ദ്രുപദഃ ശ്വശുരോ യേഷാം യേഷാം സ്യാലാശ്ച പാര്ഷതാഃ। ധൃഷ്ടദ്യുമ്നമുഖാ വീരാ ഭ്രാതരോ ദ്രുപദാത്മജാഃ
ഡ്രുപദൻ അവർക്കു മരുമകനാണ്, പാർഷതന്മാർ അവർക്കു സഹോദരങ്ങളാണ്. ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന വീരന്മാർ, ഡ്രുപദന്റെ പുത്രന്മാർ അവരോടൊപ്പം ഉണ്ട്.
ചൈദ്യശ്ച യേഷാം ഭ്രാതാ ച ശിശുപാലോ മഹാരഥഃ।' സോഽശക്യതാം ച വിജ്ഞായ തേഷാമഗ്രേ ച ഭാരത। ദായാദ്യതാം ച ധര്മേണ സമ്യക്തേഷു സമാചര
ചേദിരാജാവായ ശിശുപാലൻ അവർക്കു സഹോദരനാണ്, മഹാരഥിയും ആണ്. അവരെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കി, ഭാരത, നീ അവരോടു ധർമ്മപരമായി നല്ല രീതിയിൽ പെരുമാറണം.
ഇദം നിര്ദിഷ്ടമയശഃ പുരോചനകൃതം മഹത്। തേഷാമനുഗ്രഹേണാദ്യ രാജന്പ്രക്ഷാലയാത്മനഃ
പുരോചനൻ ഉണ്ടാക്കിയ ഈ വലിയ അപമാനം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു. രാജാവേ, ഇന്നുതന്നെ അവർക്കു കരുണ കാണിച്ച്, നീ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.
തേഷാമനുഗ്രഹശ്ചായം സര്വേഷാം ചൈവ നഃ കുലേ। ജീവിതം ച പരം ശ്രേയഃ ക്ഷത്രസ്യ ച വിവര്ധനമ്
അവർക്കു കാണിക്കുന്ന ഈ ദയ, നമ്മുടെ മുഴുവൻ കുടുംബത്തിനും നല്ലതാണ്. ജീവൻ ഏറ്റവും വലിയ ശ്രേയസ്സാണ്, അത് ക്ഷത്രിയരുടെ മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കും.
ദ്രുപദോഽപി മഹാന്രാജാ കൃതവൈരശ്ച നഃ പുരാ। തസ്യ സംഗ്രഹണം രാജന്സ്വപക്ഷസ്യ വിവര്ധനമ്
ഡ്രുപദൻ, വലിയ രാജാവായിരുന്നവൻ, മുമ്പ് നമ്മുടെ ശത്രുവായിരുന്നു. രാജാവേ, അവനെ സ്വന്തവശത്താക്കുന്നത് നിന്റെ പക്ഷം ശക്തമാക്കും.
ബലവന്തശ്ച ദാശാര്ഹാ ബഹവശ്ച വിശാംപതേ। യതഃ കൃഷ്ണസ്തതഃ സര്വേ യതഃ കൃഷ്ണസ്തതോ ജയഃ
ദാശാർഹന്മാർ ശക്തരാണു, അവരിൽ പലരും ഉണ്ട്. മനുഷ്യരിൽ മഹാരാജാവേ, കൃഷ്ണൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയാണ് എല്ലാവരും, കൃഷ്ണൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയാണ് വിജയം.
യച്ച സാമ്നൈവ ശക്യേത കാര്യം സാധയിതും നൃപ। കോ ദൈവശപ്തസ്തത്കാര്യം വിഗ്രഹേണ സമാചരേത്
രാജാവേ, സമാധാനത്തോടെ സാധിക്കാവുന്ന കാര്യങ്ങൾ, ദുർഭാഗ്യവശാൽ ആരെങ്കിലും കലഹത്തിലൂടെ നേടാൻ ശ്രമിക്കുമോ?
ശ്രുത്വാ ച ജീവതഃ പാര്ഥാന്പൌരജാനപദാ ജനാഃ। ബലവദ്ദര്ശനേ ഹൃഷ്ടാസ്തേഷാം രാജന്പ്രിയം കുരു
പാർത്തന്മാർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും ജനങ്ങൾ അവരെ കാണാൻ സന്തോഷിച്ചു. രാജാവേ, അവർക്കു ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യുക.
ദുര്യോധനശ്ച കര്ണശ്ച ശകുനിശ്ചാപി സൌബലഃ। അധര്മയുക്താ ദുഷ്പ്രജ്ഞാ ബാലാ മൈഷാം വചഃ കൃഥാഃ
ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും ശകുനിയും, സൌബലപുത്രനും, അധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരും, മൂഢരും, ബാലിശരുമാണ്. അവരുടെ ഉപദേശം നീ അനുസരിക്കരുത്.
ഉക്തമേതത്പുരാ രാജന്മയാ ഗുണവതസ്തവ। ദുര്യോധനാപരാധേന പ്രജേയം വൈ വിനങ്ക്ഷ്യതി
രാജാവേ, നിന്റെ ഭലത്തിനായി ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതാണ് ഇതെല്ലാം. ദുര്യോധനന്റെ തെറ്റുകൊണ്ട് ജനങ്ങൾ നശിക്കും.
ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവോ വിദ്വാന്ദ്രോണശ്ച ഭഗവാനൃഷിഃ। `ഹിതം ച പരമം സത്യമബ്രൂതാം വാക്യമുത്തമമ്।' ഹിതം ച പരമം വാക്യം ത്വം ച സത്യം ബ്രവീഷി മാമ്
ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഭീഷ്മനും, മഹാനായ ദ്രോണാചാര്യനും, ഏറ്റവും ഹിതവും സത്യവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. നീയും എനിക്ക് സത്യം പറയുന്നു.
യഥൈവ പാണ്ഡോസ്തേ വീരാഃ കുന്തീപുത്രാ മഹാരഥാഃ। തഥൈവ ധര്മതഃ സര്വേ മമ പുത്രാ ന സംശയഃ
പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാരായ കുന്തീപുത്രന്മാർ എങ്ങനെ വീരരാണോ, അതുപോലെ തന്നെ, നീതി പാലിക്കുന്നതിൽ എന്റെ മക്കളും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്, സംശയമില്ല.
യഥൈവ മമ പുത്രാണാമിദം രാജ്യം വിധീയതേ। തഥൈവ പാണ്ഡുപുത്രാണാമിദം രാജ്യം ന സംശയഃ
എന്തുപോലെ എന്റെ മക്കൾക്കായി ഈ രാജ്യം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നുവോ, അതുപോലെ തന്നെ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കൾക്കും ഈ രാജ്യം ഉണ്ടെന്നതിൽ ഒരു സംശയവും ഇല്ല.
ക്ഷത്തരാനയ ഗച്ഛൈതാന്സഹ മാത്രാ സുസത്കൃതാന്। തയാ ച ദേവരൂപിണ്യാ കൃഷ്ണയാ സഹ ഭാരത
ക്ഷത്ത, നീ പോയി അവരുടെ അമ്മയോടും ദേവതാസമാനിയായ കൃഷ്ണയോടും കൂടി, ആദരപൂർവ്വം അവരെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവരിക.
ദിഷ്ട്യാ ജീവന്തി തേ പാര്ഥാ ദിഷ്ട്യാ ജീവതി സാ പൃഥാ। ദിഷ്ട്യാ ദ്രുപദകന്യാം ച ലബ്ധവന്തോ മഹാരഥാഃ
ഭാഗ്യവശാൽ പാര്ഥന്മാർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ഭാഗ്യവശാൽ കുന്തിയും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു; ഭാഗ്യവശാൽ ആ മഹാരഥന്മാർ ദ്രുപദന്റെ മകളെ ലഭിച്ചിരിക്കുന്നു.
ദിഷ്ട്യാ വര്ധാമഹേ സര്വേ ദിഷ്ട്യാ ശാന്തഃ പുരോചനഃ। ദിഷ്ട്യാ മമ പരം ദുഃഖമപനീതം മഹാദ്യുതേ
ഭാഗ്യവശാൽ നമ്മൾ എല്ലാവരും വളരുന്നു; ഭാഗ്യവശാൽ പുരോചനൻ ശാന്തനായി; ഭാഗ്യവശാൽ എന്റെ വലിയ ദുഃഖം മാറിയിരിക്കുന്നു.
ഏവമുക്തസ്തതഃ ക്ഷത്താ രഥമാരുഹ്യ ശീഘ്രഗമ്। ആഗാത്കതിപയാഹോഭിഃ പാഞ്ചാലാന്രാജധര്മവിത്
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ധർമ്മം അറിയുന്ന ക്ഷത്തൻ വേഗത്തിൽ പോകുന്ന രഥത്തിൽ കയറി, കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കകം പാഞ്ചാല ദേശത്ത് എത്തി.
തതോ ജഗാമ വിദുരോ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ ശാസനാത്। സകാശം യജ്ഞസേനസ്യ പാണ്ഡവാനാം ച ഭാരത
പിന്നീട്, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം വിദുരൻ യജ്ഞസേനന്റെയും പാണ്ഡവന്മാരുടെയും സന്നിധിയിൽ എത്തി.
സമുപാദായ രത്നാനി വസൂനി വിവിധാനി ച। ദ്രൌപദ്യാഃ പാണ്ഡവാനാം ച യജ്ഞസേനസ്യ ചൈവ ഹ
അവൻ ദ്രൗപദിക്കും പാണ്ഡവന്മാർക്കും യജ്ഞസേനന്റെയും വിവിധ രത്നങ്ങളും ധനസമ്പത്തുകളും കൊണ്ടുവന്നു.
തത്ര ഗത്വാ സ ധര്മജ്ഞഃ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ। ദ്രുപദം ന്യായതോ രാജന്സംയുക്തമുപതസ്ഥിവാന്
അവിടെ എത്തി, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ ധർമ്മജ്ഞൻ, രാജാവായ ദ്രുപദനെ യുക്തിയായി സമീപിച്ചു.
സ ചാപി പ്രതിജഗ്രാഹ ധര്മേണ വിദുരം തതഃ। ചക്രതുശ്ച യഥാന്യായം കുശലപ്രശ്നസംവിദമ്
അതിനുശേഷം, ദ്രുപദനും ധർമ്മാനുസൃതമായി വിദുരനെ സ്വീകരിച്ചു; അവരും പരസ്പരം സുഖദുഃഖങ്ങൾ ചോദിച്ചു.
ദദര്ശ പാണ്ഡവാംസ്തത്ര വാസുദേവം ച ഭാരത। സ്നേഹാത്പരിഷ്വജ്യ സ താന്പപ്രച്ഛാനാമയം തതഃ
അവിടെ വിദുരൻ പാണ്ഡവന്മാരെയും വാസുദേവനെയും കണ്ടു; സ്നേഹത്തോടെ അവരെ അണകയാക്കി, അവരുടെയൊക്കെ ആരോഗ്യവും ചോദിച്ചു.
തൈശ്ചാപ്യമിതബുദ്ദിഃ സ പൂജിതോ ഹി യഥാക്രമമ്। വചനാദ്ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ സ്നേഹയുക്തം പുനഃപുനഃ
അവിടെയുള്ള ആ അപ്പാരമായ ബുദ്ധിയുള്ളവർ വിദുരനെ യഥാക്രമം ആദരിച്ചു; ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വചനം അനുസരിച്ച്, സ്നേഹപൂർവ്വം അവരുടെയൊക്കെ സുഖം വീണ്ടുംവീണ്ടും ചോദിച്ചു.
പപ്രച്ഛാനാമയം രാജംസ്തതസ്താന്പാണ്ഡുനന്ദനാന്। പ്രദദൌ ചാപി രത്നാനി വിവിധാനി വസൂനി ച
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളുടെ ആരോഗ്യവും ചോദിച്ചു; അവർക്കും വിവിധ രത്നങ്ങളും ധനവും നൽകി.
പാണ്ഡവാനാം ച കുന്ത്യാശ്ച ദ്രൌപദ്യാശ്ച വിശാംപതേ। ദ്രുപദസ്യ ച പുത്രാണാം യഥാ ദത്താനി കൌരവൈഃ
പാണ്ഡവന്മാർക്കും കുന്തിക്കും ദ്രൗപദിക്കും, രാജാവേ, ദ്രുപദന്റെ മക്കൾക്കും, കൌരവർ നൽകിയതുപോലെ തന്നു.
പ്രോവാച ചാമിതമതിഃ പ്രശ്രിതം വിനയാന്വിതഃ। ദ്രുപദം പാണ്ഡുപുത്രാണാം സന്നിധൌ കേശവസ്യ ച
അതിനുശേഷം, ആ അപ്പാരമായ ബുദ്ധിയുള്ള വിനയശീലനായ വിദുരൻ, പാണ്ഡവന്മാരുടെയും കേശവന്റെയും സന്നിധിയിൽ, ആദരപൂർവ്വം ദ്രുപദനോട് പറഞ്ഞു.
രാജഞ്ഛൃണു സഹാമാത്യഃ സപുത്രശ്ച വചോ മമ। ധൃതരാഷ്ട്രഃ സപുത്രസ്ത്വാം സഹാമാത്യഃ സബാന്ധവഃ
രാജാവേ, നീയും നിന്റെ മന്ത്രിമാരും മക്കളും ചേർന്ന് എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ; ധൃതരാഷ്ട്രനും മക്കളും മന്ത്രിമാരും ബന്ധുക്കളും ചേർന്ന്,
അബ്രവീത്കുശലം രാജന്പ്രീയമാണഃ പുനഃപുനഃ। പ്രീതിമാംസ്തേ ദൃഢം ചാപി സംബന്ധേന നരാധിപ
അവൻ വീണ്ടുംവീണ്ടും സ്നേഹത്തോടെ നിന്റെ സുഖം ചോദിക്കുന്നു, രാജാവേ; ഈ ബന്ധത്തിലൂടെ അവൻ ഉറച്ച സ്നേഹം നിനക്കുണ്ട്, മഹാരാജാവേ.
തഥാ ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവഃ കൌരവൈഃ സഹ സര്വശഃ। കുശലം ത്വാം മഹാപ്രാജ്ഞഃ സര്വതഃ പരിപൃച്ഛതി
അതുപോലെ തന്നെ ശാന്തനുവിന്റെ മകനായ ഭീഷ്മനും എല്ലാ കൌരവർകൂടി, ആ മഹാപണ്ഡിതൻ, എല്ലാതരത്തിലും നിന്റെ സുഖം ചോദിക്കുന്നു.
ഭാരദ്വാജോ മഹാപ്രാജ്ഞോ ദ്രോണഃ പ്രിയസഖസ്തവ। സമാശ്ലേഷമുപേത്യ ത്വാം കുശലം പരിപൃച്ഛതി
ഭാരദ്വാജന്റെ മകനായ മഹാപണ്ഡിതൻ ദ്രോണമുനിയും, നിന്റെ പ്രിയസുഹൃത്തായവൻ, അടുത്ത് വന്ന് നിന്നെ അണകയാക്കി, നിന്റെ സുഖം ചോദിക്കുന്നു.