ഖനതാഽധിഗതം വിത്തം കേനച്ചിദ്ധൃഗുവേശ്മനി। തദ്വിത്തം ദദൃശുഃ സര്വേ സമേതാഃ ക്ഷത്രിയര്ഷഭാഃ
—ഒരാൾ ഭൃഗുവിന്റെ വീട്ടിൽ കുഴിച്ചപ്പോൾ കണ്ടെത്തി; ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന എല്ലാ ക്ഷത്രിയന്മാരും ആ ധനം കണ്ടു.
അവമന്യ തതഃ ക്രോധാദ്ഭൃഗൂംസ്താഞ്ഛരണഗതാന്। നിജഘ്നുഃ പരമേഷ്വാസാഃ സര്വാംസ്താന്നിശിതൈഃ ശരൈഃ
പിന്നീട്, അഭയം തേടി വന്നിരുന്ന ഭൃഗുക്കളെ അവഹേളിച്ച്, അതിക്രൂരമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശക്തരായ അമ്പയാളികൾ അവരെ എല്ലാം കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
ആഗര്ഭാദവകൃന്തന്തശ്ചേരുഃ സര്വാം വസുന്ധരാമ്। തത ഉച്ഛിദ്യമാനേഷു ഭൃഗുഷ്വേവം ഭയാത്തദാ
ഭൃഗുവംശജരെ ഗർഭത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ വെട്ടിമാറ്റി, അവർ ഭൂമിയിൽ മുഴുവൻ തിരിഞ്ഞു നടന്നു. ഭയംകൊണ്ട് ഇങ്ങനെ ഭൃഗുക്കളെ നശിപ്പിച്ചപ്പോൾ—
ഭൃഗുപത്ന്യോ ഗിരിം ദുര്ഗം ഹിമവന്തം പ്രപേദിരേ। താസാമന്യതമാ ഗര്ഭം ഭയാദ്ദധ്രേ മഹൌജസമ്
ഭൃഗുവിന്റെ ഭാര്യമാർ ഹിമവാൻപർവതത്തിലെ ദുർഗമമായ പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു. അവരിൽ ഒരുത്തി, ഭയത്താൽ, അതിയായ ശക്തിയുള്ള ഒരു ഗർഭം ധരിച്ചു.
ഊരുണൈകേന വാഭോരൂര്ഭര്തുഃ കുലവിവൃദ്ധയേ। തം ഗര്ഭമുപലഭ്യാശു ബ്രാഹ്മണ്യേകാ ഭയാര്ദിതാ
ഭർത്താവിന്റെ വംശം നിലനിൽക്കാൻ അവൾ ആ ഗർഭത്തെ തനിക്കു ഊരിൽ ഒളിപ്പിച്ചു. ആ ഗർഭം കണ്ടു മനസ്സിലാക്കിയ ഒരു ബ്രാഹ്മണിസ്ത്രി, ഭയത്തോടെ, ഉടൻ—
ഗത്വാ വൈ കഥയാമാസ ക്ഷത്രിയാണാമുപഹ്വരേ। തതസ്തേ ക്ഷത്രിയാ ജഗ്മുസ്തം ഗര്ഭം ഹന്തുമുദ്യതാഃ
ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് ക്ഷത്രിയന്മാരെ സമീപിച്ച് അവൾ ഈ വിവരം പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ആ ഗർഭത്തെ കൊല്ലാൻ ക്ഷത്രിയന്മാർ പുറപ്പെട്ടു.
ദദൃശുര്ബ്രാഹ്മണീം തേഽഥ ദീപ്യമാനാം സ്വതേജസാ। അഥ ഗര്ഭഃ സ ഭിത്ത്വോരും ബ്രാഹ്മണ്യാ നിര്ജഗാമ ഹ
അവർ സ്വതന്ത്രമായ തേജസ്സിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണിസ്ത്രിയെ കണ്ടു. പിന്നെ ആ ഗർഭം അവളുടെ ഊരിൽ നിന്നു പൊട്ടി പുറത്തുവന്നു.
മുഷ്ണന്ദൃഷ്ടീഃ ക്ഷത്രിയാണാം മധ്യാഹ്ന ഇവ ഭാസ്കരഃ। തതശ്ചക്ഷുര്വിഹീനാസ്തേ ഗിരിദുര്ഗേഷു ബഭ്രമുഃ
അവൻ ഉച്ചവെയിലിലെ സൂര്യനെപ്പോലെ ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ കാഴ്ച കവർന്നു. കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ട അവർ പർവതത്തിലെ ദുർഗങ്ങളിൽ അലയിച്ചു.
തതസ്തേ മോഘസങ്കല്പാ ഭയാര്താഃ ക്ഷത്രിയാഃ പുനഃ। ബ്രാഹ്മണീം ശരമം ജഗ്മുര്ദൃഷ്ട്യര്ഥം താമനിന്ദിതാമ്
അവരുടെ ശ്രമങ്ങൾ ഫലമില്ലാതെ, ഭയത്തിൽ ആക്ഷത്രിയന്മാർ വീണ്ടും ആ പാപരഹിതയായ ബ്രാഹ്മണിസ്ത്രിയെ സമീപിച്ചു, കാഴ്ച തിരികെ ലഭിക്കണമെന്നാഗ്രഹിച്ച്.
ഊചുശ്ചൈനാം മഹാഭാഗാം ക്ഷത്രിയാസ്തേ വിചേതസഃ। ജ്യോതിഃപ്രഹീണാ ദുഃഖാര്താഃ ശാന്താര്ചിഷ ഇവാഗ്നയഃ
പ്രകാശം നഷ്ടപ്പെട്ട, മനസ്സു കുഴഞ്ഞ ക്ഷത്രിയന്മാർ ആ മഹാഭാഗ്യവതിയോടു പറഞ്ഞു; അഗ്നിയുടെ ജ്വാല കെട്ടിയതുപോലെ, അവർ ദു:ഖത്തിൽ പറഞ്ഞു.
ഭഗവത്യാഃ പ്രസാദേന ഗച്ഛേത്ക്ഷത്രമനാമയമ്। ഉപാരമ്യ ച ഗച്ഛേമ സഹിതാഃ പാപകര്മണഃ
ഭഗവതിയുടെ കൃപയാൽ ക്ഷത്രിയന്മാർക്ക് വീണ്ടും ക്ഷേമം ലഭിക്കട്ടെ; ദുഷ്കർമ്മങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ച്, നാം എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് പോകട്ടെ.
സപുത്രാ ത്വം പ്രസാദം നഃ കര്തുമര്ഹസി ശോഭനേ। പുനര്ദൃഷ്ടിപ്രദാനേന രാജ്ഞഃ സംത്രാതുമര്ഹസി
നിന്റെ മകനോടൊപ്പം, ഞങ്ങൾക്കു ദയ കാണിക്കണം, സുന്ദരിയായവളേ; വീണ്ടും കാഴ്ച നൽകികൊണ്ട് രാജാക്കന്മാരെ രക്ഷിക്കണം.
ഗന്ധര്വ ഉവാച
ഗന്ധർവൻ പറഞ്ഞു:
തേന ചക്ഷൂംഷി വസ്താതാ വ്യക്തം കോപാന്മഹാത്മനാ। സ്മരതാ നിഹതാന്ബന്ധൂനാദത്താനി ന സംശയഃ
നിങ്ങളുടെ കാഴ്ച ആ മഹാത്മാവിന്റെ കോപത്തിൽ നിന്നാണ് നഷ്ടമായത്; കൊല്ലപ്പെട്ട ബന്ധുക്കളെയും ചെയ്ത ദോഷങ്ങളെയും ഓർത്താണ്, ഇതിൽ സംശയമില്ല.
ഗര്ഭാനപി യദാ യൂയം ഭൃഗൂണാം ഘ്നത പുത്രകാഃ। തദായമൂരുണാ ഗര്ഭോ മയാ വര്ഷശതം ധൃതഃ
നിങ്ങൾ, രാജകുമാരന്മാരേ, ഭൃഗുവംശജരുടെ ഗർഭസ്ഥ ശിശുക്കളെയും കൊല്ലുമ്പോൾ, അപ്പോൾ ഞാൻ ഈ ഗർഭത്തെ ഊരിൽ നൂറുവർഷം സൂക്ഷിച്ചു.
ഷഡങ്ഗശ്ചാഖിലോ വേദ ഇമം ഗര്ഭസ്ഥമേവ ഹ। വിവേശ ഭൃഗുവംശസ്യ ഭൂയഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ
ആറംഗങ്ങളോടുകൂടിയ മുഴുവൻ വേദവും, ഭൃഗുവംശത്തിന് നല്ലത് ചെയ്യണമെന്നാഗ്രഹിച്ച്, ഈ ഗർഭസ്ഥശിശുവിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സോഽയം പിതൃവധാദ്വ്യക്തം ക്രോധാദ്വോ ഹന്തുമിച്ഛതി। തേജസാ തസ്യ ദിവ്യേന ചക്ഷൂംഷി മുഷിതാനി വഃ
പിതാക്കന്മാരെ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന്റെ പ്രതികാരമായി, അവൻ കോപത്തിൽ നിങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അവന്റെ ദിവ്യമായ തേജസ്സാൽ നിങ്ങളുടെ കാഴ്ച നഷ്ടപ്പെട്ടു.
തമേവ യൂയം യാചധ്വമൌര്വം മമ സുതോത്തമമ്। അയം വഃ പ്രണിപാതേന തുഷ്ടോ ദൃഷ്ടീഃ പ്രദാസ്യതി
നിങ്ങൾ എന്റെ ഉത്തമപുത്രനായ ഔർവനെ സമീപിക്കണം; നിങ്ങൾ വിനയത്തോടെ നമസ്കരിച്ചാൽ, അവൻ സന്തോഷിച്ചു കാഴ്ച തിരികെ നൽകും.
ഏവമുക്താസ്തതഃ സര്വേ രാജാനസ്തേ തമൂരുജമ്। ഊചുഃ പ്രസീദേതി തദാ പ്രസാദം ച ചകാര സഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, എല്ലാ രാജാക്കന്മാരും ഔർവനോട് കൃപയുയർത്തണമെന്ന് അപേക്ഷിച്ചു; അവൻ അവർക്കു ദയചെയ്തു.
അനേനൈവ ച വിഖ്യാതോ നാമ്നാ ലോകേഷു സത്തമഃ। സ ഔര്വ ഇതി വിപ്രര്ഷിരൂരും ഭിത്ത്വാ വ്യജായത
അവൻ ഈ പേരിൽ ലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തനായി; അതുകൊണ്ട്, ഊരിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന ഔർവമെന്ന ബ്രാഹ്മണർഷി ജനിച്ചു.
ചക്ഷൂംഷി പ്രതിലഭ്യാഥ പ്രതിജഗ്മുസ്തതോ നൃപാഃ। ഭാര്ഗവസ്തു മുനിര്മേനേ സര്വലോകപരാഭവമ്
അവർക്കു വീണ്ടുമെണ്ണം ലഭിച്ചപ്പോൾ രാജാക്കന്മാർ അവിടെ നിന്ന് തിരിച്ചു പോയി. പക്ഷേ ഭൃഗുവംശത്തിൽ പെട്ട മഹർഷി ഇതിനെ ലോകങ്ങളുടെ തോൽവിയായി കരുതി.
സ ചക്രേ താത ലോകാനാം വിനാശായ മതിം തദാ। സര്വേഷാമേവ കാര്ത്സ്ന്യേന മനഃ പ്രവണമാത്മനഃ
അപ്പോൾ അവൻ, പ്രിയനേ, ലോകങ്ങളെ നശിപ്പിക്കാനായി മനസ്സിൽ ഉറച്ച തീരുമാനമെടുത്തു; അവന്റെ മനസ്സ് മുഴുവനും അതിലേക്കാണ് തിരിഞ്ഞത്.
ഇച്ഛന്നപചിതിം കര്തും ഭൃഗൂണാം ഭൃഗുനന്ദനഃ। സര്വലോകവിനാശായ തപസാ സഹതൈധിതഃ
ഭൃഗുക്കളെ പ്രതികരിക്കാനായി, ഭൃഗുവംശത്തിന്റെ ആനന്ദം, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയിൽ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
താപയാമാസ താഁല്ലോകാന്സദേവാസുരമാനുഷാന്। തപസോഗ്രേണ മഹതാ നന്ദയിഷ്യന്പിതാമഹാന്
ദേവന്മാരെയും അസുരന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും ഉൾപ്പെടെ ആ ലോകങ്ങളെ ഭയങ്കരമായ വലിയ തപസ്സിലൂടെ വേദനിപ്പിച്ചു, തന്റെ പിതാക്കന്മാരെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.
തതസ്തം പിതരസ്താത വിജ്ഞായ കുലനന്ദനമ്। പിതൃലോകാദുപാഗമ്യ സര്വ ഊചുരിദം വചഃ
അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, അവന്റെ പിതാക്കന്മാർ, തന്റെ വംശജനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, പിതൃലോകത്തിൽ നിന്ന് വന്നു, എല്ലാവരും ചേർന്ന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ഔര്വ ദൃഷ്ടഃ പ്രഭാവസ്തേ തപസോഗ്രസ്യ പുത്രക। പ്രസാദം കുരു ലോകാനാം നിയച്ഛ ക്രോധമാത്മനഃ
ഔർവാ, മകനേ, നിന്റെ ഭയങ്കരമായ തപസ്സിന്റെ ശക്തി ഞങ്ങൾ കണ്ടു; ലോകങ്ങൾക്ക് ദയ കാണിക്കൂ, നിന്റെ കോപം നിയന്ത്രിക്കൂ.
നാനീശൈര്ഹി തദാ താത ഭൃഗുഭിര്ഭാവിതാത്മഭിഃ। വധോ ഹ്യുപേക്ഷിതഃ സര്വൈഃ ക്ഷത്രിയാണാം വിഹിംസതാമ്
അപ്പോൾ, പ്രിയനേ, ഭൃഗുക്കൾ മനസ്സിൽ വിശുദ്ധരായിരുന്നെങ്കിലും, അവർക്ക് അതിനെ തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ ആക്രമണം എല്ലാവരും സഹിച്ചു.
ആയുഷാ വിപ്രകൃഷ്ടേന യദാ നഃ ഖേദ ആവിശത്। തദാഽസ്മാഭിര്വധസ്താത ക്ഷത്രിയൈരീപ്സിതഃ സ്വയമ്
ദീർഘായുസ്സ് കാരണം ഞങ്ങൾക്കു ക്ഷീണം വന്നപ്പോൾ, അപ്പോൾ തന്നെയാണ്, പ്രിയനേ, ഞങ്ങൾ തന്നെ ക്ഷത്രിയന്മാരുടെ കൈവശം മരണം ആഗ്രഹിച്ചു.
നിഖാതം യച്ച വൈ വിത്തം കേനചിദ്ഗൃഗുവേശ്മനി। വൈരായൈവ തദാ ന്യസ്തം ക്ഷത്രിയാന്കോപയിഷ്ണുഭിഃ
ഭൃഗുക്കളുടെ വീട്ടിൽ ആരോ ഒളിപ്പിച്ചിരുന്ന ധനം, ക്ഷത്രിയന്മാരെ കോപിപ്പിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചവരാണ് അവിടെ വെച്ചത്, വൈരത്തിനായി മാത്രം.
കിം ഹി വിത്തേന നഃ കാര്യം സ്വര്ഗേപ്സൂനാം ദ്വിജോത്തമ। യദസ്മാകം ധനാധ്യക്ഷഃ പ്രഭൂതം ധനമാഹരത്
സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഞങ്ങൾക്ക് ധനത്തിൽ എന്ത് ഉപയോഗം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ? ധനത്തിന്റെ അധിപൻ നമ്മുക്ക് ധാരാളം സമ്പത്ത് നൽകിയിരിക്കുന്നു.