ഇത്യേവം ചിന്തയാമാസം സുതസ്നേഹാവൃതാ പൃഥാ। തതഃ സുപ്തജനപ്രായേ ദുര്ദിനേ മേഘസംപ്ലുതേ
പുത്രന്മാരോടുള്ള സ്നേഹത്തിൽ മുഴുകിയ കുന്തി ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ചു. അതിനുശേഷം, മേഘങ്ങൾ കൊണ്ട് ആകാശം ഇരുണ്ടു, അധികം ആളുകൾ ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഒരു ദിവസം—
മഹത്യഥാപരാഹ്ണേ തു ഘനൈഃ സൂര്യ ഇവാവൃതഃ। ബ്രാഹ്മണൈഃ പ്രാവിശത്തത്ര ജിഷ്ണുര്ഭാര്ഗവവേശ്മ തത്
വലിയ വൈകുന്നേരത്തിൽ, കനത്ത മേഘങ്ങൾ സൂര്യനെ മറച്ചപ്പോഴാണ്, അർജുനൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ഭാർഗവന്റെ വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചത്.
ഗത്വാ തു താം ഭാര്ഗവകര്മശാലാം പാര്ഥൌ പൃഥാം പ്രാപ്യ മഹാനുഭാവൌ। താം യാജ്ഞസേനീം പരമപ്രതീതൌ ഭിക്ഷേത്യഥാവേദയതാം നരാഗ്ര്യൌ
അവൻ ഭാർഗവന്റെ പ്രവർത്തശാലയിൽ എത്തിയപ്പോൾ, മഹാനുഭവരായ പൃഥയുടെ രണ്ട് മക്കളും അമ്മയെ കണ്ടു. യജ്ഞസേനിയെ വിശ്വസിച്ചുകൊണ്ട്, ആ മഹാപുരുഷന്മാർ 'ഭിക്ഷയ്ക് വന്നു' എന്ന് അറിയിച്ചു.
കുടീഗതാ സാ ത്വനവേക്ഷ്യ പുത്രൌ പ്രോവാച ഭുങ്ക്തേതി സമേത്യ സര്വേ। പശ്ചാച്ച കുന്തീ പ്രസമീക്ഷ്യ കൃഷ്ണാം കഷ്ടം മയാ ഭാഷിതമിത്യുവാച
കുടിലിനകത്ത് ഇരുന്ന കുന്തി, മക്കളെ നോക്കാതെ, എല്ലാവരും കൂടിയപ്പോൾ 'എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഭക്ഷിക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. പിന്നീടാണ് കൃഷ്ണയെ കണ്ട കുന്തി, 'എന്ത് ദു:ഖകരമായ വാക്കാണ് ഞാൻ പറഞ്ഞത്' എന്ന് മനസ്സിലാക്കിയത്.
സാഽധര്മഭീതാ പരിചിന്തയന്തീ താം യാജ്ഞസേനീം പരമപ്രതീതാമ്। പാണൌ ഗൃഹീത്വോപജഗാമ കുന്തീ യുധിഷ്ഠിരം വാക്യമുവാച ചേദമ്
അധർമ്മം ഭയന്ന് ആഴമായി ചിന്തിച്ച കുന്തി, പൂര്ണമായും വിശ്വാസത്തോടെ നിന്ന യജ്ഞസേനിയുടെ കൈ പിടിച്ച്, യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു സമീപിച്ചു. അവളെ നോക്കി കുന്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഇയം തു കന്യാ ദ്രുപദസ്യ രാജ്ഞ- സ്തവാനുജാഭ്യാം മയി സംനിസൃഷ്ടാ। യഥോചിതം പുത്ര മയാഽപി ചോക്തം സമേത്യ ഭുങ്ക്തേതി നൃപ പ്രമാദാത്
രാജാവായ ദ്രുപദന്റെ മകളായ ഈ പെൺകുട്ടിയെ, നിന്റെ രണ്ട് സഹോദരന്മാർ എന്നെ ഏൽപ്പിച്ചു. ഞാൻ യോജിച്ചപോലെ 'എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഭക്ഷിക്കൂ' എന്ന് പറഞ്ഞു. രാജകുമാരാ, അതെല്ലാം എന്റെ അശ്രദ്ധ കൊണ്ടായിരുന്നു.
മയാ കഥം നാനൃതമുക്തമദ്യ ഭവേത്കുരൂണാമൃഷഭ ബ്രവീഹി। പഞ്ചാലരാജസ്യ സുതാമധര്മോ ന ചോപവര്തേത ന വിഭ്രമേച്ച
ഇന്ന് ഞാൻ എങ്ങനെ അസത്യം പറഞ്ഞു എന്നു വരാം? കുരുവംശത്തിലെ മഹാപുരുഷാ, നീ പറയണം. പാഞ്ചാലരാജാവിന്റെ മകളെക്കുറിച്ച് അധർമ്മമോ ആശയക്കുഴപ്പമോ ഉണ്ടാകരുത്.
സ ഏവമുക്തോ മതിമാന്നൃവീരോ മാത്രാ മുഹൂര്തം തു വിചിന്ത്യ രാജാ। കുന്തീം സമാശ്വാസ്യ കുരുപ്രവീരോ ധനഞ്ജയം വാക്യമിദം ബഭാഷേ
അമ്മ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ബുദ്ധിമാനായ ധീരനായ രാജാവ് കുറച്ചു നേരം ആലോചിച്ചു. അവൻ കുന്തിയെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, ധനഞ്ജയനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ത്വയാ ജിതാ ഫാല്ഗുന യാജ്ഞസേനീ ത്വയൈവ ശോഭിഷ്യതി രാജപുത്രീ। പ്രജ്വാല്യതാമഗ്നിരമിത്രസാഹ ഗൃഹാണ പാണിം വിധിവത്ത്വമസ്യാഃ
ഫാൽഗുനാ, നീയാണല്ലോ യജ്ഞസേനിയെ ജയിച്ചത്. രാജകുമാരിയെക്കൊണ്ട് നീ തന്നെ പ്രസിദ്ധനാകും. ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനേ, അഗ്നി തെളിയിക്കൂ, ആചാരപ്രകാരം അവളുടെ കൈ പിടിക്കൂ.
മാ മാം നരേന്ദ്ര ത്വമധര്മഭാജം കൃഥാ ന ധര്മോഽയമശിഷ്ടദൃഷ്ടഃ। ഭവാന്നിവേശ്യഃ പ്രഥമം തതോഽയം ഭീമോ മഹാബാഹുരചിന്ത്യകര്മാ
രാജാവേ, എന്നെ അധർമ്മം ചെയ്യുന്നവനാക്കരുത്. ഇതല്ല ധർമ്മം, നല്ലവരുടെ വഴിയും ഇതല്ല. ആദ്യം നീയാണു മുൻപിൽ നിൽക്കേണ്ടത്, പിന്നെ മഹാബലശാലിയായ ഭീമനും.
അഹം തതോ നകുലോഽനന്തരം മേ പശ്ചാദയം സഹദേവസ്തരസ്വീ। വൃകോദരോഽഹം ച യമൌ ച രാജ- ന്നിയം ച കന്യാ ഭവതോ നിയോജ്യാഃ
അതിനുശേഷം ഞാനും, പിന്നെ എന്റെ അടുത്ത് നിൽക്കുന്ന നകുലനും, പിന്നെ വേഗശാലിയായ സഹദേവനും. രാജാവേ, ഭീമനും ഞാനും ഇരട്ട സഹോദരന്മാരും—ഈ പെൺകുട്ടിയെ നമ്മളൊക്കെയും പങ്കിടണം.
ഏവം ഗതേ യത്കരണീയമത്ര ധര്മ്യം യശസ്യം കുരു തദ്വിചിന്ത്യ। പാഞ്ചാലരാജസ്യ ഹിതം ച യത്സ്യാ- ത്പ്രശാധി സര്വേ സ്മ വശേ സ്ഥിതാസ്തേ
ഇപ്പോൾ കാര്യങ്ങൾ ഇങ്ങനെ എത്തിയപ്പോൾ, ഇവിടെ ചെയ്യേണ്ടത് എന്താണെന്ന്, ധർമ്മവും മാന്യതയും ഉള്ളതും, പാഞ്ചാലരാജാവിന് ഉത്തമമായതും ആലോചിച്ച് തീരുമാനിക്കൂ. ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും നിന്റെ നിയന്ത്രണത്തിലാണ്.
ജിഷ്ണോര്വചനമാജ്ഞായ ഭക്തിസ്നേഹസമന്വിതമ്। ദൃഷ്ടിം നിവേശയാമാസുഃ പാഞ്ചാല്യാം പാണ്ഡുനന്ദനാഃ
ഭക്തിയും സ്നേഹവും നിറഞ്ഞ ജിഷ്ണുവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കൾ ദ്രൗപദിയെ നോക്കി.
ദൃഷ്ട്വാ തേ തത്ര പശ്യന്തീം സര്വേ കൃഷ്ണാം യശസ്വിനീമ്। സംപ്രേക്ഷ്യാന്യോന്യമാസീനാ ഹൃദയൈസ്താമധാരയന്
അവിടെ ഇരുന്ന എല്ലാവരെയും നോക്കുന്ന യശസ്സുള്ള കൃഷ്ണയെ കണ്ടപ്പോൾ, അവർ പരസ്പരം നോക്കി, അവളെ ഹൃദയത്തിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
തേഷാം തു ദ്രൌപദീം ദൃഷ്ട്വാ സര്വേഷാമമിതൌജസാമ്। സംപ്രമഥ്യേന്ദ്രിയഗ്രാമം പ്രാദുരാസീന്മനോഭവഃ
അവരിൽ എല്ലാവരിലും പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ദ്രൗപദിയെ കണ്ടപ്പോൾ, അതി ശക്തിയുള്ള ആ പുരുഷന്മാരുടെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം ഉണർന്നു, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ അലയടിച്ചു.
കാമ്യം ഹി രൂപം പാഞ്ചാല്യാ വിധാത്രാ വിഹിതം സ്വയമ്। ബഭൂവാധികമന്യാഭ്യഃ സര്വഭൂതമനോഹരമ്
സൃഷ്ടാവ് തന്നെ പാഞ്ചാലിയുടെ സൗന്ദര്യം ആഗ്രഹിക്കാവുന്നതായിട്ടാണ് സൃഷ്ടിച്ചത്. അവളുടെ ഭംഗി മറ്റെല്ലാവരെയും മറികടന്ന്, എല്ലാ ജീവികളെയും ആകർഷിക്കുന്നതായിരുന്നു.
തേഷാമാകാരഭാവജ്ഞഃ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ദ്വൈപായനവചഃ കൃത്സ്നം സസ്മാര മനുജര്ഷഭഃ
അവരുടെ മനസ്സും ഭാവവും മനസ്സിലാക്കിയ കുന്തിപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, ദ്വൈപായനൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ മുഴുവനും ഓർത്തു.
അബ്രവീത്സഹിതാന്ഭ്രാതൄന്മിഥോ ഭേദഭയാന്നൃപഃ। സര്വേഷാം ദ്രൌപദീ ഭാര്യാ ഭവിഷ്യതി ഹി നഃ ശുഭാ
ഭിന്നതയെന്ന ഭയത്തിൽ രാജാവ് സഹോദരന്മാരോടൊത്ത് പറഞ്ഞു: 'ദ്രൗപദി, ഈ ഭാഗ്യശാലി, നമ്മളൊക്കെയുടെയും ഭാര്യയാകും.'
സതാഽപി ശക്തേന ച കേശവേന സജ്യം ധനുസ്തന്ന കൃതം കിമര്ഥമ്। വിദ്ധം ച ലക്ഷ്യം ന ച കസ്യ ഹേതോ- രാചക്ഷ്വ തന്മേ ദ്വിപദാം വരിഷ്ഠ
ശക്തനായും കേശവൻ ആ വില്ല് ചൊല്ലിയില്ലേ, അതെന്തുകൊണ്ടാണ്? ലക്ഷ്യം തൊട്ടിട്ടും അതു സ്വന്തമാക്കാൻ കഴിയാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്? ഈ കാര്യം എനിക്കു പറയൂ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ശക്തേന കൃഷ്ണേന ച കാര്മുകം ത- ന്നാരോപിതം ജ്ഞാതുകാമേന പാര്ഥാന്। പരിശ്രവാദേവ ബഭൂവ ലോകേ ജീവന്തി പാര്ഥാ ഇതി നിശ്ചയോഽസ്യ
കേശവൻക്ക് കഴിവുണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, പാണ്ഡവന്മാരെക്കുറിച്ച് അറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ആ വില്ല് ചൊല്ലിയില്ല. ലോകത്ത് വ്യാപിച്ചുപോയ വാർത്ത കേട്ടു, പാണ്ഡവർ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് അവൻ ഉറപ്പിച്ചു.
അന്യാനശക്താന്നൃപതീന്സമീക്ഷ്യ സ്വയംവരേ കാര്മുകേണോത്തമേന। ധനഞ്ജയസ്തദ്ധനുരേകവീരഃ സജ്യം കരോതീത്യഭിവീക്ഷ്യ കൃഷ്ണഃ
മറ്റു രാജാക്കന്മാർക്ക് ആ ഉത്തമവില്ല് ചൊല്ലാൻ കഴിയാത്തത് കണ്ടു, ധനഞ്ജയൻ ഒറ്റയാൾ ആ വില്ല് ചൊല്ലുമെന്ന് കേശവൻ മനസ്സിലാക്കി.
ഇതി സ്വയം വാസുദേവോ വിചിന്ത്യ പാര്ഥാന്വിവിത്സന്വിവിധൈരുപായൈഃ। ന തദ്ധനുഃ സജ്യമിയേപ കര്തും ബഭൂവുരസ്യേഷ്ടതമാ ഹി പാര്ഥാഃ
വാസുദേവൻ ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, പല വഴികളിലൂടെ പാണ്ഡവരെ തിരിച്ചറിയാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ആ വില്ല് ചൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചില്ല. പാണ്ഡവർ അവനു ഏറ്റവും പ്രിയരായിരുന്നു.
ഭ്രാതുര്വചസ്തത്പ്രസമീക്ഷ്യ സര്വേ ജ്യേഷ്ഠസ്യ പാണ്ഡോസ്തനയാസ്തദാനീമ്। തമേവാര്ഥം ധ്യായമാനാ മനോഭിഃ സര്വേ ച തേ തസ്ഥുരദീനസത്വാഃ
അക്കാലത്ത്, മൂത്ത സഹോദരന്റെ വാക്ക് മനസ്സിലാക്കി, പാണ്ഡുവിന്റെ എല്ലാ മക്കളും ആ ലക്ഷ്യത്തിൽ മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, മനസ്സാക്ഷി ദുർബലമാകാതെ ഉറച്ചുനിന്നു.
വൃഷ്ണിപ്രവീരസ്തു കുരുപ്രവീരാ- നാശംസമാനഃ സഹരൌഹിണേയഃ। ജഗാമ താം ഭാര്ഗവകര്മശാലാം യത്രാസതേ തേ പുരുഷപ്രവീരാഃ
വൃഷ്ണികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, രോഹിണിയുടെ പുത്രനോടൊപ്പം, കുരുകുലത്തിലെ വീരന്മാരെ മുൻകൂട്ടി കരുതികൊണ്ട്, ഭാർഗവന്റെ ശില്പശാലയിലേക്കു പോയി, അവിടെ ആ മഹാന്മാർ ഇരുന്നുകൊണ്ടിരുന്നു.
തത്രോപവിഷ്ടം പൃഥുദീര്ഘബാഹും ദദര്ശ കൃഷ്ണഃ സഹരൌഹിണേയഃ। അജാതശത്രും പരിവാര്യ താംശ്ചാ- പ്യുപോപവിഷ്ടാഞ്ജ്വലനപ്രകാശാന്
അവിടെ, കേശവനും രോഹിണിയുടെ പുത്രനും, വീതിയും ദൈർഘ്യവും ഉള്ള ഭുജങ്ങൾ 가진 അജാതശത്രുവിനെ, തീപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന പുരുഷന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് കണ്ടു.
തതോഽബ്രവീദ്വാസുദേവോഽഭിഗമ്യ കുന്തീസുതം ധര്മഭൃതാം വരിഷ്ഠമ്। കൃഷ്ണോഽഹമസ്മീതി നിപീഡ്യ പാദൌ യുധിഷ്ഠിരസ്യാജമീഢസ്യ രാജ്ഞഃ
അപ്പോൾ വാസുദേവൻ, കുന്തിയുടെ മകനായ, ധർമ്മത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ യുദിഷ്ഠിരന്റെ അടികൾ പിടിച്ച്, 'ഞാൻ കൃഷ്ണനാണ്' എന്ന് പറഞ്ഞു.
തഥൈവ തസ്യാപ്യനു രൌഹിണേയ- സ്തൌ ചാപി ഹൃഷ്ടാഃ കുരവോഽഭ്യനന്ദന। പിതൃഷ്വസുശ്ചാപി യദുപ്രവീരാ- വഗൃഹ്ണതാം ഭാരതമുഖ്യ പാദൌ
അതു പോലെ തന്നെ രോഹിണിയുടെ പുത്രനും ചെയ്തു; സന്തോഷത്തോടെ കുരുക്കൾ അവരെ സ്വീകരിച്ചു. യദുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരായ സഹോദരന്മാർ ഭാരതവംശത്തിലെ മുൻനിരയവന്റെ അടികൾ ചേർന്നു.
അജാതശത്രുശ്ച കുരുപ്രവീരഃ പപ്രച്ഛ കൃഷ്ണം കുശലം വിലോക്യ। കഥം വയം വാസുദേവ ത്വയേഹ ഗൂഢാ വസന്തോ വിദിതാശ്ച സര്വേ
കുരുക്കളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അജാതശത്രു, കൃഷ്ണനെ സുഖസ്ഥിതിയിൽ കണ്ടു, 'വാസുദേവാ, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ ഒളിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നിട്ടും എല്ലാവർക്കും എങ്ങനെ അറിയപ്പെട്ടു?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
തമബ്രവീദ്വാസുദേവഃ പ്രഹസ്യ ഗൂഢോഽപ്യഗ്നിര്ജ്ഞായത ഏവ രാജന്। തം വിക്രമം പാണ്ഡവേയാനതീത്യ കോഽന്യഃ കര്താ വിദ്യതേ മാനുഷേഷു
വാസുദേവൻ പുഞ്ചിരിയോടെ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, തീ ഒളിച്ചാലും അറിയപ്പെടും. പാണ്ഡവരെ മറികടന്ന് ഇങ്ങനെ ചെയ്യാൻ മനുഷ്യരിൽ മറ്റാരും കഴിയില്ല.'
ദിഷ്ട്യാ സര്വേ പാവകാദ്വിപ്രമുക്താ യൂയം ഘോരാത്പാണ്ഡവാഃ ശത്രുസാഹാഃ। ദിഷ്ട്യാ പാപോ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രഃ സഹാമാത്യോ ന സകാമോഽഭവിഷ്യത്
ദൈവകൃപയാൽ, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച പാണ്ഡവർ, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ആ ഭയങ്കരമായ തീയിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു. ദൈവകൃപയാൽ, ദുര്യോധനനും അവന്റെ മന്ത്രിമാരും തങ്ങളുടെ മോഹം നേടാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.