യഥാ പരഭൃതഃ പുത്രാനരിഷ്ടാ വര്ധയേത്സദാ। തഥൈവ പുത്രാസ്തു മമ ത്വയാ താത സുരക്ഷിതാഃ
ഒരു പരവശപക്ഷി എപ്പോഴും തന്റെ കുഞ്ഞുങ്ങളെ അപകടമില്ലാതെ വളർത്തുന്നതുപോലെ, അച്ഛാ, എന്റെ മക്കളെ നീ സുരക്ഷിതരാക്കി.
ക്ലേശാസ്തു ബഹവഃ പ്രാപ്താസ്തഥാ പ്രാണാന്തികാ മയാ। അതഃ പരം ന ജാനാമി കര്തവ്യം ജ്ഞാതുമര്ഹസി
എനിക്ക് അനേകം കഷ്ടപ്പാടുകളും ജീവൻപോലും ഭീഷണിയായ ദുരിതങ്ങളും നേരിടേണ്ടി വന്നു. ഇനി എന്ത് ചെയ്യണം എന്നത് എനിക്ക് അറിയില്ല; നീ തന്നെയാണ് അറിയേണ്ടത്.
ന വിനശ്യന്തി ലോകേഷു തവ പുത്രാ മഹാബലാഃ। അചിരേണൈവ കാലേന സ്വരാജ്യസ്ഥാ ഭവന്തി തേ
ലോകത്തിൽ നിന്റെ ശക്തിയുള്ള മക്കൾ നശിക്കില്ല. കുറച്ച് കാലത്തിനകം തന്നെ അവർ സ്വന്തം രാജ്യത്തിൽ സ്ഥിരമാകും.
ബാന്ധവൈഃ സഹിതാഃ സര്വേ ന ശോകം കുരു മാധവി
എല്ലാവരും ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുമ്പോൾ, മാധവി, നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട.
പാണ്ഡവാശ്ചൈവ കൃഷ്ണശ്ച വിദുരശ്ച മഹാമതിഃ। ആദായ ദ്രൌപദീം കൃഷ്ണാം കുന്തീം ചൈവ യശസ്വിനീമ്
പാണ്ഡവർ, കൃഷ്ണൻ, മഹാമതിയായ വിദുരൻ, ദ്രൗപദിയായ കൃഷ്ണയും മഹത്വമുള്ള കുഞ്ഞ്തിയും കൂട്ടത്തിൽ ചേർത്ത്,
സവിഹാരം സുഖം ജഗ്മുര്നഗരം നാഗസാഹ്വയമ്। `സുവര്ണകക്ഷ്യാഗ്രൈവേയാന്സുവര്ണാങ്കുശഭൂഷിതാന്
സന്തോഷത്തോടെയും വിനോദത്തോടെയും അവർ സ്വർണ്ണക്കൊത്തിയ മുറികളും സ്വർണ്ണം പതിച്ച ആനക്കൊമ്പുകളും ഉള്ള നാഗസാഹ്വയമെന്ന നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
ജാമ്ബൂനദപരിഷ്കാരാന്പ്രഭിന്നകരടാമുഖാന്। അധിഷ്ഠിതാന്മഹാമാത്രൈഃ സര്വശസ്ത്രസമന്വിതാന്
സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുള്ള അലങ്കാരങ്ങളാൽ ഭസ്മമായ പാത്രങ്ങളുമായി, മഹാമാത്രന്മാർ കാവലിരുത്തുന്ന, ആയുധങ്ങൾ ധരിച്ചവരാൽ നിറഞ്ഞ നഗരമായിരുന്നു അത്.
സഹസ്രം പ്രദദൌ രാജാ ഗജാനാം വരവര്മിണാമ്। രഥാനാം ച സഹസ്രം വൈ സുവര്ണമണിചിത്രിതമ്
രാജാവ് ആയുധം ധരിച്ച ആയിരം ആനകളും, സ്വർണ്ണവും രത്നങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച ആയിരം രഥങ്ങളും നൽകി.
ചതുര്യുജാം ഭാനുമച്ച പഞ്ചാനാം പ്രദദൌ തദാ। സുവര്ണപരിബര്ഹാണാം വരചാമരമാലിനാമ്
അവൻ അഞ്ചു പ്രകാശമുള്ള നാലുചക്രരഥങ്ങളും, സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുള്ള അലങ്കാരങ്ങളുമുള്ള ഉത്തമമായ ചാമരങ്ങളും മാലകളും നൽകി.
ജാത്യശ്വാനാം ച പഞ്ചാശത്സഹസ്രം പ്രദദൌ നൃപഃ। ദാസീനാമയുതം രാജാ പ്രദദൌ വരഭൂഷണമ്। തതഃ സഹസ്രം ദാസാനാം പ്രദദൌ വരധന്വനാമ്
രാജാവ് അമ്പത് ആയിരം ഉത്തമവംശീയ കുതിരകളും, പത്തായിരം ഭംഗിയുള്ള ദാസിമാരെയും, അതിനുശേഷം ആയിരം ഉത്തമധനുസ്സുള്ള ദാസന്മാരെയും നൽകി.
ഹൈമാനി ശയ്യാസനബാജനാനി ദ്രവ്യാണി ചാന്യാനി ച ഗോധനാനി। പൃഥക്പൃഥക്വൈവ ദദൌ സ കോടിം പാഞ്ചാലരാജഃ പരമപ്രഹൃഷ്ടഃ
സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുള്ള കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും പാത്രങ്ങളും മറ്റു വസ്തുക്കളും പശുക്കൂട്ടങ്ങളും വേർതിരിച്ച് കൊടുത്തു; പാഞ്ചാലരാജാവ് അത്യന്തം സന്തോഷത്തോടെ ഒരു കോടി വസ്തുക്കൾ നൽകി.
ശിബികാനാം ശതം പൂര്ണം വാഹാന്പഞ്ചശതം നരാന്
നൂറു പൂർണ്ണമായ ശിഭികകളും, അവ വഹിക്കാൻ അഞ്ചു നൂറ് പുരുഷന്മാരെയും നൽകി.
ഏവമേതാനി പാഞ്ചാലോ ജന്യാര്ഥേ പ്രദദൌ ധനമ്। ഹരണം ചാപി പാഞ്ചാല്യാ ജ്ഞാതിദേയം ച സോമകഃ
ഇങ്ങനെ പാഞ്ചാലൻ ബന്ധുത്വത്തിനായി ഈ സമ്പത്തുകൾ നൽകി; സോമകനും പാഞ്ചാലിയുടെ ബന്ധുക്കൾക്ക് തക്കതായ സമ്മാനങ്ങളും കൊടുത്തു.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോ യയൌ തത്ര ഭഗിനീം ഗൃഹ്യ ഭാരത। നാനദ്യമാനോ ബഹുശസ്തൂര്യഘോഷൈഃ സഹസ്രശഃ
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ തന്റെ സഹോദരിയെ കൂട്ടി, ഭാരതാ, ആയിരക്കണക്കിന് വാദ്യങ്ങളുടെ മുഴക്കത്തോടൊപ്പം അവിടെ പോയി.
ശ്രുത്വാ ചോപസ്ഥിതാന്വീരാന്ധൃതരാഷ്ട്രോഽമ്ബികാസുതഃ। പ്രതിഗ്രഹായ പാണ്ഡൂനാം പ്രേഷയാമാസ കൌരവാന്
വീരന്മാർ എത്തിയതായി കേട്ട ധൃതരാഷ്ട്രൻ, അംബികയുടെ മകൻ, പാണ്ഡവർക്ക് സ്വീകരണത്തിന് കൗരവരെ അയച്ചു.
വികര്ണം ച മഹേഷ്വാസം ചിത്രസേനം ച ഭാരത। ദ്രോണം ച പരമേഷ്വാസം ഗൌതമം കൃപമേവ ച
വികർണൻ എന്ന മഹാബാണധാരിയും, ചിത്രസേനനും, ഭാരതാ, ഉത്തമധനുസ്സുകാരനായ ദ്രോണനും, ഗൗതമനും, കൃപനും അയച്ചു.
തൈസ്തൈഃ പരിവൃതാഃ ശൂരൈഃ ശോഭമാനാ മഹാരഥാഃ। നഗരം ഹാസ്തിനപുരം ശനൈഃ പ്രവിവിശുസ്തദാ
അവരെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയ ധീരരായ വീരന്മാരോടൊപ്പം മഹാരഥന്മാർ അന്നേ ദിവസം ഹസ്തിനാപുരം നഗരത്തിലേക്ക് മന്ദഗതിയിൽ കയറിപ്പോയി; അവരിൽ നിന്നുള്ള തേജസ്സിൽ നഗരം പ്രകാശിച്ചു.
പാണ്ഡവാനാഗതാഞ്ഛ്രുത്വാ നാഗരാസ്തു കുതൂഹലാത്। മണ്ഡയാഞ്ചക്രിരേ തത്ര നഗരം നാഗസാഹ്വയമ്
പാണ്ഡവന്മാർ എത്തിയെന്ന വാർത്ത കേട്ടപ്പോൾ നഗരവാസികൾ അതിശയത്തോടെ ആ നഗരം, നാഗസാഹ്വയം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന നഗരം, അലങ്കരിച്ചു.
മുക്തപുഷ്പാവകീര്ണം തു ജലസിക്തം തു സര്വതഃ। ധൂപിതം ദിവ്യധൂപേന മങ്ഗലൈശ്ചാഭിസംവൃതമ്
നഗരം എല്ലായിടത്തും വിരിഞ്ഞ പൂക്കളാൽ മൂടപ്പെട്ടിരുന്നു; വെള്ളം തളിച്ച് ശുദ്ധമാക്കിയിരുന്നു; ദിവ്യധൂപം കത്തിച്ച് സുഗന്ധം പകരുകയും, മംഗളവസ്തുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കുകയും ചെയ്തു.
പതാകോച്ഛ്രിതമാല്യം ച പുരമപ്രതിമം ബഭൌ। ശങ്ഖഭേരീനിനാദൈശ്ച നാനാവാദിത്രനിസ്വനൈഃ
ഉയർത്തിയ പതാകകളും മാലകളും കൊണ്ട് അതുല്യമായ ആ നഗരം ഭംഗിയായി തിളങ്ങി; ശംഖവും ഭേരിയും മറ്റു വിവിധ വാദ്യോപകരണങ്ങളുടെ ശബ്ദവും മുഴങ്ങിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
കൌതൂഹലേന നഗരം പൂര്യമാണമിവാഭവത്। യത്ര തേ പുരുഷവ്യാഘ്രാഃ ശോകദുഃഖസമന്വിതാഃ
ആ പുരുഷസിംഹന്മാർ ദുഃഖവും ശോകവും നിറഞ്ഞ മനസ്സോടെ നഗരത്തിലേക്ക് കടന്നപ്പോൾ, ആവേശത്തിൽ നഗരം നിറഞ്ഞൊഴുകുന്ന പോലെ തോന്നി.
നിര്ഗതാശ്ച പുരാത്പൂര്വം ധൃതരാഷ്ട്രപ്രബാധിതാഃ। പുനര്നിവൃത്താ ദിഷ്ട്യാ വൈ സഹ മാത്രാ പരന്തപാഃ
ധൃതരാഷ്ട്രൻ പുറത്താക്കിയത് മൂലം മുമ്പ് നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോയിരുന്ന ആ ശത്രുനാശകരായവർ, ഇപ്പോൾ മാതാവിനോടൊപ്പം ഭാഗ്യവശാൽ തിരികെയെത്തി.
ഇത്യേവമീരിതാ വാചോ ജനൈഃ പ്രിയചികീര്ഷുഭിഃ।' തത ഉച്ചാവചാ വാചഃ പ്രിയാഃ സര്വത്ര ഭാരത
ജനങ്ങൾ സ്നേഹം കാണിക്കാൻ ഇങ്ങനെ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു; അതിനുശേഷം, ഭാരത, എല്ലായിടത്തും ഇഷ്ടമായ പലതരം വാക്കുകളും ഉയർന്നു.
അയം സ പുരുഷവ്യാഘ്രഃ പുനരായാതി ധര്മവിത്
ഇവൻ തന്നെയാണ് ആ ധർമ്മജ്ഞനായ പുരുഷസിംഹൻ, വീണ്ടും തിരികെയെത്തുന്നു.
യോ നഃ സ്വാനിവ ദായാദാന്ധര്മേണ പരിരക്ഷതി। അദ്യ പാണ്ഡുര്മഹാരാജോ വനാദിവ മനഃപ്രിയമ്
നമ്മുടെ അവകാശികളെ സ്വന്തം മക്കളെപ്പോലെ ധർമ്മപൂർവ്വം സംരക്ഷിക്കുന്നവൻ—ഇന്ന് നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിന് പ്രിയനായ പാണ്ഡു മഹാരാജാവ് വനത്തിൽ നിന്ന് വന്നിരിക്കുന്നു.
ആഗതശ്ചൈവമസ്മാകം ചികീര്ഷന്നാത്ര സംശയഃ। കിം ന്വദ്യ സുകൃതം കര്മ സര്വേഷാം നഃ പ്രിയം പരമ്
അവൻ നമ്മോടു ഇങ്ങനെ വന്നിരിക്കുന്നു, നന്മ ചെയ്യാനാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല; ഇന്ന് നമ്മൾ ഏത് സൽക്കർമ്മം ചെയ്തിട്ടാണ് ഈ വലിയ സന്തോഷം ലഭിച്ചത്?
യന്നഃ കുന്തീസുതാ വീരാ ഭര്താരഃ പുനരാഗതാഃ। യദി ദത്തം യദി ഹുതം യദി വാപ്യസ്തി നസ്തപഃ। തേന തിഷ്ഠന്തു നഗരേ പാണ്ഡവാഃ ശരദാം ശതമ്
കുന്തിയുടെ വീരപുത്രന്മാരായ നമ്മുടെ ഭർത്താക്കന്മാർ വീണ്ടും വന്നിരിക്കുന്നു; നാം എന്തെങ്കിലും ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഹോമം നടത്തിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, വ്രതം പാലിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതിന്റെ ഫലത്തിൽ പാണ്ഡവർ നഗരത്തിൽ നൂറു വർഷം വസിക്കട്ടെ.
തതസ്തേ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ഭീഷ്മസ്യ ച മഹാത്മനഃ। അന്യേഷാം ച തദര്ഹാണാം ചക്രുഃ പാദാഭിവന്ദനമ്
അവരുടെയൊക്കെ, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെയും മഹാത്മാവായ ഭീഷ്മന്റെയും മറ്റ് മുതിർന്നവരുടെയും പാദങ്ങളിൽ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
പൃഷ്ടാസ്തു കുശലപ്രശ്നം സര്വേണ നഗരേണ തേ। സമാവിശന്ത വേശ്മാനി ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ശാസനാത്
നഗരത്തിലെ എല്ലാവരും അവരുടെ ക്ഷേമം ചോദിച്ചശേഷം, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവർ തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ദുര്യോധനസ്യ മഹിഷീ കാശിരാജസുതാ തദാ। ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രാണാം വധൂഭിഃ സഹിതാ തദാ
അന്നപ്പോൾ, ദുര്യോധനന്റെ ഭാര്യയായ കാശിരാജാവിന്റെ മകൾ, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മക്കളുടെ ഭാര്യമാരോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.