ഏതേ സാര്ധം പ്രയാതാഃ സ്മോ വയമപ്യത്ര ഗാമിനഃ। തത്രാപ്യദ്ഭുതസങ്കാശ ഉത്സവോ ഭവിതാ മഹാന്
"നാം എല്ലാവരും അവിടെ പോകുകയാണ്; അവിടെ അത്ഭുതകരമായ മഹോത്സവം നടക്കും."
തതസ്തു യജ്ഞസേനസ്യ ദ്രുപദസ്യ മഹാത്മനഃ। യാസാവയോനിജാ കന്യാ സ്ഥാസ്യതേ സാ സ്വയംവരേ
"അവിടെ, യജ്ഞസേനന്റെ പുത്രിയായ മഹാത്മാവായ ദ്രുപദന്റെ അഗ്നിയിൽ ജനിച്ച മകൾ സ്വയംവരത്തിൽ നില്ക്കും."
ദര്ശനീയാഽനവദ്യാങ്ഗീ സുകുമാരീ യശസ്വിനീ। ധൃഷ്ടദ്യുമ്നസ്യ ഭഗിനീ ദ്രോണശത്രോഃ പ്രതാപിനഃ
"അവൾ മനോഹരിയും കുഴച്ചില്ലാത്ത ശരീരവും ഉളളവളും സുന്ദരിയും പ്രശസ്തയുമാണ്; അവൾ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നന്റെ സഹോദരിയും ദ്രോണന്റെ ശത്രുവിന്റെ സഹോദരിയും ആണു."
ജാതോ യഃ പാവകാച്ഛൂരഃ സശരഃ സശരാസനഃ। സുസമിദ്ധാന്മഹാഭാഗഃ സോമകാനാം മഹാരഥഃ
"അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ധൈര്യശാലിയായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വില്ലും അമ്പും കൈവശം വച്ച മഹാഭാഗനും സോമകരുടെ മഹാരഥിയും ആണു."
യസ്മിന്സംജായമാനേ ഹി വാഗുവാചാശരീരിണീ। ഏഷ മൃത്യുശ്ച ശിഷ്യശ്ച ഭാരദ്വാജസ്യ ജായതേ
"അവൻ ജനിച്ചപ്പോൾ, ദേഹമില്ലാത്ത ഒരു ശബ്ദം: 'ഇവൻ ഭാരദ്വാജപുതന്റെ ശിഷ്യനും ശത്രുവും ആകും' എന്നു പ്രഖ്യാപിച്ചു."
സ്വസാ തസ്യ തു വേദ്യാശ്ച ജാതാ തസ്മിന്മഹാമഖേ। സ്ത്രീരത്നമസിതാപാങ്ഗീ ശ്യാമാ നീലോത്പലദ്യുതിഃ
"ആ മഹായാഗത്തിൽ അവന്റെ സഹോദരിയായ കറുത്ത കണ്ണുകളും നീല ഉത്പലപൂവിന്റെ പ്രകാശവും ഉള്ള സ്ത്രീരത്നമായ ദ്രൗപദിയും ജനിച്ചു."
താം യജ്ഞസേനസ്യ സുതാം ദ്രൌപദീം പരമാം സ്ത്രിയമ്। ഗച്ഛാമസ്തത്ര വൈ ദ്രഷ്ടും തം ചൈവാസ്യാഃ സ്വയംവരമ്
"നാം അവിടേക്ക് യജ്ഞസേനന്റെ മകളായ ഉത്തമസ്ത്രീ ദ്രൗപദിയെയും അവളുടെ സ്വയംവരവും കാണാൻ പോകുന്നു."
രാജാനോ രാജപുത്രാശ്ച യജ്വാനോ ഭൂരിദക്ഷിണാഃ। സ്വാധ്യായവന്തഃ ശുചയോ മഹാത്മാനോ ധൃതവ്രതാഃ
"രാജാക്കന്മാരും രാജകുമാരന്മാരും യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരും ദാനശീലികളും വേദപാരായണരും ശുദ്ധരും മഹാത്മാക്കളും വ്രതനിഷ്ഠരുമായവർ അവിടെ എത്തും."
തരുണാ ദര്ശനീയാശ്ച ബലവന്തോ ദുരാസദാഃ। മഹാരഥാഃ കൃതാസ്ത്രാശ്ച സമേഷ്യന്തീഹ ഭൂമിപാഃ
"യുവാക്കളും മനോഹരരും ശക്തരുമായ, അഭയപ്പെടാൻ കഴിയാത്ത മഹാരഥികളും ആയുധവിദ്യയിൽ നിപുണരുമായ ഭൂപതികൾ അവിടെ കൂടും."
തേ തത്ര വിവിധം ദാനം വിജയാര്ഥം നരേശ്വരാഃ। പ്രദാസ്യന്തി ധനം ഗാശ്ച ഭക്ഷ്യഭോജ്യാനി സര്വശഃ
"അവിടെ ആ രാജാക്കന്മാർ വിജയത്തിനായി വിവിധ തരത്തിലുള്ള ധനം, പശുക്കൾ, ഭക്ഷ്യപാനീയങ്ങൾ എന്നിവ ദാനം ചെയ്യും."
പ്രതിലപ്സ്യാമഹേ സര്വം ദൃഷ്ട്വാ കൃഷ്ണാം സ്വയംവരേ। യം ച സാ ക്ഷത്രിയം രങ്ഗേ കുമാരീ വരയിഷ്യതി
"നാം അവിടെ കൃഷ്ണയുടെ സ്വയംവരത്തിൽ എല്ലാം കാണുകയും, ആ അരങ്ങിൽ അവൾ ആരെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു എന്ന് അറിയുകയും ചെയ്യും."
തദാ വൈതാലികാശ്ചൈവ നര്തകാഃ സൂതമാഗധാഃ। നിബോധകാശ്ച ദേശേഭ്യഃ സമേഷ്യന്തി മഹാബലാഃ
"അപ്പോൾ, വൈതാലികന്മാർ, നർത്തകികൾ, സൂതന്മാർ, മാഗധന്മാർ, വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വാർത്താവാഹകർ എന്നിവരും അവിടെ കൂടും."
ഏതത്കൌതൂഹലം തത്ര ദൃഷ്ട്വാ വൈ പ്രതിഗൃഹ്യ ച। സഹാസ്മാഭിര്മഹാത്മാനോ മാത്രാ സഹ നിവത്സ്യഥ
നിങ്ങളുടെ ഈ കൗതുകം അവിടെ കണ്ടു, അതും അംഗീകരിച്ച്, മഹാത്മാക്കളായ നിങ്ങൾ അമ്മയോടൊപ്പം ഞങ്ങളോടൊപ്പം താമസിക്കും.
ദര്ശനീയാംശ്ച വഃ സര്വാനേകരൂപാനവസ്ഥിതാന്। സമീക്ഷ്യ കൃഷ്മാ വരയേത്സംഗത്യാന്യതമം പതിമ്
നിങ്ങളെല്ലാവരെയും, വിവിധ രൂപങ്ങളോടെ, ഒരുമിച്ച് നില്ക്കുന്നവരായി കൃഷ്ണാ നോക്കി, അവളെ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഒരാളെ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുക്കും.
അയമേകശ്ച വോ ഭ്രാതാ ദര്ശനീയോ മഹാഭുജഃ। നിയുധ്യമാനോ വിജയേത്സംഗത്യ ദ്രവിണം മഹത്
ഇവിടെ നിങ്ങളുടെ സഹോദരൻ, സുന്ദരനും ബലവാനുമായവൻ, മത്സരിച്ചാൽ ജയിക്കും; ഒത്തുചേർന്ന് വലിയ സമ്പത്ത് നേടും.
പരമം ഭോ ഗമിഷ്യാമോ ദ്രഷ്ടും തത്ര സ്വയംവരമ്। ദ്രൌപദീം യജ്ഞസേനസ്യ കന്യാം തസ്യാസ്തഥോത്സവമ്
സ്രേഷ്ഠനേ, ഞങ്ങൾ അവിടെ യജ്ഞസേനയുടെ മകൾ ദ്രൗപദിയുടെ സ്വയംവരവും അതിന്റെ ഉത്സവവും കാണാൻ പോകുന്നു.
തേ പ്രതസ്ഥുഃ പുരസ്കൃത്യ മാതരം പുരുഷര്ഷഭാഃ। സമൈരുദങ്മുകൈര്മാര്ഗൈര്യഥോദ്ദിഷ്ടം ച ഭാരത
പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ അമ്മയെ മുന്നിൽ വെച്ച്, ഒരുമിച്ച് വടക്കോട്ട് നിർദ്ദേശിച്ച വഴികളിലൂടെ പുറപ്പെട്ടു, ഭാരതാ.
അഹോരാത്രേണാഭ്യഗച്ഛന്പാഞ്ചാലനഗരം പ്രതി। അഭ്യാജഗ്മുര്ലോകനദീം ഗങ്ഗാം ഭാഗീരഥീം പ്രതി
ഒരു പകലും ഒരു രാത്രിയും കൊണ്ട് അവർ പാഞ്ചാല നഗരത്തിനടുത്തെത്തി; ലോകപ്രസിദ്ധമായ ഗംഗയായും ഭാഗീരഥിയിലേക്കും എത്തിയിരുന്നു.
ചന്ദ്രാസ്തമയവേലായാമര്ധരാത്രസമാഗമേ। വാരി ചൈവാനുമജ്ജന്തസ്തീര്ഥം സോമാശ്രയായണമ്
ചന്ദ്രൻ അസ്തമിക്കുന്ന അർദ്ധരാത്രി സമയത്ത്, അവർ വെള്ളത്തിൽ കയറി, സോമന്റെ ആശ്രയമായ തിരുത്തം തേടി.
ആസേദുഃ പുരുഷവ്യാഘ്രാ ഗങ്ഗായാം പാണ്ഡുനന്ദനാഃ।। ഉല്മുകം തു സമുദ്യമ്യ തേഷാമഗ്രേ ധനഞ്ജയഃ
പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളായ പുരുഷസിംഹങ്ങൾ ഗംഗയുടെ തീരത്ത് എത്തി; ധനഞ്ജയൻ അഗ്നിക്കൊളുത്തി അവരുടെ മുന്നിൽ നടന്നു.
പ്രകാശാര്ഥം യയൌ തത്ര രക്ഷാര്ഥം ച മഹാരഥഃ।। തത്ര ഗങ്ഗാജലേ രമ്യേ വിവിക്തേ ക്രീഡയന് സ്ത്രിയഃ
പ്രകാശത്തിനും രക്ഷയ്ക്കുമായി ആ മഹാരഥി അവിടെ പോയി; ഗംഗയുടെ മനോഹരവും ശാന്തവുമായ വെള്ളത്തിൽ സ്ത്രീകൾ കളിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു.
ശബ്ദം തേഷാം സ ശുശ്രാവ നദീം സമുപസര്പതാമ്। തേന ശബ്ദേന ചാവിഷ്ടശ്ചുക്രോധ ബലവദ്ബലീ
അവർ നദിയിലേക്ക് അടുത്തപ്പോൾ അവളുടെ ശബ്ദം അവൻ കേട്ടു; ആ ശബ്ദം കേട്ട് ശക്തനായവൻ അതിയായി കോപിച്ചു.
സ ദൃഷ്ട്വാ പാണ്ഡവാംസ്തത്ര സഹ മാത്രാ പരന്തപാന്। വിഷ്ഫാരയന്ധനുര്ഘോരമിദം വചനമബ്രവീത്
അവിടെ അമ്മയോടൊപ്പം പാണ്ഡവരെ കണ്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവൻ ഭയങ്കരമായ വില്ല് വലിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
സന്ധ്യാ സംരജ്യതേ ഘോരാ പൂര്വരാത്രാഗമേഷു യാ। അശീതിഭിര്ലവൈര്ഹീനം തന്മുഹൂര്തം പ്രചക്ഷതേ
രാത്രിയുടെ ആരംഭത്തിൽ ഭയങ്കരമായ സന്ധ്യയാകുന്നു; അമ്പതിയെട്ട് ലവ കുറവുള്ള ആ സമയത്തെ ഒരു മുഹൂർത്തം എന്ന് പറയുന്നു.
വിഹിതം കാമചാരാണാം യക്ഷഗന്ധര്വരക്ഷസാമ്। ശേഷമന്യന്മനുഷ്യാണാം കര്മചാരേഷു വൈ സ്മൃതമ്
ആ സമയങ്ങൾ യക്ഷന്മാർക്കും ഗാന്ധർവന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കാൻ അനുവദിച്ചിരിക്കുന്നു; ശേഷമുള്ള സമയം മനുഷ്യരുടെ പ്രവർത്തികൾക്കാണ്.
ലോഭാത്പ്രചാരം ചരതസ്താസു വേലാസു വൈ നരാന്। ഉപക്രാന്താ നിഗൃഹ്ണീമോ രാക്ഷസൈഃ സഹ ബാലിശാന്
ലോഭത്തിൽ ആ സമയങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന മനുഷ്യരെയും മൂഢന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാർ പിടിച്ച് തടയുന്നു.
അതോ രാത്രൌ പ്രാപ്നുവതോ ജലം ബ്രഹ്മവിദോ ജനാഃ। ഗര്ഹയന്തി നരാന്സര്വാന്ബലസ്ഥാന്നൃപതീനപി
അതുകൊണ്ട്, രാത്രിയിൽ വെള്ളം എടുക്കുന്നവരെ, അവർ വേദപാരായണരായാലും, എല്ലാവരും കുറ്റം പറയുന്നു; അധികാരത്തിലുള്ള രാജാക്കന്മാരും പോലും.
ആരാച്ച തിഷ്ഠതാസ്മാകം സമീപം നോപസര്പത। കസ്മാന്മാം നാഭിജാനീത പ്രാപ്തം ഭാഗീരഥീജലമ്
നിങ്ങൾ ഞങ്ങളോട് ദൂരെയിരിക്കുക, അടുത്ത് വരരുത്; ഭാഗീരഥിയുടെ വെള്ളത്തിൽ വന്ന എന്നെ നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ലേ?
അങ്ഗാരപര്ണം ഗന്ധര്വം വിത്ത മാം സ്വബലാശ്രയമ്। അഹം ഹി മാനീ ചേര്ഷ്യുശ്ച കുബേരസ്യ പ്രിയഃ സഖാ
ഞാൻ അങ്കാരപർണ്ണൻ എന്ന ഗാന്ധർവൻ, എന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയിൽ ആശ്രയിക്കുന്നവൻ; ഞാൻ അഭിമാനിയും അസൂയയും നിറഞ്ഞവനും കുബേരന്റെ പ്രിയ സുഹൃത്തുമാണ്.
അങ്ഗാരപര്ണമിത്യേവം ഖ്യാതം ചേദം വനം മമ। അനുഗങ്ഗം ചരന്കാമാംശ്ചിത്രം യത്ര രമാമ്യഹമ്
അങ്കാരപർണ്ണൻ എന്ന പേരിൽ ഞാൻ അറിയപ്പെടുന്നു; ഈ കാട് എന്റേതാണ്; ഗംഗയുടെ തീരത്ത് ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിച്ച് ഞാൻ ഇവിടെ ആനന്ദിക്കുന്നു.