ശക്തിം ചാപി ഹി ധര്മജ്ഞം നാതിക്രാന്തുമിഹാര്ഹസി। പ്രജായാശ്ച മമോച്ഛേദം ന ചൈവം കര്തുമര്ഹസി
"ധര്മ്മജ്ഞനായ ശക്തിയെ നീ മറികടക്കരുത്; എന്റെ സന്തതിയെ ഇങ്ങനെ നശിപ്പിക്കാനും നീ അര്ഹനല്ല."
ശാപാദ്ധി ശക്തേര്വാസിഷ്ഠ തദാ തദുപപാദിതമ്। ആത്മജേന സ ദോഷേണ ശക്തിര്നീത ഇതോ ദിവമ്
"ശക്തിയുടെ ശാപം കൊണ്ടാണ് ഇതെല്ലാം സംഭവിച്ചത്, വസിഷ്ഠാ; അവന്റെ സ്വന്തം തെറ്റുകൊണ്ടുതന്നെ നിന്റെ മകന് ശക്തി സ്വര്ഗത്തിലേക്ക് എത്തി."
ന ഹി തം രാക്ഷസഃ കശ്ചിച്ഛക്തോ ഭക്ഷയിതും മുനേ। `വാസിഷ്ഠോ ഭക്ഷിതശ്ചാസീത്കൌശികോത്സൃഷ്ടരക്ഷസാ। ശാപം ന കുര്വന്തി തദാ ന ച ത്രാണപരായണാഃ
"ഏതെങ്കിലും രാക്ഷസന് അവനെ തിന്നാന് കഴിയില്ലായിരുന്നു, മുനിവരേ; വസിഷ്ഠന്റെ മകന് കൗശികന് വിടുതല് നല്കിയ രാക്ഷസന്മാരാല് തിന്നപ്പെട്ടു. അന്നത്തെ അവസ്ഥയില് അവര് ശാപം ഉച്ചരിച്ചില്ല, രക്ഷയ്ക്കായി ശ്രമിച്ചുമില്ല."
ക്ഷമാവന്തോഽദഹന്ദേഹം ദേഹമന്യദ്ഭവത്വിതി।' ആത്മനൈവാത്മനസ്തേന ദൃഷ്ടോ മൃത്യുസ്തദാഽഭവത്
"ക്ഷമയുള്ള ആ മഹാത്മാക്കള് 'ഇവിടെ ശരീരം ദഹിക്കട്ടെ, മറ്റൊരു ശരീരം ഉണ്ടാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു, സ്വയം തന്നെ ദഹിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ, തങ്ങളുടെ തന്നെ പ്രവൃത്തിയില് മരണത്തെ അവിടെ കണ്ടു."
നിമിത്തഭൂതസ്തത്രാസീദ്വിശ്വാമിത്രഃ പരാശര। രാജാ കല്മാഷപാദശ്ച ദിവമാരുഹ്യ മോദതേ
അവിടെ, വിശ്വാമിത്രൻ കാരണമാകുകയും, രാജാവ് കല്മാഷപാദൻ സ്വർഗത്തിൽ എത്തി സന്തോഷത്തോടെ ആനന്ദിക്കുകയും ചെയ്തു, പരാശരാ.
യേ ച ശക്ത്യവരാഃ പുത്രാ വസിഷ്ഠസ്യ മഹാമുനേ। തേ ച സര്വേ മുദാ യുക്താ മോദന്തേ സഹിതാഃ സുരൈഃ
ശക്തിയേക്കാൾ ദുർബലമായ വസിഷ്ഠന്റെ മക്കളും, ദേവന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ആനന്ദിച്ചു.
സര്വമേതദ്വസിഷ്ഠസ്യ വിദിതം വൈ മഹാമുനേ। രക്ഷസാം ച സമുച്ഛേദ ഏഷ താത തപസ്വിനാമ്
ഇതെല്ലാം മഹർഷിയായ വസിഷ്ഠന് അറിയാമായിരുന്നു. തപസ്സുകാരാൽ രാക്ഷസന്മാരുടെ നാശം ഇതാണ്, പ്രിയനായവാ.
നിമിത്തഭൂതസ്ത്വം ചാത്ര ക്രതൌ വാസിഷ്ഠനന്ദന। തത്സത്രം മുഞ്ച ഭദ്രം തേ സമാപ്തമിദമസ്തു തേ
വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രനേ, ഈ യാഗത്തിൽ നീയും കാരണമാകുന്നു. അതിനാൽ ഈ യാഗം അവസാനിപ്പിക്കൂ. നിനക്ക് എല്ലാ ഭദ്രതയും ഉണ്ടാകട്ടെ, ഇത് പൂർത്തിയായിരിക്കട്ടെ.
ഏവമുക്തഃ പുലസ്ത്യേന വസിഷ്ഠേന ച ധീമതാ। തദാ സമാപയാമാസ സത്രം ശാക്തോ മഹാമുനിഃ
പുലസ്ത്യനും ധീരനായ വസിഷ്ഠനും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശക്തിയുടെ പുത്രനായ മഹർഷി ആ യാഗം അവിടെ തന്നെ പൂർത്തിയാക്കി.
സര്വരാക്ഷസസത്രായ സംഭൃതം പാവകം തദാ। ഉത്തരേ ഹിമവത്പാര്ശ്വേ ഉത്സസര്ജ മഹാവനേ
എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരെയും നശിപ്പിക്കാൻ ഒരുക്കിയ ആ അഗ്നിയെ, ഹിമവാന്റെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള വലിയ കാടിൽ അവൻ വിട്ടുവിട്ടു.
സ തത്രാദ്യാപി രക്ഷാംസി വൃക്ഷാനശ്മന ഏവ ച। ഭക്ഷയന്ദൃശ്യതേ വഹ്നിഃ സദാ പര്വണി പര്വണി
അവിടെ ഇന്നും ആ അഗ്നി, എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും, രാക്ഷസന്മാരെയും മരങ്ങളെയും കല്ലുകളെയും ദഹിപ്പിക്കുകയാണ് കാണപ്പെടുന്നത്.
പുനശ്ചൈവ മഹാതേജാ വിശ്വാമിത്രജിഘാംസയാ। അഗ്നിം സംഭൃതവാന്ഘോരം ശാക്തേയഃ സുമഹാതപാഃ
വലിയ തപസ്സോടെ ശക്തിയുടെ പുത്രൻ, വിശ്വാമിത്രനെ നശിപ്പിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് വീണ്ടും ഭയങ്കരമായ അഗ്നി കൂട്ടി.
വാസിഷ്ഠസംഭൃതശ്ചാഗ്നിര്വിശ്വാമിത്രഹിതൈഷിണാ। തേജസാ വഹ്നിതുല്യേന ഗ്രസ്തഃ സ്കന്ദേന ധീമതാ
വിശ്വാമിത്രന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി വസിഷ്ഠൻ കൂട്ടിയ അഗ്നി, അഗ്നിയെപ്പോലെ തേജസ്സുള്ള ധീരനായ സ്കന്ദൻ ദഹിപ്പിച്ചു.
രാജ്ഞാ കല്മാഷപാദേന ഗുരൌ ബ്രഹ്മവിദാം വരേ। കാരണം കിം പുരസ്കൃത്യ ഭാര്യാ വൈ സന്നിയോജിതാ
ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഗുരുവിന് തന്റെ ഭാര്യയെ ഏൽപ്പിക്കാൻ രാജാവ് കല്മാഷപാദൻ എന്ത് കാരണമാണ് മുൻനിർത്തിയത്?
ജാനതാ വൈ പരം ധര്മം വസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ। അഗമ്യാഗമനം കസ്മാത്കൃതം തേന മഹര്ഷിണാ
പരമധർമ്മം അറിയുന്ന മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠൻ, അർഹിക്കാത്തയാളുടെ സമീപനം എന്തുകൊണ്ട് സ്വീകരിച്ചു?
അധര്മിഷ്ഠം വസിഷ്ഠേന കൃതം ചാപി പുരാ സഖേ। ഏതന്മേ സംശയം സര്വം ഛേത്തുമര്ഹസി പൃച്ഛതഃ
വസിഷ്ഠൻ ഒരിക്കൽ അധർമ്മമായ ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്തു, സഖാവേ. ഞാൻ ചോദിക്കുന്ന ഈ സംശയം നീ മുഴുവനും നീക്കം ചെയ്യണം.
ധനഞ്ജയ നിബോധേയം യന്മാം ത്വം പരിപൃച്ഛസി। വസിഷ്ഠം പ്രതി ദുര്ധര്ഷ തഥാ മിത്രസഹം നൃപമ്
ധനഞ്ജയ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ച വസിഷ്ഠനും ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള മിത്രസഹരാജാവിനെയും കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം.
കഥിതം തേ മയാ സര്വം യഥാ ശപ്തഃ സ പാര്ഥിവഃ। ശക്തിനാ ഭരതശ്രേഷ്ഠ വാസിഷ്ഠേന മഹാത്മനാ
പാര്ഥവൻ ശക്തി, മഹാത്മാവായ വസിഷ്ഠന്റെ പുത്രൻ, എങ്ങനെ ശപിച്ചു എന്നതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
സ തു ശാപവശം പ്രാപ്തഃ ക്രോധപര്യാകുലേക്ഷണഃ। നിര്ജഗാമ പുരാദ്രാജാ സഹദാരഃ പരന്തപഃ
ശാപത്തിന്റെ ശക്തിക്ക് അടിമയായ രാജാവ്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ഭാര്യയോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, ശത്രുനാശക.
അരണ്യം നിര്ജനം ഗത്വാ സദാരഃ പരിചക്രമേ। നാനാമൃഗഗണാകീര്ണം നാനാസത്വസമാകുലമ്
ഭാര്യയോടൊപ്പം ആളില്ലാ കാട്ടിലേക്ക് പോയ രാജാവ്, പലവിധ മൃഗങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, വിവിധ ജീവികൾ കൂമ്പാരമായ കാടിൽ ചുറ്റി നടന്നു.
നാനാഗുല്മലതാച്ഛന്നം നാനാദ്രുമസമാവൃതമ്। അരണ്യം ഘോരസന്നാദം ശാപഗ്രസ്തഃ പരിഭ്രമന്
പലതരം കുരുമുളകളും ലതകളും മൂടിയ, പലതരം വൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ഭയങ്കരമായ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന ആ കാട്ടിൽ, ശാപബാധിതനായ രാജാവ് ചുറ്റി നടന്നു.
സ കദാചിത്ക്ഷുധാവിഷ്ടോ മൃഗയന്ഭക്ഷ്യമാത്മനഃ। ദദര്ശ സുപരിക്ലിഷ്ടഃ കസ്മിംശ്ചിന്നിര്ജനേ വനേ
ഒരു ദിവസം, വിശപ്പാൽ ബുദ്ധിമുട്ടി, തനിക്കു ഭക്ഷണം അന്വേഷിച്ച്, ആ രാജാവ് ഒരിടത്തെ ആളില്ലാ കാട്ടിൽ വളരെ വിഷമത്തോടെ എന്തോ കണ്ടു.
ബ്രാഹ്മണം ബ്രാഹ്മണീം ചൈവ മിഥുനായോപസംഗതൌ। തൌ തം വീക്ഷ്യ സുവിത്രസ്താവകൃതാര്ഥൌ പ്രധാവിതൌ
ഒരു ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും ഒരുമിച്ച് അടുത്തുവന്നു; അവരെ കണ്ടയുടന് ഇരുവരും അതീവ ഭയപ്പെട്ട്, ലക്ഷ്യം കൈവരിക്കാതെയാണ് ഓടി രക്ഷപെട്ടത്.
തയോഃ പ്രദ്രവതോര്വിപ്രം ജഗ്രാഹ നൃപതിര്ബലാത്। ദൃഷ്ട്വാ ഗൃഹീതം ഭര്താരമഥ ബ്രാഹ്മണ്യഭാഷത
അവരോടൊപ്പം ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോള് രാജാവ് ബലമായി ബ്രാഹ്മണനെ പിടിച്ചു; ഭര്ത്താവിനെ പിടിക്കപ്പെട്ടത് കണ്ട ബ്രാഹ്മണിയുടെ ഭാര്യ അപ്പോള് പറഞ്ഞു.
ശൃണു രാജന്മമ വചോ യത്ത്വാം വക്ഷ്യാമി സുവ്രത। ആദിത്യവംശപ്രഭവസ്ത്വം ഹി ലോകേ പരിശ്രുതഃ
രാജാവേ, എന്റെ വാക്കുകള് ദയവായി കേള്ക്കൂ; ഞാന് പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിക്കണം. നീ സൂര്യവംശത്തില് ജനിച്ചവനാണ്, ലോകത്ത് പ്രശസ്തനുമാണ്.
അപ്രമത്തഃ സ്ഥി ധര്മേ ഗുരുശുശ്രൂഷണേ രതഃ। ശാപോപഹത ദുര്ധര്ഷ ന പാപം കര്തുമര്ഹസി
നീ ധര്മ്മത്തില് ജാഗ്രതയുള്ളവനും മുതിര്ന്നവരെ സേവിക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നവനുമാണ്; ശാപം ബാധിച്ചവനായി, നീ പാപം ചെയ്യരുത്.
ഋതുകാലേ തു സംപ്രാപ്തേ ഭര്തൃവ്യസനകര്ശിതാ। അകൃതാര്ഥാ ഹ്യഹം ഭര്ത്രാ പ്രസവാര്ഥം സമാഗതാ
ഇപ്പോള് ശരിയായ കാലത്ത്, ഭര്ത്താവിന്റെ ദുരിതം കൊണ്ട് ദുഃഖിതയായ്, സന്താനാര്ത്ഥം ഞാന് ഭര്ത്താവിനൊപ്പം ചേര്ന്നിരിക്കുന്നു; എങ്കിലും ആഗ്രഹം നിറവായില്ല.
പ്രസീദ നൃപതിശ്രേഷ്ഠ ഭര്താഽയം മേ വിസൃജ്യതാമ്। ഏവം വിക്രോശമാനായാസ്തസ്യാസ്തു ന നൃശംസവത്
രാജാക്കന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായോ, ദയവായി എന്റെ ഭര്ത്താവിനെ വിട്ടയക്കൂ; ഇങ്ങനെ അവള് വിലപിച്ചിട്ടും, അവന് കരുണ കാണിച്ചില്ല.
ഭര്താരം ഭക്ഷയാമാസ വ്യാഘ്രോ മൃഗമിവേപ്സിതമ്। തസ്യാഃ ക്രോധാഭിഭൂതായാ യാന്യശ്രൂണ്യപതന്ഭുവി
വ്യാഘ്രം തന്റെ ഇഷ്ടമായ മൃഗത്തെ തിന്നുന്നതുപോലെ, അവളുടെ ഭര്ത്താവിനെ ആ വ്യാഘ്രം തിന്നുകളഞ്ഞു; കോപം കൊണ്ട് അവളുടെ കണ്ണുനീര് നിലത്തുവീണു.
സോഽഗ്നിഃ സമഭവദ്ദീപ്തസ്തം ച ദേശം വ്യദീപയത്। തതഃ സാ ശോകസംതപ്താ ഭര്തൃവ്യസനകര്ശിതാ
അവളുടെ കണ്ണുനീര് തീപോലെ ജ്വലിച്ച് ആ സ്ഥലം പ്രകാശിപ്പിച്ചു; പിന്നെ, ഭര്ത്താവിന്റെ ദുരിതം കൊണ്ടും ദുഃഖം കൊണ്ടും അവള് കഷ്ടപ്പെട്ടു.