മാനീ ദൃഢാസ്ത്രസംപന്നഃ സര്വൈശ്ച നൃപലക്ഷണൈഃ। ഉത്ഥിതഃ സഹസാ തത്ര ഭ്രാതൃമധ്യേ മഹാബലഃ
അഹങ്കാരവും ഉറച്ച ആയുധനൈപുണ്യവും രാജസമൂഹത്തിന് വേണ്ട എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും ഉള്ള മഹാബലശാലിയായ അവൻ സഹോദരന്മാരുടെ നടുവിൽ നിന്ന് പെട്ടെന്നു എഴുന്നേറ്റു.
വിലോക്യ ദ്രൌപദീം ഹൃഷ്ടോ ധനുഷോഽഭ്യാശമാഗമത്। സ ബഭൌ ധനുരാദായ ശക്രശ്ചാപധരോ യഥാ
ദ്രൗപദിയെ കണ്ടപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ അവൻ വില്ലിനരികിലേക്ക് എത്തി. വില്ല് എടുത്തപ്പോൾ, വില്ലേന്തിയിരിക്കുന്ന ഇന്ദ്രനുപോലെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു.
ധനുരാരോപയാമാസ തിലമാത്രേഽഭ്യതാഡയത്। ആരോപ്യമാണം തദ്രാജാ ധനുഷാ ബലിനാ തദാ
അവൻ വില്ല് കെട്ടാൻ തുടങ്ങി, ഒരു എള്ളിന്തിരിയോളം അതിനെ തട്ടി. അന്നത്തെ ശക്തനായ രാജാവ് വില്ല് കെട്ടുമ്പോൾ,
ഉത്താനശയ്യമപതദങ്ഗുല്യന്തരതാഡിതഃ। സ യയൌ താഡിതസ്തേന വ്രീഡന്നിവ നരാധിപഃ
വിരലുകൾക്കിടയിൽ തട്ടി, അവൻ നേരെ കിടന്നുവീണു. അങ്ങനെ തട്ടപ്പെട്ട രാജാവ് ലജ്ജയോടെ അവിടെനിന്ന് പിന്മാറി.
തതോ വൈകര്തനഃ കര്ണോ വൃഷാ വൈ സൂതനന്ദനഃ। ധനുരഭ്യാശമാഗമ്യ തോലയാമാസ തദ്ധനുഃ
അതിനുശേഷം സൂതപുത്രനായ കർണ്ണൻ, പുരുഷന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, വില്ലിനരികിലേക്ക് വന്നു, ആ വില്ല് ഉയർത്താൻ തുടങ്ങി.
തം ചാപ്യാരോപ്യമാണം തദ്രോമമാത്രേഽഭ്യതാഡയത്। ത്രൈലോക്യവിജയീ കര്ണഃ സത്വേ ത്രൈലോക്യവിശ്രുതഃ
അവൻ ആ വില്ല് വലിച്ചുചേർത്തപ്പോൾ, ഒരു രോമത്തിന്റെ അളവിൽ അതിനെ തട്ടിയെടുത്തു; മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ കീഴടക്കിയ കര്ണൻ, തന്റെ ശക്തിയിൽ മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനായവൻ.
ധനുഷാ സോഽപി നിര്ധൂത ഇതി സര്വേ ഭയാകുലാഃ। ഏവം കര്ണേ വിനിര്ധൂതേ ധനുഷാ ച നൃപോത്തമാഃ
ആ വില്ല് കൊണ്ട് അവനും തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടു; എല്ലാവരും ഭയത്തോടെ നിറഞ്ഞു. ഇങ്ങനെ കര്ണൻ വില്ല് കൊണ്ട് തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടപ്പോൾ, രാജാക്കന്മാരിൽ ഉത്തമന്മാരായവർ,
ചക്ഷുര്ഭിരപി നാപശ്യന്വിനമ്രമുഖപങ്കജാഃ। ദൃഷ്ട്വാ കര്ണം വിനിര്ധൂതം ലോകേ വീരാ നൃപോത്തമാഃ
കര്ണനെ തള്ളിക്കളയപ്പെട്ടത് കണ്ടപ്പോൾ, വീരന്മാരും രാജാക്കന്മാരിൽ ഉത്തമന്മാരും അവരുടെ കണ്ണുകൾ കൊണ്ടും ഒന്നും കാണാൻ കഴിയാതെ, മുഖം താഴ്ത്തി നിന്നു.
നിരാശാ ധനുരുദ്ധാരേ ദ്രൌപദീസംഗമേഽപി ച
വില്ല് വലിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്നതിലും, ദ്രൗപദിയെ നേടാൻ കഴിയില്ലെന്നതിലും അവർക്ക് എല്ലാ പ്രതീക്ഷയും നഷ്ടമായി.
തസ്മിംസ്തു സംഭ്രാന്തജനേ സമാജേ നിക്ഷിപ്തവാദേഷു ജനാധിപേഷു। കുന്തീസുതോ ജിഷ്ണുരിയേഷ കര്തും സജ്യം ധനുസ്തത്സശരം ച വീരഃ
അവിടെ എല്ലാവരും ആശങ്കയോടെ കാത്തുനിൽക്കുമ്പോൾ, രാജാക്കന്മാർ പരാജയത്തെ സമ്മതിച്ചപ്പോൾ, കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ അർജുനൻ, വിജയശാലിയായവൻ, ധനുസ്സും അമ്പും എടുത്ത് അതിനെ വലിക്കാൻ തയ്യാറായി.
തതോ വരിഷ്ഠഃ സുരദാനവാനാ- മുദരധീര്വൃഷ്ണികുലപ്രവീരഃ। ജഹര്ഷ രാമേണ സ പീഡ്യ ഹസ്തം ഹസ്തംഗതാം പാണ്ഡുസുതസ്യ മത്വാ
അപ്പോൾ ദേവന്മാരിലും അസുരന്മാരിലും ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും, വൃഷ്ണികുലത്തിലെ പ്രധാനിയും, ധീരനും, രാമൻ കൈ പിടിച്ചപ്പോൾ പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ ഇനി തനിക്കു ലഭിച്ചുവെന്ന് കരുതി സന്തോഷിച്ചു.
ന ജജ്ഞിരേഽന്യേ നൃപവിപ്രമുഖ്യാഃ സംഛന്നരൂപാനഥ പാണ്ഡുപുത്രാന്। വിനാ ഹി ലോകേ ച യദുപ്രവീരൌ ധൌമ്യം ഹി ധര്മം സഹ സോദരാംശ്ച
പാണ്ഡവന്മാർ രൂപം മറച്ചിരുന്നതുകൊണ്ട്, മറ്റു പ്രധാന രാജാക്കന്മാരും ബ്രാഹ്മണന്മാരും അവരെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ലോകത്ത് യദുക്കുലത്തിലെ രണ്ടു ശ്രേഷ്ഠന്മാരെയും, ധൗമ്യനെയും, ധർമ്മനെയും, അവരുടെ സഹോദരന്മാരെയും ഒഴികെ.
യദാ നിവൃത്താ രാജാനോ ധനുഷഃ സജ്യകര്മണഃ। അഥോദതിഷ്ഠദ്വിപ്രാണാം മധ്യാജ്ജിഷ്ണുരുദാരധീഃ
രാജാക്കന്മാർ ധനുസ്സിനെ വലിക്കാൻ ശ്രമം അവസാനിപ്പിച്ചതിനുശേഷം, മഹാത്മാവായ അർജുനൻ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ നടുവിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു.
ഉദക്രോശന്വിപ്രമുഖ്യാ വിധുന്വന്തോഽജിനാനി ച। ദൃഷ്ട്വാ സംപ്രസ്ഥിതം പാര്ഥമിന്ദ്രകേതുസമപ്രഭമ്
പാർഥൻ ഇന്ദ്രധ്വജം പോലെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാർ കുരിശ്ശലോടെയും, കുരിശ്ശലോടെയും, അവരുടെ മാൻതോലുകൾ കുലുക്കിക്കൊണ്ടും, അവനെ നോക്കി കരഞ്ഞു.
കേചിദാസന്വിമനസഃ കേചിദാസന്മുദാന്വിതാഃ। ആഹുഃ പരസ്പരം കേചിന്നിപുണാ ബുദ്ധിജീവിനഃ
ചിലര് നിരാശരായി നിന്നു, ചിലര് സന്തോഷത്തോടെ. ചിലര് തമ്മില് സംസാരിച്ചു, അവര് വളരെ പരിചയസമ്പന്നരും ബുദ്ധിമാന്മാരുമായിരുന്നു.
യത്കര്ണശല്യപ്രമുഖൈഃ ക്ഷത്രിയൈര്ലോകവിശ്രുതൈഃ। നാനതം ബലവദ്ഭിര്ഹി ധനുര്വേദപരായണൈഃ
ഈ വില്ല്, മനുഷ്യരില് പ്രശസ്തമായത്, കര്ണ്ണനും ശല്യനും പോലുള്ള ശക്തരായ ക്ഷത്രിയന്മാര് കൈകാര്യം ചെയ്തതാണ്. ഇവര് വില്ലിനുള്ള വിജ്ഞാനത്തില് പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാണ്.
തത്കഥം ത്വകൃതാസ്ത്രേണ പ്രാണതോ ദുര്ബലീയസാ। വടുമാത്രേണ ശക്യം ഹി സജ്യം കര്തും ധനുര്ദ്വിജാഃ
അയാളൊരുപക്ഷേ ആയുധങ്ങളില് പരിശീലനം ഇല്ലാത്തവനും, ദുർബലനും, വെറും ബാലനുമാണ്. അങ്ങനെയുള്ളവന് ഈ വില്ല് വലിക്കാൻ എങ്ങനെയാണ് കഴിയുക, ദ്വിജന്മാരേ?
അവഹാസ്യാ ഭവിഷ്യന്തി ബ്രാഹ്മണാഃ സര്വരാജസു। കര്മണ്യസ്മിന്നസംസിദ്ധേ ചാപലാദപരീക്ഷിതേ
ഈ പ്രവൃത്തിയില് വിജയിക്കാതെ, ആലോചനയില്ലാതെ പരീക്ഷിച്ചാല് എല്ലാ രാജാക്കന്മാരുടെയും മുമ്പില് ബ്രാഹ്മണന്മാര് പരിഹാസ്യരാവും.
യദ്യേഷ ദര്പാദ്ധര്ഷാദ്വാപ്യഥ ബ്രാഹ്മണചാപലാത്। പ്രസ്ഥിതോ ധനുരായന്തും വാര്യതാം സാധു മാ ഗമത്
അയാള് അഹങ്കാരത്താലോ, ധൈര്യത്താലോ, അല്ലെങ്കില് ബ്രാഹ്മണന്റെ ആവേശത്താലോ ഈ വില്ല് വലിക്കാൻ മുന്നോട്ട് വന്നിട്ടുണ്ടെങ്കില്, അവനെ തടയണം—അവന് പോകേണ്ടതില്ല.
നാവഹാസ്യാ ഭവിഷ്യാമോ ന ച ലാഘവമാസ്ഥിതാഃ। ന ച വിദ്വിഷ്ടതാം ലോകേ ഗമിഷ്യാമോ മഹീക്ഷിതാമ്
നമ്മള് പരിഹാസ്യരാകുകയോ, അവഗണിക്കപ്പെടുകയോ, ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരുടെ വൈരാഗ്യം നേടുകയോ ചെയ്യില്ല.
കേചിദാഹുര്യുവാ ശ്രീമാന്നാഗരാജകരോപമഃ। പീനസ്കന്ധോരുബാഹുശ്ച ധൈര്യേണ ഹിമവാനിവ
ചിലര് പറഞ്ഞു: 'അയാള് യുവാവാണ്, തേജസ്സുള്ളവന്, പീഠവും ഭുജങ്ങളും പാമ്പുകളുടെ രാജാവിനോടു സമം, ധൈര്യത്തില് ഹിമാലയപർവതംപോലെയും.'
സിംഹഖേലഗതിഃ ശ്രീമാന്മത്തനാഗേന്ദ്രവിക്രമഃ। സംഭാവ്യമസ്മിന്കര്മേദമുത്സാഹാച്ചാനുമീയതേ
അയാള് സിംഹത്തിന്റെ നടപ്പും, തേജസ്സും, മദമുള്ള ആനയുടെ വീര്യവും കാണിക്കുന്നു. അവന്റെ ഉത്സാഹം നോക്കുമ്പോള് ഈ പ്രവൃത്തി ചെയ്യാന് കഴിയുമെന്ന് തോന്നുന്നു.
ശക്തിരസ്യ മഹോത്സാഹാ ന ഹ്യശക്തഃ സ്വയം വ്രജേത്। ന ച തദ്വിദ്യതേ കിംചിത്കര്മ ലോകേഷു യദ്ഭവേത്
അവനില് വലിയ ശക്തിയും ഉത്സാഹവും ഉണ്ട്; ശക്തിയില്ലാത്തവന് സ്വയം മുന്നോട്ട് വരില്ല. ലോകത്ത് ചെയ്യാനാകാത്ത പ്രവൃത്തി ഒന്നുമില്ല.
ബ്രാഹ്മണാനാമസാധ്യം ച നൃഷു സംസ്ഥാനചാരിഷു। അബ്ഭക്ഷാ വായുഭക്ഷാശ്ച ഫലാഹാരാ ദൃഢവ്രതാഃ
മനുഷ്യരില് ജീവിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് അസാധ്യമായത് ഒന്നുമില്ല; ചിലര് വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ച്, ചിലര് വായു മാത്രം ശ്വസിച്ച്, ചിലര് പഴം മാത്രം കഴിച്ച്, വ്രതത്തില് ഉറച്ചവരാണ്.
ദുര്ബലാ അപി വിപ്രാ ഹി ബലീയാംസഃ സ്വേതജസാ। ബ്രാഹ്മണോ നാവമന്തവ്യഃ സദസദ്വാ സമാചരന്
ദുർബലരായിരുന്നാലും ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് ഉള്ളിലെ തേജസ്സുകൊണ്ട് വലിയ ശക്തിയുണ്ട്; ബ്രാഹ്മണനെ, നല്ലതോ ചീത്തയോ ചെയ്യുമ്പോഴും, അവഹേളിക്കരുത്.
സുഖം ദുഃഖം മഹദ്ധ്രസ്വം കര്മ യത്സമുപാഗതമ്। ജാമദഗ്ന്യേന രാമേണ നിര്ജിതാഃ ക്ഷത്രിയാ യുധി
സുഖം, ദുഃഖം, വലിയതോ ചെറുതോ ആയ പ്രവൃത്തികള് നേരിട്ടപ്പോഴും, ജാമദഗ്ന്യനായ രാമന് യുദ്ധത്തില് ക്ഷത്രിയന്മാരെ ജയിച്ചു.
പീതഃ സമുദ്രോഽഗസ്ത്യേന അഗാധോ ബ്രഹ്മതേജസാ। തസ്മാദ്ബ്രുവന്തു സര്വേഽത്ര വടുരേഷ ധനുര്മഹാന്
അഗസ്ത്യന് ബ്രാഹ്മണതേജസ്സുകൊണ്ട് ആഴമുള്ള സമുദ്രം കുടിച്ചു തീര്ത്തു. അതുകൊണ്ട് എല്ലാവരും പറയട്ടെ—ഈ ബാലനും വില്ലും മഹത്തായവയാണ്.
ആരോപയതു ശീഘ്രം വൈ തഥേത്യൂചുര്ദ്വിജര്ഷഭാഃ
അവന് വില്ല് വേഗത്തില് വലിക്കട്ടെ,' എന്ന് ദ്വിജര്ഷഭന്മാര് പറഞ്ഞു.
അര്ജുനോ ധനുഷോഽഭ്യാശേ തസ്ഥൌ ഗിരിരിവാചലഃ। `അര്ജുനഃ പാണ്ഡവശ്രേഷ്ഠോ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നമഥാബ്രവീത്
അര്ജുനന് വില്ലിനരികില് അചഞ്ചലമായ ഒരു പർവതംപോലെ നിന്നു. പിന്നെ പാണ്ഡവന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായ അര്ജുനന് ദൃപദപുത്രനോടു പറഞ്ഞു.
തസ്യ തദ്വചനം ശ്രുത്വാ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോഽബ്രവീദ്വചഃ
അര്ജുനന്റെ ആ വാക്കുകള് കേട്ട ദൃപദപുത്രന് ദൃഷ്ടദ്യുമ്നന് മറുപടി പറഞ്ഞു.