അന്വവായേ വസോര്ജാതഃ പ്രവരേ മാത്സ്യകേ കുലേ। വൃത്തവിദ്യാതപോവൃദ്ധഃ പാര്ഥിവാനാം ച സംമതഃ
വസുവിന്റെ സന്തതിയായ മഹത്തായ മത്സ്യവംശത്തില് ജനിച്ചവന്, നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലും വിജ്ഞാനത്തിലും തപസ്സിലും വളര്ന്നവനും രാജാക്കന്മാരില് എല്ലാവരുടെയും മാന്യനുമാണ്.
പുത്രാശ്ചാസ്യ തഥാ പൌത്രാഃ സര്വേ സുചരിതവ്രതാഃ। തേഷാം സംബന്ധിനശ്ചാന്യേ ബഹവഃ സുമഹാബലാഃ
അവന്റെ മക്കളും മുമ്മക്കളും എല്ലാവരും നല്ല വ്രതങ്ങളില് ഉറച്ചവരാണ്. അവരുമായി ബന്ധമുള്ള മറ്റു ശക്തരായ അനേകം സുഹൃത്തുക്കളും ഉണ്ട്.
യഥൈവ പാണ്ഡോഃ പുത്രാസ്തേ തതോഽപ്യഭ്യധികാ മമ। സേയമഭ്യധികാന്യേഭ്യോ വൃത്തിര്വിദുര മേ മതാ
പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെപ്പോലെ, ഇതിലും കൂടുതല് എനിക്ക് ഇവരാണ് പ്രിയം. വിദുരാ, ഈ പെരുമാറ്റം മറ്റൊന്നിനേക്കാളും ഉത്തമമാണെന്ന് ഞാന് കരുതുന്നു.
യാ പ്രീതിഃ പാണ്ഡുപുത്രേഷു ന സാഽന്യത്ര മമാഭിഭോ। നിത്യോഽയം ചിന്തിതഃ ക്ഷത്തഃ സത്യം സത്യേന ശപേ
പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളോടുള്ള സ്നേഹം എനിക്ക് മറ്റാരോടും ഇല്ല, മഹാബലശാലിയായവനേ. ഇത് എപ്പോഴും എന്റെ മനസ്സിലുണ്ട്, ക്ഷത്താ, സത്യത്തോടു ഞാന് സത്യമായി ശപതം ചെയ്യുന്നു.
യത്തേ കുശലിനോ വീരാഃ പാണ്ഡുപുത്രാ മഹാരഥാഃ। മിത്രവന്തോഽഭവന്പുത്രാ ദുര്യോധനമുഖാസ്തഥാ
നിന്റെ വീരനായ പാണ്ഡവന്മാര് നല്ല നിലയില് എന്റെ മക്കളായ ദുര്യോധനന് മുതലായവരോടൊപ്പം സൗഹൃദത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു എന്നത് എനിക്ക് അറിയാം.
മയാ ശ്രുതം യദാ വഹ്നേര്ദഗ്ധാഃ പാണ്ഡുസുതാ ഇതി। തദാഽദഹ്യം ദിവാരാത്രം ന ഭോക്ഷ്യേ ന സ്വപാമി ച
പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കള് അഗ്നിയില് ദഹിച്ചുവെന്നു ഞാന് കേട്ടപ്പോള്, ദുഃഖത്തില് ആകുലനായി പകലും രാത്രിയും ഞാന് ഭക്ഷണം കഴിക്കാനോ ഉറങ്ങാനോ കഴിഞ്ഞില്ല.
അസഹായാശ്ചം മേ പുത്രാ ലൂനപക്ഷാ ഇവ ദ്വിജാഃ। തത്ത്വതഃ ശൃണു മേ ക്ഷത്തഃ സുസഹായാഃ സുതാ മമ। അദ്യ വൈ സ്ഥിരസാമ്രാജ്യമാചന്ദ്രാര്കം മമാഭവത്
എന്റെ മക്കള് സഹായികളില്ലാതെ, ചിറകു മുറിഞ്ഞ പക്ഷികളെപ്പോലെ ആയിരുന്നു. പക്ഷേ, സത്യമായത് കേള്ക്കൂ, ക്ഷത്താ, ഇന്ന് എന്റെ മക്കള്ക്ക് ശക്തമായ കൂട്ടുകാര് ഉണ്ട്, എന്റെ രാജ്യം ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനില്ക്കുന്നതുവരെ ഉറപ്പായിരിക്കും.
കോ ഹി ദ്രുപദമാസാദ്യ മിത്രം ക്ഷത്തഃ സബാന്ധവമ്। ന ബുഭൂഷേദ്ഭവേനാര്ഥീ ഗതശ്രീരപി പാര്ഥിവഃ
ക്ഷത്താ, ദ്രുപദനും അവന്റെ ബന്ധുക്കളും സുഹൃത്ത് ആയി ലഭിച്ചാല് ഐശ്വര്യം നഷ്ടമായ രാജാവും ജീവിക്കാന് ആഗ്രഹിക്കാതിരിക്കുമോ?
തം തഥാ ഭാഷമാണം തു വിദുരഃ പ്രത്യഭാഷത। നിത്യം ഭവതു തേ ബുദ്ധിരേഷാ രാജഞ്ഛതം സമാഃ। ഇത്യുക്ത്വാ പ്രയയൌ രാജന്വിദുരഃ സ്വം നിവേശനമ്
അങ്ങനെ സംസാരിച്ച രാജാവിനോട് വിദുരന് പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, ഈ ബുദ്ധി നിനക്കു നൂറുവര്ഷം നിലനില്ക്കട്ടെ.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വിദുരന് തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി.
തതോ ദുര്യോധനശ്ചാപി രാധേയശ്ച വിശാംപതേ। ധൃതരാഷ്ട്രമുപാഗമ്യ വചോഽബ്രൂതാമിദം തദാ
അതിനുശേഷം ദുര്യോധനനും കര്ണനും, ജനങ്ങളുടെ അധിപതിയായ രാജാവേ, ധൃതരാഷ്ട്രനെ സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സന്നിധൌ വിദുരസ്യ ത്വാം ദോഷം വക്തും ന ശക്നുവഃ। വിവിക്തമിതി വക്ഷ്യാവഃ കിം തവേദം ചികീര്ഷിതമ്
വിദുരന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് നിന്റെ തെറ്റുകള് പറയാന് ഞങ്ങള്ക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. ഇപ്പോള് ഒറ്റയ്ക്ക് നിനക്കു പറയാം—നീ എന്താണ് ചെയ്യാന് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?
സപത്നവൃദ്ധിം യത്താത മന്യസേ വൃദ്ധിമാത്മനഃ। അഭിഷ്ടൌഷി ച യത്ക്ഷത്തുഃ സമീപേ ദ്വിപദാംവര
പിതാവേ, നീ ശത്രുക്കളുടെ വളര്ച്ചയെ തന്നെ നിന്റെ നേട്ടം എന്നു കരുതുന്നു. എല്ലാവരുടെയും മുമ്പില് ക്ഷത്തയെ നീ പ്രശംസിക്കുന്നു.
അന്യസ്മിന്നൃപ കര്തവ്യേ ത്വമന്യത്കുരുഷേഽനഘ। തേഷാം ബലവിഘാതോ ഹി കര്തവ്യസ്താത നിത്യശഃ
രാജാവേ, ചെയ്യേണ്ടത് ഒന്നായിരിക്കുമ്പോള് നീ മറ്റൊന്ന് ചെയ്യുന്നു. പിതാവേ, അവരുടെ ശക്തി എപ്പോഴും കുറയ്ക്കേണ്ടതാണല്ലോ.
തേ വയം പ്രാപ്തകാലസ്യ ചികീര്ഷാം മന്ത്രയാമഹേ। യഥാ നോ ന ഗ്രസേയുസ്തേ സപുത്രബലബാന്ധവാന്
അവരും അവരുടെ മക്കളും ശക്തിയും കൂട്ടുകാരും ചേര്ന്ന് നമ്മെ കീഴടക്കാതിരിക്കാനായി, സമയത്ത് എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ഞങ്ങള് ആലോചിക്കുന്നു.
ദുര്യോധനേനൈവമുക്തഃ കര്ണേന ച വിശാംപതേ। പുത്രം ച സൂതപുത്രം ച ധൃതരാഷ്ട്രോഽബ്രവീദിദമ്
ദുര്യോധനനും കര്ണനും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോള്, ജനങ്ങളുടെ അധിപതിയായ ധൃതരാഷ്ട്രന് തന്റെ മകനോടും സൂതപുത്രനോടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അഹമപ്യേവമേവൈതച്ചികീര്ഷാമി യഥാ യുവാമ്। വിവേക്തും നാഹമിച്ഛാമി ത്വാകാരം വിദുരം പ്രതി
ഞാനും നിങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെ ചെയ്യാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പക്ഷേ, വിദുരനെക്കുറിച്ച് എന്റെ ഉദ്ദേശം വെളിപ്പെടുത്താന് ഞാന് ഇച്ഛിക്കുന്നില്ല.
തതസ്തേഷാം ഗുണാനേവ കീര്തയാമി വിശേഷതഃ। നാവബുധ്യേത വിദുരോ മമാഭിപ്രായമിങ്ഗിതൈഃ
അതിനുശേഷം അവരിൽ ഓരോരുത്തരുടെയും ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ പ്രത്യേകമായി പറഞ്ഞ് തുടങ്ങാം. എന്റെ ഉദ്ദേശം വിദ്യുരൻ എന്റെ മുഖഭാവത്തിൽനിന്ന് മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയില്ല.
യച്ച ത്വം മന്യസേ പ്രാപ്തം തദ്ബ്രവീഹി സുയോധന। രാധേയ മന്യസേ യച്ച പ്രാപ്തകാലം വദാശു മേ
സുയോധന, നീ യോചിക്കുന്നതും വേണ്ടതും എന്താണോ അതു പറയൂ. രാധേയ, നിനക്ക് യോജിച്ചതും സമയോചിതമായതും എന്താണോ അതു വേഗത്തിൽ എനിക്ക് അറിയിക്കൂ.
അദ്യ താന്കുശലൈര്വിപ്രൈഃ സുഗുപ്തൈരാപ്തകാരിഭിഃ। കുന്തീപുത്രാന്ഭേദയാമോ മാദ്രീപുത്രൌ ച പാണ്ഡവൌ
ഇന്ന് നമുക്ക് കുന്തിദേവിയുടെ മക്കളെയും മാദ്രിയുടെ മക്കളായ പാണ്ഡവന്മാരെയും, വിശ്വസ്തരും നിഷ്ഠയുള്ളവരുമായ നിപുണരായ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ സഹായത്തോടെ വേർതിരിക്കാം.
അഥവാ ദ്രുപദോ രാജാ മഹദ്ഭിര്വിത്തസംചയൈഃ। പുത്രാശ്ചാസ്യ പ്രലോഭ്യന്താമമാത്യാശ്ചൈവ സര്വശഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ദ്രുപദൻ രാജാവിനെയും അവന്റെ മന്ത്രിമാരെയും മക്കളെയും വലിയ ധനസമ്പത്തുകൊണ്ട് ആകർഷിപ്പിക്കാം.
പരിത്യജേദ്യഥാ രാജാ കുന്തീപുത്രം യുധിഷ്ഠിരമ്। അഥ തത്രൈവ വാ തേഷാം നിവാസം രോചയന്തു തേ
അങ്ങനെ രാജാവ് കുന്തിപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ അവിടത്തേയ്ക്ക് തന്നെ അവരുടെ താമസം ക്രമീകരിക്കട്ടെ.
ഇഹൈഷാം ദോഷവദ്വാസം വര്ണയന്തു പൃഥക്പൃഥക്। തേ ഭിദ്യമാനാസ്തത്രൈവ മനഃ കുര്വന്തു പാണ്ഡവാഃ
ഇവിടെ താമസിക്കുന്നതിന്റെ ദോഷങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും വേർതിരിച്ച് വിവരിക്കട്ടെ. അങ്ങനെ പാണ്ഡവന്മാർ തമ്മിൽ ഭിന്നതയുണ്ടാക്കി അവരുടെ മനസ്സു അവിടത്തേയ്ക്ക് ആകട്ടെ.
അഥവാ കുശളാഃ കേചിദുപായനിപുണാ നരാഃ। ഇതരേതരതഃ പാര്ഥാന്ഭേദയന്ത്വനുരാഗതഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ചില ചതിയ്ക്ക് നിപുണരായ, നമ്മോടു വിശ്വസ്തരായ പുരുഷന്മാർ പാർത്ഥന്മാരെ തമ്മിൽ തമ്മിൽ ഭിന്നിപ്പിക്കട്ടെ.
വ്യുത്ഥാപയന്തു വാ കൃഷ്ണാം ബഹുത്വാത്സുകരം ഹി തത്। അഥവാ പാണ്ഡവാംസ്തസ്യാം ഭേദയന്തു തതശ്ച താമ്
അല്ലെങ്കിൽ, കൃഷ്ണയെ വേർതിരിക്കാൻ ശ്രമിക്കാം, കാരണം അവളെ വേർതിരിക്കുക എളുപ്പമാണ് അവളുടെ ബന്ധങ്ങൾ കൂടുതലായതിനാൽ. അല്ലെങ്കിൽ, അവളുടെ മുഖേന പാണ്ഡവന്മാരെ ഭിന്നിപ്പിച്ച് പിന്നെ അവളെയും വേർതിരിക്കാം.
ഭീമസേനസ്യ വാ രാജന്നുപായകുശലൈര്നരൈഃ। മൃത്യുര്വിധീയതാം ഛന്നൈഃ സ ഹി തേഷാം ബലാധികഃ
അല്ലെങ്കിൽ, രാജാവേ, ഭീമസേനനെ കപടതയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള പുരുഷന്മാരാൽ രഹസ്യമായി കൊല്ലിക്കട്ടെ, കാരണം അവൻ അവരിൽ ഏറ്റവും ശക്തനാണ്.
തമാശ്രിത്യ ഹി കൌന്തേയഃ പുരാ ചാസ്മാന്ന മന്യതേ। സഹി തീക്ഷ്ണശ്ച ശൂരശ്ച തേഷാം ചൈവ പരായണമ്
അവനെ ആശ്രയിച്ചാണ് കുന്തിപുത്രൻ നമ്മെ ഗണിക്കാതിരുന്നത്. ഭീമൻ ഭയങ്കരനും വീരനുമാണ്, അവർക്കെല്ലാം പ്രധാന ആശ്രയവുമാണ്.
തസ്മിംസ്ത്വഭിഹതേ രാജന്ഹതോത്സാഹാ ഹതൌജസഃ। യതിഷ്യന്തേ ന രാജ്യായ സ ഹി തേഷാം വ്യപാശ്രയഃ
അവനെ തോൽപ്പിച്ചാൽ, രാജാവേ, അവരിൽ ഉത്സാഹവും ശക്തിയും നശിക്കും; അവർ രാജ്യം നേടാൻ ശ്രമിക്കില്ല, കാരണം അവർക്കുള്ള പ്രധാന ആശ്രയം ഭീമനാണ്.
അജേയോ ഹ്യര്ജുനഃ സങ്ഖ്യേ പൃഷ്ഠഗോപേ വൃകോദരേ। തമൃതേ ഫാല്ഗുനോ യുദ്ധേ രാധേയസ്യ ന പാദഭാക്
യുദ്ധത്തിൽ ഭീമസേനൻ പിന്തുണയ്ക്കുമ്പോൾ അർജുനനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല. ഫാൽഗുണൻ ഇല്ലാതെ യുദ്ധത്തിൽ രാധേയൻ അവനോട് തുല്യനല്ല.
തേ ജാനാനാസ്തു ദൌര്ബല്യം ഭീമസേനമൃതേ മഹത്। അസ്മാന്ബലവതോ ജ്ഞാത്വാ ന യതിഷ്യന്തി ദുര്ബലാഃ
ഭീമസേനൻ ഇല്ലാതെ തങ്ങൾക്കുള്ള വലിയ ദൗർബല്യം അവർ അറിയുന്നു. അവർക്കു ശക്തി കുറവായതിനാൽ, ശക്തരായ നമ്മോടു മത്സരിക്കാൻ അവർ ശ്രമിക്കില്ല.
ഇഹാഗതേഷു വാ തേഷു നിദേശവശവര്തിഷു। പ്രവര്തിഷ്യാമഹേ രാജന്യഥാശാസ്ത്രം നിബര്ഹണമ്
അല്ലെങ്കിൽ, അവർ ഇവിടെ വന്ന് നമ്മുടെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കീഴിലായാൽ, രാജാവേ, ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി അവരെ നിയന്ത്രിക്കാൻ നമുക്ക് കഴിയും.