സോഽഭിഷേക്തും ഗതോ ഗങ്ഗാം പൂര്വമേവാഗതാം സതീമ്। ദദര്ശാപ്സരസം തത്ര ഘൃതാചീമാപ്ലുതാമൃഷിഃ
അവൻ ഗംഗയിൽ കുളിക്കാൻ പോയപ്പോൾ, മുമ്പേ എത്തിയ ധർമ്മപരയായ ഘൃതാചി എന്ന അപ്സരസിനെ നദിയിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
തസ്യാ വായുര്നദീതീരേ വസനം വ്യഹരത്തദാ। അപകൃഷ്ടാമ്ബരാം ദൃഷ്ട്വാ താമൃഷിശ്ചകമേ തദാ
അവൾ നദീതീരത്ത് നിൽക്കുമ്പോൾ, കാറ്റ് അവളുടെ വസ്ത്രം പറത്തി. അങ്ങനെ വസ്ത്രം ഇല്ലാതെ അവളെ കണ്ടപ്പോൾ, ആ ഋഷിക്ക് ആഗ്രഹം ഉണർന്നു.
തസ്യാം സംസക്തമനസഃ കൌമാരബ്രഹ്മചാരിണഃ। ചിരസ്യ രേതശ്ചസ്കന്ദ തദൃഷിര്ദ്രോണ ആദധേ
കൗമാരബ്രഹ്മചാരിയായിരുന്ന അവന്റെ മനസ്സ് അവളിൽ ആകർഷിതനായി. കുറേ കഴിഞ്ഞ് അവന്റെ വീര്യം പുറത്തുവന്നു; ആ ഋഷി അതെടുത്ത് സൂക്ഷിച്ചു.
തതഃ സമഭവദ്ദ്രോണഃ കുമാരസ്തസ്യ ധീമതഃ। അധ്യഗീഷ്ട സ വേദാംശ്ച വേദാങ്ഗാനി ച സര്വശഃ
അതിനാൽ ആ ധീരനായ ഭരദ്വാജനു ഒരു മകൻ ജനിച്ചു; അവനാണ് ധ്രോണൻ. അവൻ വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും എല്ലാം പഠിച്ചു.
ഭരദ്വാജസ്യ തു സഖാ പൃഷതോ നാമ പാര്ഥിവഃ। തസ്യാപി ദ്രുപദോ നാമ തദാ സമഭവത്സുതഃ
ഭരദ്വാജന് പൃഷതൻ എന്നൊരു രാജാവ് സുഹൃത്ത് ഉണ്ടായിരുന്നു. ആ രാജാവിന് ദ്രുപദൻ എന്ന മകനും ജനിച്ചു.
സ നിത്യമാശ്രമം ഗത്വാ ദ്രോണേന സഹ പാര്ഷതഃ। ചിക്രീഡാധ്യയനം ചൈവ ചകാര ക്ഷത്രിയര്ഷഭഃ
പൃഷതന്റെ മകൻ ദ്രുപദൻ എപ്പോഴും ആശ്രമത്തിൽ ചെന്നു, ധ്രോണനോടൊപ്പം കളിച്ചു പഠിക്കുകയും ചെയ്തു. അവൻ ഒരു മഹാക്ഷത്രിയനായിരുന്നു.
തതസ്തു പൃഷതേഽതീതേ സ രാജാ ദ്രുപദോഽഭവത്। ദ്രോണോഽപി രാമം ശുശ്രാവ ദിത്സന്തം വസു സര്വശഃ
പൃഷതൻ മരിച്ചശേഷം, അവന്റെ മകൻ ദ്രുപദൻ രാജാവായി. ധ്രോണൻ എല്ലാവർക്കും ധനം നൽകുന്ന രാമനെക്കുറിച്ച് കേട്ടു.
വനം തു പ്രസ്ഥിതം രാമം ഭരദ്വാജസുതോഽബ്രവീത്। ആഗതം വിത്തകാമം മാം വിദ്ധി ദ്രോണം ദ്വിജോത്തമ
രാമൻ കാടിലേക്ക് പോകുമ്പോൾ, ഭരദ്വാജന്റെ മകൻ അവനോട് പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് ധനം വേണമെന്നാഗ്രഹിച്ച് വന്ന ധ്രോണനാണു ഞാൻ, മഹർഷേ.'
ശരീരമാത്രമേവാദ്യ മയാ സമവശേഷിതമ്। അസ്ത്രാണി വാ ശരീരം വാ ബ്രഹ്മന്നേകതമം വൃണു
ഇന്ന് എന്റെ ശരീരമേ ശേഷിച്ചുള്ളൂ. ബ്രാഹ്മണാ, ആയുധങ്ങളോ ശരീരമോ, ഇതിൽ ഒന്നുമാത്രം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ.
അസ്ത്രാണി ചൈവ സര്വാണി തേഷാം സംഹാരമേവ ച। പ്രയോഗം ചൈവ സര്വേഷാം ദാതുമര്ഹതി മേ ഭവാന്
എനിക്ക് എല്ലാ ആയുധങ്ങളും, അവയുടെ സംഹാരവും, ഉപയോഗവും എല്ലാം നിങ്ങൾ നൽകണം.
തഥേത്യുക്ത്വാ തതസ്തസ്മൈ പ്രദദൌ ഭൃഗുനന്ദനഃ। പ്രതിഗൃഹ്യ തദാ ദ്രോണഃ കൃതകൃത്യോഽഭവത്തദാ
അങ്ങനെ സമ്മതം പറഞ്ഞ് ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രൻ അവൻക്ക് അതു നൽകി; ദ്രോണൻ അതു സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ, അവൻ അതിനാൽ തൃപ്തനായി.
സംപ്രഹൃഷ്ടമനാ ദ്രോണോ രാമാത്പരമസമ്മതമ്। ബ്രഹ്മാസ്ത്രം സമനുജ്ഞാപ്യ നരേഷ്വഭ്യധികോഽഭവത്
ദ്രോണന്റെ മനസ്സ് അതിയായി സന്തോഷത്തോടെ, രാമനിൽ നിന്നു ഏറ്റവും വിലമതിക്കപ്പെടുന്ന ബ്രഹ്മാസ്ത്രം അനുമതിയോടെ ലഭിച്ചപ്പോൾ, മനുഷ്യരിൽ അവൻ ഏറ്റവും മേന്മയുള്ളവനായി.
തതോ ദ്രുപദമാസാദ്യ ഭാരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്। അബ്രവീത്പുരുഷവ്യാഘ്രഃ സഖായം വിദ്ധി മാമിതി
അതിനുശേഷം ഭാരദ്വാജന്റെ വീരപുത്രൻ ദ്രുപദനെ സമീപിച്ചു: 'നീ എന്നെ നിന്റെ സ്നേഹിതനായി അറിയണം,' എന്നു പറഞ്ഞു.
നാശ്രോത്രിയഃ ശ്രോത്രിയസ്യ നാരഥീ രഥിനഃ സഖാ। നാരാജാ പാര്ഥിവസ്യാപി സഖിപൂര്വം കിമിഷ്യതേ
പഠിച്ചവന്റെ സ്നേഹിതൻ പഠിക്കാത്തവൻ ആകാറില്ല; രഥികന്റെ സ്നേഹിതൻ രഥിയല്ലാത്തവൻ ആകാറില്ല; രാജാവിന്റെ സ്നേഹിതൻ രാജാവല്ലാത്തവൻ ആകാറില്ല; തുല്യതയില്ലാതെ സ്നേഹമുണ്ടാകുമോ?
സ വിനിശ്ചിത്യ മനസാ പാഞ്ചാല്യം പ്രതി ബുദ്ധിമാന്। ജഗാമ കുരുമുഖ്യാനാം നഗരം നാഗസാഹ്വയമ്
അങ്ങനെ മനസ്സിൽ തീരുമാനിച്ച് പാഞ്ചാല്യനോടുള്ള ആലോചനയോടെ, ബുദ്ധിമാനായ ദ്രോണൻ കുരുക്കളുടെ പ്രധാന നഗരമായ നാഗസാഹ്വയത്തിലേക്ക് പോയി.
തസ്മൈ പൌത്രാന്സമാദായ വസൂനി വിവിധാനി ച। പ്രാപ്തായ പ്രദദൌ ഭീഷ്മഃ ശിഷ്യാന്ദ്രോണായ ധീമതേ
അവിടെ എത്തിയ ദ്രോണന് ഭീഷ്മൻ വിവിധ വസ്തുക്കളും പുത്രന്മാരെയും ശിഷ്യന്മാരായി സമ്മാനമായി നൽകി.
ദ്രോണഃ ശിഷ്യാംസ്തതഃ പാര്ഥാനിദം വചനമബ്രവീത്। സമാനീയ തു താഞ്ശിഷ്യാന്ദ്രുപദസ്യാസുഖായ വൈ
ശിഷ്യന്മാരായ പാണ്ഡുപുത്രന്മാരെ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, ദ്രോണൻ ദ്രുപദന് ദുഃഖം ഉണ്ടാക്കാൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആചാര്യവേതനം കിംചിദ്ധൃദി യദ്വര്തതേ മമ। കൃതാസ്ത്രൈസ്തത്പ്രദേയം സ്യാത്തദൃതം വദതാനഘാഃ। സോഽര്ജുനപ്രമുഖൈരുക്തസ്തഥാഽസ്ത്വിതി ഗുരുസ്തദാ
എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു ഗുരുദക്ഷിണയുണ്ട്; നിങ്ങൾ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയാൽ, അതു നൽകണം — സത്യമായി പറയൂ. അർജുനൻമാർ മുന്നിൽ നിന്ന്, 'അങ്ങനെ തന്നെ, ഗുരുവേ,' എന്ന് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
യദാ ച പാണ്ഡവാഃ സര്വേ കൃതാസ്ത്രാഃ കൃതനിശ്ചയാഃ। തതോ ദ്രോണോഽബ്രവീദ്ഭൂയോ വേതനാര്ഥമിദം വചഃ
പാണ്ഡവന്മാർ എല്ലാവരും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടി ഉറച്ച മനസ്സോടെ നിന്നപ്പോൾ, ദ്രോണൻ വീണ്ടും ഗുരുദക്ഷിണയെക്കുറിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പാര്ഷതോ ദ്രുപദോ നാമ ഛത്രവത്യാം നരേശ്വരഃ। തസ്മാദാകൃഷ്യ തദ്രാജ്യം മമ ശീഘ്രം പ്രദീയതാമ്
'പാർഷതന്റെ മകൻ ദ്രുപദൻ ചത്രവതിയിൽ രാജാവാണ്; അവന്റെ രാജ്യം എനിക്ക് ദക്ഷിണയായി ഉടൻ കൊണ്ടുവന്നു തരിക.'
ധാര്തരാഷ്ട്രാശ്ച തേ ഭീതാഃ പാഞ്ചാലാന്പാണ്ഡവാദയഃ। ധാര്തരാഷ്ട്രൈശ്ച സഹിതാഃ പുനര്ദ്രോണേന ചോദിതാഃ
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരും പാണ്ഡവന്മാരും പാഞ്ചാലന്മാരുമൊത്ത്, ദ്രോണന്റെ പ്രേരണയിൽ വീണ്ടും ഭയപ്പെട്ടുപോയി.
യജ്ഞസേനേന സംഗമ്യ കര്ണദുര്യോധനാദയഃ। നിര്ജിതാഃ സംന്യവര്തന്ത തഥാ തേ ക്ഷത്രിയര്ഷഭാഃ
യജ്ഞസേനനെയും, കർണനും ദുര്യോധനനും മറ്റുള്ളവരെയും നേരിട്ടപ്പോൾ, ആ മഹാവീരന്മാർ തോറ്റു പിന്മാറി.
തതഃ പാണ്ഡുസുതാഃ പഞ്ച നിര്ജിത്യ ദ്രുപദം യുധി। ദ്രോണായ ദര്ശയാമാസുര്ബദ്ധ്വാ സസചിവം തദാ
അതിനുശേഷം പാണ്ഡവന്മാർ അഞ്ചുപേരും യുദ്ധത്തിൽ ദ്രുപദനെ ജയിച്ച്, അവനെയും അവന്റെ മന്ത്രിമാരെയും കെട്ടി ദ്രോണനു മുന്നിൽ കൊണ്ടുവന്നു.
മഹേന്ദ്ര ഇവ ദുര്ധര്ഷോ മഹേന്ദ്ര ഇവ ദാനവമ്। മഹേന്ദ്രപുത്രഃ പാഞ്ചാലം ജിതവാനര്ജുനസ്തദാ
ദുര്ജയനായ അർജുനൻ, മഹേന്ദ്രനെപ്പോലെ, പാഞ്ചാലരാജാവിനെ ജയിച്ചു, മഹേന്ദ്രൻ ദാനവനെ ജയിച്ചതുപോലെ.
തദ്ദൃഷ്ട്വാ തു മഹാവീര്യം ഫല്ഗുനസ്യ മഹൌജസഃ। വ്യസ്മയന്ത ജനാഃ സര്വേ യജ്ഞസേനസ്യ ബാന്ധവാഃ
ഫല്ഗുനന്റെ മഹാശക്തിയും ഉത്സാഹവും കണ്ടു, യജ്ഞസേനന്റെ ബന്ധുക്കൾ എല്ലാവരും അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
പ്രാര്ഥയാമി ത്വയാ സഖ്യം പുനരേവ നരാധിപ। അരാജാ കില നോ രാജ്ഞഃ സഖാ ഭവിതുമര്ഹതി
'മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ഞാൻ വീണ്ടും സ്നേഹം ചോദിക്കുന്നു; രാജാവല്ലാത്തവൻ രാജാവിന്റെ സ്നേഹിതൻ ആകാൻ പാടില്ലല്ലോ.'
അതഃ പ്രയതിതം രാജ്യേ യജ്ഞസേന ത്വയാ സഹ। രാജാഽസി ദക്ഷിണേ കൂലേ ഭാഗീരഥ്യാഹമുത്തരേ
'അതുകൊണ്ട്, യജ്ഞസേന, രാജ്യം നമുക്ക് തമ്മിൽ വിഭജിച്ചു; നീ ഭാഗീരഥിയുടെ തെക്കേ കരയിൽ രാജാവാണ്, ഞാൻ വടക്കേ കരയിൽ.'
ഏവമുക്തോ ഹി പാഞ്ചാല്യോ ഭാരദ്വാജേന ധീമതാ। ഉവാചാസ്ത്രവിദാം ശ്രേഷ്ഠം ദ്രോണം ബ്രാഹ്മണസത്തമമ്
ഇങ്ങനെ ബുദ്ധിമാനായ ഭാരദ്വാജൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പാഞ്ചാലരാജാവ് ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണനോട് പറഞ്ഞു.
ഏവം ഭവതു ഭദ്രം തേ ഭാരദ്വാജ മഹാമതേ। സഖ്യം തദേവ ഭവതു ശശ്വദ്യദഭിമന്യസേ
അതെ, ഭരദ്വാജാ, മഹാത്മാവേ, നിന്റെ ഇഷ്ടപ്രകാരം നമ്മുടെ സൗഹൃദം എന്നും നിലനിൽക്കട്ടെ.
ഏവമന്യോന്യമുക്ത്വാ തൌ കൃത്വാ സഖ്യമനുത്തമമ്। ജഗ്മതുര്ദ്രോണപാഞ്ചാല്യൌ യഥാഗതമരിന്ദമൌ
ഇങ്ങനെ പരസ്പരം പറഞ്ഞു, അതുല്യമായ സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ച ശേഷം, ദ്രോണനും ദ്രുപദനും, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവരായ അവർ, വന്നപോലെ തന്നെ തിരിച്ചു പോയി.