യസ്യ ദുര്യോധനോ വീര്യം ചിന്തയന്നമിതൌജസഃ। ന ശേതേ രജനീഃ സര്വാ ദുഃഖാച്ഛകുനിനാ സഹ
അവന്റെ വീര്യം ഓർത്ത്, ദുര്യോധനനും ശകുനിയുമൊപ്പം ദുഃഖത്തോടെ മുഴുവൻ രാത്രി ഉറങ്ങാതെ കിടക്കുന്നു.
യസ്യ വീരസ്യ വീര്യേണ മുക്താ ജതുഗൃഹാദ്വയമ്। അന്യേഭ്യശ്ചൈവ പാപേഭ്യോ നിഹതശ്ച പുരോചനഃ
അവന്റെ വീര്യത്താൽ തന്നെ, നാം ജതുഗൃഹത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടു; പാപികളായ മറ്റുള്ളവരോടൊപ്പം പുരോചനനും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
യസ്യ വീര്യം സമാശ്രിത്യ വസുപൂര്ണാം വസുന്ധരാമ്। ഇമാം മന്യാമഹേ പ്രാപ്താം നിഹത്യ ധൃതരാഷ്ട്രജാന്
അവന്റെ ശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ച്, ധനസമ്പത്താൽ നിറഞ്ഞ ഈ ഭൂമി നമുക്കാണ് എന്ന് നമ്മൾ കരുതുന്നു, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരെ തോൽപ്പിച്ച ശേഷം.
തസ്യ വ്യവസിതസ്ത്യാഗോ ബുദ്ധിമാസ്ഥായ കാം ത്വയാ। കച്ചിന്നു ദുഃഖൈര്ബുദ്ധിസ്തേ വിലുപ്താ ഗതചേതസഃ
അവനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ നീ തീരുമാനിച്ചത് എന്തിനാണ്? ദു:ഖം നിന്റെ മനസ്സിനെ അസ്ഥിരമാക്കി വിവേകം നഷ്ടമാക്കിയോ?
യുധിഷ്ഠിര ന സംതാപസ്ത്വയാ കാര്യോ വൃകോദരേ। ന ചായം ബുദ്ധിദൌര്ബല്യാദ്വ്യവസായഃ കൃതോ മയാ
യുധിഷ്ഠിരാ, വൃക്കോദരാ, എനിക്ക് നീ ദു:ഖപ്പെടേണ്ടതില്ല; മനസ്സിന്റെ ദൗർബല്യത്തിൽ നിന്നല്ല ഞാൻ ഈ തീരുമാനം എടുത്തത്.
ന ച ശോകേന ബുദ്ധിഃ സാ വിലുപ്താ ഗതചേകസഃ।' ഇഹ വിപ്രസ്യ ഭവനേ വയം പുത്ര സുഖോഷിതാഃ। അജ്ഞാതാ ധാര്തരാഷ്ട്രാണാം സത്കൃതാ വീതമന്യവഃ
ദു:ഖത്താലോ ആശയക്കുഴപ്പത്താലോ എന്റെ മനസ്സ് നഷ്ടമായിട്ടില്ല. ഈ ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ നാം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് അറിയാതെ, ആദരവോടെ, വിരോധമില്ലാതെ.
തസ്യ പ്രതിക്രിയാ പാര്ഥ മയേയം പ്രസമീക്ഷിതാ। ഏതാവാനേവ പുരുഷഃ കൃതം യസ്മിന്ന നശ്യതി
പാർത്താ, അവനു വേണ്ടിയുള്ള ഉചിതമായ പ്രതികരണം ഞാൻ സൂക്ഷ്മമായി ആലോചിച്ചു. ഒരാളുടെ ശ്രമം ഫലപ്രദമാകുമ്പോൾ മാത്രമേ അവൻ പൂർണ്ണനാകൂ.
യാവച്ച കുര്യാദന്യോഽസ്യ കുര്യാദ്ബഹുഗുമം തതഃ। `ബ്രാഹ്മണാര്ഥേ മഹാന്ധര്മോ ജാനാമീത്ഥം വൃകോദരേ
മറ്റൊരാൾക്ക് സഹായം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്നിടത്തോളം ചെയ്യട്ടെ; ബ്രാഹ്മണന്റെ കാര്യത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ ധർമ്മം പാലിക്കപ്പെടുന്നു എന്ന് ഞാൻ അറിയുന്നു, വൃക്കോദരാ.
ദൃഷ്ട്വാ ഭീമസ്യ വിക്രാന്തം തദാ ജതുഗൃഹേ മഹത്। ഹിഡിമ്ബസ്യ വധാച്ചൈവം വിശ്വാസോ മേ വൃകോദരേ
ജതുഗൃഹത്തിലെ ഭീമന്റെ അതിവിശാലമായ വീര്യവും ഹിഡിംബനെ സംഹരിച്ചതും കണ്ടപ്പോൾ, വൃക്കോദരനിൽ എനിക്ക് വിശ്വാസം ഉണ്ടായി.
ബാഹ്വോര്ബലം ഹി ഭീമസ്യ നാഗായുതസമം മഹത്। യേന യൂയം ഗജപ്രഖ്യാ നിര്വ്യൂഢാ വാരണാവതാത്
ഭീമന്റെ കൈകളുടെ ശക്തി ആയിരം ആനകളുടെ ബലത്തോട് തുല്യമാണ്. അതിനാൽ തന്നെയാണ് ആനകളെപ്പോലെയുള്ള നിങ്ങൾ വാരാണവതയിൽ നിന്ന് രക്ഷപെട്ടത്.
വൃകോദരേണ സദൃശോ ബലേനാന്യോ ന വിദ്യതേ। യോ വ്യതീയാദ്യുധി ശ്രേഷ്ഠമപി വജ്രധരം സ്വയമ്
വൃക്കോദരന്റെ ബലത്തിന് തുല്യനായ മറ്റൊരാളില്ല; യുദ്ധത്തിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായവനെയും, വജ്രധാരിയേയും പോലും അവൻ ജയിക്കും.
ജാതമാത്രഃ പുരാ ചൈവ മമാങ്കാത്പതിതോ ഗിരൌ। ശരീരഗൌരവാദസ്യ ശിലാ ഗാത്രൈര്വിചൂര്ണിതാ
അവൻ ജനിച്ച ഉടനെ എന്റെ മടിയിൽ നിന്ന് പർവ്വതത്തിൽ വീണപ്പോൾ, അവന്റെ ശരീരഭാരത്തിൽ പാറ തകർന്നു.
തദഹം പ്രജ്ഞയാ ജ്ഞാത്വാ ബലം ഭീമസ്യ പാണ്ഡവ। പ്രതികാര്യേ ച വിപ്രസ്യ തതഃ കൃതവതീ മതിമ്
ഭീമന്റെ ബലം വിവേകത്തോടെ മനസ്സിലാക്കി, പാണ്ഡവാ, ബ്രാഹ്മണന്റെ കാരണത്തിൽ ഞാൻ ഈ തീരുമാനം എടുത്തു.
നേദം ലോഭാന്ന ചാജ്ഞാനാന്ന ച മോഹാദ്വിനിശ്ചിതമ്। ബുദ്ധിപൂര്വം തു ധര്മസ്യ വ്യവസായഃ കൃതോ മയാ
ലോഭത്താലോ അജ്ഞാനത്താലോ മോഹത്താലോ ഞാൻ ഈ തീരുമാനം എടുത്തതല്ല; ധർമ്മത്തിനായി മനസ്സോടെ ആലോചിച്ചാണ് ഞാൻ ഇത് നിശ്ചയിച്ചത്.
അര്ഥൌ ദ്വാവപി നിഷ്പന്നൌ യുധിഷ്ഠിര ഭവിഷ്യതഃ। പ്രതീകാരശ്ച വാസസ്യ ധര്മശ്ച ചരിതോ മഹാന്
യുധിഷ്ഠിരാ, രണ്ട് ലക്ഷ്യങ്ങളും നമുക്ക് നേടാം: വാസസ്ഥലത്തിനുള്ള പ്രതികാരവും മഹത്തായ ധർമ്മനിഷ്ഠയും.
യോ ബ്രാഹ്മണസ്യ സാഹായ്യം കുര്യാദര്ഥേഷു കര്ഹിചിത്। ക്ഷത്രിയഃ സ ശുഭാഁല്ലോകാനാപ്നുയാദിതി മേ മതിഃ
ബ്രാഹ്മണന്റെ കാര്യത്തിൽ എപ്പോഴെങ്കിലും സഹായം ചെയ്യുന്ന ക്ഷത്രിയൻ, നല്ല ലോകങ്ങൾ നേടുമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.
ക്ഷത്രിയസ്യൈവ കുര്വാണഃ ക്ഷത്രിയോ വധമോക്ഷണമ്। വിപുലാം കീര്തിമാപ്നോതി ലോകേഽസ്മിംശ്ച പരത്ര ച
ക്ഷത്രിയന് തന്റെ കര്ത്തവ്യം അനുസരിച്ച് മരണവും മോചനവും നല്കുമ്പോള്, ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും വലിയ പ്രശസ്തി നേടുന്നു.
വൈശ്യസ്യാര്ഥേ ച സാഹായ്യം കുര്വാണഃ ക്ഷത്രിയോ ഭുവി। സ സര്വേഷ്വപി ലോകേഷു പ്രജാ രഞ്ജയതേ ധ്രുവമ്
ഭൂമിയില് വൈശ്യന് സഹായം ചെയ്യുന്ന ക്ഷത്രിയന് എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ജനങ്ങള്ക്ക് സന്തോഷം നല്കുന്നു എന്നത് ഉറപ്പാണ്.
ശൂദ്രം തു മോചയേദ്രാജാ ശരണാര്ഥിനമാഗതമ്। പ്രാപ്നോതീഹ കുലേ ജന്മ സദ്ദ്രവ്യേ രാജപൂജിതേ
ശരണം തേടി വന്ന ശൂദ്രനെ രാജാവ് രക്ഷിച്ചാല്, അവന് ഈ ലോകത്ത് ഉത്തമകുടുംബത്തില് ജനിച്ച് രാജസമ്പത്ത് ലഭിക്കും.
ഏവം മാം ഭഗവാന്വ്യാസഃ പുരാ പൌരവനന്ദന। പ്രോവാചാസുകരപ്രജ്ഞസ്തസ്മാദേവം ചികീര്ഷിതമ്
പൗരവകുലത്തിലെ സന്തോഷമേ, ഭഗവാന് വ്യാസന് എനിക്കു മുമ്പ് ഇതാണ് പറഞ്ഞു തന്നത്. അതുകൊണ്ടാണ് ഇങ്ങനെ തീരുമാനിച്ചത്.
ഉപപന്നമിദം മാതസ്ത്വയാ യദ്ബുദ്ധിപൂര്വകമ്। ആര്തസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യൈതദനുക്രോശാദിദം കൃതമ്
അമ്മേ, നീ ആലോചിച്ച് ചെയ്ത ഈ കാര്യം ശരിയാണ്; ദുരിതത്തിലായ ബ്രാഹ്മണനോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടാണ് നീ ഇങ്ങനെ ചെയ്തത്.
ധ്രുവമേഷ്യതി ഭീമോഽയം നിഹത്യ പുരുഷാദകമ്। സര്വഥാ ബ്രാഹ്മണസ്യാര്ഥേ യദനുക്രോശവത്യസി
നിശ്ചയമായും ഭീമന് ആ മനുഷ്യഭക്ഷകനെ കൊല്ലുകയും വരികയും ചെയ്യും; ബ്രാഹ്മണനോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടാണ് നീ എല്ലായ്പ്പോഴും ഇങ്ങനെ ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
യഥാ ത്വിദം ന വിന്ദേയുര്നരാ നഗരവാസിനഃ। തഥാഽയം ബ്രാഹ്മണോ വാച്യഃ പരിഗ്രാഹ്യശ്ച യത്നതഃ
നഗരവാസികള് ഈ കാര്യം അറിയരുതെന്നതുപോലെ, ഈ ബ്രാഹ്മണനെയും സൂക്ഷ്മമായി ആശ്വസിപ്പിച്ച് സംസാരിക്കണം.
യുധിഷ്ഠിരേണ സംമന്ത്ര്യ ബ്രാഹ്മണാര്ഥമരിന്ദമ। കുന്തീ പ്രവിശ്യ താന്സര്വാന്മന്ത്രയാമാസ ഭാരത
യുധിഷ്ഠിരനോടൊപ്പം ആലോചിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്റെ കാര്യത്തില് കുന്തി അകത്തു കടന്ന് എല്ലാവരോടും ആ വിഷയം പറഞ്ഞു.
അഥ രാത്ര്യാം വ്യതീതായാം ഭീമസേനോ മഹാബലഃ। ബ്രാഹ്മണം സമുപാഗമ്യ വചശ്ചേദമുവാച ഹ
രാത്രി കഴിഞ്ഞ ശേഷം, മഹാബലനായ ഭീമസേനന് ബ്രാഹ്മണനോടു സമീപിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആപദസ്ത്വാം വിമോക്ഷ്യേഽഹം സപുത്രം ബ്രാഹ്മണ പ്രിയമ്। മാ ഭൈഷീ രാക്ഷസാത്തസ്മാന്മാം ദദാതു ബലിം ഭവാന്
പ്രിയ ബ്രാഹ്മണനേ, നിന്നെയും മക്കളെയും ഈ അപകടത്തില് നിന്ന് ഞാന് രക്ഷിക്കും; ആ രാക്ഷസനെ ഭയപ്പെടേണ്ടതില്ല, ബലി എന്നെ തന്നേക്കാം.
ഇദ മാമശിതം കര്തും പ്രയതസ്വ സകൃദ്ഗൃഹേ। ആഥാത്മാനം പ്രാദാസ്യാമി തസ്മൈ ഘോരായ രക്ഷസേ
ഒരു പ്രാവശ്യം വീട്ടില് എനിക്ക് ഭക്ഷണം ഒരുക്കാന് ശ്രമിക്കൂ; അതിനുശേഷം ഞാന് ആ ഭയങ്കര രാക്ഷസന് മുന്നില് പോകും.
ത്വരധ്വം കിം വിലമ്ബധ്വേ മാ ചിരം കുരുതാനഘാഃ। വ്യവസ്യേയം മനഃ പ്രാണൈര്യുഷ്മാന്രക്ഷിതുമദ്യ വൈ
ദയവായി വേഗം ചെയ്യൂ, വൈകരുത്; നിങ്ങളെ രക്ഷിക്കാന് എന്റെ ജീവന് പോലും ത്യജിക്കാനാണ് ഇന്ന് ഞാന് തീരുമാനിച്ചത്.
ഏവമുക്തഃ സ ഭീമേന ബ്രാഹ്മണോ ഭരതര്ഷഭ। സുഹൃദാം തത്സമാഖ്യായ ദദാവന്നം സുസംസ്കൃതമ്
ഭീമന് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, ബ്രാഹ്മണന് സുഹൃത്തുക്കളെ അറിയിച്ച് നല്ല രീതിയില് തയ്യാറാക്കിയ ഭക്ഷണം നല്കി.
പിശിതോദനമാജഹ്രുരഥാസ്മൈ പുരവാസിനഃ। സഘൃതം സോപദംശം ച സൂപൈര്നാനാവിധൈഃ സഹ
പിന്നീട് നഗരവാസികള് മാംസം ചേര്ത്ത അന്നം, നെയ്യും പലവിധ കറികളും ചേര്ന്ന വിഭവങ്ങള് കൊണ്ടുവന്നു.