണന്മാരെ പോഷിക്കണം, പൗരവകുലജനായ രാജാവേ; ഇന്ന് തന്നെ മഹത്വമുള്ള നാരദൻ വേഗത്തിൽ എത്തും.
ആദത്സ്വ തസ്യ വാക്യാനി ശാസനം കുരു തസ്യ വൈ। ഏവമുക്ത്വാ തതഃ കുന്തീമഭിവാദ്യ ജനാര്ദനഃ
അവന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കണം, അവൻ പറയുന്നതു പോലെ ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ജനാർദ്ദനൻ കുന്തിയെ ആദരപൂർവ്വം വന്ദിച്ചു.
ഉവാച ശ്ലക്ഷ്ണയാ വാചാ ഗമിഷ്യാമി നമോസ്തു തേ
അവൾക്ക് മൃദുവായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ യാത്രയാകുന്നു, നമസ്കാരം."
ആര്യേണ സമഭിജ്ഞാതം ത്വയാ വൈ യദുപുങ്ഗവ। ത്വയാ നാഥേന ഗോവിന്ദ ദുഃഖം തീര്ണം മഹത്തരമ്
ആര്യയായവൾ മനസ്സിലാക്കിയതെല്ലാം നീയും മനസ്സിലാക്കിയിരിക്കുന്നു, യദുക്കുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ; നീ രക്ഷകനായതിനാൽ, ഗോവിന്ദ, ഞങ്ങൾ വലിയ കഷ്ടതകൾ കടന്നുപോയി.
ത്വം ഹി നാഥസ്ത്വനാഥാനാം ദരിദ്രാണാം വിശേഷതഃ। സര്വദുഃഖാനി ശാമ്യന്തി തവ സംദര്ശനാന്മമ
നാഥനില്ലാത്തവർക്കും, പ്രത്യേകിച്ച് ദരിദ്രർക്കും, നീയാണ് രക്ഷകൻ; നിന്റെ ദർശനത്തിൽ എനിക്ക് എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും ശമിക്കുന്നു.
സ്മരസ്വൈനാന്മഹാപ്രാജ്ഞ തേന ജീവന്തി പാണ്ഡവാഃ
മഹാപണ്ഡിതനേ, ഇവയെല്ലാം ഓർക്കണം; അതിനാലാണ് പാണ്ഡവന്മാർ ജീവിക്കുന്നത്.
കരിഷ്യാമീതി ചാമന്ത്ര്യ അഭിവാദ്യ പിതൃഷ്വസാമ്। ഗമനായ മതിം ചക്രേ വാസുദേവഃ സഹാനുഗഃ
"ഞാൻ അങ്ങനെ ചെയ്യും" എന്ന് പറഞ്ഞ്, പിതൃസഹോദരിയെ വന്ദിച്ച്, വാസുദേവനും അവന്റെ അനുചരന്മാരും യാത്രയ്ക്ക് മനസ്സുറപ്പിച്ചു.
താന്നിവേശ്യ തതോ വീരഃ സഹ രാമേണ കൌരവാന്। യയൌ ദ്വാരവതീം രാജന്പാണ്ഡവാനുമതേ തദാ
അവരെ സ്ഥിതീകരിച്ച ശേഷം, രാമനോടൊപ്പം വീരനായവൻ കൌരവന്മാരെ വിട പറഞ്ഞു, പാണ്ഡവന്മാരുടെ സമ്മതത്തോടെ ദ്വാരകയിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു, രാജാവേ.
ഏവം സംപ്രാപ്യ രാജ്യം തദിന്ദ്രപ്രസ്ഥേ തപോധന। അത ഊര്ധ്വം നരവ്യാഘ്രാഃ കിമകുര്വത പാണ്ഡവാഃ
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ ആ രാജ്യം നേടി, മഹാതപസ്സുകാരനായവനേ, അതിനുശേഷം ആ നരസിംഹങ്ങളായ പാണ്ഡവന്മാർ എന്ത് ചെയ്തു?
സര്വ ഏവ മഹാത്മാനഃ സര്വേ മമ പിതാമഹാഃ। ദ്രൌപദീ ധര്മപത്നീ ച കഥം താനന്വവര്തത
അവരൊക്കെയും മഹാത്മാക്കളാണ്, എല്ലാവരും എന്റെ പിതാമഹന്മാരാണ്; ധർമ്മപത്നിയായ ദ്രൗപദിയും അവരോടൊപ്പം എങ്ങനെ പെരുമാറി?
കഥമാസുശ്ച കൃഷ്ണായാമേകസ്യാം തേ നരര്ഷഭാഃ। വര്തമാനാ മഹാഭാഗാ നാഭിദ്യന്ത പരസ്പരമ്
കൃഷ്ണയെ മാത്രം പങ്കുവെച്ച് ജീവിച്ചിരുന്ന ആ മഹാഭാഗ്യശാലികൾ തമ്മിൽ എങ്ങനെ പരസ്പരം ഭേദം വരുത്താതെ ജീവിച്ചു?
ശ്രോതുമിച്ഛാമ്യഹം തത്ര വിസ്തരേണ യഥാതഥമ്। തേഷാം ചേഷ്ടിതമന്യോന്യം യുക്താനാം കൃഷ്ണയാ സഹ
അവർ തമ്മിൽ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ജീവിച്ചിരുന്നപ്പോൾ, പരസ്പരം എങ്ങനെ പെരുമാറിയെന്നു ഞാൻ വിശദമായി, സത്യമായി കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ധൃതരാഷ്ട്രാഭ്യനുജ്ഞാതാ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം പ്രവിശ്യ തത്। രേമിരേ പുരുഷവ്യാഘ്രാഃ കൃഷ്ണയാ സഹ പാണ്ഡവാഃ
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ അനുമതി വാങ്ങിയ ശേഷം, കൃഷ്ണയോടൊപ്പം പാണ്ഡവന്മാർ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥനഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
പ്രാപ്യ രാജ്യം മഹാതേജാഃ സത്യസന്ധോ യുധിഷ്ഠിരഃ। പാലയാമാസ ധര്മേണ പൃഥിവീം ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ
രാജ്യം ലഭിച്ച ശേഷം, മഹാശക്തിയുള്ള സത്യവ്രതനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ധർമ്മപ്രകാരം ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.
ജിതാരയോ മഹാത്മാനഃ സത്യധര്മപരായണാഃ। ഏവം പുരമിദം പ്രാപ്യ തത്രോഷുഃ പാണ്ഡുനന്ദനാഃ
ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡുവംശജർ, സത്യം ധർമ്മം എന്നിവയിൽ അർപ്പിതരായി ഈ നഗരത്തിൽ താമസിച്ചു.
കുര്വാണാഃ പൌരകാര്യാണി സര്വാണി ഭരതര്ഷഭാഃ। ആസാംചക്രുര്മഹാര്ഹേഷു പാര്ഥിവേഷ്വാസനേഷു ച
ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാർ നഗരത്തിലെ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിർവഹിച്ചു, വിലയേറിയ രാജസിംഹാസനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന് ഭരിച്ചു.
തേഷു തത്രോപവിഷ്ടേഷു പാണ്ഡവേഷു മഹാത്മസു। ആയയൌ ധര്മരാജം തു ദ്രഷ്ടുകാമോഽഥ നാരദഃ
അവിടെ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാർ ഇരുന്നപ്പോൾ, ധർമ്മരാജാവിനെ കാണാൻ നാരദമഹർഷി അവിടെ എത്തി.
പഥാ നക്ഷത്രജുഷ്ടേന സുപര്ണാചരിതേന ച। ചന്ദ്രസൂര്യപ്രകാശേന സേവിതേന മഹര്ഷിഭിഃ
നക്ഷത്രങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, സൂര്യചന്ദ്രന്മാരുടെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞ, സുപർണ്ണൻ സഞ്ചരിച്ച, മഹർഷിമാർ പതിവായി ഉപയോഗിക്കുന്ന വഴിയിലൂടെ അദ്ദേഹം യാത്ര ചെയ്തു.
നഭസ്സ്ഥലേന ദിവ്യേന ദുര്ലഭേനാതപസ്വിനാമ്। ഭൂതാര്ചിതോ ഭൂതധരാം രാഷ്ട്രമന്ദിരഭൂഷിതാമ്
ആകാശത്തിലെ ദുർലഭമായ ദിവ്യവഴിയിലൂടെ, ഭൂതങ്ങൾ ആദരിച്ച, നഗരങ്ങളും രാജമന്ദിരങ്ങളും അലങ്കരിച്ച ഭൂമിയിലേക്ക് അദ്ദേഹം എത്തി.
അവേക്ഷമാണോ ദ്യുതിമാനാജഗാമ മഹാതപാഃ। സര്വവേദാന്തഗോ വിപ്രഃ സര്വവേദാങ്ഗപാരഗഃ
എല്ലാം നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ട്, മഹാതപസ്സുള്ള, വെദാന്തത്തിൽ പൂർണ്ണമായും പ്രാവീണ്യമുള്ള, എല്ലാ വേദാംഗങ്ങളിലും നിപുണനായ മഹർഷി അവിടെ എത്തി.
പരേണ തപസാ യുക്തോ ബ്രാഹ്മേണ തപസാ വൃതഃ। നയേ നീതൌ ച നിസ്തോ വിശ്രുതശ്ച മഹാമുനിഃ
പരമമായ തപസ്സിൽ അഭിരതനായ, ബ്രാഹ്മണതപസ്സിൽ മൂടപ്പെട്ട, നിയമങ്ങളിലും ഭരണത്തിലും നിപുണനായ, പ്രശസ്തനായ മഹാമുനി.
പരാത്പരതരം പ്രാപ്തോ ധര്മാന്സമഭിജഗ്മിവാന്। ഭാവിതാത്മാ ഗതരജാഃ ശാന്തോ മൃദുര്ഋജുര്ദിവജഃ
എല്ലാവിധ ധർമ്മങ്ങളിൽ അതിക്രമിച്ച് പരമധർമ്മം നേടിയ, മനസ്സ് ശുദ്ധമായ, ആസക്തിയില്ലാത്ത, ശാന്തനും സുമൃദുവും നേരായവനും ആത്മനിയമം പാലിക്കുന്നവനും ആയിരുന്നു.
ധര്മേണാധിഗതഃ സര്വൈര്ദേവദാനവമാനുഷൈഃ। ക്ഷീണകര്മസു പാപേഷു ഭൂതേഷു വിവിധേഷു ച
ദേവന്മാർക്കും അസുരന്മാർക്കും മനുഷ്യർക്കും അവരുടെ പാപങ്ങളും കർമ്മങ്ങളും ക്ഷയിച്ചപ്പോൾ, അവൻ ധർമ്മത്തിൽ പൂർണ്ണമായും അറിയപ്പെട്ടവനായി.
സര്വഥാ കൃതമര്യാദോ വേദേഷു വിവിധേഷു ച। ശതശഃ സോമപാ യജ്ഞേ പുണ്യേ പുണ്യകൃദഗ്നിചിത്
എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും നല്ല ആചാരം പാലിച്ച്, വിവിധ വേദങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ, നൂറുകണക്കിനു യാഗങ്ങളിൽ ശുദ്ധമായ സോമം പാനമാക്കി, പുണ്യകർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തവനും അഗ്നിചിതയിൽ സേവനം ചെയ്തവനും ആയിരുന്നു.
ഋക്സാമയജുഷാം വേത്താ ന്യായദൃഗ്ധര്മകോവിദഃ। ഋജുരാരോഹബാന്വൃദ്ധോ ഭൂയിഷ്ഠപഥികോഽനഘഃ
ഋക്, സാമ, യജുർവേദങ്ങൾ അറിയുന്നവൻ, നീതിയിലും ധർമ്മത്തിലും വിദഗ്ധൻ, നേരായവൻ, ഉന്നത വംശത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, പ്രായം ചെന്നവൻ, ഏറെ യാത്ര ചെയ്തവൻ, പാപരഹിതൻ.
ശ്ലക്ഷ്ണയാ ശിഖയോപേതഃ സംപന്നഃ പരമത്വിഷാ। അവദാതേ ച സൂക്ഷ്മേ ച ദിവ്യേ ച രചിതേ ശുഭേ
മൃദുവായ ശിഖയോടെ, പരമപ്രഭയുള്ളവൻ, വിശുദ്ധവും സൂക്ഷ്മവുമായ ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചവൻ.
മഹേന്ദ്രദത്തേ മഹതീ ബിഭ്രത്പരമവാസസീ। ജാമ്ബൂനദമയേ ദിവ്യേ ഗണ്ഡൂപദമുഖേ നവേ
മഹേന്ദ്രൻ നൽകിയ വലിയ മേൽവസ്ത്രം ധരിച്ചവൻ, പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച പുതിയ ദിവ്യകട്ടിയും, തിളങ്ങുന്ന അണിപ്പൊക്കവും ധരിച്ചവൻ.
അഗ്ന്യര്കസദൃശേ ദിവ്യേ ധാരയന്കുണ്ഡലേ ശുഭേ। രാജതച്ഛത്രമുച്ഛ്രിത്യ ചിത്രം പരമവര്ചസമ്
അഗ്നിയും സൂര്യനും പോലെ ദിവ്യവും പ്രകാശമുള്ള മനോഹരമായ കുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച്, വെള്ളിയാൽ നിർമ്മിച്ച മനോഹരമായ വലിയ കുടയുയർത്തി, അത്യുത്തമമായ തേജസ്സോടെ.
പ്രാപ്യ ദുഷ്പ്രാപമന്യേന ബ്രഹ്മവര്ചസമുത്തമമ്। ഭവനേ ഭൂമിപാലസ്യ ബൃഹസ്പതിരിവാപ്ലുതഃ
മറ്റുള്ളവർക്ക് പ്രാപ്തിയില്ലാത്ത പരമബ്രാഹ്മണതേജസ്സു നേടിയവൻ, രാജാവിന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് ബൃഹസ്പതി പോലെ പ്രവേശിച്ചു.
സംഹിതായാം ച സര്വേഷാം സ്ഥിതസ്യോപസ്ഥിതസ്യ ച। ദ്വിപദസ്യ ച ധര്മസ്യ ക്രമധര്മസ്യ പാരഗഃ
എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളുടെ സംഹിതകളിലും, എല്ലാ ജീവികളുടെ സ്ഥിരമായും പ്രയോഗത്തിലുമുള്ള ധർമ്മങ്ങളിലും, ക്രമധർമ്മത്തിൽ പൂർണ്ണമായും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ.