തഥാ ദ്രോണേന ബഹുധാ ഭാഷിതം ഹിതമുത്തമമ്। തച്ച രാധാസുതഃ കര്ണോ മന്യതേ ന ഹിതം തവ
അതുപോലെ തന്നെ, ദ്രോണനും പലതവണ നിനക്ക് ഏറ്റവും നല്ലതായ ഉപദേശം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ രാധയുടെ മകനായ കർണ്ണൻ അതിനെ നിനക്ക് ഉത്തമം എന്നു കരുതുന്നില്ല.
ചിന്തയംശ്ച ന പശ്യാമി രാജംസ്തവ സുഹൃത്തമമ്। ആഭ്യാം പുരുഷസിംഹാഭ്യാം യോ വാ സ്യാത്പ്രജ്ഞയാധികഃ
രാജാവേ, ഞാൻ ആലോചിച്ചപ്പോൾ, ആ ഇരുവരും പോലുള്ള ജ്ഞാനത്തിൽ മുന്നിലുള്ള സുഹൃത്തുക്കളെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
ഇമൌ ഹി വൃദ്ധൌ വയസാ പ്രജ്ഞയാ ച ശ്രുതേന ച। സമൌ ച ത്വയി രാജേന്ത്ര തഥാ പാണ്ഡുസുതേഷു ച
ഈ രണ്ടുപേരും പ്രായത്തിലും ജ്ഞാനത്തിലും പഠനത്തിലും മുന്നിലാണ്. രാജാവേ, നിനക്കിടയിലും പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളിലുമുള്ളതുപോലെ ഇവർക്കും സമത്വം ഉണ്ട്.
ധര്മേ ചാനവരൌ രാജന്സത്യതായാം ച ഭാരത। രാമാദ്ദാശരഥേശ്ചൈവ ഗയാച്ചൈവ ന സംശയഃ
ഭാരതാ, ധർമ്മത്തിലും സത്യത്തിൽനിന്നും ഇവർക്ക് മുകളിൽ ആരുമില്ല. ദശരഥപുത്രനായ രാമനെയും ഗയയെയുംപ്പോലും ഇവരുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാൻ സംശയമില്ല.
ന ചോക്തവന്താവശ്രേയഃ പുരസ്താദപി കിംചന। ന ചാപ്യപകൃതം കിംചിദനയോര്ലക്ഷ്യതേ ത്വയി
ഇവരിൽ ആരും മുമ്പ് ഒരിക്കലും അന്യായം പറഞ്ഞിട്ടില്ല. നിന്റെ നേരെ ഇവരിൽ ഒരാളിലും ദോഷം കാണുന്നില്ല.
താവുഭൌ പുരുഷവ്യാഘ്രാവനാഗസി നൃപേ ത്വയി। ന മന്ത്രയേതാം ത്വച്ഛ്രേയഃ കഥം സത്യപരാക്രമൌ
രാജാവേ, മനുഷ്യരിൽ സിംഹങ്ങളായ ഈ ഇരുവരും നിന്റെ നേരെ കുറ്റമില്ലാത്തവരാണ്. സത്യത്തിലും ധൈര്യത്തിലും ഉറച്ച ഇവർ നിന്റെ ഭാവുകത്വം ആലോചിക്കാതിരിക്കും എന്ന് എങ്ങനെ പറയാം?
പ്രജ്ഞാവന്തൌ നരശ്രേഷ്ഠാവസ്മിഁല്ലോകേ നരാധിപ। ത്വന്നിമിത്തമതോ നേമൌ കിംചിജ്ജിഹ്മം വദിഷ്യതഃ
നരാധിപാ, ഈ ലോകത്തിൽ ജ്ഞാനത്തിലും മഹത്വത്തിലും മുന്നിലുള്ള ഈ രണ്ടുപേരും നിന്റെ കാരണത്താൽ ഒരിക്കലും വഞ്ചനാപരമായത് പറയില്ല.
ഇതി മേ നൈഷ്ഠികീ ബുദ്ധിര്വര്തതേ കുരുനന്ദന। ന ചാര്ഥഹേതോര്ധര്മജ്ഞൌ വക്ഷ്യതഃ പക്ഷസംശ്രിതമ്
കുരുനന്ദനാ, അതിനാൽ തന്നെ, എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസം ഇതാണ്: ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഈ രണ്ടുപേരും ലാഭത്തിനായി പക്ഷപാതം കാണിച്ച് ഒന്നും പറയില്ല.
ഏതദ്ധി പരമം ശ്രേയോ മന്യേഽഹം തവ ഭാരത। ദുര്യോധനപ്രഭൃതയഃ പുത്രാ രാജന്യഥാ തവ
ഭാരതാ, ഇതാണ് നിനക്ക് ഏറ്റവും നല്ലതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. എന്നാൽ, രാജാവേ, ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി നിന്റെ മക്കൾ അങ്ങനെ കരുതുന്നില്ല.
തഥൈവ പാണ്ഡവേയാസ്തേ പുത്രാ രാജന്ന സംശയഃ। തേഷു ചേദഹിതം കിംചിന്മന്ത്രയേയുരതദ്വിദഃ
അതു പോലെ തന്നെ, പാണ്ഡവരുടെ മക്കളും നിന്റെ മക്കളാണ്, രാജാവേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവരിൽ ആരെങ്കിലും ദോഷം ആലോചിച്ചാൽ, അതറിയുന്നവർ അതു തിരിച്ചറിയും.
മന്ത്രിണസ്തേ ന ച ശ്രേയഃ പ്രപശ്യന്തി വിശേഷതഃ। അഥ തേ ഹൃദയേ രാജന്വിശേഷഃ സ്വേഷു വര്തതേ। അന്തരസ്ഥം വിവൃണ്വാനാഃ ശ്രേയഃ കുര്യുര്ന തേ ധ്രുവമ്
നിന്റെ മന്ത്രിമാർക്ക് പ്രത്യേകിച്ച് നിന്റെ ഭാവുകത്വം കാണാൻ കഴിയുന്നില്ല. രാജാവേ, അവരുടെ മനസ്സിൽ സ്വന്തം ആളുകളോടുള്ള ഭാഗികതയുണ്ടെങ്കിൽ, അപ്രത്യക്ഷമായത് വെളിപ്പെടുത്തിയാലും, അവർ ഉറപ്പായി നിന്റെ ഭാവുകത്വം ചെയ്യില്ല.
ഏതദര്ഥമിമൌ രാജന്മഹാത്മാനൌ മഹാദ്യുതീ। നോചതുര്വിവൃതം കിംചിന്ന ഹ്യേഷ തവ നിശ്ചയഃ
ഇതിനാലാണ്, രാജാവേ, മഹാത്മാക്കളും മഹത്വമുള്ളവരുമായ ഈ രണ്ടുപേരും ഒന്നും തുറന്നുപറയാത്തത്. കാരണം, ഇതാണ് നിന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനം അല്ല.
യച്ചാപ്യശക്യതാം തേഷാമാഹതുഃ പുരുഷര്ഷഭൌ। തത്തഥാ പുരുഷവ്യാഘ്ര തവ തദ്ഭദ്രമസ്തു തേ
മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായ ആ ഇരുവരും എന്തെങ്കിലും അസാധ്യതയെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, അതു അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ, മനുഷ്യസിംഹാ; അതു നിനക്ക് ഭാവുകത്വം കൊണ്ടുവരട്ടെ.
കഥം ഹി പാണ്ഡവഃ ശ്രീമാന്സവ്യസാചീ ധനഞ്ജയഃ। ശക്യോ വിജേതും സംഗ്രാമേ രാജന്മഘവതാപി ഹി
രാജാവേ, ധനഞ്ജയനായ ശ്രീമാനായ പാണ്ഡവൻ, സവ്യാസാചി, യുദ്ധത്തിൽ മാഘവനു പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയുമോ?
ഭീമസേനോ മഹാബാഹുര്നാഗായുതബലോ മഹാന്। രാക്ഷസാനാം ഭയകരോ ബാഹുശാലീ മഹാബലഃ
ഭീമസേനന് ശക്തമായ കൈകളും, പത്ത് ആയിരം ആനകളുടെ ബലംപോലെയുള്ള ശക്തിയും ഉണ്ട്. അവൻ രാക്ഷസന്മാർക്ക് ഭയമാകുന്നവനും, അതീവ ശക്തനും ആണ്.
ഹിഡിമ്ബോ നിഹതോ യേന ബാഹുയുദ്ധേന ഭാരത। യോ രാവണസമോ യുദ്ധേ തഥാ ച ബകരാക്ഷസഃ
ഭാരത, ഭീമൻ തന്നെയാണ് ഹിഡിംബനെ കൈയേറ്റത്തിൽ കൊല്ലിയത്. യുദ്ധത്തിൽ അവൻ രാവണനോടു തുല്യനായിരുന്നു. അതുപോലെ ബകരാക്ഷസനെയും അവൻ സംഹരിച്ചു.
സ യുധ്യമാനോ രാജേന്ദ്ര ഭീമോ ഭീമപരാക്രമഃ।' കഥം സ്മ യുധി ശക്യേത വിജേതുമമരൈരപി
രാജാവേ, ഭയങ്കരമായ വീരത്വമുള്ള ആ ഭീമൻ യുദ്ധത്തിൽ പോരാടുമ്പോൾ, ദേവന്മാർക്കു പോലും അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയുമോ?
തഥൈവ കൃതിനൌ യുദ്ധേ യമൌ യമസുതാവിവ। കഥം വിജേതും ശക്യൌ തൌ രണേ ജീവിതുമിച്ഛതാ
അതു പോലെ തന്നെ, യമന്റെ മക്കളെപ്പോലെ യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള യമപുത്രന്മാർ ഇരുവരെയും, ആരെങ്കിലും ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയുമോ?
യസ്മിന്ധൃതിരനുക്രോശഃ ക്ഷമാ സത്യം പരാക്രമഃ। നിത്യാനി പാണ്ഡവേ ജ്യേഷ്ഠേ സ ജീയേത രണേ കഥമ്
സ്ഥിരത, കരുണ, ക്ഷമ, സത്യനിഷ്ഠ, വീരത്വം എല്ലാം എന്നും പാണ്ഡവന്മാരിൽ മൂത്തവനിൽ കാണാം. അങ്ങനെയുള്ളവനെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?
യേഷാം പക്ഷധരോ രാമോ യേഷാം മന്ത്രീ ജനാര്ദനഃ। കിം നു തൈരജിതം സങ്ഖ്യേ യേഷാം പക്ഷേ ച സാത്യകിഃ
അവർക്കായി രാമൻ കൂട്ടുകാരനായി, ജനാർദ്ദനൻ ഉപദേശകനായി, സത്യകി അവരോടൊപ്പം നിൽക്കുമ്പോൾ, അങ്ങനെയുള്ളവരെ യുദ്ധത്തിൽ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയുമോ?
ദ്രുപദഃ ശ്വശുരോ യേഷാം യേഷാം സ്യാലാശ്ച പാര്ഷതാഃ। ധൃഷ്ടദ്യുമ്നമുഖാ വീരാ ഭ്രാതരോ ദ്രുപദാത്മജാഃ
ഡ്രുപദൻ അവർക്കു മരുമകനാണ്, പാർഷതന്മാർ അവർക്കു സഹോദരങ്ങളാണ്. ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന വീരന്മാർ, ഡ്രുപദന്റെ പുത്രന്മാർ അവരോടൊപ്പം ഉണ്ട്.
ചൈദ്യശ്ച യേഷാം ഭ്രാതാ ച ശിശുപാലോ മഹാരഥഃ।' സോഽശക്യതാം ച വിജ്ഞായ തേഷാമഗ്രേ ച ഭാരത। ദായാദ്യതാം ച ധര്മേണ സമ്യക്തേഷു സമാചര
ചേദിരാജാവായ ശിശുപാലൻ അവർക്കു സഹോദരനാണ്, മഹാരഥിയും ആണ്. അവരെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കി, ഭാരത, നീ അവരോടു ധർമ്മപരമായി നല്ല രീതിയിൽ പെരുമാറണം.
ഇദം നിര്ദിഷ്ടമയശഃ പുരോചനകൃതം മഹത്। തേഷാമനുഗ്രഹേണാദ്യ രാജന്പ്രക്ഷാലയാത്മനഃ
പുരോചനൻ ഉണ്ടാക്കിയ ഈ വലിയ അപമാനം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു. രാജാവേ, ഇന്നുതന്നെ അവർക്കു കരുണ കാണിച്ച്, നീ മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിക്കണം.
തേഷാമനുഗ്രഹശ്ചായം സര്വേഷാം ചൈവ നഃ കുലേ। ജീവിതം ച പരം ശ്രേയഃ ക്ഷത്രസ്യ ച വിവര്ധനമ്
അവർക്കു കാണിക്കുന്ന ഈ ദയ, നമ്മുടെ മുഴുവൻ കുടുംബത്തിനും നല്ലതാണ്. ജീവൻ ഏറ്റവും വലിയ ശ്രേയസ്സാണ്, അത് ക്ഷത്രിയരുടെ മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കും.
ദ്രുപദോഽപി മഹാന്രാജാ കൃതവൈരശ്ച നഃ പുരാ। തസ്യ സംഗ്രഹണം രാജന്സ്വപക്ഷസ്യ വിവര്ധനമ്
ഡ്രുപദൻ, വലിയ രാജാവായിരുന്നവൻ, മുമ്പ് നമ്മുടെ ശത്രുവായിരുന്നു. രാജാവേ, അവനെ സ്വന്തവശത്താക്കുന്നത് നിന്റെ പക്ഷം ശക്തമാക്കും.
ബലവന്തശ്ച ദാശാര്ഹാ ബഹവശ്ച വിശാംപതേ। യതഃ കൃഷ്ണസ്തതഃ സര്വേ യതഃ കൃഷ്ണസ്തതോ ജയഃ
ദാശാർഹന്മാർ ശക്തരാണു, അവരിൽ പലരും ഉണ്ട്. മനുഷ്യരിൽ മഹാരാജാവേ, കൃഷ്ണൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയാണ് എല്ലാവരും, കൃഷ്ണൻ എവിടെയുണ്ടോ അവിടെയാണ് വിജയം.
യച്ച സാമ്നൈവ ശക്യേത കാര്യം സാധയിതും നൃപ। കോ ദൈവശപ്തസ്തത്കാര്യം വിഗ്രഹേണ സമാചരേത്
രാജാവേ, സമാധാനത്തോടെ സാധിക്കാവുന്ന കാര്യങ്ങൾ, ദുർഭാഗ്യവശാൽ ആരെങ്കിലും കലഹത്തിലൂടെ നേടാൻ ശ്രമിക്കുമോ?
ശ്രുത്വാ ച ജീവതഃ പാര്ഥാന്പൌരജാനപദാ ജനാഃ। ബലവദ്ദര്ശനേ ഹൃഷ്ടാസ്തേഷാം രാജന്പ്രിയം കുരു
പാർത്തന്മാർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് കേട്ടപ്പോൾ, നഗരങ്ങളിലും ഗ്രാമങ്ങളിലും ജനങ്ങൾ അവരെ കാണാൻ സന്തോഷിച്ചു. രാജാവേ, അവർക്കു ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യുക.
ദുര്യോധനശ്ച കര്ണശ്ച ശകുനിശ്ചാപി സൌബലഃ। അധര്മയുക്താ ദുഷ്പ്രജ്ഞാ ബാലാ മൈഷാം വചഃ കൃഥാഃ
ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും ശകുനിയും, സൌബലപുത്രനും, അധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരും, മൂഢരും, ബാലിശരുമാണ്. അവരുടെ ഉപദേശം നീ അനുസരിക്കരുത്.
ഉക്തമേതത്പുരാ രാജന്മയാ ഗുണവതസ്തവ। ദുര്യോധനാപരാധേന പ്രജേയം വൈ വിനങ്ക്ഷ്യതി
രാജാവേ, നിന്റെ ഭലത്തിനായി ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞതാണ് ഇതെല്ലാം. ദുര്യോധനന്റെ തെറ്റുകൊണ്ട് ജനങ്ങൾ നശിക്കും.