അങ്ഗാരപര്ണസ്തച്ഛ്രുത്വാ ക്രുദ്ധ ആനാമ്യ കാര്മുകമ്। മുമോച ബാണാന്നിശിതാനഹീനാശീവിഷാനിവ
ഇത് കേട്ട അങ്കാരപർണ്ണൻ കോപത്തോടെ വില്ല് വടിച്ച്, മൂർച്ഛിച്ച പാമ്പുകളെപ്പോലെ കൂർച്ചുള്ള അമ്പുകൾ വിട്ടു.
ഉല്മുകം ഭ്രാമയംസ്തൂര്ണം പാണ്ഡവശ്ചര്മ ചോത്തരമ്। വ്യപോഹത ശരാംസ്തസ്യ സര്വാനേവ ധനഞ്ജയഃ
പാണ്ഡവൻ ധനഞ്ജയൻ വേഗത്തിൽ ജ്വലിച്ച ചുട്ടുകെട്ട് കയ്യിൽ പിടിച്ച്, തനിക്കുള്ളിൽ കവചം ഉയർത്തി, ആ അമ്പുകൾ എല്ലാം തള്ളിക്കളഞ്ഞു.
ബിഭീഷികാ വൈ ഗന്ധര്വ നാസ്ത്രജ്ഞേഷു പ്രയുജ്യതേ। അസ്ത്രജ്ഞേഷു പ്രയുക്തേയം ഫേനവത്പ്രവിലീയതേ
ഗന്ധർവാ, ആയുധവിദ്യയുള്ളവർക്കെതിരെ ഭീഷണി ഉപയോഗിക്കാറില്ല; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, അതു് നുരയെപ്പോലെ അകന്നു പോകും.
മാനുഷാനതി ഗന്ധര്വാന്സര്വാന് ഗന്ധര്വ ലക്ഷയേ। തസ്മാദസ്ത്രേണ ദിവ്യേന യോത്സ്യേഽഹം ന തു മായയാ
ഇവിടെ മനുഷ്യരും ഗന്ധർവന്മാരും എല്ലാം ഞാൻ കാണുന്നു, ഗന്ധർവാ. അതിനാൽ, ഞാൻ ദിവ്യായുധം ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്യും, മായാജാലം ഉപയോഗിക്കില്ല.
പുരാഽസ്ത്രമിമാഗ്നേയം പ്രാദാത്കില ബൃഹസ്പതിഃ। ഭരദ്വാജായ ഗന്ധര്വ ഗുരുര്മാന്യഃ ശതക്രതോഃ
പഴയകാലത്ത് ബൃഹസ്പതി, ഇന്ദ്രന്റെ ഗുരു, ഈ അഗ്നേയായുധം ഭാരദ്വാജന് നൽകിയിരുന്നു, ഗന്ധർവാ.
ഭരദ്വജാദഗ്നിവേശ്യ അഗ്നിവേശ്യാദ്ഗുരുര്മമ। സാധ്വിദം മഹ്യമദദദ്ദ്രോണോ ബ്രാഹ്മണസത്തമഃ
ഭാരദ്വാജനിൽ നിന്ന് അഗ്നിവേശ്യന്, അഗ്നിവേശ്യനിൽ നിന്ന് എന്റെ ഗുരുവിന്, അതിനുശേഷം മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ ദ്രോണൻ ഈ വിദ്യ എനിക്ക് നൽകി.
ഇത്യുക്ത്വാ പാണ്ഡവഃ ക്രുദ്ധോ ഗന്ധര്വായ മുമോച ഹ। പ്രദീപ്തമസ്ത്രമാഗ്നേയം ദദാഹാസ്യ രഥം തു തത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കോപത്തോടെ പാണ്ഡവൻ ആ ജ്വലിച്ച അഗ്നേയായുധം ഗന്ധർവനു നേരെ വിട്ടു; അതു് അവന്റെ രഥം കത്തിച്ചു.
വിരഥം വിപ്ലുതം തം തു സ ഗന്ധറ്വം മഹാബലഃ। അസ്ത്രതേജഃപ്രമൂഢം ച പ്രപതന്തമവാങ്മുഖമ്
രഥം നഷ്ടപ്പെട്ട് ആയുധത്തിന്റെ ശക്തിയിൽ അമ്പരന്ന്, ആ മഹാശക്തിയുള്ള ഗന്ധർവൻ തലകീഴായി വീണു.
ശിരോരുഹേഷു ജഗ്രാഹ മാല്യവത്സു ധനഞ്ജയഃ। ഭ്രാതൄന്പ്രതി ചകര്ഷാഥ സോഽസ്ത്രപാതാദചേതസമ്
ധനഞ്ജയൻ അവരുടെ തലയിൽ നിന്നുള്ള പുഷ്പമാലകൾ പിടിച്ചു, ആയുധങ്ങളുടെ പ്രഹാരത്തിൽ ബോധംകെട്ട് വീണവരെ സഹോദരന്മാരുടെ മുന്നിൽ വലിച്ചുകൊണ്ടുവന്നു.
യുധിഷ്ഠിരം തസ്യ ഭാര്യാ പ്രപേദേ ശരണാര്ഥിനീ। നാമ്നാ കുമ്ഭീനസീ നാമ പതിത്രാണമഭീപ്സതീ
അവന്റെ ഭാര്യയായ കുംഭീനസി ഭർത്താവിന് രക്ഷ തേടി യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ അടുക്കൽ അഭയം തേടിക്കൊണ്ടു എത്തി.
ത്രായസ്വ മാം മഹാഭാഗ പതിം ചേമം വിമുഞ്ച മേ। ഗന്ധര്വീ ശരണം പ്രാപ്താ നാമ്നാ കുമ്ഭീനസീ പ്രഭോ
മഹാഭാഗനേ, എന്നെയും എന്റെ ഭർത്താവിനെയും രക്ഷിക്കണമേ; ഞാൻ കുംഭീനസി എന്ന ഗന്ധർവ്വസ്ത്രീ, അഭയം തേടിയാണ് നിന്റെ അടുക്കൽ വന്നത്.
യുദ്ധേ ജിതം യശോഹീനം സ്ത്രീനാഥമപരാക്രമമ്। കോ നിഹന്യാദ്രിപും താത മുഞ്ചേമം രിപുസൂദന
യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു, യശസ്സില്ലാതെ, സ്ത്രീകളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ധൈര്യരഹിതനായ ശത്രുവിനെ ആരാണ് കൊല്ലുക? ശത്രുനാശകാ, ഇവനെ വിട്ടയക്കൂ.
ജീവിതം പ്രതിപദ്യസ്വ ഗച്ഛ ഗന്ധര്വ മാ ശുചഃ। പ്രദിശത്യഭയം തേഽദ്യ കുരുരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ
ജീവൻ തിരിച്ചു പിടിച്ച് പോകൂ ഗന്ധർവ്വാ, ദുഃഖിക്കേണ്ട; ഇന്ന് കുരുരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ നിന്നെ ഭയരഹിതനാക്കുന്നു.
ജിതോഽഹം പൂര്വകം നാമ മുഞ്ചാമ്യങ്ഗാരപര്ണതാമ്। യശോഹീനം ന ച ശ്ലാഘ്യം സ്വം നാമ ജനസംസദി
ഞാൻ പൂർവക എന്ന പേരിൽ തോറ്റു; അങ്കാരപർണ്ണനെ വിട്ടയക്കുന്നു; യശസ്സില്ലാത്തവൻ ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ തന്റെ പേരിനെ പ്രശംസിക്കാറില്ല.
സാധ്വിമം ലബ്ധവാഁല്ലാഭം യോഽഹം ദിവ്യാസ്ത്രധാരിണമ്। ഗാന്ധര്വ്യാ മായയേച്ഛാമി സംയോജയിതുമര്ജുനമ്
ഇത്തരം ഭാഗ്യം ലഭിച്ചതിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; ദിവ്യായുധധാരിയായ അർജുനനെ ഗന്ധർവ്വസ്ത്രീയുമായി ഞാൻ ഇച്ഛാപൂർവ്വം ചേർക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അസ്ത്രാഗ്നിനാ വിചിത്രോഽയം ദഗ്ധോ മേ രഥ ഉത്തമഃ। സോഽഹം ചിത്രരഥോ ഭൂത്വാ നാമ്നാ ദഗ്ധരഥോഽഭവം
ആയുധങ്ങളുടെ അഗ്നിയിൽ എന്റെ ഉത്തമരഥം കത്തിപ്പോയി; അതിനാൽ ഞാൻ ചിത്രരഥൻ എന്നായിരുന്നു, ഇപ്പോൾ ദഗ്ധരഥൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
സംഭൃതാ ചൈവ വിദ്യേയം തപസേഹ മയാ പുരാ। നിവേദയിഷ്യേ താമദ്യ പ്രാണദായ മഹാത്മനേ
തപസ്സിലൂടെ ഞാൻ മുമ്പ് സമ്പാദിച്ച ഈ വിദ്യ, എന്റെ ജീവൻ രക്ഷിച്ച മഹാത്മാവിന് ഞാൻ ഇപ്പോൾ അർപ്പിക്കുന്നു.
സംസ്തമ്ഭയിത്വാ തരസാ ജിതം ശരണമാഗതമ്। യോ രിപും യോജയേത്പ്രാണൈഃ കല്യാണം കിം ന സോഽര്ഹതി
ബലപ്രയോഗംകൊണ്ട് തോറ്റു അഭയം തേടിയ ശത്രുവിനെ ജീവൻകൊടുത്ത് ചേർക്കുന്നവൻ നല്ലതൊന്നും അർഹിക്കാത്തവനാണോ?
ചാക്ഷുഷീ നാമ വിദ്യേയം യാം സോമായ ദദൌ മനുഃ। ദദൌ സ വിശ്വാവസവേ മമ വിശ്വാവസുര്ദദൌ
ചാക്ഷുഷി എന്ന വിദ്യ മനു സോമനു നൽകി, സോമൻ വിശ്വാവസുവിന് നൽകി, വിശ്വാവസു എനിക്ക് നൽകി.
സേയം കാപുരുഷം പ്രാപ്താ ഗുരുദത്താ പ്രണശ്യതി। ആഗമോഽസ്യാ മയാ പ്രോക്തോ വീര്യം പ്രതിനിബോധ മേ
ഗുരുവിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച ഈ വിദ്യ അയോഗ്യനു നൽകിയാൽ നശിക്കും; അതിന്റെ പരമ്പര ഞാൻ പറഞ്ഞു, ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ശക്തി കേൾക്കൂ.
യച്ചക്ഷുഷാ ദ്രഷ്ടുമിച്ഛേത്രിഷു ലോകേഷു കിംചന। തത്പശ്യേദ്യാദൃശം ചേച്ഛേത്താദൃശം ദ്രഷ്ടുമര്ഹതി
ഏതൊന്നും കണ്ണുകൊണ്ട് ലോകങ്ങളിൽ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ അതു കാണാം; എങ്ങനെ കാണണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ചാൽ അങ്ങനെ തന്നെ കാണാൻ കഴിയും.
ഏകപാദേന ഷണ്മാസാന്സ്ഥിതോ വിദ്യാം ലഭേദിമാമ്। അനുനേഷ്യാമ്യഹം വിദ്യാം സ്വയം തുഭ്യം വ്രതേ കൃതേ
ഒരു കാലിൽ ആറുമാസം നില്ക്കുമ്പോൾ ഞാൻ ഈ വിദ്യ നേടി; നീ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ ഞാൻ തന്നെ ഈ വിദ്യ നിന്നെ പഠിപ്പിക്കും.
വിദ്യയാ ഹ്യനയാ രാജന്വയം നൃഭ്യോ വിശേഷിതാഃ। അവിശിഷ്ടാശ്ച ദേവാനാമനുഭാവപ്രദര്ശിനഃ
രാജാവേ, ഈ വിദ്യയാൽ നമ്മൾ മനുഷ്യരിൽ പ്രധാനം, ദേവന്മാരെപ്പോലും കുറവില്ലാത്തവരും അവരുടെ ശക്തി കാണിക്കുന്നവരുമാണ്.
ഗന്ധര്വജാനാമശ്വാനാമഹം പുരുഷസത്തമ। ഭ്രാതൃഭ്യസ്തവ തുഭ്യം ച പൃഥഗ്ദാതാ ശതം ശതം
പുരുഷശ്രേഷ്ഠാ, ഗന്ധർവ്വശ്വങ്ങളിൽ നിന്നു നിന്റെ സഹോദരന്മാർക്കും നിനക്കും ഓരോ നൂറ് വീതം ഞാൻ നൽകാം.
ദേവഗന്ധര്വവാഹാസ്തേ ദിവ്യവര്ണാ മനോജവാഃ। ക്ഷീണാക്ഷീണാ ഭവന്ത്യേതേ ന ഹീയന്തേ ച രംഹസഃ
ദേവഗന്ധർവ്വശ്വങ്ങൾ ദിവ്യരൂപവും മനസ്സുപോലെയുള്ള വേഗവും ഉള്ളവയാണ്; അവയ്ക്ക് ക്ഷീണം വരുമ്പോഴും വേഗം കുറയാറില്ല.
പുരാ കൃതം മഹേന്ദ്രസ്യ വജ്രം വൃത്രനിബര്ഹണമ്। ദശധാ ശതധാ ചൈവ തച്ഛീര്ണം വൃത്രമൂര്ധനി
പണ്ടു മഹേന്ദ്രനു വേണ്ടി വൃത്രനെ സംഹരിക്കാൻ വജ്രം നിർമ്മിച്ചു; അതു വൃത്രന്റെ തലയിൽ പത്ത്, നൂറ് ഭാഗങ്ങളായി തകർന്നു.
തതോ ഭാഗീകൃതോ ദേവൈര്വജ്രഭാഗ ഉപാസ്യതേ। ലോകേ യശോധനം കിംചിത്സൈവ വജ്രതനുഃ സ്മൃതാ
അതിനുശേഷം ദേവന്മാർക്ക് വിഭജിച്ചെടുത്ത വജ്രത്തിന്റെ ഒരു ഭാഗം അവർ ആരാധിക്കുന്നു. ലോകത്ത് പ്രശസ്തിയും സമ്പത്തും നൽകുന്ന ഏതൊക്കെയും വജ്രസ്വഭാവമുള്ളതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.
വജ്രപാണിര്ബ്രാഹ്മണഃ സ്യാത്ക്ഷത്രം വജ്രരഥം സ്മൃതമ്। വൈശ്യാ വൈ ദാനവജ്രാശ്ച കര്മവജ്രാ യവീയസഃ
ബ്രാഹ്മണൻ വജ്രം കൈവശം വഹിക്കുന്നവനാണ് എന്ന് പറയുന്നു. ക്ഷത്രിയൻ വജ്രരഥം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. വൈശ്യന്മാർ വജ്രം നൽകുന്നവരാണ്, ശൂദ്രന്മാർ ചെയ്യുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെറിയ വജ്രങ്ങൾപോലെയാണ്.
ക്ഷത്രവജ്രസ്യ ഭാഗേന അവധ്യാ വാജിനഃ സ്മൃതാഃ। രഥാങ്ഗം വഡബാ സൂതേ ശൂരാശ്ചാശ്വേഷു യേ മതാഃ
ക്ഷത്രവജ്രത്തിന്റെ ഭാഗം കൊണ്ടു കുതിരകൾ ജയിക്കാനാവാത്തവയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. കുതിരപ്പെണ്ണ് രഥചക്രം പ്രസവിക്കുന്നു. കുതിരകളിൽ വീരന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നവരും ഇവരാണ്.
കാമവര്ണാഃ കാമജവാഃ കാമതഃ സമുപസ്ഥിതാഃ। ഇതി ഗന്ധര്വജാഃ കാമം പൂരയിഷ്യന്തി മേ ഹയാഃ
ഇഷ്ടമുള്ള രൂപവും ഇഷ്ടമുള്ള വേഗവും ഇഷ്ടാനുസൃതമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നവരും ആ ഗന്ധർവ്വസന്താനമായ കുതിരകൾ എന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റും.