യച്ചക്ഷുഷാ ദ്രഷ്ടുമിച്ഛേത്രിഷു ലോകേഷു കിംചന। തത്പശ്യേദ്യാദൃശം ചേച്ഛേത്താദൃശം ദ്രഷ്ടുമര്ഹതി
ഏതൊന്നും കണ്ണുകൊണ്ട് ലോകങ്ങളിൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ അതു കാണാം; എങ്ങനെ കാണണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചാൽ അങ്ങനെ തന്നെ കാണാൻ കഴിയും.
ഏകപാദേന ഷണ്മാസാന്സ്ഥിതോ വിദ്യാം ലഭേദിമാമ്। അനുനേഷ്യാമ്യഹം വിദ്യാം സ്വയം തുഭ്യം വ്രതേ കൃതേ
ഒരു കാലിൽ ആറുമാസം നില്ക്കുമ്പോൾ ഞാൻ ഈ വിദ്യ നേടി; നീ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ഞാൻ തന്നെ ഈ വിദ്യ നിന്നെ പഠിപ്പിക്കും.
വിദ്യയാ ഹ്യനയാ രാജന്വയം നൃഭ്യോ വിശേഷിതാഃ। അവിശിഷ്ടാശ്ച ദേവാനാമനുഭാവപ്രദര്ശിനഃ
രാജാവേ, ഈ വിദ്യയാൽ നമ്മൾ മനുഷ്യരിൽ പ്രധാനം, ദേവന്മാരെപ്പോലും കുറവില്ലാത്തവരും അവരുടെ ശക്തി കാണിക്കുന്നവരുമാണ്.
ഗന്ധര്വജാനാമശ്വാനാമഹം പുരുഷസത്തമ। ഭ്രാതൃഭ്യസ്തവ തുഭ്യം ച പൃഥഗ്ദാതാ ശതം ശതം
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ഗന്ധർവ്വശ്വങ്ങളിൽ നിന്നു നിന്റെ സഹോദരന്മാർക്കും നിനക്കും ഓരോ നൂറ് വീതം ഞാൻ നൽകാം.
ദേവഗന്ധര്വവാഹാസ്തേ ദിവ്യവര്ണാ മനോജവാഃ। ക്ഷീണാക്ഷീണാ ഭവന്ത്യേതേ ന ഹീയന്തേ ച രംഹസഃ
ദേവഗന്ധർവ്വശ്വങ്ങൾ ദിവ്യരൂപവും മനസ്സുപോലെയുള്ള വേഗവും ഉള്ളവയാണ്; അവയ്ക്ക് ക്ഷീണം വരുമ്പോഴും വേഗം കുറയാറില്ല.
പുരാ കൃതം മഹേന്ദ്രസ്യ വജ്രം വൃത്രനിബര്ഹണമ്। ദശധാ ശതധാ ചൈവ തച്ഛീര്ണം വൃത്രമൂര്ധനി
പണ്ടു മഹേന്ദ്രനു വേണ്ടി വൃത്രനെ സംഹരിക്കാൻ വജ്രം നിർമ്മിച്ചു; അതു വൃത്രന്റെ തലയിൽ പത്ത്, നൂറ് ഭാഗങ്ങളായി തകർന്നു.
തതോ ഭാഗീകൃതോ ദേവൈര്വജ്രഭാഗ ഉപാസ്യതേ। ലോകേ യശോധനം കിംചിത്സൈവ വജ്രതനുഃ സ്മൃതാ
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർക്ക് വിഭജിച്ചെടുത്ത വജ്രത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം അവർ ആരാധിക്കുന്നു. ലോകത്ത് പ്രശസ്തിയും സമ്പത്തും നൽകുന്ന ഏതൊക്കെയും വജ്രസ്വഭാവമുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
വജ്രപാണിര്ബ്രാഹ്മണഃ സ്യാത്ക്ഷത്രം വജ്രരഥം സ്മൃതമ്। വൈശ്യാ വൈ ദാനവജ്രാശ്ച കര്മവജ്രാ യവീയസഃ
ബ്രാഹ്മണൻ വജ്രം കൈവശം വഹിക്കുന്നവനാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ക്ഷത്രിയൻ വജ്രരഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വൈശ്യന്മാർ വജ്രം നൽകുന്നവരാണ്, ശൂദ്രന്മാർ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെറിയ വജ്രങ്ങൾപോലെയാണ്.
ക്ഷത്രവജ്രസ്യ ഭാഗേന അവധ്യാ വാജിനഃ സ്മൃതാഃ। രഥാങ്ഗം വഡബാ സൂതേ ശൂരാശ്ചാശ്വേഷു യേ മതാഃ
ക്ഷത്രവജ്രത്തിന്റെ ഭാഗം കൊണ്ടു കുതിരകൾ ജയിക്കാനാവാത്തവയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. കുതിരപ്പെണ്ണ് രഥചക്രം പ്രസവിക്കുന്നു. കുതിരകളിൽ വീരന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നവരും ഇവരാണ്.
കാമവര്ണാഃ കാമജവാഃ കാമതഃ സമുപസ്ഥിതാഃ। ഇതി ഗന്ധര്വജാഃ കാമം പൂരയിഷ്യന്തി മേ ഹയാഃ
ഇഷ്ടമുള്ള രൂപവും ഇഷ്ടമുള്ള വേഗവും ഇഷ്ടാനുസൃതമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നവരും ആ ഗന്ധർവ്വസന്താനമായ കുതിരകൾ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റും.
യദി പ്രീതേന മേ ദത്തം സംശയേ ജീവിതസ്യ വാ। വിദ്യാധം ശ്രുതം വാഽപി ന തദ്ഗന്ധര്വ രോചയേ
എനിക്ക് സന്തോഷത്തോടെ നൽകിയതോ, ജീവൻപോലും പണയം വെച്ചതോ, അറിവോ പഠനമോ ആണെങ്കിൽ, അതെനിക്ക് ഗന്ധർവ്വനിൽ നിന്ന് വേണ്ട.
സംയോഗോ വൈ പ്രീതികരോ മഹത്സു പ്രതിദൃശ്യതേ। ജീവിതസ്യ പ്രദാനേന പ്രീതോ വിദ്യാം ദദാമി തേ
മഹാന്മാരിൽ സന്തോഷം നൽകുന്ന ഐക്യം കാണപ്പെടുന്നു. നീ ജീവൻ നൽകി സന്തോഷിപ്പിച്ചതിനാൽ ഞാൻ നിനക്ക് അറിവ് നൽകാം.
ത്വത്തോഽപ്യഹം ഗ്രഹീഷ്യാമി അസ്ത്രമാഗ്നേയമുത്തമമ്। തഥൈവ യോഗ്യം ബീഭത്സോ ചിരായ മരതര്ഷഭ
നിനക്കിൽ നിന്ന് ഞാൻ അത്യുത്തമമായ അഗ്നിയസ്ത്രം, ദീർഘകാലം ഉപയോഗിക്കാവുന്നതും യുക്തമായതുമായത്, സ്വീകരിക്കും, മഹാബാഹുവായവനേ.
ത്വത്തോഽസ്ത്രേണ വൃണോമ്യശ്വാന്സംയോഗഃ ശാസ്വതോഽസ്തുനൌ। സഖേ തദ്ബ്രൂഹി ഗന്ധര്വ യുഷ്മഭ്യോ യദ്ഭയം ഭവേത്
നിന്റെ ആയുധത്തിന് പകരം ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് കുതിരകൾ ചോദിക്കുന്നു. നമ്മുടെ സൗഹൃദം സ്ഥിരമായിരിക്കട്ടെ. സഖാവേ, ഗന്ധർവ്വാ, നിങ്ങളിൽ നിന്ന് എന്തെങ്കിലും ഭയം ഉണ്ടെങ്കിൽ അത് പറയൂ.
കാരണം ബ്രൂഹി ഗന്ധര്വ കിം തദ്യേന സ്മ ധര്ഷിതാഃ। യാന്തോ വേദവിദഃ സര്വേ സന്തോ രാത്രാവരിന്ദമാഃ
എന്താണ് കാരണം, ഗന്ധർവ്വാ, ഞങ്ങൾ വേദപണ്ഡിതരും സദാചാരികളും ആയിരിക്കും, രാത്രിയിൽ പോകുമ്പോൾ ഞങ്ങൾ തോറ്റുപോയത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
അനഗ്നയോഽനാഹുതയോ ന ച വിപ്രപുരസ്കൃതാഃ। യൂയം തതോ ധര്ഷിതാഃ സ്ഥ മയാ വൈ പാണ്ഡുനന്ദനാഃ
നിങ്ങൾക്ക് അഗ്നിയില്ല, ഹോമവും ഇല്ല, ബ്രാഹ്മണന്റെ നേതൃത്വവും ഇല്ലായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ, പാണ്ഡുപുത്രാ, നിങ്ങളെ കീഴടക്കിയത്.
യക്ഷരാക്ഷസഗന്ധര്വപിശാചപതഗോരഗാഃ। ധര്ഷന്തി നരവ്യാഘ്ര ന ബ്രാഹ്മണപുരസ്കൃതാന്
യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ഗന്ധർവ്വന്മാർ, പിശാചുകൾ, പക്ഷികൾ, പാമ്പുകൾ—ബ്രാഹ്മണന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ളവരെ അവർ കീഴടക്കാറില്ല, മനുഷ്യസിംഹനേ.
ജാനതാപി മയാ തസ്മാത്തേജശ്ചാഭിജനം ച വഃ। ഇയമഗ്നിമതാം ശ്രേഷ്ഠ ധര്ഷിതാ വൈ പുരാഗതിഃ
നിങ്ങളുടെ തേജസ്സും വംശവും എനിക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. അഗ്നിപൂജകരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഇതാണ് പുരാതനകാലത്ത് നടന്നിരുന്ന കീഴടക്കൽ.
കോ ഹി വസ്ത്രിഷു ലോകേഷു ന വേദ ഭരതര്ഷഭ। സ്വൈര്ഗുണൈര്വിസ്തൃതം ശ്രീമദ്യശോഽഗ്ര്യം ഭൂരിവര്ചസാമ്
ഭാരതശ്രേഷ്ഠനേ, ഈ ലോകങ്ങളിൽ ആരാണ് നിങ്ങളുടെ മഹത്വവും, നിങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾകൊണ്ട് വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്ന പ്രശസ്തിയും അറിയാത്തത്?
യക്ഷരാക്ഷസഗന്ധര്വാഃ പിശാചോരഗദാനവാഃ। വിസ്തരം കുരുവംശസ്യ ധീമന്തഃ കഥയന്തി തേ
യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, ഗന്ധർവ്വന്മാർ, പിശാചുകൾ, പാമ്പുകൾ, ദാനവന്മാർ—ഇവരിൽ ധീരന്മാർ കുരുവംശത്തിന്റെ മഹത്വം വിശദമായി പറയുന്നു.
നാരദപ്രഭൃതീനാം തു ദേവര്ഷീണാം മയാ ശ്രുതമ്। ഗുണാന്കഥയതാം വീര പൂര്വേഷാം തവ ധീമതാമ്
നാരദൻ തുടങ്ങിയ ദേവർഷിമാരിൽ നിന്ന് ഞാൻ കേട്ടിട്ടുണ്ട്, വീരനേ, നിന്റെ പണ്ടത്തെ ജ്ഞാനികളായ പൂർവ്വികരുടെ ഗുണങ്ങൾ അവർ പറഞ്ഞത്.
സ്വയം ചാപി മയാ ദൃഷ്ടശ്ചരതാ സാഗരാമ്ബരാമ്। ഇമാം വസുമതീം കൃത്സ്നാം പ്രഭാവഃ സുകുലസ്യ തേ
ഞാനും സ്വയം ഈ ഭൂമിയും സമുദ്രവും ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ചപ്പോൾ, നിന്റെ മഹത്തായ കുടുംബത്തിന്റെ ശക്തി മുഴുവൻ ലോകത്തും കണ്ടിട്ടുണ്ട്.
വേദേ ധനുഷി ചാചാര്യമഭിജാനാമി തേഽര്ജുന। വിശ്രുതം ത്രിഷു ലോകേഷു ഭാരദ്വാജം യശസ്വിനമ്
വേദത്തിലും ധനുര്വിദ്യയിലും, അർജുനാ, ഞാൻ നിന്റെ ഗുരുവിനെ തിരിച്ചറിയുന്നു—മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തനായ ഭാരദ്വാജൻ.
സര്വവേദവിദാം ശ്രേഷ്ഠം സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരമ്। ദ്രോണമിഷ്വസ്ത്രകുശലം ധനുഷ്യഹ്ഗിരസാം വരമ്
സകലവേദങ്ങൾ അറിയുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനും എല്ലാ ആയുധധാരികളിലും പ്രധാനനും, ധനുര്വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനും, അംഗിരസുകളുടെ വംശത്തിൽ ഉത്തമനുമായ ദ്രോണൻ.
ധര്മം വായും ച ശക്രം ച വിജാനാമ്യശ്വിനൌ തഥാ। പാണ്ഡും ച കുരുശാര്ദൂല ഷഡേതാന്കുരുവര്ധനാന്। പിതൄനേതാനഹം പാര്ഥ ദേവമാനുഷസത്തമാന്
കുരുവംശത്തിലെ സിംഹമേ, ഞാൻ ധർമ്മനെയും വായുവിനെയും ഇന്ദ്രനെയും അശ്വിനീദേവന്മാരെയും പാണ്ഡുവിനെയും—ഇവരെല്ലാം, കുരുവംശത്തെ വളർത്തുന്ന ആറുപേരെയും അറിയുന്നു. പാർഥാ, ഞാൻ ദൈവങ്ങളുടെയും മനുഷ്യരുടെയും പിതാക്കളിൽ പ്രധാനനും, ഏറ്റവും ഉത്തമനായ ജീവിയുമാണ്.
ദിവ്യാത്മാനോ മഹാത്മാനഃ സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരാഃ। ഭവന്തോ ഭ്രാതരഃ ശൂരാഃ സര്വേ സുചരിതവ്രതാഃ
അവർ ദിവ്യാത്മാക്കളും മഹാത്മാക്കളും ആയുധധാരികളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠരും ആണു. നിങ്ങൾ സഹോദരന്മാർ ധൈര്യശാലികളും നല്ല വ്രതങ്ങൾ പാലിക്കുന്നവരും ആണു.
ഉത്തമാം ച മനോബുദ്ധിം ഭവതാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ജാനന്നപി ച വഃ പാര്ഥ കൃതവാനിഹ ധര്ഷണാമ്
നിങ്ങളുടെ മനസ്സും ബുദ്ധിയും എത്ര ഉന്നതമാണെന്നു ഞാൻ അറിയുന്നു, പാർഥാ, നിങ്ങൾ ഭാവനയുള്ളവരാണല്ലോ. എങ്കിലും, ഇവിടെ ഞാൻ ഈ അപമാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
സ്ത്രീസകാശേ ച കൌരവ്യ ന പുമാന്ക്ഷന്തുമര്ഹതി। ധര്ഷണാമാത്മനഃ പശ്യന്ബ്രാഹുദ്രവിണമാശ്രിതഃ
സ്ത്രീകളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, കൌരവാ, ആരും തന്നെ തന്റെ അപമാനം സഹിക്കേണ്ടതല്ല, പ്രത്യേകിച്ച് ശക്തിയും സമ്പത്തും ആശ്രയിക്കുന്നവൻ.
നക്തം ച ബലമസ്മാകം ഭൂയ ഏവാഭിവര്ധതേ। യതസ്തതോ മാം കൌന്തേയ സദാരം മന്യുരാവിശത്
രാത്രിയിൽ ഞങ്ങളുടെ ശക്തി കൂടുതൽ വർദ്ധിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടു തന്നെ, കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, എനിക്ക് എന്നും എന്റെ ഭാര്യയ്ക്കും കോപം വരാറുണ്ട്.
സോഽഹം ത്വയേഹ വിജിതഃ സങ്ഖ്യേ താപത്യവര്ധന। യേന തേനേഹ വിധിനാ കീര്ത്യമാനം നിബോധ മേ
താപത്യവംശത്തെ വളർത്താവാ, ഞാൻ ഇവിടെ നിന്നോട് യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റുപോയിരിക്കുന്നു. എനിക്കിത് സംഭവിച്ച കാരണത്തെക്കുറിച്ച് നീ കേൾക്കണം.