അഹം തതോ നകുലോഽനന്തരം മേ പശ്ചാദയം സഹദേവസ്തരസ്വീ। വൃകോദരോഽഹം ച യമൌ ച രാജ- ന്നിയം ച കന്യാ ഭവതോ നിയോജ്യാഃ
അതിനുശേഷം ഞാനും, പിന്നെ എന്റെ അടുത്ത് നിൽക്കുന്ന നകുലനും, പിന്നെ വേഗശാലിയായ സഹദേവനും. രാജാവേ, ഭീമനും ഞാനും ഇരട്ട സഹോദരന്മാരും—ഈ പെൺകുട്ടിയെ നമ്മളൊക്കെയും പങ്കിടണം.
ഏവം ഗതേ യത്കരണീയമത്ര ധര്മ്യം യശസ്യം കുരു തദ്വിചിന്ത്യ। പാഞ്ചാലരാജസ്യ ഹിതം ച യത്സ്യാ- ത്പ്രശാധി സര്വേ സ്മ വശേ സ്ഥിതാസ്തേ
ഇപ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ ഇങ്ങനെ എത്തിയപ്പോൾ, ഇവിടെ ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണെന്ന്, ധർമ്മവും മാന്യതയും ഉള്ളതും, പാഞ്ചാലരാജാവിന് ഉത്തമമായതും ആലോചിച്ച് തീരുമാനിക്കൂ. ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്.
ജിഷ്ണോര്വചനമാജ്ഞായ ഭക്തിസ്നേഹസമന്വിതമ്। ദൃഷ്ടിം നിവേശയാമാസുഃ പാഞ്ചാല്യാം പാണ്ഡുനന്ദനാഃ
ഭക്തിയും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞ ജിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കൾ ദ്രൗപദിയെ നോക്കി.
ദൃഷ്ട്വാ തേ തത്ര പശ്യന്തീം സര്വേ കൃഷ്ണാം യശസ്വിനീമ്। സംപ്രേക്ഷ്യാന്യോന്യമാസീനാ ഹൃദയൈസ്താമധാരയന്
അവിടെ ഇരുന്ന എല്ലാവരെയും നോക്കുന്ന യശസ്സുള്ള കൃഷ്ണയെ കണ്ടപ്പോൾ, അവർ പരസ്പരം നോക്കി, അവളെ ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
തേഷാം തു ദ്രൌപദീം ദൃഷ്ട്വാ സര്വേഷാമമിതൌജസാമ്। സംപ്രമഥ്യേന്ദ്രിയഗ്രാമം പ്രാദുരാസീന്മനോഭവഃ
അവരിൽ എല്ലാവരിലും പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ദ്രൗപദിയെ കണ്ടപ്പോൾ, അതി ശക്തിയുള്ള ആ പുരുഷന്മാരുടെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം ഉണർന്നു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അലയടിച്ചു.
കാമ്യം ഹി രൂപം പാഞ്ചാല്യാ വിധാത്രാ വിഹിതം സ്വയമ്। ബഭൂവാധികമന്യാഭ്യഃ സര്വഭൂതമനോഹരമ്
സൃഷ്ടാവ് തന്നെ പാഞ്ചാലിയുടെ സൗന്ദര്യം ആഗ്രഹിക്കാവുന്നതായിട്ടാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്. അവളുടെ ഭംഗി മറ്റെല്ലാവരെയും മറികടന്ന്, എല്ലാ ജീവികളെയും ആകർഷിക്കുന്നതായിരുന്നു.
തേഷാമാകാരഭാവജ്ഞഃ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ദ്വൈപായനവചഃ കൃത്സ്നം സസ്മാര മനുജര്ഷഭഃ
അവരുടെ മനസ്സും ഭാവവും മനസ്സിലാക്കിയ കുന്തിപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, ദ്വൈപായനൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ മുഴുവനും ഓർത്തു.
അബ്രവീത്സഹിതാന്ഭ്രാതൄന്മിഥോ ഭേദഭയാന്നൃപഃ। സര്വേഷാം ദ്രൌപദീ ഭാര്യാ ഭവിഷ്യതി ഹി നഃ ശുഭാ
ഭിന്നതയെന്ന ഭയത്തിൽ രാജാവ് സഹോദരന്മാരോടൊത്ത് പറഞ്ഞു: 'ദ്രൗപദി, ഈ ഭാഗ്യശാലി, നമ്മളൊക്കെയുടെയും ഭാര്യയാകും.'
സതാഽപി ശക്തേന ച കേശവേന സജ്യം ധനുസ്തന്ന കൃതം കിമര്ഥമ്। വിദ്ധം ച ലക്ഷ്യം ന ച കസ്യ ഹേതോ- രാചക്ഷ്വ തന്മേ ദ്വിപദാം വരിഷ്ഠ
ശക്തനായും കേശവൻ ആ വില്ല് ചൊല്ലിയില്ലേ, അതെന്തുകൊണ്ടാണ്? ലക്ഷ്യം തൊട്ടിട്ടും അതു സ്വന്തമാക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്? ഈ കാര്യം എനിക്കു പറയൂ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ശക്തേന കൃഷ്ണേന ച കാര്മുകം ത- ന്നാരോപിതം ജ്ഞാതുകാമേന പാര്ഥാന്। പരിശ്രവാദേവ ബഭൂവ ലോകേ ജീവന്തി പാര്ഥാ ഇതി നിശ്ചയോഽസ്യ
കേശവൻക്ക് കഴിവുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, പാണ്ഡവന്മാരെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ആ വില്ല് ചൊല്ലിയില്ല. ലോകത്ത് വ്യാപിച്ചുപോയ വാർത്ത കേട്ടു, പാണ്ഡവർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് അവൻ ഉറപ്പിച്ചു.
അന്യാനശക്താന്നൃപതീന്സമീക്ഷ്യ സ്വയംവരേ കാര്മുകേണോത്തമേന। ധനഞ്ജയസ്തദ്ധനുരേകവീരഃ സജ്യം കരോതീത്യഭിവീക്ഷ്യ കൃഷ്ണഃ
മറ്റു രാജാക്കന്മാർക്ക് ആ ഉത്തമവില്ല് ചൊല്ലാൻ കഴിയാത്തത് കണ്ടു, ധനഞ്ജയൻ ഒറ്റയാൾ ആ വില്ല് ചൊല്ലുമെന്ന് കേശവൻ മനസ്സിലാക്കി.
ഇതി സ്വയം വാസുദേവോ വിചിന്ത്യ പാര്ഥാന്വിവിത്സന്വിവിധൈരുപായൈഃ। ന തദ്ധനുഃ സജ്യമിയേപ കര്തും ബഭൂവുരസ്യേഷ്ടതമാ ഹി പാര്ഥാഃ
വാസുദേവൻ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, പല വഴികളിലൂടെ പാണ്ഡവരെ തിരിച്ചറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ആ വില്ല് ചൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചില്ല. പാണ്ഡവർ അവനു ഏറ്റവും പ്രിയരായിരുന്നു.
ഭ്രാതുര്വചസ്തത്പ്രസമീക്ഷ്യ സര്വേ ജ്യേഷ്ഠസ്യ പാണ്ഡോസ്തനയാസ്തദാനീമ്। തമേവാര്ഥം ധ്യായമാനാ മനോഭിഃ സര്വേ ച തേ തസ്ഥുരദീനസത്വാഃ
അക്കാലത്ത്, മൂത്ത സഹോദരന്റെ വാക്ക് മനസ്സിലാക്കി, പാണ്ഡുവിന്റെ എല്ലാ മക്കളും ആ ലക്ഷ്യത്തിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, മനസ്സാക്ഷി ദുർബലമാകാതെ ഉറച്ചുനിന്നു.
വൃഷ്ണിപ്രവീരസ്തു കുരുപ്രവീരാ- നാശംസമാനഃ സഹരൌഹിണേയഃ। ജഗാമ താം ഭാര്ഗവകര്മശാലാം യത്രാസതേ തേ പുരുഷപ്രവീരാഃ
വൃഷ്ണികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, രോഹിണിയുടെ പുത്രനോടൊപ്പം, കുരുകുലത്തിലെ വീരന്മാരെ മുൻകൂട്ടി കരുതികൊണ്ട്, ഭാർഗവന്റെ ശില്പശാലയിലേക്കു പോയി, അവിടെ ആ മഹാന്മാർ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
തത്രോപവിഷ്ടം പൃഥുദീര്ഘബാഹും ദദര്ശ കൃഷ്ണഃ സഹരൌഹിണേയഃ। അജാതശത്രും പരിവാര്യ താംശ്ചാ- പ്യുപോപവിഷ്ടാഞ്ജ്വലനപ്രകാശാന്
അവിടെ, കേശവനും രോഹിണിയുടെ പുത്രനും, വീതിയും ദൈർഘ്യവും ഉള്ള ഭുജങ്ങൾ 가진 അജാതശത്രുവിനെ, തീപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടു.
തതോഽബ്രവീദ്വാസുദേവോഽഭിഗമ്യ കുന്തീസുതം ധര്മഭൃതാം വരിഷ്ഠമ്। കൃഷ്ണോഽഹമസ്മീതി നിപീഡ്യ പാദൌ യുധിഷ്ഠിരസ്യാജമീഢസ്യ രാജ്ഞഃ
അപ്പോൾ വാസുദേവൻ, കുന്തിയുടെ മകനായ, ധർമ്മത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യുദിഷ്ഠിരന്റെ അടികൾ പിടിച്ച്, 'ഞാൻ കൃഷ്ണനാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു.
തഥൈവ തസ്യാപ്യനു രൌഹിണേയ- സ്തൌ ചാപി ഹൃഷ്ടാഃ കുരവോഽഭ്യനന്ദന। പിതൃഷ്വസുശ്ചാപി യദുപ്രവീരാ- വഗൃഹ്ണതാം ഭാരതമുഖ്യ പാദൌ
അതു പോലെ തന്നെ രോഹിണിയുടെ പുത്രനും ചെയ്തു; സന്തോഷത്തോടെ കുരുക്കൾ അവരെ സ്വീകരിച്ചു. യദുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരായ സഹോദരന്മാർ ഭാരതവംശത്തിലെ മുൻനിരയവന്റെ അടികൾ ചേർന്നു.
അജാതശത്രുശ്ച കുരുപ്രവീരഃ പപ്രച്ഛ കൃഷ്ണം കുശലം വിലോക്യ। കഥം വയം വാസുദേവ ത്വയേഹ ഗൂഢാ വസന്തോ വിദിതാശ്ച സര്വേ
കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അജാതശത്രു, കൃഷ്ണനെ സുഖസ്ഥിതിയിൽ കണ്ടു, 'വാസുദേവാ, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നിട്ടും എല്ലാവർക്കും എങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ടു?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
തമബ്രവീദ്വാസുദേവഃ പ്രഹസ്യ ഗൂഢോഽപ്യഗ്നിര്ജ്ഞായത ഏവ രാജന്। തം വിക്രമം പാണ്ഡവേയാനതീത്യ കോഽന്യഃ കര്താ വിദ്യതേ മാനുഷേഷു
വാസുദേവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, തീ ഒളിച്ചാലും അറിയപ്പെടും. പാണ്ഡവരെ മറികടന്ന് ഇങ്ങനെ ചെയ്യാൻ മനുഷ്യരിൽ മറ്റാരും കഴിയില്ല.'
ദിഷ്ട്യാ സര്വേ പാവകാദ്വിപ്രമുക്താ യൂയം ഘോരാത്പാണ്ഡവാഃ ശത്രുസാഹാഃ। ദിഷ്ട്യാ പാപോ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രഃ സഹാമാത്യോ ന സകാമോഽഭവിഷ്യത്
ദൈവകൃപയാൽ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച പാണ്ഡവർ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ആ ഭയങ്കരമായ തീയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു. ദൈവകൃപയാൽ, ദുര്യോധനനും അവന്റെ മന്ത്രിമാരും തങ്ങളുടെ മോഹം നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ഭദ്രം വോഽസ്തു നിഹിതം യദ്ഗുഹായാം വിവര്ധധ്വം ജ്വലനാ ഇവൈധമാനാഃ। മാ വോ വിദ്യുഃ പാര്ഥിവാഃ കേചിദേവ യാസ്യാവഹേ ശിബിരായൈവ താവത്। സോഽനുജ്ഞാതഃ പാണ്ഡവേനാവ്യയശ്രീഃ പ്രായാച്ഛീഘ്രം ബലദേവേന സാര്ധമ്
നന്മ നിങ്ങൾക്കാകട്ടെ; ഗുഹയിൽ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നപ്പോൾ ഇന്ധനം കിട്ടിയ തീപോലെ വളരൂ. മറ്റേതെങ്കിലും രാജാക്കന്മാർക്ക് നിങ്ങൾ അറിയപ്പെടരുത്; ഇപ്പോൾ നാം താൽക്കാലം പാളയത്തിലേക്ക് പോകാം. അക്ഷയമായ മഹത്വമുള്ള പാണ്ഡവന്റെ അനുമതിയോടെ, ബാലരാമനോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ അവൻ പുറപ്പെട്ടു.
ധൃഷ്ടദ്യുമനസ്തു പാഞ്ചാല്യഃ പൃഷ്ഠതഃ കുരുനന്ദനൌ। അന്വഗച്ഛത്തദാ യാന്തൌ ഭാര്ഗവസ്യ നിവേശനേ
പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ മകനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, അന്ന് കുരുവംശത്തിലെ രണ്ടു സഹോദരന്മാരെ പിന്തുടർന്ന് ഭാർഗവന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോയി.
സോജ്ഞായമാനഃ പുരുഷാനവധായ സമന്തതഃ। സ്വയമാരാന്നിലീനോഽഭൂദ്ഭാര്ഗവസ്യ നിവേശനേ
അവരെ തിരിച്ചറിയുകയും, ചുറ്റുമുള്ള പുരുഷന്മാരെ ശ്രദ്ധിക്കുകയും ചെയ്ത ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ, ഭാർഗവന്റെ ഭവനത്തിൽ ഒളിഞ്ഞുനിന്നു.
സായം ച ഭീമസ്തു രിപുപ്രമാഥീ ജിഷ്ണുര്യമൌ ചാപി മഹാനുഭാവൌ। ഭൈക്ഷം ചരിത്വാ തു യുധിഷ്ഠിരായ നിവേദയാംചക്രുരദീനസത്വാഃ
വൈകുന്നേരം, ശത്രുക്കളെ തകർക്കുന്ന ഭീമനും, മഹാത്മാക്കളായ യമജന്മാരും, ഭിക്ഷയെടുത്ത് യുദിഷ്ഠിരനോട് വിവരം അറിയിച്ചു; അവരുടെ മനസ്സിൽ ദുർബലതയില്ലായിരുന്നു.
തതസ്തു കുന്തീ ദ്രുപദാത്മജാം താ- മുവാച കാലേ വചനം വദാന്യാ। തതോഽഗ്രമാദായ കുരുഷ്വ ഭദ്രേ ബലിം ച വിപ്രായ ച ദേഹി ഭിക്ഷാമ്
ശേഷം, കുന്തി സമയോചിതമായി ദ്രുപദന്റെ മകളോട് സ്നേഹപൂർവ്വം പറഞ്ഞു: 'മോളെ, ആദ്യം ഭാഗം എടുത്ത് ബ്രാഹ്മണനു സമർപ്പിക്കൂ; അവനു ഭിക്ഷയും കൊടുക്കൂ.'
യേ ചാന്നമിച്ഛന്തി ദദസ്വ തേഭ്യഃ പരിശ്രിതാ യേ പരിതോ മനുഷ്യാഃ। തതശ്ച ശേഷം പ്രവിഭജ്യ ശീഘ്ര- മര്ധം ചതുര്ണാം മമ ചാത്മനശ്ച
ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും, ചുറ്റുമുള്ള എല്ലാവർക്കും കൊടുക്കൂ. ശേഷിക്കുന്നതിൽ, വേഗത്തിൽ പകുതി ഞങ്ങൾ നാലുപേര്ക്കും, പകുതി എനിക്കുമായി വിഭജിക്കൂ.
അര്ധം തു ഭീമായ ച ദേഹി ഭദ്രേ യ ഏഷ നാഗര്ഷഭതുല്യരൂപഃ। ഗൌരോ യുവാ സംഹനനോപപന്ന ഏഷോ ഹി വീരോ ബഹുഭുക് സദൈവ
ഭദ്രേ, ഈ പുരുഷസിംഹനായ ഭീമന് നീ അരികെ പാതി അന്നം കൊടുക്കണം. അവൻ ഉജ്ജ്വലവണ്ണനും യുവാവും ദൃഢശരീരിയുമാണ്. ഈ വീരന് എപ്പോഴും വലിയ വിശപ്പാണ്.
സാ ഹൃഷ്ടരൂപൈവ തു രാജപുത്രീ തസ്യാ വചഃ സാധ്വവിശങ്കമാനാ। യഥാവദുക്തം പ്രചകാര സാധ്വീ തേ ചാപി സര്വേ ബുഭുജുസ്തദന്നമ്
രാജകുമാരിയായ അവൾ സന്തോഷത്തോടെ, സംശയമില്ലാതെ, പറഞ്ഞതുപോലെ തന്നെ ചെയ്തു. അവിടെ എല്ലാവരും ആ അന്നം ആസ്വദിച്ചു.
കുശൈസ്തു ഭൂമൌ ശയനം ചകാര മാദ്രീപുത്രഃ സഹദേവസ്തപസ്വീ। അഥാത്മകീയാന്യജിനാനി സര്വേ സംസ്തീര്യ വീരാഃ സുഷുപുര്ധരണ്യാമ്
മാദ്രിയുടെ മകനായ സഹദേവൻ, വ്രതനിഷ്ഠനായവൻ, ഭൂമിയിൽ കുശത്താൽ കിടക്ക ഒരുക്കി. പിന്നെ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ സ്വന്തം മയില്ചർമ്മം വിരിച്ച് ഭൂമിയിൽ കിടന്നു.
അഗസ്ത്യകാന്താമഭിതോ ദിശം തു ശിരാംസി തേഷാം കുരുസത്തമാനാമ്। കുന്തീ പുരസ്താത്തു ബഭൂവ തേഷാം പാദാന്തരേ ചാഥ ബഭൂവ കൃഷ്ണാ
അഗസ്ത്യന് പ്രിയമായ ദിശയിലേക്കാണ് ആ കുരുവീരന്മാരുടെ തലകൾ തിരിഞ്ഞ് കിടന്നത്. അവരുടെ മുന്നിൽ കുന്തിയും, കാലുകൾക്കരികിൽ കൃഷ്ണയും ഉണ്ടായിരുന്നു.