തതസ്തേ പാണ്ഡവാഃ ശ്രേഷ്ഠാഃ പൂജ്യമാനാഃ സദാ ത്വയാ। പ്രകൃതീനാമനുമതേ പദേ സ്ഥാസ്യന്തി പൈതൃകേ
അതിനുശേഷം, പാണ്ഡവര് എന്ന മഹാന്മാര് നിന്റെ ഭാഗത്ത് എപ്പോഴും ആദരിക്കപ്പെടുന്നവരായി, ജനങ്ങളുടെ സമ്മതത്തോടെ പിതൃസമ്പത്തില് തങ്ങളുടെ സ്ഥാനം നിലനിര്ത്തും.
ഏതത്തവ മഹാരാജ തേഷു പുത്രേഷു ചൈവ ഹി। വൃത്തമൌപയികം മന്യേ ഭീഷ്മേണ സഹ ഭാരത
മഹാരാജാവേ, ഭീഷ്മനോടൊപ്പം നിന്നെയും നിന്റെ പുത്രന്മാരെയും സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം ഈ പെരുമാറ്റം ശരിയാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു.
യോജിതാവര്ഥമാനാഭ്യാം സര്വകാര്യേഷ്വനന്തരൌ। ന മന്ത്രയേതാം ത്വച്ഛ്രേയഃ കിമദ്ഭുതതരം തതഃ
സ്വന്തം ലാഭം മാത്രം നോക്കുന്ന രണ്ടുപേര് എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും ഒന്നിച്ചു ചേരുകയും നിന്റെ ഭാവുക്യത്തിനായി ഒന്നും ആലോചിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്താല് അതില് അത്ഭുതം മറ്റെന്താണ്?
ദുഷ്ടേന മനസാ യോ വൈ പ്രച്ഛന്നേനാന്തരാത്മനാ। ബ്രൂയാന്നി)ശ്രേയസം നാമ കഥം കുര്യാത്സതാം മതമ്
കള്ള മനസ്സും അകത്തു ദുഷ്ടതയും ഉള്ളവന് എങ്ങനെ പരമശ്രേയസ്സിനെ കുറിച്ച് സംസാരിച്ച് സത്പുരുഷന്മാരുടെ അഭിപ്രായപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കും?
ന മിത്രാണ്യര്ഥകൃച്ഛ്രേഷു ശ്രേയസേ ചേതരായ വാ। വിധിപൂര്വം ഹി സര്വസ്യ ദുഃഖം വാ യദി വാ സുഖമ്
സങ്കടസമയങ്ങളില് സുഹൃത്തുക്കള് ലാഭത്തിനോ നാശത്തിനോ വേണ്ടി ഒന്നും ചെയ്യാറില്ല; കാരണം എല്ലാവര്ക്കും സന്തോഷവും ദുഃഖവും വിധിയുടെ പ്രകാരമാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
കൃതപ്രജ്ഞോഽകൃതപ്രജ്ഞോ ബാലോ വൃദ്ധശ്ച മാനവഃ। സസഹായോഽസഹായശ്ച സര്വം സര്വത്ര വിന്ദതി
ബുദ്ധിമാനോ അബുദ്ധിയോ ബാലനോ വയോധികനോ കൂട്ടുകാരോടൊപ്പമോ ഇല്ലാതെയോ ആരായാലും എല്ലായിടത്തും എല്ലാം അനുഭവിക്കേണ്ടി വരും.
ശ്രൂയതേ ഹി പുരാ കശ്ചിദമ്ബുവീച ഇതീശ്വരഃ। ആസീദ്രാജഗൃഹേ രാജാ മാഗധാനാം മഹീക്ഷിതാമ്
പഴയകാലത്ത് അംബുവീച എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു രാജാവു് മാഗധരാജാവായി രാജഗൃഹത്തില് വസിച്ചിരുന്നതായി കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
സ ഹീനഃ കരണൈഃ സര്വൈരുച്ഛ്വാസപരമോ നൃപഃ। അമാത്യസംസ്ഥഃ സര്വേഷു കാര്യേഷ്വേവാഭവത്തദാ
അവന് എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ട് ശ്വാസം മാത്രം നിലനിര്ത്തുന്നവനായി, എല്ലാ കാര്യങ്ങളിലും മന്ത്രിമാരെ ആശ്രയിച്ചിരുന്നതാണ്.
തസ്യാമാത്യോ മഹാകര്ണിര്ബഭൂവൈകേശ്വരസ്തദാ। സ ലബ്ധബലമാത്മാനം മന്യമാനോഽവമന്യതേ
അപ്പോള് അവന്റെ മന്ത്രിയായിരുന്ന മഹാകര്ണിയാണ് ആ സമയത്ത് ഏകാധിപതിയായി. ശക്തി കൈവശമുണ്ടെന്നു കരുതി അവന് മറ്റുള്ളവരെ അവഗണിച്ചു.
സ രാജ്ഞ ഉപഭോഗ്യാനി സ്ത്രിയോ രത്നധനാനി ച। ആദദേ സര്വശോ മൂഢ ഐശ്വര്യം ച സ്വയം തദാ
അവന് അത്യന്തം അജ്ഞാനിയായതിനാല് രാജാവിന്റെ എല്ലാ ആസ്വാദ്യങ്ങളും—സ്ത്രികളും രത്നങ്ങളും ധനവും—സ്വന്തമാക്കി, ആധിപത്യം സ്വന്തമാക്കാന് ശ്രമിച്ചു.
തദാദായ ച ലുബ്ധസ്യ ലോഭാല്ലോഭോഽഭ്യവര്ധത। തഥാഹി സര്വമാദായ രാജ്യമസ്യ ജിഹീര്ഷതി
അവന് ഈ എല്ലാം അത്യന്തം ലാഭം കൊണ്ടു പിടിച്ചതിനുശേഷം, അതിന്റെ ഫലമായി അവന്റെ ലാഭം കൂടി വര്ദ്ധിച്ചു; അങ്ങനെ എല്ലാം സ്വന്തമാക്കിയ ശേഷം രാജ്യം തന്നെ പിടിക്കാനാണ് ശ്രമിച്ചത്.
ഹീനസ്യ കരണൈഃ സര്വൈരച്ഛ്വാസപരമസ്യ ച। യതമാനോഽപി തദ്രാജ്യം ന ശശാകേതി നഃ ശ്രുതം
എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളും നഷ്ടപ്പെട്ട് ശ്വാസം മാത്രം നിലനിര്ത്തുന്ന രാജാവിന്, എത്ര ശ്രമിച്ചാലും ആ രാജ്യം നിലനിര്ത്താന് കഴിഞ്ഞില്ലെന്ന് ഞങ്ങള് കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
കിമന്യദ്വിഹിതാ നൂനം തസ്യ സാ പുരുഷേന്ദ്രതാ। യദി തേ വിഹിതം രാജ്യം ഭവിഷ്യതി വിശാംപതേ
അവന് മനുഷ്യരില് പ്രഭുവായതിനു കാരണം വിധിയല്ലാതെ മറ്റെന്താണ്? രാജ്യം നിനക്കു വിധിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില് അതു നിനക്കു ലഭിക്കും, മഹാരാജാവേ.
മിഷതഃ സര്വലോകസ്യ സ്ഥാസ്യതേ ത്വയി തദ്ധുവമ്। അതോഽന്യഥാ ചേദ്വിഹിതം യതമാനോ ന ലപ്സ്യസേ
സകല ലോകവും നോക്കി നില്ക്കുമ്പോള് അതു ഉറപ്പായി നിന്റെ കൈവശം തുടരും; എന്നാല് വിധി വേറെയാണെങ്കില്, എത്ര ശ്രമിച്ചാലും നിനക്ക് അതു ലഭിക്കില്ല.
ഏവം വിദ്വന്നുപാദത്സ്വ മന്ത്രിണാം സാധ്വസാധുതാമ്। ദുഷ്ടാനാം ചൈവ ബോദ്ധവ്യമദുഷ്ടാനാം ച ഭാഷിതമ്
അതിനാല്, ജ്ഞാനിയേ, മന്ത്രിമാരുടെ നല്ലതും ചീത്തയും നീ സൂക്ഷ്മമായി പരിശോധിക്കണം; ദുഷ്ടന്മാരുടെയും നിഷ്പാപന്മാരുടെയും വാക്കുകള് നീ മനസ്സിലാക്കണം.
വിദ്മ തേ ഭാവദോഷേണ യദര്ഥമിദമുച്യതേ। ദുഷ്ട പാണ്ഡവഹേതോസ്ത്വം ദോഷമാഖ്യാപയസ്യുത
നിന്റെ മനസ്സിലെ പക്ഷപാതം കൊണ്ടാണ് നീ ഇതു പറയുന്നത് എന്നു ഞങ്ങള്ക്കറിയാം; പാണ്ഡവര്ക്കു വിരോധം കൊണ്ടാണ് നീ അവരിലെ തെറ്റുകള് കാണിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നത്.
ഹിതം തു പരമം കര്ണ ബ്രവീമി കുലവര്ധനമ്। അഥ ത്വം മന്യസേ ദുഷ്ടം ബ്രൂഹി യത്പരമം ഹിതമ്
കർണ്ണാ, ഞാൻ പറയുന്നത് ഏറ്റവും ഉത്തമവും കുടുംബത്തിന് മഹത്വം നൽകുന്നതുമാണ്. എന്നാൽ നീ അതിനെ ദോഷകരമെന്ന് കരുതുന്നുവെങ്കിൽ, നിനക്ക് ഏറ്റവും നല്ലത് എന്താണെന്ന് പറഞ്ഞുതരിക.
അതോഽന്യഥാ ചേത്ക്രിയതേ യദ്ബ്രവീമി പരം ഹിതമ്। കുരവോ വൈ വിനങ്ക്ഷ്യന്തി നചിരേണൈവ മേ മതിഃ
എനിക്ക് ഏറ്റവും നല്ലതാണെന്ന് പറയുന്നതിന് വിപരീതമായി എന്തെങ്കിലും ചെയ്താൽ, കുറച്ചു കാലത്തിനുള്ളിൽ കുരുക്കൾ നശിച്ചുപോകുമെന്നു ഞാൻ ഉറപ്പോടെ വിശ്വസിക്കുന്നു.
രാജന്നിഃസംശയം ശ്രേയോ വാച്യസ്ത്വമസി ബാന്ധവൈഃ। ന ത്വശുശ്രൂഷമാണേ വൈ വാക്യം സംപ്രതി തിഷ്ഠതി
രാജാവേ, നിന്റെ ബന്ധുക്കൾ നിന്നെ നല്ല വഴിക്ക് നയിക്കാൻ ഉപദേശം പറയേണ്ടതുണ്ട് എന്നതിൽ സംശയമില്ല. പക്ഷേ, നീ ആ വാക്കുകൾ കേൾക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ അവയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ പ്രാധാന്യമില്ല.
പ്രിയം ഹിതം ച തദ്വാക്യമുക്തവാന്കുരുസത്തമഃ। ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവോ രാജന്പ്രതിഗൃഹ്ണാസി തന്ന ച
കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രൻ ഭീഷ്മൻ, രാജാവേ, നിന്നോടു മനോഹരവും ഉപകാരപ്രദവുമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ നീ അതു സ്വീകരിച്ചില്ല, ശ്രദ്ധിച്ചുമില്ല.
തഥാ ദ്രോണേന ബഹുധാ ഭാഷിതം ഹിതമുത്തമമ്। തച്ച രാധാസുതഃ കര്ണോ മന്യതേ ന ഹിതം തവ
അതുപോലെ തന്നെ, ദ്രോണനും പലതവണ നിനക്ക് ഏറ്റവും നല്ലതായ ഉപദേശം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ രാധയുടെ മകനായ കർണ്ണൻ അതിനെ നിനക്ക് ഉത്തമം എന്നു കരുതുന്നില്ല.
ചിന്തയംശ്ച ന പശ്യാമി രാജംസ്തവ സുഹൃത്തമമ്। ആഭ്യാം പുരുഷസിംഹാഭ്യാം യോ വാ സ്യാത്പ്രജ്ഞയാധികഃ
രാജാവേ, ഞാൻ ആലോചിച്ചപ്പോൾ, ആ ഇരുവരും പോലുള്ള ജ്ഞാനത്തിൽ മുന്നിലുള്ള സുഹൃത്തുക്കളെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
ഇമൌ ഹി വൃദ്ധൌ വയസാ പ്രജ്ഞയാ ച ശ്രുതേന ച। സമൌ ച ത്വയി രാജേന്ത്ര തഥാ പാണ്ഡുസുതേഷു ച
ഈ രണ്ടുപേരും പ്രായത്തിലും ജ്ഞാനത്തിലും പഠനത്തിലും മുന്നിലാണ്. രാജാവേ, നിനക്കിടയിലും പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളിലുമുള്ളതുപോലെ ഇവർക്കും സമത്വം ഉണ്ട്.
ധര്മേ ചാനവരൌ രാജന്സത്യതായാം ച ഭാരത। രാമാദ്ദാശരഥേശ്ചൈവ ഗയാച്ചൈവ ന സംശയഃ
ഭാരതാ, ധർമ്മത്തിലും സത്യത്തിൽനിന്നും ഇവർക്ക് മുകളിൽ ആരുമില്ല. ദശരഥപുത്രനായ രാമനെയും ഗയയെയുംപ്പോലും ഇവരുമായി താരതമ്യം ചെയ്യാൻ സംശയമില്ല.
ന ചോക്തവന്താവശ്രേയഃ പുരസ്താദപി കിംചന। ന ചാപ്യപകൃതം കിംചിദനയോര്ലക്ഷ്യതേ ത്വയി
ഇവരിൽ ആരും മുമ്പ് ഒരിക്കലും അന്യായം പറഞ്ഞിട്ടില്ല. നിന്റെ നേരെ ഇവരിൽ ഒരാളിലും ദോഷം കാണുന്നില്ല.
താവുഭൌ പുരുഷവ്യാഘ്രാവനാഗസി നൃപേ ത്വയി। ന മന്ത്രയേതാം ത്വച്ഛ്രേയഃ കഥം സത്യപരാക്രമൌ
രാജാവേ, മനുഷ്യരിൽ സിംഹങ്ങളായ ഈ ഇരുവരും നിന്റെ നേരെ കുറ്റമില്ലാത്തവരാണ്. സത്യത്തിലും ധൈര്യത്തിലും ഉറച്ച ഇവർ നിന്റെ ഭാവുകത്വം ആലോചിക്കാതിരിക്കും എന്ന് എങ്ങനെ പറയാം?
പ്രജ്ഞാവന്തൌ നരശ്രേഷ്ഠാവസ്മിഁല്ലോകേ നരാധിപ। ത്വന്നിമിത്തമതോ നേമൌ കിംചിജ്ജിഹ്മം വദിഷ്യതഃ
നരാധിപാ, ഈ ലോകത്തിൽ ജ്ഞാനത്തിലും മഹത്വത്തിലും മുന്നിലുള്ള ഈ രണ്ടുപേരും നിന്റെ കാരണത്താൽ ഒരിക്കലും വഞ്ചനാപരമായത് പറയില്ല.
ഇതി മേ നൈഷ്ഠികീ ബുദ്ധിര്വര്തതേ കുരുനന്ദന। ന ചാര്ഥഹേതോര്ധര്മജ്ഞൌ വക്ഷ്യതഃ പക്ഷസംശ്രിതമ്
കുരുനന്ദനാ, അതിനാൽ തന്നെ, എന്റെ മനസ്സിൽ ഉറച്ച വിശ്വാസം ഇതാണ്: ധർമ്മത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഈ രണ്ടുപേരും ലാഭത്തിനായി പക്ഷപാതം കാണിച്ച് ഒന്നും പറയില്ല.
ഏതദ്ധി പരമം ശ്രേയോ മന്യേഽഹം തവ ഭാരത। ദുര്യോധനപ്രഭൃതയഃ പുത്രാ രാജന്യഥാ തവ
ഭാരതാ, ഇതാണ് നിനക്ക് ഏറ്റവും നല്ലതെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു. എന്നാൽ, രാജാവേ, ദുര്യോധനനെ മുന്നിൽ നിർത്തി നിന്റെ മക്കൾ അങ്ങനെ കരുതുന്നില്ല.
തഥൈവ പാണ്ഡവേയാസ്തേ പുത്രാ രാജന്ന സംശയഃ। തേഷു ചേദഹിതം കിംചിന്മന്ത്രയേയുരതദ്വിദഃ
അതു പോലെ തന്നെ, പാണ്ഡവരുടെ മക്കളും നിന്റെ മക്കളാണ്, രാജാവേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല. അവരിൽ ആരെങ്കിലും ദോഷം ആലോചിച്ചാൽ, അതറിയുന്നവർ അതു തിരിച്ചറിയും.