ചക്ഷൂംഷി പ്രതിലഭ്യാഥ പ്രതിജഗ്മുസ്തതോ നൃപാഃ। ഭാര്ഗവസ്തു മുനിര്മേനേ സര്വലോകപരാഭവമ്
അവർക്കു വീണ്ടുമെണ്ണം ലഭിച്ചപ്പോൾ രാജാക്കന്മാർ അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ചു പോയി. പക്ഷേ ഭൃഗുവംശത്തിൽ പെട്ട മഹർഷി ഇതിനെ ലോകങ്ങളുടെ തോൽവിയായി കരുതി.
സ ചക്രേ താത ലോകാനാം വിനാശായ മതിം തദാ। സര്വേഷാമേവ കാര്ത്സ്ന്യേന മനഃ പ്രവണമാത്മനഃ
അപ്പോൾ അവൻ, പ്രിയനേ, ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാനായി മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തു; അവന്റെ മനസ്സ് മുഴുവനും അതിലേക്കാണ് തിരിഞ്ഞത്.
ഇച്ഛന്നപചിതിം കര്തും ഭൃഗൂണാം ഭൃഗുനന്ദനഃ। സര്വലോകവിനാശായ തപസാ സഹതൈധിതഃ
ഭൃഗുക്കളെ പ്രതികരിക്കാനായി, ഭൃഗുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദം, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
താപയാമാസ താഁല്ലോകാന്സദേവാസുരമാനുഷാന്। തപസോഗ്രേണ മഹതാ നന്ദയിഷ്യന്പിതാമഹാന്
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ഉൾപ്പെടെ ആ ലോകങ്ങളെ ഭയങ്കരമായ വലിയ തപസ്സിലൂടെ വേദനിപ്പിച്ചു, തന്റെ പിതാക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
തതസ്തം പിതരസ്താത വിജ്ഞായ കുലനന്ദനമ്। പിതൃലോകാദുപാഗമ്യ സര്വ ഊചുരിദം വചഃ
അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ, തന്റെ വംശജനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, പിതൃലോകത്തിൽ നിന്ന് വന്നു, എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഔര്വ ദൃഷ്ടഃ പ്രഭാവസ്തേ തപസോഗ്രസ്യ പുത്രക। പ്രസാദം കുരു ലോകാനാം നിയച്ഛ ക്രോധമാത്മനഃ
ഔർവാ, മകനേ, നിന്റെ ഭയങ്കരമായ തപസ്സിന്റെ ശക്തി ഞങ്ങൾ കണ്ടു; ലോകങ്ങൾക്ക് ദയ കാണിക്കൂ, നിന്റെ കോപം നിയന്ത്രിക്കൂ.
നാനീശൈര്ഹി തദാ താത ഭൃഗുഭിര്ഭാവിതാത്മഭിഃ। വധോ ഹ്യുപേക്ഷിതഃ സര്വൈഃ ക്ഷത്രിയാണാം വിഹിംസതാമ്
അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, ഭൃഗുക്കൾ മനസ്സിൽ വിശുദ്ധരായിരുന്നെങ്കിലും, അവർക്ക് അതിനെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ ആക്രമണം എല്ലാവരും സഹിച്ചു.
ആയുഷാ വിപ്രകൃഷ്ടേന യദാ നഃ ഖേദ ആവിശത്। തദാഽസ്മാഭിര്വധസ്താത ക്ഷത്രിയൈരീപ്സിതഃ സ്വയമ്
ദീർഘായുസ്സ് കാരണം ഞങ്ങൾക്കു ക്ഷീണം വന്നപ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെയാണ്, പ്രിയനേ, ഞങ്ങൾ തന്നെ ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ കൈവശം മരണം ആഗ്രഹിച്ചു.
നിഖാതം യച്ച വൈ വിത്തം കേനചിദ്ഗൃഗുവേശ്മനി। വൈരായൈവ തദാ ന്യസ്തം ക്ഷത്രിയാന്കോപയിഷ്ണുഭിഃ
ഭൃഗുക്കളുടെ വീട്ടിൽ ആരോ ഒളിപ്പിച്ചിരുന്ന ധനം, ക്ഷത്രിയന്മാരെ കോപിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരാണ് അവിടെ വെച്ചത്, വൈരത്തിനായി മാത്രം.
കിം ഹി വിത്തേന നഃ കാര്യം സ്വര്ഗേപ്സൂനാം ദ്വിജോത്തമ। യദസ്മാകം ധനാധ്യക്ഷഃ പ്രഭൂതം ധനമാഹരത്
സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഞങ്ങൾക്ക് ധനത്തിൽ എന്ത് ഉപയോഗം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ? ധനത്തിന്റെ അധിപൻ നമ്മുക്ക് ധാരാളം സമ്പത്ത് നൽകിയിരിക്കുന്നു.
യദാ തു മൃത്യുരാദാതും ന നഃ ശക്നോതി സര്വശഃ। തദാഽസ്മാഭിരയം ദൃഷ്ട ഉപായസ്താത സംമതഃ
മരണം നമ്മളെ മുഴുവനായി പിടിക്കാനാവാത്തപ്പോൾ, അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, ഈ മാർഗം ഞങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചു.
ആത്മഹാ ച പുമാംസ്താത ന ലോകാഁല്ലഭതേ ശുഭാന്। തതോഽസ്മാഭിഃ സമീക്ഷ്യൈവം നാത്മനാത്മാ നിപാതിതഃ
സ്വയം ജീവഹത്യ ചെയ്താൽ, പ്രിയനേ, നല്ല ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കില്ല; അതിനാൽ, ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച്, ഞങ്ങൾ സ്വയം ജീവഹത്യ ചെയ്തില്ല.
ന ചൈതന്നഃ പ്രിയം താത യദിദം കര്തുമിച്ഛസി। നിയച്ഛേദം മനഃ പാപാത്സര്വലോകപരാഭവാത്
നീ ചെയ്യാൻ ഉദ്ദേശിക്കുന്ന ഈ പ്രവൃത്തി ഞങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമല്ല, പ്രിയനേ; പാപത്തിൽ നിന്നും, എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും നാശത്തിൽ നിന്നും, മനസ്സ് പിൻവലിക്കൂ.
മാ വധീഃ ക്ഷത്രിയാംസ്താത ന ലോകാന്സപ്ത പുത്രക। ദൂഷയന്തം തപസ്തേജഃ ക്രോധമുത്പതിതം ജഹി
ക്ഷത്രിയന്മാരെയും ഏഴു ലോകങ്ങളെയും കൊല്ലരുത്, പ്രിയമകനേ; നിന്റെ തപസ്സിന്റെ തേജസ് മലിനമാകാതിരിക്കാൻ, ഉയർന്ന കോപം ശമിപ്പിക്കൂ.
ഉക്തവാനസ്മി യാം ക്രോധാത്പ്രതിജ്ഞാം പിതരസ്തദാ। സര്വലോകവിനാശായ ന സാ മേ വിതഥാ ഭവേത്
അന്നത്തെ കോപത്തിൽ ഞാൻ എടുത്ത വാഗ്ദാനം, പിതാക്കളേ, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാനെന്നത്, അതു വെറുതെയാകരുത്.
വൃഥാരോഷപ്രതിജ്ഞോ വൈ നാഹം ജീവിതുമുത്സഹേ। അനിസ്തീര്ണോ ഹി മാം രോഷോ ദഹേദഗ്നിരിവാരണിമ്
വെറുതെ കോപത്തിൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ട് ജീവിക്കാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല; തീ വരണ്ട മരത്തിൽ പിടിക്കുന്നതുപോലെ, തീരാത്ത കോപം എന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നു.
യോ ഹി കാരണതഃ ക്രോധം സംജാതം ക്ഷന്തുമര്ഹതി। നാലം സ മനുജഃ സമ്യക് ത്രിവര്ഗം പരിരക്ഷിതുമ്
ഏതെങ്കിലും കാരണത്താൽ കോപം വന്നിട്ടും ക്ഷമിക്കുന്നവൻ, മനുഷ്യൻ, ജീവിതത്തിലെ മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങൾ ശരിയായി സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അശിഷ്ടാനാം നിയന്താ ഹി ശിഷ്ടാനാം പരിരക്ഷിതാ। സ്ഥാനേ രോഷഃ പ്രയുക്തഃ സ്യാന്നൃപൈഃ സര്വജിഗീഷുഭിഃ
ശിഷ്ടരല്ലാത്തവരെ നിയന്ത്രിക്കുകയും, നല്ലവരെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത് അവനാണ്; എല്ലാ ലോകങ്ങളിൽ വിജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാർക്ക്, ഇങ്ങനെ കോപം ഉപയോഗിക്കുന്നത് ശരിയാണ്.
അശ്രൌഷമഹമൂരുസ്ഥോ ഗര്ഭശയ്യാഗതസ്തദാ। ആരാവം മാതൃവര്ഗസ്യ ഭൃഗൂണാം ക്ഷത്രിയൈര്വധേ
എന്റെ അമ്മയുടെ ഉരുവിൽ കിടന്നിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, ഞാൻ ഗർഭത്തിൽ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, ഭൃഗുവിന്റെ സ്ത്രീകൾ ക്ഷത്രിയന്മാർകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ അവരുടെ നിലവിളികൾ ഞാൻ കേട്ടു.
സാമരൈര്ഹി യദാ ലോകേ ഭൃഗൂണാം ക്ഷത്രിയാധമൈഃ। ആഗര്ഭോത്സാദനം ക്ഷാന്തം തദാ മാം മന്യുരാവിശത്
ലോകത്ത് ക്ഷത്രിയന്മാരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവർ കൂട്ടുകാരോടുകൂടെ ഭൃഗുക്കളെ ഗർഭത്തിൽ പോലും നശിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അപ്പോൾ എന്റെ ഉള്ളിൽ കോപം പടർന്നു.
പ്രകീര്ണകേശാഃ കില മേ മാതരഃ പിതരസ്തഥാ। ഭയാത്സര്വേഷു ലോകേഷു നാധിജഗ്മുഃ പരായണമ്
എന്റെ അമ്മമാർക്കും അച്ഛന്മാർക്കും ഭയത്തിൽ തലമുടി പിരിയപ്പെട്ട നിലയിലും ലോകത്ത് എവിടെയും അഭയം ലഭിച്ചില്ല.
താന്ഭൃഗൂണാം യദാ ദാരാന്കശ്ചിന്നാഭ്യുപപദ്യത। മാതാ തദാ ദധാരേയമൂരുണൈകേന മാം ശുഭാ
ഭൃഗുവിന്റെ സ്ത്രീകൾക്ക് ആരും കൈകൊടുക്കാൻ തയ്യാറാകാതിരുന്നപ്പോൾ, അപ്പോൾ എന്റെ ഭാഗ്യശാലിയായ അമ്മ എന്നെ ഒരു ഉരുവിൽ ധരിച്ചു.
പ്രതിഷേദ്ധാ ഹി പാപസ്യ യദാ ലോകേഷു വിദ്യതേ। തദാ സര്വേഷു ലോകേഷു പാപകൃന്നോപപദ്യതേ
ലോകത്ത് പാപം തടയാൻ ആരെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, അപ്പോൾ പാപം ചെയ്യുന്നവർ ലോകത്ത് ഉണ്ടാകാറില്ല.
യദാ തു പ്രതിഷേദ്ധാരം പാപോ ന ലഭതേ ക്വചിത്। തിഷ്ഠന്തി ബഹവോ ലോകാസ്തദാ പാപേഷു കര്മസു
പാപം തടയാൻ ആരും എവിടെയും ഇല്ലാതിരുന്നാൽ, അപ്പോൾ അനേകം പേർ ദുഷ്കൃത്യങ്ങളിൽ തുടരും.
ജാനന്നപി ച യഃ പാപം ശക്തിമാന്ന നിയച്ഛതി। ഈശഃ സന്സോഽപി തേനൈവ കര്മണാ സംപ്രയുജ്യതേ
പാപം അറിയുകയും അതു തടയാൻ കഴിവുണ്ടായിരിക്കയും ചെയ്യുന്നവൻ, അതു ചെയ്യാതിരുന്നാൽ, ആ ഭരണാധികാരി ആ പാപത്തിൽ തന്നെ പങ്കാളിയാകും.
രാജഭിശ്ചേശ്വരൈശ്ചൈവ യദി വൈ പിതരോ മമ। ശക്തൈര്ന ശകിതാസ്ത്രാതുമിഷ്ടം മത്വേഹ ജീവിതമ്
എന്റെ അച്ഛന്മാർ രാജാവുകളും പ്രഭുക്കളുമായിരുന്നു; അവർക്ക് രക്ഷിക്കാൻ കഴിവുണ്ടായിരുന്നിട്ടും കഴിയാതിരുന്നെങ്കിൽ, ഈ ലോകത്തെ ജീവൻ വിലയില്ലാത്തതാകുന്നു.
അത ഏഷാമഹം ക്രുദ്ധോ ലോകാനാമീശ്വരോ ഹ്യഹമ്। ഭവതാം ച വചോ നാലമഹം സമഭിവര്തിതുമ്
അതുകൊണ്ട്, ഞാൻ കോപത്തോടെ ലോകങ്ങളുടെ അധിപനാണ്; നിങ്ങൾ പറയുന്ന വാക്കുകൾ ഞാൻ അനുസരിക്കേണ്ടതില്ല.
മമാപി ചേദ്ഭവേദേവമീശ്വരസ്യ സതോ മഹത്। ഉപേക്ഷമാണസ്യ പുനര്ലോകാനാം കില്ബിഷാദ്ഭയമ്
ഞാൻ വലിയ അധിപനായി ലോകങ്ങളെ അവഗണിച്ചാൽ, അപ്പോൾ ജനങ്ങളിൽ പാപഭയം ഉറപ്പായും ഉണ്ടാകും.
യശ്ചായം മന്യുജോ മേഽഗ്നിര്ലോകാനാദാതുമിച്ഛതി। ദഹേദേഷ ച മാമേവ നിഗൃഹീതഃ സ്വതേജസാ
എന്റെ ഉള്ളിലെ ഈ കോപാഗ്നി ലോകങ്ങളെ ദഹിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; പക്ഷേ, ഞാൻ അതിനെ അടക്കി വെച്ചാൽ, അത് എന്നെ മാത്രം ദഹിപ്പിക്കും.
ഭവതാം ച വിജാനാമി സര്വലോകഹിതേപ്സുതാമ്। തസ്മാദ്വിധദ്ധ്വം യച്ഛ്രേയോ ലോകാനാം മമ ചേശ്വരാഃ
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ലോകങ്ങളുടെ ഭാവുകം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരാണെന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു; അതുകൊണ്ട്, പ്രഭുക്കളേ, ലോകങ്ങൾക്കും എനിക്കും ഏറ്റവും നല്ലത് ചെയ്യുക.