യോഽസൌ പുരസ്താത്കമലായതാക്ഷോ മഹാതനുഃ സിംഹഗതിര്വിനീതഃ। ഗൌരഃ പ്രലമ്ബോജ്ജ്വലചാരുഘോണോ വിനിഃസൃതഃ സോഽപ്യുത ധര്മപുത്രഃ
നമുക്ക് മുന്നിൽ കമലപോലെയുള്ള കണ്ണുകളും വലിയ ശരീരവും സിംഹനടയും വിനീതതയും ഉജ്ജ്വലമായ മനോഹരമായ മൂക്കും ഉള്ളവൻ, അവനും ധർമ്മപുത്രനാണ്.
യൌ തൌ കുമാരാവിവ കാര്തികേയൌ ദ്വാവാശ്വിനേയാവിതി മേ വിതര്കഃ। മുക്താ ഹി തസ്മാജ്ജതുവേശ്മദാഹാ- ന്മയാ ശ്രുതാഃ പാണ്ഡുസുതാഃ പൃഥാ ച
അവിടെ ഇരുവരും കാർത്തികേയനെയും അശ്വിനിദേവന്മാരെയും പോലെ യുവാക്കളാണ്. അവർ അശ്വിനീകുമാരന്മാരാണെന്നു ഞാൻ സംശയിക്കുന്നു, കാരണം പാണ്ഡുപുതന്മാരും പൃഥയും ജതു വീട്ടിൽ നിന്നു രക്ഷപ്പെട്ടുവെന്നു ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്.
തമബ്രവീന്നിര്ജലതോയദാഭോ ഹലായുധോഽനന്തരജം പ്രതീതഃ। പ്രീതോഽസ്മി ദൃഷ്ട്വാ ഹി പിതൃഷ്വസാരം പൃഥാം വിമുക്താം സഹ കൌരവാഗ്ര്യൈഃ
അപ്പോൾ ഹലായുധൻ സന്തോഷത്തോടെ അനന്തന്റെ ഇളയച്ഛനോടു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ അച്ഛന്റെ സഹോദരിയായ പൃഥയെ, കൗരവശ്രേഷ്ഠന്മാരോടൊപ്പം മോചിതയാകുന്നത് കണ്ടതിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്.'
അജിനാനി വിധുന്വന്തഃ കരകാശ്ച ദ്വിജര്ഷഭാഃ। ഊചുസ്തേ ഭീര്ന കര്തവ്യാ വയം യോത്സ്യാമഹേ പരാന്
മൃഗചർമ്മവും ദണ്ഡവും കുലുക്കി, മഹാനായ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞു: 'ഭയപ്പെടേണ്ട, ഞങ്ങൾ മറ്റുള്ളവരോടു യുദ്ധം ചെയ്യും.'
താനേവം വദതോ വിപ്രാനര്ജുനഃ പ്രഹസന്നിവ। ഉവാച പ്രേക്ഷകാ ഭൂത്വാ യൂയം തിഷ്ഠത പാര്ശ്വതഃ
അങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണന്മാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അർജുനൻ പുഞ്ചിരിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഒറ്റത്തിരിഞ്ഞ് നോക്കിക്കൊള്ളൂ.'
അഹമേനാനജിഹ്മാഗ്രൈഃ ശതശോ വികിരഞ്ഛരൈഃ। വാരയിഷ്യാമി സംക്രുദ്ധാന്മന്ത്രൈരാശീവിഷാനിവ
നേരെ പറക്കുന്ന നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, ഞാൻ ഇവരെ തടയും; എങ്ങനെയോ മന്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് വിഷം നിറഞ്ഞ പാമ്പുകളെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതുപോലെ.
ഇതി തദ്ധനുരാനമ്യ ശുല്കാവാപ്തം മഹാബലഃ। ഭ്രാത്രാ ഭീമേന സഹിതസ്തസ്ഥൌ ഗിരിരിവാചലഃ
അങ്ങനെ സമ്മാനമായ വില്ല് വെട്ടിച്ചുരുട്ടി, മഹാബലൻ ഭീമനോടൊപ്പം പർവ്വതംപോലെ അചഞ്ചലമായി നില്ക്കുന്നു.
തതഃ കര്ണമുഖാന്ദൃഷ്ട്വാ ക്ഷത്രിയാന്യുദ്ധദുര്മദാന്। സംപേതതുരഭീതൌ തൌ ഗജൌ പ്രതിഗജാനിവ
അപ്പോൾ യുദ്ധത്തിന് ഉത്സുകരായ ക്ഷത്രിയന്മാരെ കണ്ടു, ആ രണ്ടു ഗജങ്ങൾ എതിരാളികളായ ഗജങ്ങളെപ്പോലെ അവരിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി.
ഊചുശ്ച വാചഃ പരുഷാസ്തേ രാജാനോ യുയുത്സവഃ। ആഹവേ ഹി ദ്വിജസ്യാപി വധോ ദൃഷ്ടോ യുയുത്സതഃ
യുദ്ധത്തിന് ആഗ്രഹമുള്ള രാജാക്കന്മാർ കടുത്ത വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'യുദ്ധം ചെയ്യാൻ താൽപ്പര്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്റെ മരണവും യുദ്ധഭൂമിയിൽ കണ്ടിട്ടുണ്ട്.'
ഇത്യേവമുക്ത്വാ രാജാനഃ സഹസാ ദുദ്രുവുര്ദ്വിജാന്। തതഃ കര്ണോ മഹാതേജാ ജിഷ്ണും പ്രതി യയൌ രണേ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാക്കന്മാർ പെട്ടെന്ന് ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ നേരെ പാഞ്ഞു; പിന്നെ മഹാതേജസ്സുള്ള കർണ്ണൻ ജിഷ്ണുവിനെ നേരിട്ട് യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ട് വന്നു.
യുദ്ധാര്ഥീ വാസിതാഹേതോര്ഗജഃ പ്രതിഗജം യഥാ। ഭീമസേനം യയൌ ശല്യോ മദ്രാണാമീശ്വരോ ബലീ
യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മറ്റൊരു ഗജത്തെപ്പോലെ ഭീമസേനന്റെ നേരെ ശക്തനായ മദ്രരാജാവായ ശല്യൻ മുന്നോട്ട് വന്നു.
ദുര്യോധനാദയഃ സര്വേ ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ സംഗതാഃ। മൃദുപൂര്വമയത്നേന പ്രത്യയുധ്യംസ്തദാഽഽഹവേ
ധൃതരാഷ്ട്രപുതന്മാർ എല്ലാവരും ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം ചേർന്ന്, ആ മത്സരത്തിൽ ലഘുവായും പ്രയാസമില്ലാതെയും യുദ്ധം നടത്തി.
തതോഽര്ജുനഃ പ്രത്യവിധ്യദാപതന്തം ശിതൈഃ ശരൈഃ। കര്ണം വൈകര്തനം ശ്രീമാന്വികൃഷ്യ ബലവദ്ധനുഃ
അപ്പോൾ അർജുനൻ ശക്തമായ വില്ല് വലിച്ച്, മുന്നോട്ട് വരുന്ന രാധേയനായ കർണ്ണനെ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തട്ടി.
തേഷാം ശരാണാം വേഗേന ശിതാനാം തിഗ്മതേജസാമ്। വിമുഹ്യമാനോ രാധേയോ യത്നാത്തമനുധാവതി
ആ മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകളുടെ വേഗത്തിൽ, രാധേയൻ ആശ്ചര്യത്തിൽ ആകി, പരിശ്രമത്തോടെ അവനെ പിന്തുടർന്നു.
താവുഭാവപ്യനിര്ദേശ്യൌ ലാഘവാജ്ജയതാം വരൌ। അയുധ്യേതാം സുസംരബ്ധാവന്യോന്യവിജിഗീഷിണൌ
അവർ ഇരുവരും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാത്തത്ര വേഗത്തിലും, ജയത്തിൽ മുൻപന്തിയിലും, പരസ്പരം അത്യന്തം ഉത്സാഹത്തോടെ യുദ്ധം ചെയ്തു.
കൃതേ പ്രതികൃതം പശ്യ പശ്യ ബാഹുബലം ച മേ। ഇതി ശൂരാര്ഥവചനൈരഭാഷേതാം പരസ്പരമ്
'നിന്റെ പ്രഹാരത്തിന് ഞാൻ മറുപടി കാണിക്കാം, എന്റെ കൈവശമുള്ള ശക്തി നോക്കൂ!'—ഇങ്ങനെ വീരവചനങ്ങൾ പരസ്പരം പറഞ്ഞു.
തതോഽര്ജുനസ്യ ഭുജയോര്വീര്യമപ്രതിമം ഭുവി। ജ്ഞാത്വാ വൈകര്തനഃ കര്ണഃ സംരബ്ധഃ സമയോധയത്
അർജുനന്റെ ഭൂമിയിൽ തുല്യരഹിതമായ ഭുജബലം മനസ്സിലാക്കി, രാധയുടെ മകൻ കർണ്ണൻ കുപിതനായി അവനെ യുദ്ധത്തിന് വെല്ലുവിളിച്ചു.
അര്ജുനേന പ്രയുക്താംസ്താന്ബാണാന്വേഗവതസ്തദാ। പ്രതിഹത്യ നനാദോച്ചൈഃ സൈന്യാനി തദപൂജയന്
അർജുനൻ വേഗത്തിൽ വിട്ട ബാണുകൾ കർണ്ണൻ തുരത്തിയതോടെ, അവൻ ഉച്ചത്തിൽ ഗർജിച്ചു; ഈ ധൈര്യത്തിന് സൈന്യങ്ങൾ കർണ്ണനെ ആദരിച്ചു.
തുഷ്യാമി തേ വിപ്രമുഖ്യ ഭുജവീയര്സ്യ സംയുഗേ। അവിഷാദസ്യ ചൈവാസ്യ ശസ്ത്രാസ്ത്രവിജയസ്യ ച
യുദ്ധത്തിൽ കാണിച്ച ഭുജബലം, ഭയമില്ലായ്മ, ആയുധവിദ്യയിലെ വിജയങ്ങൾ—ഇവയ്ക്കൊക്കെ ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, മഹാഭാഗ്യവാൻ ബ്രാഹ്മണനേ.
കിം ത്വം സാക്ഷാദ്ധനുര്വേദോ രാമോ വാ വിപ്രസത്തമ। അഥ സാക്ഷാദ്ധരിഹയഃ സാക്ഷാദ്വാ വിഷ്ണുരച്യുതഃ
നീ നേരെ തന്നെ ധനുര്വേദമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ മഹാവീര്യശാലിയായ രാമനോ, മഹാബ്രാഹ്മണനേ? അല്ലെങ്കിൽ നീ ഹരിയോ, ഹയയോ, വിഷ്ണുവോ?
ആത്മപ്രച്ഛാദനാര്ഥം വൈ ബാഹുവീര്യമുപാശ്രിതഃ। വിപ്രരൂപം വിധായേദം മന്യേ മാം പ്രതിയുധ്യസേ
നിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മറയ്ക്കാൻ നീ ഭുജബലത്തിൽ ആശ്രയിച്ച് ബ്രാഹ്മണ രൂപം സ്വീകരിച്ച് എന്നെ നേരിടാൻ വന്നതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
ന ഹി മാമാഹവേ ക്രുദ്ധമന്യഃ സാക്ഷാച്ഛചീപതേഃ। പുമാന്യോധയിതും ശക്തഃ പാണ്ഡവാദ്വാ കിരീടിനഃ
യുദ്ധത്തിൽ ഞാൻ കോപിതനാകുമ്പോൾ, ഇന്ദ്രനും കിരീടധാരിയായ അർജുനനും ഒഴികെ മറ്റാരും എന്നെ നേരിടാൻ കഴിയില്ല.
ദഗ്ധാ ജതുഗൃഹേ സര്വേ പാണ്ഡവാഃ സാര്ജുനാസ്തദാ। വിനാര്ജുനം വാ സമരേ മാം നിഹന്തുമശക്നുവന്
ജതുഗൃഹത്തിൽ അർജുനനെ ഒഴികെയുള്ള പാണ്ഡവന്മാർ മുഴുവനും ദഹിച്ചപ്പോൾ പോലും, അർജുനൻ കൂടാതെ അവർക്ക് എന്നെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
തമേവംവാദിനം തത്ര ഫാല്ഗുനഃ പ്രത്യഭാഷത। നാസ്മി കര്ണ ധനുര്വേദോ നാസ്മി രാമഃ പ്രതാപവാന്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ കർണ്ണനോട് ഫാൽഗുണൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: കർണ്ണനേ, ഞാൻ ധനുര്വേദമോ, മഹാബലൻ രാമനോ അല്ല.
ബ്രാഹ്മണോഽസ്മി യുധാം ശ്രേഷ്ഠഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരഃ। ബ്രാഹ്മേ പൌരന്ദരേ ചാസ്ത്രേ നിഷ്ഠിതോഗുരുശാസനാത്
നാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനാണ്, ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവരിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവൻ; ഗുരുവിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ബ്രാഹ്മാസ്ത്രത്തിലും പൗരന്ദരാസ്ത്രത്തിലും ഞാൻ നിപുണനാണ്.
സ്ഥിതോഽസ്മ്യദ്യ രണേ ജേതും ത്വാം വൈ വീര സ്ഥിരോ ഭവ। `നിര്ജിതോഽസ്മീതി വാ ബ്രൂഹി തതോ വ്രജ യഥാസുഖമ്
ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നെ ജയിക്കാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു, വീരനേ; നീ ഉറച്ച് നില്ക്ക്, അല്ലെങ്കിൽ 'ഞാൻ തോറ്റു' എന്ന് സമ്മതിച്ച് ഇഷ്ടാനുസരണം പോകൂ.
ഏവമുക്ത്വാഽഥ കര്ണസ്യ ധനുശ്ചിച്ഛേദ പാണ്ഡവഃ। തതോഽന്യദ്ധനുരാദായ സംയോദ്ധും സന്ദധേ ശരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം പാണ്ഡവൻ കർണ്ണന്റെ ധനുസ് വെട്ടി; ഉടൻ മറ്റൊരു ധനുസ് എടുത്ത് കർണ്ണൻ യുദ്ധം തുടരാൻ അമ്പ് ഒരുക്കി.
ദൃഷ്ട്വാ തച്ചാപി കൌന്തേയശ്ഛിത്വാ തദ്ധനുരാശുഗൈഃ। തഥാ വൈകര്തനം കര്ണം ബിഭേദ സമരേഽര്ജുനഃ
അത് കണ്ട കൌന്തേയൻ അതേ ധനുസും വേഗത്തിൽ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി; അർജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ രാധയുടെ മകൻ കർണ്ണനെ വേദനിപ്പിച്ചു.
തതഃ കര്ണസ്തു രാധേയഃ ഛിന്നഛന്വാ മഹാബലഃ। ശരൈരതീവ വിദ്ധാങ്ഗഃ പലായനമഥാകരോത്
പിന്നീട് രാധയുടെ മകൻ കർണ്ണൻ, മഹാബലശാലിയായവൻ, ധനുസ് വെട്ടപ്പെട്ട് ശരങ്ങൾകൊണ്ട് ശരീരം വേദനപ്പെട്ട് യുദ്ധഭൂമിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറി.
പുനരായാന്മുഹൂര്തേന ഗൃഹീത്വാ സശരം ധനുഃ। വവര്ഷ ശരവര്ഷാണി പാര്ഥം വൈകര്തനസ്തഥാ
കുറെ നേരം കഴിഞ്ഞ്, കർണ്ണൻ വീണ്ടും അമ്പുകളോടെ ധനുസ് പിടിച്ച് തിരിച്ചു വന്നു; പിന്നെ രാധയുടെ മകൻ കർണ്ണൻ പാർഥനു മേൽ അമ്പുകളുടെ മഴപെയ്യിച്ചു.