യുദ്ധാര്ഥീ വാസിതാഹേതോര്ഗജഃ പ്രതിഗജം യഥാ। ഭീമസേനം യയൌ ശല്യോ മദ്രാണാമീശ്വരോ ബലീ
യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മറ്റൊരു ഗജത്തെപ്പോലെ ഭീമസേനന്റെ നേരെ ശക്തനായ മദ്രരാജാവായ ശല്യൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.
ദുര്യോധനാദയഃ സര്വേ ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ സംഗതാഃ। മൃദുപൂര്വമയത്നേന പ്രത്യയുധ്യംസ്തദാഽഽഹവേ
ധൃതരാഷ്ട്രപുതന്മാർ എല്ലാവരും ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, ആ മത്സരത്തിൽ ലഘുവായും പ്രയാസമില്ലാതെയും യുദ്ധം നടത്തി.
തതോഽര്ജുനഃ പ്രത്യവിധ്യദാപതന്തം ശിതൈഃ ശരൈഃ। കര്ണം വൈകര്തനം ശ്രീമാന്വികൃഷ്യ ബലവദ്ധനുഃ
അപ്പോൾ അർജുനൻ ശക്തമായ വില്ല് വലിച്ച്, മുന്നോട്ട് വരുന്ന രാധേയനായ കർണ്ണനെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തട്ടി.
തേഷാം ശരാണാം വേഗേന ശിതാനാം തിഗ്മതേജസാമ്। വിമുഹ്യമാനോ രാധേയോ യത്നാത്തമനുധാവതി
ആ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ വേഗത്തിൽ, രാധേയൻ ആശ്ചര്യത്തിൽ ആകി, പരിശ്രമത്തോടെ അവനെ പിന്തുടർന്നു.
താവുഭാവപ്യനിര്ദേശ്യൌ ലാഘവാജ്ജയതാം വരൌ। അയുധ്യേതാം സുസംരബ്ധാവന്യോന്യവിജിഗീഷിണൌ
അവർ ഇരുവരും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്തത്ര വേഗത്തിലും, ജയത്തിൽ മുൻപന്തിയിലും, പരസ്പരം അത്യന്തം ഉത്സാഹത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്തു.
കൃതേ പ്രതികൃതം പശ്യ പശ്യ ബാഹുബലം ച മേ। ഇതി ശൂരാര്ഥവചനൈരഭാഷേതാം പരസ്പരമ്
'നിന്റെ പ്രഹാരത്തിന് ഞാൻ മറുപടി കാണിക്കാം, എന്റെ കൈവശമുള്ള ശക്തി നോക്കൂ!'—ഇങ്ങനെ വീരവചനങ്ങൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
തതോഽര്ജുനസ്യ ഭുജയോര്വീര്യമപ്രതിമം ഭുവി। ജ്ഞാത്വാ വൈകര്തനഃ കര്ണഃ സംരബ്ധഃ സമയോധയത്
അർജുനന്റെ ഭൂമിയിൽ തുല്യരഹിതമായ ഭുജബലം മനസ്സിലാക്കി, രാധയുടെ മകൻ കർണ്ണൻ കുപിതനായി അവനെ യുദ്ധത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു.
അര്ജുനേന പ്രയുക്താംസ്താന്ബാണാന്വേഗവതസ്തദാ। പ്രതിഹത്യ നനാദോച്ചൈഃ സൈന്യാനി തദപൂജയന്
അർജുനൻ വേഗത്തിൽ വിട്ട ബാണുകൾ കർണ്ണൻ തുരത്തിയതോടെ, അവൻ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജിച്ചു; ഈ ധൈര്യത്തിന് സൈന്യങ്ങൾ കർണ്ണനെ ആദരിച്ചു.
തുഷ്യാമി തേ വിപ്രമുഖ്യ ഭുജവീയര്സ്യ സംയുഗേ। അവിഷാദസ്യ ചൈവാസ്യ ശസ്ത്രാസ്ത്രവിജയസ്യ ച
യുദ്ധത്തിൽ കാണിച്ച ഭുജബലം, ഭയമില്ലായ്മ, ആയുധവിദ്യയിലെ വിജയങ്ങൾ—ഇവയ്ക്കൊക്കെ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, മഹാഭാഗ്യവാൻ ബ്രാഹ്മണനേ.
കിം ത്വം സാക്ഷാദ്ധനുര്വേദോ രാമോ വാ വിപ്രസത്തമ। അഥ സാക്ഷാദ്ധരിഹയഃ സാക്ഷാദ്വാ വിഷ്ണുരച്യുതഃ
നീ നേരെ തന്നെ ധനുര്വേദമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ മഹാവീര്യശാലിയായ രാമനോ, മഹാബ്രാഹ്മണനേ? അല്ലെങ്കിൽ നീ ഹരിയോ, ഹയയോ, വിഷ്ണുവോ?
ആത്മപ്രച്ഛാദനാര്ഥം വൈ ബാഹുവീര്യമുപാശ്രിതഃ। വിപ്രരൂപം വിധായേദം മന്യേ മാം പ്രതിയുധ്യസേ
നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മറയ്ക്കാൻ നീ ഭുജബലത്തിൽ ആശ്രയിച്ച് ബ്രാഹ്മണ രൂപം സ്വീകരിച്ച് എന്നെ നേരിടാൻ വന്നതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ന ഹി മാമാഹവേ ക്രുദ്ധമന്യഃ സാക്ഷാച്ഛചീപതേഃ। പുമാന്യോധയിതും ശക്തഃ പാണ്ഡവാദ്വാ കിരീടിനഃ
യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ കോപിതനാകുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും കിരീടധാരിയായ അർജുനനും ഒഴികെ മറ്റാരും എന്നെ നേരിടാൻ കഴിയില്ല.
ദഗ്ധാ ജതുഗൃഹേ സര്വേ പാണ്ഡവാഃ സാര്ജുനാസ്തദാ। വിനാര്ജുനം വാ സമരേ മാം നിഹന്തുമശക്നുവന്
ജതുഗൃഹത്തിൽ അർജുനനെ ഒഴികെയുള്ള പാണ്ഡവന്മാർ മുഴുവനും ദഹിച്ചപ്പോൾ പോലും, അർജുനൻ കൂടാതെ അവർക്ക് എന്നെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തമേവംവാദിനം തത്ര ഫാല്ഗുനഃ പ്രത്യഭാഷത। നാസ്മി കര്ണ ധനുര്വേദോ നാസ്മി രാമഃ പ്രതാപവാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ കർണ്ണനോട് ഫാൽഗുണൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: കർണ്ണനേ, ഞാൻ ധനുര്വേദമോ, മഹാബലൻ രാമനോ അല്ല.
ബ്രാഹ്മണോഽസ്മി യുധാം ശ്രേഷ്ഠഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ। ബ്രാഹ്മേ പൌരന്ദരേ ചാസ്ത്രേ നിഷ്ഠിതോഗുരുശാസനാത്
നാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനാണ്, ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ; ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ബ്രാഹ്മാസ്ത്രത്തിലും പൗരന്ദരാസ്ത്രത്തിലും ഞാൻ നിപുണനാണ്.
സ്ഥിതോഽസ്മ്യദ്യ രണേ ജേതും ത്വാം വൈ വീര സ്ഥിരോ ഭവ। `നിര്ജിതോഽസ്മീതി വാ ബ്രൂഹി തതോ വ്രജ യഥാസുഖമ്
ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെ ജയിക്കാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, വീരനേ; നീ ഉറച്ച് നില്ക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ 'ഞാൻ തോറ്റു' എന്ന് സമ്മതിച്ച് ഇഷ്ടാനുസരണം പോകൂ.
ഏവമുക്ത്വാഽഥ കര്ണസ്യ ധനുശ്ചിച്ഛേദ പാണ്ഡവഃ। തതോഽന്യദ്ധനുരാദായ സംയോദ്ധും സന്ദധേ ശരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം പാണ്ഡവൻ കർണ്ണന്റെ ധനുസ് വെട്ടി; ഉടൻ മറ്റൊരു ധനുസ് എടുത്ത് കർണ്ണൻ യുദ്ധം തുടരാൻ അമ്പ് ഒരുക്കി.
ദൃഷ്ട്വാ തച്ചാപി കൌന്തേയശ്ഛിത്വാ തദ്ധനുരാശുഗൈഃ। തഥാ വൈകര്തനം കര്ണം ബിഭേദ സമരേഽര്ജുനഃ
അത് കണ്ട കൌന്തേയൻ അതേ ധനുസും വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി; അർജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ രാധയുടെ മകൻ കർണ്ണനെ വേദനിപ്പിച്ചു.
തതഃ കര്ണസ്തു രാധേയഃ ഛിന്നഛന്വാ മഹാബലഃ। ശരൈരതീവ വിദ്ധാങ്ഗഃ പലായനമഥാകരോത്
പിന്നീട് രാധയുടെ മകൻ കർണ്ണൻ, മഹാബലശാലിയായവൻ, ധനുസ് വെട്ടപ്പെട്ട് ശരങ്ങൾകൊണ്ട് ശരീരം വേദനപ്പെട്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.
പുനരായാന്മുഹൂര്തേന ഗൃഹീത്വാ സശരം ധനുഃ। വവര്ഷ ശരവര്ഷാണി പാര്ഥം വൈകര്തനസ്തഥാ
കുറെ നേരം കഴിഞ്ഞ്, കർണ്ണൻ വീണ്ടും അമ്പുകളോടെ ധനുസ് പിടിച്ച് തിരിച്ചു വന്നു; പിന്നെ രാധയുടെ മകൻ കർണ്ണൻ പാർഥനു മേൽ അമ്പുകളുടെ മഴപെയ്യിച്ചു.
താനി വൈ ശരജാലാനി കൌന്തേയോഽഭ്യഹനച്ഛരൈഃ। ജ്ഞാത്വാ സര്വാഞ്ശരാന്ഘോരാന്കര്ണോഽദാവദ്ദ്രുതം ബഹിഃ
അവ അമ്പുകളുടെ മഴ കൌന്തേയൻ തന്റെ അമ്പുകൾകൊണ്ട് തുരത്തി; തന്റെ ഭയാനകമായ എല്ലാ അമ്പുകളും തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടത് കണ്ട കർണ്ണൻ വേഗത്തിൽ പിന്മാറി.
ബ്രാഹ്മം തേജസ്തദാഽജയ്യം മന്യമാനോ മഹാരഥഃ। അപരസ്മിന്വനോദ്ദേശേ വീരൌ ശല്യവൃകോദരൌ
ബ്രാഹ്മണന്റെ തേജസ് ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് കരുതി, ആ മഹാരഥി കർണ്ണൻ മറ്റൊരു വനഭാഗത്തേക്ക് പോയി; അവിടെ ശല്യനും ഭീമസേനനും ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബലിനൌ യുദ്ധസംപന്നൌ വിദ്യയാ ച ബലേന ച। അന്യോന്യമാഹ്വയന്തൌ തു മത്താവിവ മഹാഗജൌ
ബലവാന്മാരും യുദ്ധവിദ്യയിലും ശക്തിയിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവരുമായ ഇരുവരും, പരസ്പരം വെല്ലുവിളിച്ച്, മദംപിടിച്ച വലിയാനകളെപ്പോലെ ഏറ്റുമുട്ടി.
മുഷ്ടിഭിര്ജാനുഭിശ്ചൈവ നിഘ്നന്താവിതരേതരമ്। പ്രകര്ഷണാകര്ഷണയോരഭ്യാകര്ഷവികര്ഷണൈഃ
കൈകളും മുട്ടുകളും ഉപയോഗിച്ച് പരസ്പരം അടിച്ചു, വലിച്ചു, ഇളക്കി, ഒരാൾ മറ്റൊരാളെ ബലംകൊണ്ട് കീഴടക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
ആചകര്ഷതുരന്യോന്യം മുഷ്ടിഭിശ്ചാപി ജഘ്നതുഃ। തതശ്ചടചടാശബ്ദഃ സുഘോരോ ഹ്യഭവത്തയോഃ
അവർ തമ്മിൽ പരസ്പരം വലിച്ചിഴച്ചു, കയ്യുകൊണ്ട് അടിച്ചു; പിന്നെ ഇരുവരിൽ നിന്നുമൊരു ഭയങ്കരമായ പൊട്ടുന്ന ശബ്ദം ഉയർന്നു.
പാഷാണസംപാതനിഭൈഃ പ്രഹാരൈരഭിജഘ്നതുഃ। മുഹൂര്തം തൌ തദാഽന്യോന്യം സമരേ പര്യകര്ഷതാമ്
അവർ കല്ലുകൾ കൂട്ടിച്ചേരുന്നപോലെയുള്ള ശക്തമായ അടികൾ പരസ്പരം നൽകി, കുറേ നേരം അവർ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഒരുമിച്ച് വലിച്ചിഴച്ചു.
തതോ ഭീമഃ സമുത്ക്ഷിപ്യ ബാഹുഭ്യാം ശല്യമാഹവേ। അപാതയത്കുരുശ്രേഷ്ഠോ ബ്രാഹ്മണാ ജഹസുസ്തദാ
അപ്പോൾ ഭീമൻ തന്റെ കൈകളാൽ ശല്യനെ ഉയർത്തി യുദ്ധത്തിൽ നിലംപതിപ്പിച്ചു; അപ്പോൾ കുരുവംശത്തിലെ മുൻനിരയാളായ ഭീമനെ കണ്ടു ബ്രാഹ്മണന്മാർ ചിരിച്ചു.
തത്രാശ്ചര്യം ഭീമസേനശ്ചകാര പുരുഷര്ഷഭഃ। യച്ഛല്യം പാതിതം ഭൂമൌ നാവധീദ്ബലിനം ബലീ
അവിടെ പുരുഷശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമസേനൻ അത്ഭുതം നടത്തി; ശല്യനെ നിലത്ത് വീഴ്ത്തിയെങ്കിലും, ശക്തനായ ഭീമൻ ശക്തനായ ശല്യനെ കൊല്ലാതെ വിട്ടു.
പാതിതേ ഭീമസേനേന ശല്യേ കര്ണേ ച ശങ്കിതേ। `വിസ്മയഃ പരമോ ജജ്ഞേ സര്വേഷാം പശ്യതാം നൃണാമ്
ഭീമസേനൻ ശല്യനെ നിലംപതിപ്പിച്ചപ്പോൾ, കർണ്ണൻ ആശങ്കപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ അവിടെ കണ്ടുനിന്ന എല്ലാവർക്കും വലിയ അത്ഭുതം തോന്നി.
തതോ രാജസമൂഹസ്യ പശ്യതോ വൃക്ഷമാരുജത്। തതസ്തു ഭീമം സംജ്ഞാഭിര്വാരയാമാസ ധര്മരാട്
അപ്പോൾ രാജാക്കന്മാരുടെ കൂട്ടം നോക്കി നിൽക്കുമ്പോൾ, ശല്യൻ ഒരു വൃക്ഷത്തിൽ കയറി; പിന്നെ ധർമ്മരാജാവ് ഭീമനോട് അടയാളം കാണിച്ച് നിർത്താൻ പറഞ്ഞു.