ഉപപന്നമിദം മാതസ്ത്വയാ യദ്ബുദ്ധിപൂര്വകമ്। ആര്തസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യൈതദനുക്രോശാദിദം കൃതമ്
അമ്മേ, നീ ആലോചിച്ച് ചെയ്ത ഈ കാര്യം ശരിയാണ്; ദുരിതത്തിലായ ബ്രാഹ്മണനോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടാണ് നീ ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്.
ധ്രുവമേഷ്യതി ഭീമോഽയം നിഹത്യ പുരുഷാദകമ്। സര്വഥാ ബ്രാഹ്മണസ്യാര്ഥേ യദനുക്രോശവത്യസി
നിശ്ചയമായും ഭീമന് ആ മനുഷ്യഭക്ഷകനെ കൊല്ലുകയും വരികയും ചെയ്യും; ബ്രാഹ്മണനോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടാണ് നീ എല്ലായ്പ്പോഴും ഇങ്ങനെ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
യഥാ ത്വിദം ന വിന്ദേയുര്നരാ നഗരവാസിനഃ। തഥാഽയം ബ്രാഹ്മണോ വാച്യഃ പരിഗ്രാഹ്യശ്ച യത്നതഃ
നഗരവാസികള് ഈ കാര്യം അറിയരുതെന്നതുപോലെ, ഈ ബ്രാഹ്മണനെയും സൂക്ഷ്മമായി ആശ്വസിപ്പിച്ച് സംസാരിക്കണം.
യുധിഷ്ഠിരേണ സംമന്ത്ര്യ ബ്രാഹ്മണാര്ഥമരിന്ദമ। കുന്തീ പ്രവിശ്യ താന്സര്വാന്മന്ത്രയാമാസ ഭാരത
യുധിഷ്ഠിരനോടൊപ്പം ആലോചിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്റെ കാര്യത്തില് കുന്തി അകത്തു കടന്ന് എല്ലാവരോടും ആ വിഷയം പറഞ്ഞു.
അഥ രാത്ര്യാം വ്യതീതായാം ഭീമസേനോ മഹാബലഃ। ബ്രാഹ്മണം സമുപാഗമ്യ വചശ്ചേദമുവാച ഹ
രാത്രി കഴിഞ്ഞ ശേഷം, മഹാബലനായ ഭീമസേനന് ബ്രാഹ്മണനോടു സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആപദസ്ത്വാം വിമോക്ഷ്യേഽഹം സപുത്രം ബ്രാഹ്മണ പ്രിയമ്। മാ ഭൈഷീ രാക്ഷസാത്തസ്മാന്മാം ദദാതു ബലിം ഭവാന്
പ്രിയ ബ്രാഹ്മണനേ, നിന്നെയും മക്കളെയും ഈ അപകടത്തില് നിന്ന് ഞാന് രക്ഷിക്കും; ആ രാക്ഷസനെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല, ബലി എന്നെ തന്നേക്കാം.
ഇദ മാമശിതം കര്തും പ്രയതസ്വ സകൃദ്ഗൃഹേ। ആഥാത്മാനം പ്രാദാസ്യാമി തസ്മൈ ഘോരായ രക്ഷസേ
ഒരു പ്രാവശ്യം വീട്ടില് എനിക്ക് ഭക്ഷണം ഒരുക്കാന് ശ്രമിക്കൂ; അതിനുശേഷം ഞാന് ആ ഭയങ്കര രാക്ഷസന് മുന്നില് പോകും.
ത്വരധ്വം കിം വിലമ്ബധ്വേ മാ ചിരം കുരുതാനഘാഃ। വ്യവസ്യേയം മനഃ പ്രാണൈര്യുഷ്മാന്രക്ഷിതുമദ്യ വൈ
ദയവായി വേഗം ചെയ്യൂ, വൈകരുത്; നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കാന് എന്റെ ജീവന് പോലും ത്യജിക്കാനാണ് ഇന്ന് ഞാന് തീരുമാനിച്ചത്.
ഏവമുക്തഃ സ ഭീമേന ബ്രാഹ്മണോ ഭരതര്ഷഭ। സുഹൃദാം തത്സമാഖ്യായ ദദാവന്നം സുസംസ്കൃതമ്
ഭീമന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ബ്രാഹ്മണന് സുഹൃത്തുക്കളെ അറിയിച്ച് നല്ല രീതിയില് തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണം നല്കി.
പിശിതോദനമാജഹ്രുരഥാസ്മൈ പുരവാസിനഃ। സഘൃതം സോപദംശം ച സൂപൈര്നാനാവിധൈഃ സഹ
പിന്നീട് നഗരവാസികള് മാംസം ചേര്ത്ത അന്നം, നെയ്യും പലവിധ കറികളും ചേര്ന്ന വിഭവങ്ങള് കൊണ്ടുവന്നു.
തദാഽശിത്വാ ഭീമസേനോ മാംസാനി വിവിധാനി ച। മോദകാനി ച മുഖ്യാനി ചിത്രോദനചയാന്ബഹൂന്
വിവിധതരം മാംസം, ഉത്തമമായ മധുരം, പലതരം കലർന്ന അന്നം എന്നിവ ഭീമസേനന് ആസ്വദിച്ചു.
തതോഽപിബദ്ദധിഘടാന്സുബഹൂന്ദ്രോണസംമിതാന്। തസ്യ ഭുക്തവതഃ പൌരാ യഥാവത്സമുപാര്ജിതാന്
അതിനുശേഷം, ഡ്രോണ അളവിലുള്ള പല തൈര് കലശങ്ങള് അവന് കുടിച്ചു; നഗരവാസികള് അവര് സമ്പാദിച്ചതെല്ലാം കൊണ്ടുവന്നു.
ഉപജഹ്രുര്ഭൃതം ഭാഗം സമൃദ്ധമനസസ്തദാ। തതോ രാത്ര്യാം വ്യതീതായാം സവ്യഞ്ജനദധിപ്ലുതമ്
ഹൃദയം നിറഞ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ അവര് അവന്റെ മുഴുവന് പങ്കും നല്കി; രാത്രികാലം കഴിഞ്ഞ്, പലവിധ കറികളും തൈരും ചേര്ത്ത് ഭക്ഷണം ഒരുക്കി.
സമാരുഹ്യാന്നസംപൂര്ണം ശകടം സ വൃകോദരഃ। പ്രയയൌ തൂര്യനിര്ഘോഷൈഃ പൌരൈശ്ച പരിവാരിതഃ
അന്നം നിറച്ച കാറില് കയറി വൃക്കോദരന് പുറപ്പെട്ടപ്പോള്, വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദത്തോടും നഗരവാസികളുടെ കൂട്ടരോടും കൂടി യാത്രയായി.
ആത്മാനമേഷോഽന്നഭൂതോ രാക്ഷസായ പ്രദാസ്യതി। തരുണോഽപ്രതിരൂപശ്ച ദൃഢ ഔദരികോ യുവാ
ഈ യുവാവു, ദൃഢമായ ശരീരവും ശക്തിയും ഉള്ളവൻ, തന്റെ ജീവനെ ആ രാക്ഷസന് ഭക്ഷ്യമായി സമർപ്പിക്കും. അവൻ ചെറുപ്പമാണ്, പക്ഷേ അവന്റെ രൂപം അതിനൊത്തതല്ല.
വാഗ്ഭിരേവംപ്രകാരാഭിഃ സ്തൂയമാനോ വൃകോദരഃ। ചുചോദ സ ബലീവര്ദൌ യുക്തൌ സര്വാങ്ഗകാലകൌ
ഇങ്ങനെ വാക്കുകൾകൊണ്ട് പ്രശംസിക്കപ്പെട്ട്, വൃകോദരൻ ആ ഇരട്ട കാളകളെ ഉണർത്തി, ഇരുവരും ആ രഥത്തിൽ കെട്ടിയിരുന്നതായിരുന്നു.
വാദിത്രാണാം പ്രവാദേന തതസ്തം പുരുഷാദകമ്। അഭ്യഗച്ഛത്സുസംഹൃഷ്ടഃ സര്വത്ര മനുജൈര്വൃതഃ
അപ്പുറം, വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുമ്പോൾ, വൃകോദരൻ സന്തോഷത്തോടെ ആ മനുഷ്യഭക്ഷകന്റെ അടുത്തേക്ക്, എല്ലായിടത്തും ആളുകൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി, മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
സംപ്രാപ്യ സ ച തം ദേശമേകാകീ സമുപായയൌ। പുരുഷാദഭയാദ്ഭീതസ്തത്രൈവാസീജ്ജനവ്രജഃ
അവിടെത്തിയ ശേഷം, അവൻ ഒറ്റയ്ക്കായി മുന്നോട്ട് പോയി; ആ മനുഷ്യഭക്ഷകനെ ഭയന്ന് ജനക്കൂട്ടം പിന്നിലായി നിന്നു.
സ ഗത്വാ ദൂരമധ്വാനം ദക്ഷിണാമഭിതോ ദിശമ്। യതോപദിഷ്ടമുദ്ദേശേ ദദര്ശ വിപുലം ദ്രുമമ്
അവനു പറഞ്ഞതുപോലെ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് ദൂരം യാത്രചെയ്ത്, അവൻ ആ നിശ്ചയിച്ച സ്ഥലത്ത് വലിയൊരു വൃക്ഷം കണ്ടു.
കേശമജ്ജാസ്ഥിമേദോഭിര്ബാഹൂരുചരണൈരപി। ആര്ദ്രൈഃ ശുഷ്കൈശ്ച സംകീര്ണമഭിതോഽഥ വനസ്പതിമ്
ആ വൃക്ഷത്തിന്റെ ചുറ്റും മുടി, അസ്ഥി, മജ്ജ, കൊഴുപ്പ്, കൈകൾ, കാലുകൾ, പാദങ്ങൾ — പുതിയതും ഉണങ്ങിയതുമായവ — പടർന്നുകിടന്നിരുന്നു.
ഗൃധ്രകങ്കബലച്ഛന്നം ഗോമായുഗണസേവിതമ്। ഉഗ്രഗന്ധമചക്ഷുഷ്യം ശ്മശാനമിവ ദാരുണമ്
ഗിധങ്ങളും കാക്കകളും തിന്ന് ശേഷിച്ച അവശിഷ്ടങ്ങൾകൊണ്ടു മൂടപ്പെട്ട്, നായ്ക്കളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ ചുറ്റി, ദുർഗന്ധവും ഭയാനകമായ കാഴ്ചയും, ഒരു ഭയങ്കര ശ്മശാനത്തെപ്പോലെ ആ വൃക്ഷം ആയിരുന്നു.
തം പ്രവിശ്യ മഹാവൃക്ഷം ചിന്തയാമാസ വീര്യവാന്। യാവന്ന പശ്യതേ രക്ഷോ ബകാഭിഖ്യം ബലോത്തരമ്
ആ വലിയ വൃക്ഷത്തിനകത്ത് കയറി, ശക്തനായവൻ ചിന്തിച്ചു: 'ബക എന്ന പേരിലുള്ള, എല്ലാവരിലും ശക്തനായ രാക്ഷസനെ ഞാൻ കാണുന്നതുവരെ.'
ആചിതം വിവിധൈര്ഭോജ്യൈരന്നൈരുച്ചാവചൈരിദമ്। ശകടം സൂപസംപൂര്ണം യാവദ്ദ്രക്ഷ്യതി രാക്ഷസഃ
'ഈ രഥത്തിൽ വിവിധതരം ഭക്ഷണങ്ങളും വിഭവങ്ങളും, നല്ലതും സാധാരണയുമുള്ളതും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; രാക്ഷസൻ ഇതു കാണുന്നതുവരെ—'
താവദേവേഹ ഭോക്ഷ്യേഽഹം ദുര്ലഭം ഹി പുനര്ഭവേത്। വിപ്രകീര്യേത സര്വം ഹി പ്രയുദ്ധേ മയി രക്ഷസാ
'അവിടെത്തിയതുവരെ ഞാൻ ഇവിടെ തന്നെ ഈ ഭക്ഷണം കഴിക്കും, കാരണം ഇങ്ങനെയുള്ള ഭക്ഷണം വീണ്ടും കിട്ടുക ദുർലഭമാണ്; രാക്ഷസനുമായി യുദ്ധം ചെയ്താൽ എല്ലാം ചിതറിപ്പോകും.'
അഭോജ്യം ഹി ശവസ്പര്ശേ നിഗൃഹീതേ ബകേ ഭവേത്। സ ത്വേവം ഭീമകര്മാ തു ഭീമസേനോഽഭിലക്ഷ്യ ച
'ബക എന്ന രാക്ഷസൻ എന്നെ പിടിച്ചാൽ, ശവം തൊട്ട ഭക്ഷണം കഴിക്കാൻ പറ്റാത്തതായിപ്പോകും.' ഇങ്ങനെ ഭയങ്കരപ്രവൃത്തികളുള്ള ഭീമസേനൻ ആലോചിച്ചു.
ഉപവിശ്യ വിവിക്തേഽന്നം ഭുങ്ക്തേ സ്മ പരമം പരഃ। തം തതഃ സര്വതോഽപശ്യന്ദ്രുമാനാരുഹ്യ നാഗരാഃ
അവൻ ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് ഇരുന്ന് അത്യുത്തമമായ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു; പിന്നെ നഗരവാസികൾ വൃക്ഷങ്ങളിൽ കയറി, എല്ലായിടത്തുനിന്നും അവനെ നോക്കി.
നാരക്ഷോ ബലിമശ്നീയാദേവം ബഹു ച മാനവാഃ। ഭുങ്ക്തേ ബ്രാഹ്മണരൂപേണ ബകോഽയമിതി ചാബ്രുവന്
'രാക്ഷസന് വേണ്ടി സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ഭോജനം മനുഷ്യൻ കഴിക്കരുത്,' എന്ന് ആളുകൾ പറഞ്ഞു, 'ഇവൻ ബ്രാഹ്മണവേഷത്തിൽ ബക എന്ന രാക്ഷസൻ തന്നെയാണ് ഈ ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നത്.'
സ തം ഹസതി തേജസ്വീ തദന്നമുപഭുജ്യ ച।' ആസാദ്യ തു വനം തസ്യ രക്ഷസഃ പാണ്ഡവോ ബലീ। ആജുഹാവ തതോ നാമ്നാ തദന്നമുപപാദയന്
അത്യുജ്ജ്വലനായ ഭീമൻ ചിരിച്ചു, ആ ഭക്ഷണം കഴിച്ചതിന് ശേഷം, രാക്ഷസന്റെ കാടിൽ എത്തി, ശക്തനായ പാണ്ഡവൻ അവന്റെ പേരിൽ വിളിച്ചു, ആ ഭക്ഷണം അവനു സമർപ്പിച്ചു.
തതഃ സ രാക്ഷസഃ ക്രുദ്ധോ ഭീമസ്യ വചനാത്തദാ। ആജഗാമ സുസംക്രുദ്ധോ യത്ര ഭീമോ വ്യവസ്ഥിതഃ
അപ്പോൾ ഭീമന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് രാക്ഷസൻ കുപിതനായി, അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഭീമൻ നിലകൊണ്ടിരുന്നിടത്തേക്ക് വന്നു.
മഹാകായോ മഹാവേഗോ ദാരയന്നിവ മേദിനീമ്। ലോഹിതാക്ഷഃ കരാലശ്ച ലോഹിതശ്മശ്രുമൂര്ധജഃ
വലിയ ശരീരവും അതിവേഗതയും ഉള്ളവൻ, ഭൂമി കീറുന്നപോലെ, ചുവപ്പുനിറമുള്ള കണ്ണുകളും ഭയാനകമായ രൂപവും, ചുവന്ന മുടിയും ദാഢിമൂച്ചയും ഉള്ളവൻ.