സ തത്രാദ്യാപി രക്ഷാംസി വൃക്ഷാനശ്മന ഏവ ച। ഭക്ഷയന്ദൃശ്യതേ വഹ്നിഃ സദാ പര്വണി പര്വണി
അവിടെ ഇന്നും ആ അഗ്നി, എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും, രാക്ഷസന്മാരെയും മരങ്ങളെയും കല്ലുകളെയും ദഹിപ്പിക്കുകയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
പുനശ്ചൈവ മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രജിഘാംസയാ। അഗ്നിം സംഭൃതവാന്ഘോരം ശാക്തേയഃ സുമഹാതപാഃ
വലിയ തപസ്സോടെ ശക്തിയുടെ പുത്രൻ, വിശ്വാമിത്രനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് വീണ്ടും ഭയങ്കരമായ അഗ്നി കൂട്ടി.
വാസിഷ്ഠസംഭൃതശ്ചാഗ്നിര്വിശ്വാമിത്രഹിതൈഷിണാ। തേജസാ വഹ്നിതുല്യേന ഗ്രസ്തഃ സ്കന്ദേന ധീമതാ
വിശ്വാമിത്രന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി വസിഷ്ഠൻ കൂട്ടിയ അഗ്നി, അഗ്നിയെപ്പോലെ തേജസ്സുള്ള ധീരനായ സ്കന്ദൻ ദഹിപ്പിച്ചു.
രാജ്ഞാ കല്മാഷപാദേന ഗുരൌ ബ്രഹ്മവിദാം വരേ। കാരണം കിം പുരസ്കൃത്യ ഭാര്യാ വൈ സന്നിയോജിതാ
ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഗുരുവിന് തന്റെ ഭാര്യയെ ഏൽപ്പിക്കാൻ രാജാവ് കല്മാഷപാദൻ എന്ത് കാരണമാണ് മുൻനിർത്തിയത്?
ജാനതാ വൈ പരം ധര്മം വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ। അഗമ്യാഗമനം കസ്മാത്കൃതം തേന മഹര്ഷിണാ
പരമധർമ്മം അറിയുന്ന മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ, അർഹിക്കാത്തയാളുടെ സമീപനം എന്തുകൊണ്ട് സ്വീകരിച്ചു?
അധര്മിഷ്ഠം വസിഷ്ഠേന കൃതം ചാപി പുരാ സഖേ। ഏതന്മേ സംശയം സര്വം ഛേത്തുമര്ഹസി പൃച്ഛതഃ
വസിഷ്ഠൻ ഒരിക്കൽ അധർമ്മമായ ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തു, സഖാവേ. ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന ഈ സംശയം നീ മുഴുവനും നീക്കം ചെയ്യണം.
ധനഞ്ജയ നിബോധേയം യന്മാം ത്വം പരിപൃച്ഛസി। വസിഷ്ഠം പ്രതി ദുര്ധര്ഷ തഥാ മിത്രസഹം നൃപമ്
ധനഞ്ജയ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ച വസിഷ്ഠനും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള മിത്രസഹരാജാവിനെയും കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം.
കഥിതം തേ മയാ സര്വം യഥാ ശപ്തഃ സ പാര്ഥിവഃ। ശക്തിനാ ഭരതശ്രേഷ്ഠ വാസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ
പാര്ഥവൻ ശക്തി, മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രൻ, എങ്ങനെ ശപിച്ചു എന്നതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
സ തു ശാപവശം പ്രാപ്തഃ ക്രോധപര്യാകുലേക്ഷണഃ। നിര്ജഗാമ പുരാദ്രാജാ സഹദാരഃ പരന്തപഃ
ശാപത്തിന്റെ ശക്തിക്ക് അടിമയായ രാജാവ്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ഭാര്യയോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, ശത്രുനാശക.
അരണ്യം നിര്ജനം ഗത്വാ സദാരഃ പരിചക്രമേ। നാനാമൃഗഗണാകീര്ണം നാനാസത്വസമാകുലമ്
ഭാര്യയോടൊപ്പം ആളില്ലാ കാട്ടിലേക്ക് പോയ രാജാവ്, പലവിധ മൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, വിവിധ ജീവികൾ കൂമ്പാരമായ കാടിൽ ചുറ്റി നടന്നു.
നാനാഗുല്മലതാച്ഛന്നം നാനാദ്രുമസമാവൃതമ്। അരണ്യം ഘോരസന്നാദം ശാപഗ്രസ്തഃ പരിഭ്രമന്
പലതരം കുരുമുളകളും ലതകളും മൂടിയ, പലതരം വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന ആ കാട്ടിൽ, ശാപബാധിതനായ രാജാവ് ചുറ്റി നടന്നു.
സ കദാചിത്ക്ഷുധാവിഷ്ടോ മൃഗയന്ഭക്ഷ്യമാത്മനഃ। ദദര്ശ സുപരിക്ലിഷ്ടഃ കസ്മിംശ്ചിന്നിര്ജനേ വനേ
ഒരു ദിവസം, വിശപ്പാൽ ബുദ്ധിമുട്ടി, തനിക്കു ഭക്ഷണം അന്വേഷിച്ച്, ആ രാജാവ് ഒരിടത്തെ ആളില്ലാ കാട്ടിൽ വളരെ വിഷമത്തോടെ എന്തോ കണ്ടു.
ബ്രാഹ്മണം ബ്രാഹ്മണീം ചൈവ മിഥുനായോപസംഗതൌ। തൌ തം വീക്ഷ്യ സുവിത്രസ്താവകൃതാര്ഥൌ പ്രധാവിതൌ
ഒരു ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും ഒരുമിച്ച് അടുത്തുവന്നു; അവരെ കണ്ടയുടന് ഇരുവരും അതീവ ഭയപ്പെട്ട്, ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാതെയാണ് ഓടി രക്ഷപെട്ടത്.
തയോഃ പ്രദ്രവതോര്വിപ്രം ജഗ്രാഹ നൃപതിര്ബലാത്। ദൃഷ്ട്വാ ഗൃഹീതം ഭര്താരമഥ ബ്രാഹ്മണ്യഭാഷത
അവരോടൊപ്പം ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് രാജാവ് ബലമായി ബ്രാഹ്മണനെ പിടിച്ചു; ഭര്ത്താവിനെ പിടിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട ബ്രാഹ്മണിയുടെ ഭാര്യ അപ്പോള് പറഞ്ഞു.
ശൃണു രാജന്മമ വചോ യത്ത്വാം വക്ഷ്യാമി സുവ്രത। ആദിത്യവംശപ്രഭവസ്ത്വം ഹി ലോകേ പരിശ്രുതഃ
രാജാവേ, എന്റെ വാക്കുകള് ദയവായി കേള്ക്കൂ; ഞാന് പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കണം. നീ സൂര്യവംശത്തില് ജനിച്ചവനാണ്, ലോകത്ത് പ്രശസ്തനുമാണ്.
അപ്രമത്തഃ സ്ഥി ധര്മേ ഗുരുശുശ്രൂഷണേ രതഃ। ശാപോപഹത ദുര്ധര്ഷ ന പാപം കര്തുമര്ഹസി
നീ ധര്മ്മത്തില് ജാഗ്രതയുള്ളവനും മുതിര്ന്നവരെ സേവിക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവനുമാണ്; ശാപം ബാധിച്ചവനായി, നീ പാപം ചെയ്യരുത്.
ഋതുകാലേ തു സംപ്രാപ്തേ ഭര്തൃവ്യസനകര്ശിതാ। അകൃതാര്ഥാ ഹ്യഹം ഭര്ത്രാ പ്രസവാര്ഥം സമാഗതാ
ഇപ്പോള് ശരിയായ കാലത്ത്, ഭര്ത്താവിന്റെ ദുരിതം കൊണ്ട് ദുഃഖിതയായ്, സന്താനാര്ത്ഥം ഞാന് ഭര്ത്താവിനൊപ്പം ചേര്ന്നിരിക്കുന്നു; എങ്കിലും ആഗ്രഹം നിറവായില്ല.
പ്രസീദ നൃപതിശ്രേഷ്ഠ ഭര്താഽയം മേ വിസൃജ്യതാമ്। ഏവം വിക്രോശമാനായാസ്തസ്യാസ്തു ന നൃശംസവത്
രാജാക്കന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായോ, ദയവായി എന്റെ ഭര്ത്താവിനെ വിട്ടയക്കൂ; ഇങ്ങനെ അവള് വിലപിച്ചിട്ടും, അവന് കരുണ കാണിച്ചില്ല.
ഭര്താരം ഭക്ഷയാമാസ വ്യാഘ്രോ മൃഗമിവേപ്സിതമ്। തസ്യാഃ ക്രോധാഭിഭൂതായാ യാന്യശ്രൂണ്യപതന്ഭുവി
വ്യാഘ്രം തന്റെ ഇഷ്ടമായ മൃഗത്തെ തിന്നുന്നതുപോലെ, അവളുടെ ഭര്ത്താവിനെ ആ വ്യാഘ്രം തിന്നുകളഞ്ഞു; കോപം കൊണ്ട് അവളുടെ കണ്ണുനീര് നിലത്തുവീണു.
സോഽഗ്നിഃ സമഭവദ്ദീപ്തസ്തം ച ദേശം വ്യദീപയത്। തതഃ സാ ശോകസംതപ്താ ഭര്തൃവ്യസനകര്ശിതാ
അവളുടെ കണ്ണുനീര് തീപോലെ ജ്വലിച്ച് ആ സ്ഥലം പ്രകാശിപ്പിച്ചു; പിന്നെ, ഭര്ത്താവിന്റെ ദുരിതം കൊണ്ടും ദുഃഖം കൊണ്ടും അവള് കഷ്ടപ്പെട്ടു.
കല്മാഷപാദം രാജര്ഷിമശപദ്ബ്രാഹ്മണീ രുഷാ। യസ്മാന്മമാകൃതാര്ഥായാസ്ത്വയാ ക്ഷുദ്ര നൃശംസവത്
അങ്ങിരസ കുടുംബത്തില് പിറന്ന ആ ബ്രാഹ്മണിയുടെ ഭാര്യ, കോപത്തോടെ കല്മാഷപാദ രാജാവിനെ ശപിച്ചു: 'നീ ദുഷ്ടനും ക്രൂരനും ആയതിനാല്, എന്നെ ആഗ്രഹം നിറവാക്കാതെ വിട്ടതുകൊണ്ട്'.
പ്രേക്ഷന്ത്യാ ഭക്ഷിതോ മേഽദ്യ പ്രിയോ ഭര്താ മഹായശാഃ। തസ്മാത്ത്വമപി ദുര്ബുദ്ധേ മച്ഛാപപരിവിക്ഷതഃ
'ഞാന് നോക്കി നില്ക്കുമ്പോള് തന്നെ, എന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട ഭര്ത്താവ് ഇന്ന് വ്യാഘ്രം തിന്നുകളഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട്, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനേ, നീയും എന്റെ ശാപഫലം അനുഭവിക്കും'.
പത്നീമൃതാവനുപ്രാപ്യ സദ്യസ്ത്യക്ഷ്യസി ജീവിതമ്। `തേന പ്രസാദ്യമാനാ സാ പ്രസാദമകരോത്തദാ।' യസ്യ ചര്ഷേര്വസിഷ്ഠസ്യ ത്വയാ പുത്രാ വിനാശിതാഃ
'നിന്റെ ഭാര്യ മരിച്ചാല് നീ ഉടനെ ജീവന് നഷ്ടപ്പെടും; അപ്പോള് അവള് അപേക്ഷിച്ചിട്ടും അവന് കരുണ കാണിച്ചില്ല. വസിഷ്ഠമഹർഷിയുടെ മക്കളെ നീ നശിപ്പിച്ചിരുന്നു'.
തേന സംഗമ്യ തേ ഭാര്യാ തനയം ജനയിഷ്യതി। സതേ വംശകരഃ പുത്രോ ഭവിഷ്യതി നൃപാധമ
'അവനോടൊപ്പം നിന്റെ ഭാര്യ ചേര്ന്ന് ഒരു മകനെ പ്രസവിക്കും; രാജാക്കന്മാരില് ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനേ, ആ മകനാണ് നിന്റെ വംശം തുടരുക'.
ഏവം ശപ്ത്വാ തു രാജാനം സാ തമാങ്ഗിരസീ ശുഭാ। തസ്യൈവ സന്നിധൌ ദീപ്തം പ്രവിവേശ ഹുതാശനമ്
ഇങ്ങനെ രാജാവിനെ ശപിച്ച ശേഷം, ആ അങ്ങിരസ കുടുംബത്തില് പിറന്ന ശുഭളത, അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തില് തന്നെ ജ്വലിച്ച തീയില് ചാടിപ്പോയി.
വസിഷ്ഠശ്ച മഹാഭാഗഃ സര്വമേതദവൈക്ഷത। ജ്ഞാനയോഗേന മഹതാ തപസാ ച പരന്തപ
മഹാതപസ്സുള്ള വസിഷ്ഠന് തന്റെ വലിയ ജ്ഞാനത്താലും തപസ്സിനാലും ഈ എല്ലാം കണ്ടു.
മുക്തശാപശ്ച രാജര്ഷിഃ കാലേന മഹതാ തതഃ। ഋതുകാലേഽഭിപതിതോ മദയന്ത്യാ നിവാരിതഃ
നേരം കഴിഞ്ഞ്, രാജർഷിക്ക് ശാപം വിട്ടു; ശരിയായ സമയത്ത് മദയന്തിയെ സമീപിച്ചപ്പോള്, അവള് അവനെ തടഞ്ഞു.
ന ഹി സസ്മാര സ നൃപസ്തം ശാപം കാമമോഹിതഃ। ദേവ്യാഃ സോഽഥ വചഃ ശ്രുത്വാ സംഭ്രാന്തോ നൃപസത്തമഃ
കാമം കൊണ്ട് ആകര്ഷിക്കപ്പെട്ട രാജാവ് ആ ശാപം ഓര്മ്മിച്ചില്ല; എന്നാല് രാജ്ഞിയുടെ വാക്കുകള് കേട്ടപ്പോള് അവന് ഭയപ്പെട്ടു.
തം ശാപമനുസംസ്മൃത്യ പര്യതപ്യദ്ഭൃശം തദാ। ഏതസ്മാത്കാരണാദ്രാജാ വസിഷ്ഠം സന്യയോജയത്। സ്വദാരേഷു നരശ്രേഷ്ഠ ശാപദോഷസമന്വിതഃ
അപ്പോള് ആ ശാപം ഓര്മ്മിച്ച് രാജാവ് അതീവ ദുഃഖിതനായി; അതുകൊണ്ടാണ്, രാജാക്കന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായോ, ശാപത്തിന്റെ ദോഷം കാരണം രാജാവ് തന്റെ ഭാര്യമാരെ വസിഷ്ഠന് കൈമാറിയത്.
അസ്മാകമനുരൂപോ വൈ യഃ സ്യാദ്ഗന്ധര്വ വേദവിത്। പുരോഹിതസ്തമാചക്ഷ്വ സര്വം ഹി വിദിതം തവ
നമ്മളില് ആരാണ് ഗന്ധര്വവേദം അറിയുന്ന യോഗ്യനായ പുരോഹിതന് എന്ന് പറയൂ; കാരണം, എല്ലാം നിനക്ക് അറിയാം.