തത ആനായ്യ താന്സര്വാന്മന്ത്രിണഃ സുമഹായശാഃ। ധൃതരാഷ്ട്രോ മഹാരാജ മന്ത്രയാമാസ വൈ തദാ
അതിനുശേഷം, മഹാപ്രശസ്തരായ എല്ലാ മന്ത്രിമാരെയും വിളിച്ച് രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രൻ അവരോടൊപ്പം ആലോചന നടത്തി.
ന രോചതേ വിഗ്രഹോ മേ പാണ്ഡുപുത്രൈഃ കഥംചന। യഥൈവ ധൃതരാഷ്ട്രോ മേ തഥാ പാണ്ഡുരസംശയമ്
പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളുമായി എങ്ങനെയും കലഹം എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല; ധൃതരാഷ്ട്രൻ എങ്ങനെ എന്റെവനോ, അതുപോലെ പാണ്ഡുവും എന്റെവനാണ്, സംശയമില്ല.
ഗാന്ധാര്യാശ്ച യഥാ പുത്രാസ്തഥാ കുന്തീസുതാ മമ। യഥാ ച മമ തേ രക്ഷ്യാ ധൃതരാഷ്ട്ര തഥാ തവ
ഗാന്ധാരിയുടെ മക്കൾ എങ്ങനെ എന്റെവരോ, അതുപോലെ തന്നെയാണ് കുന്തിയുടെ മക്കളും; എനിക്ക് എങ്ങനെ അവരെ സംരക്ഷിക്കേണ്ടതോ, ധൃതരാഷ്ട്ര, അതുപോലെ നിന്റെവരെയും സംരക്ഷിക്കണം.
യഥാ ച മമ രാജ്ഞശ്ച തഥാ ദുര്യോധനസ്യ തേ। തഥാ കുരൂണാം സര്വേഷാമന്യേഷാമപി പാര്ഥിവ
എന്റെവരും രാജാവിന്റെവരും എങ്ങനെ നിന്റെവരും ദുര്യോധനന്റെയും അതുപോലെയാണ്; അതുപോലെ തന്നെ എല്ലാ കുരുക്കളും മറ്റു രാജാക്കന്മാരും, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ.
ഏവം ഗതേ വിഗ്രഹം തൈര്ന രോചേ സന്ധായ വീരൈര്ദീയതാമര്ധഭൂമിഃ। തേഷാമപീദം പ്രപിതാമഹാനാം രാജ്യം പിതുശ്ചൈവ കുരൂത്തമാനാമ്
ഇങ്ങനെ ആയപ്പോൾ, അവരുമായി കലഹം എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല; ധൈര്യശാലികളായ പാണ്ഡവർക്കു സമാധാനത്തോടെ രാജ്യം പകുതി നൽകണം. ഈ രാജ്യം അവരുടെ പിതാമഹന്മാരുടേയും പിതാവിന്റെയും, കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠരുടേയും ആണ്.
ദുര്യോധന യഥാ ര്ജായം ത്വമിദം താത പശ്യസി। മമ പൈതൃകമിത്യേവം തേഽപി പശ്യന്തി പാണ്ഡവാഃ
ദുര്യോധന, നീ ഈ രാജ്യം പിതൃസമ്പത്തായി കാണുന്നപോലെ, പാണ്ഡവരും അതേപോലെയാണ് കാണുന്നത്.
യദി രാജ്യം ന തേ പ്രാപ്താഃ പാണ്ഡവേയാ യശസ്വിനഃ। കുത ഏവ തവാപീദം ഭാരതസ്യാപി കസ്യചിത്
പാണ്ഡുവിന്റെ മഹത്വമുള്ള മക്കൾക്ക് രാജ്യം ലഭിച്ചില്ലെങ്കിൽ, നീയോ ഭാരതവംശത്തിലെ മറ്റാരോ എങ്ങനെ ഇതിന് അവകാശി ആകും?
അധര്മേണ ച രാജ്യം ത്വം പ്രാപ്തവാന്ഭരതര്ഷഭ। തേഽപി രാജ്യമനുപ്രാപ്താഃ പൂര്വമേവേതി മേ മതിഃ
നീ അധർമ്മപൂർവ്വം രാജ്യം നേടിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, അവർക്കും മുമ്പേ അതു ലഭിച്ചിരുന്നു; ഇതാണ് എന്റെ വിശ്വാസം.
മധുരേണൈവ രാജ്യസ്യ തേഷാമര്ധം പ്രദീയതാമ്। ഏതദ്ധി പുരുഷവ്യാഘ്ര ഹിതം സര്വജനസ്യ ച
നന്മയോടെ അവർക്കു രാജ്യം പകുതി നൽകണം; ഇതാണ് എല്ലാവർക്കും ഹിതം, പുരുഷസിംഹനേ.
അതോഽന്യഥാ ചേത്ക്രിയതേ ന ഹിതം നോ ഭവിഷ്യതി। തവാപ്യകീര്തിഃ സകലാ ഭവിഷ്യതി ന സംശയഃ
ഇതിനു വിപരീതമായി ചെയ്താൽ, അത് നമുക്ക് ഹിതമാകില്ല; നിന്റെ അപകീർത്തി എല്ലായിടത്തും പരക്കും, സംശയമില്ല.
കീര്തിരക്ഷണമാതിഷ്ഠ കീര്തിര്ഹി പരമം ബലമ്। നഷ്ടകീര്തേര്മനുഷ്യസ്യ ജീവിതം ഹ്യഫളം സ്മൃതമ്
നിന്റെ മാനത്തെ സംരക്ഷിക്കണം, കാരണം മാനമാണ് മനുഷ്യന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ശക്തി. മാനം നഷ്ടപ്പെട്ടവന്റെ ജീവിതം ഫലപ്രദമല്ലെന്ന് എല്ലാവരും കരുതുന്നു.
യാവത്കീര്തിര്മനുഷ്യസ്യ ന പ്രണശ്യതി കൌരവ। താവജ്ജീവതി ഗാന്ധരേ നഷ്ടകീര്തിസ്തു നശ്യതി
ഒരു മനുഷ്യന്റെ മാനം നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം അവൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു, കൌരവാ. ഗന്ധാരീ, മാനം നഷ്ടപ്പെട്ടാൽ അവൻ നശിച്ചുപോകുന്നു.
തമിമം സമുപാതിഷ്ഠ ധര്മം കുരുകുലോചിതമ്। അനുരൂപം മഹാബാഹോ പൂര്വേഷാമാത്മനഃ കുരു
കുരുവംശത്തിന് യോജിച്ച ഈ ധർമ്മം നീ സ്വീകരിക്കണം, മഹാബാഹുവേ. നിന്റെ പൂർവ്വികർക്കും നിനക്കും യോജിച്ച രീതിയിൽ പെരുമാറണം.
ദിഷ്ട്യാ ധ്രിയന്തേ പാര്ഥാ ഹി ദിഷ്ട്യാ ജീവതി സാ പൃഥാ। ദിഷ്ട്യാ പുരോചനഃ പാപോ ന സകാമോഽത്യയം ഗതഃ
പ്രിതയുടെ മക്കൾ രക്ഷപ്പെട്ടത് ഭാഗ്യവശാൽ തന്നെയാണ്; അവളും ജീവനോടെ ഇരിക്കുന്നു. ദുഷ്ടനായ പുരോചനൻ തന്റെ മോഹം സാധിച്ചില്ല, അതും ഭാഗ്യവശാൽ.
യദാപ്രഭൃതി ദഗ്ധാസ്തേ കുന്തിഭോജസുതാസുതാഃ। തദാപ്രഭൃതി ഗാന്ധാരേ ന ശക്നോമ്യഭിവീക്ഷിതുമ്
കുന്തിയുടെ മക്കളും അവരുടെ കുട്ടികളും അഗ്നിയിൽ ചുട്ടുപോയതുമുതൽ, ഗന്ധാരീ, അന്നുമുതൽ ഞാൻ നിന്നെ നേരെ നോക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല.
ലോകേ പ്രാണഭൃതാം കിംചിച്ഛ്രുത്വാ കുന്തീം തഥാഗതാമ്। ന ചാപി ദോഷേണ തഥാ ലോകോ മന്യേത്പുരോചനമ്। യഥാ ത്വാം പുരുഷവ്യാഘ്ര ലോകോ ദോഷേണ ഗച്ഛതി
ലോകത്ത് ജീവിക്കുന്നവർ കുന്തി ഇങ്ങനെ ആയിപ്പോയെന്നു കേൾക്കുമ്പോൾ പുരോചനനെ അത്ര കുറ്റം പറയുന്നില്ല; മനുഷ്യസിംഹാ, അവർ നിന്നെ തന്നെയാണ് കൂടുതൽ കുറ്റം പറയുന്നത്.
തദിദം ജീവിതം തേഷാം തവ കില്ബിഷനാശനമ്। സംമന്തവ്യം മഹാരാജ പാണ്ഡവാനാം ച ദര്ശനമ്
അവരുടെ രക്ഷിതാവായ ഈ സംഭവത്തെ, മഹാരാജാവേ, നിന്റെ പാപം നശിച്ചതായും പാണ്ഡവരെ കാണുന്നതും അതുപോലെയാണെന്നും കരുതണം.
ന ചാപി തേഷാം വീരാണാം ജീവതാം കുരുനന്ദന। പിത്ര്യോംശഃ ശക്യ ആദാതുമപി വജ്രഭൃതാ സ്വയം
കുരുനന്ദനാ, ആ വീരന്മാർ ജീവനോടെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, വജ്രം കൈവശമുള്ളവനും അവരുടെ പിതാവിന്റെ അവകാശം അവരിൽ നിന്ന് എടുക്കാൻ കഴിയില്ല.
തേ സര്വേഽവസ്ഥിതാ ധര്മേ സര്വേ ചൈവൈകചേതസഃ। അധര്മേണ നിരസ്താശ്ച തുല്യേ രാജ്യേ വിശേഷതഃ
അവരൊക്കെയും ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചവരാണ്, മനസ്സിൽ ഏകാഗ്രതയുമുണ്ട്. എന്നിരുന്നാലും, അവരെ അധർമ്മം കൊണ്ട്, പ്രത്യേകിച്ച് രാജ്യം പങ്കിടുന്നതിൽ, അവകാശം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
യദി ധര്മസ്ത്വയാ കാര്യോ യദി കാര്യം പ്രിയം ച മേ। ക്ഷേമം ച യദി കര്തവ്യം തേഷാമര്ധം പ്രദീയതാമ്
നീ ധർമ്മം പാലിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഇഷ്ടം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവരുടെ ക്ഷേമം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവർക്കു രാജ്യം പകുതി കൊടുക്കണം.
മന്ത്രായ സമുപാനീതൈര്ധൃതരാഷ്ട്ര ഹിതൈര്നൃപ। ധര്മ്യമര്ഥ്യം യശസ്യം ച വാച്യമിത്യനുശുശ്രുമ
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ഭാവുക്യത്തിനായി ഉപദേശിക്കാൻ വന്നവരിൽ നിന്ന് നാം കേട്ടിട്ടുണ്ട്: നീതി, പ്രയോജനം, മാനം എന്നിവയുള്ളതാണു പറയേണ്ടത്.
മമാപ്യേഷാ മതിസ്താത യാ ഭീഷ്മസ്യ മഹാത്മനഃ। സംവിഭജ്യാസ്തു കൌന്തേയാ ധര്മ ഏഷ സനാതനഃ
പിതാവേ, മഹാത്മാവായ ഭീഷ്മന്റെ അഭിപ്രായം തന്നെയാണ് എന്റെതും. കുന്തിയുടെ മക്കൾക്ക് അവകാശം പങ്കുവെച്ചുകൊടുക്കണം; ഇതാണ് ശാശ്വതധർമ്മം.
പ്രേഷ്യതാം ദ്രുപദായാശു നറഃ കശ്ചിത്പ്രിയംവദഃ। ബഹുലം രത്നമാദായ തേഷാമര്ഥായ ഭാരത
ഭാരതാ, സ്നേഹപൂർവ്വം സംസാരിക്കുന്ന ഒരാളെ ദ്രുപദന്റെ അടുക്കൽ ഉടൻ അയക്കണം; അവർക്ക് വേണ്ടി ധാരാളം രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടുപോകണം.
മിഥഃ കൃത്യം ച തസ്മൈ സ ആദായ വസു ഗച്ഛതു। വൃദ്ധിം ച പരമാം ബ്രൂയാത്തത്സംയോഗോദ്ഭവാം തഥാ
അവൻ സമ്മാനങ്ങൾ എടുത്ത് അവരോട് തമ്മിലുള്ള കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യട്ടെ; ഈ ബന്ധത്തിൽ നിന്നു ലഭിക്കുന്ന വലിയ സമൃദ്ധിയെക്കുറിച്ച് അവൻ പറയണം.
സംപ്രീയമാണം ത്വാം ബ്രൂയാദ്രാജന്ദുര്യോധനം തഥാ। അസകൃദ്ദ്രുപദേ ചൈവ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നേ ച ഭാരത
രാജാവേ, അവൻ ദുര്യോധനനോടും, അതുപോലെ ദ്രുപദനും ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും, നിന്റെ സ്നേഹപൂർവ്വമായ മനസ്സിനെ പലതവണയും അറിയിക്കണം.
ഉചിതത്വം പ്രിയത്വം ച യോഗസ്യാപി ച വര്ണയേത്। പുനഃപുനശ്ച കൌന്യേയാന്മാദ്രീപുത്രൌ ച സാന്ത്വയന്
ഈ ബന്ധം എത്രയോ യോജിച്ചതും സ്നേഹപൂർവ്വവുമാണെന്ന് അവൻ വിശദീകരിക്കണം; വീണ്ടും വീണ്ടും കുന്തിയുടെ മക്കളെയും മാദ്രിയുടെ മക്കളെയും ആശ്വസിപ്പിക്കണം.
ഹിരണ്മയാനി ശുഭ്രാണി ബഹൂന്യാഭരണാനി ച। വചനാത്തവ രാജേന്ദ്ര ദ്രൌപദ്യാഃ സംപ്രയച്ഛതു
രാജേന്ദ്രാ, നിന്റെ കല്പനപ്രകാരം, അവൻ ദ്രൗപദിക്ക് ധാരാളം പൊന്നും മനോഹരമായ ആഭരണങ്ങളും നൽകണം.
തഥാ ദ്രുപദപുത്രാണാം സര്വേഷാം ഭരതര്ഷഭ। പാണ്ഡവാനാം ച സര്വേഷാം കുന്ത്യാ യുക്താനി യാനി ച
ഭാരതർഷഭാ, അതുപോലെ ദ്രുപദന്റെ എല്ലാ മക്കൾക്കും പാണ്ഡവന്മാർക്കും കുന്തിക്കും അവർക്കു യോജിച്ചതെല്ലാം അവൻ നൽകണം.
ദത്ത്വാ താനി മഹാര്ഹാണി പാണ്ഡവാന്സംപ്രഹര്ഷയ।' ഏവം സാന്ത്വസമായുക്തം ദ്രുപദം പാണ്ഡവൈഃ സഹ। ഉക്ത്വാ സോഽനന്തരം ബ്രൂയാത്തേഷാമാഗമനം പ്രതി
അവന് അത്യന്തം വിലയേറിയ സമ്മാനങ്ങള് നല്കി പാണ്ഡവര്ക്ക് സന്തോഷം നല്കി. അങ്ങനെ പാണ്ഡവര്ക്കൊപ്പം ദ്രുപദനോടു സാന്ത്വനപൂര്വം സംസാരിച്ചശേഷം, അവന് ഉടന് തന്നെ അവരുടെ വരവിനെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കും.
അനുജ്ഞാതേഷു വീരേഷു ബലം ഗച്ഛതു ശോഭനമ്। ദുഃശാസനോ വികര്ണശ്ചാപ്യാനേതും പാണ്ഡവാനിഹ
വീരന്മാര്ക്ക് അനുമതി നല്കിയ ശേഷം, സൈന്യം നല്ല ക്രമത്തില് മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ. ദുഃശാസനനും വികര്ണനും പാണ്ഡവര് ഇവിടേക്ക് കൊണ്ടുവരണം.