ഏവമുക്തസ്തയാ ഭര്താ താം സമാലിങ്ഗ്യ ഭാരത। മുമോച ബാഷ്പം ശനകൈഃ സഭാര്യോ ഭൃശദുഃഖിതഃ
അവൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഭർത്താവ് അവളെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു. ഭാരതവംശജനായവൻ ഭാര്യയോടൊപ്പം വലിയ ദുഃഖത്തിൽ മുണ്ട് മന്ദമായി കണ്ണുനീർ ഒഴിച്ചു.
മൈവം വദ ത്വം കല്യാണി തിഷ്ഠ ചേഹ സുമധ്യമേ। ന തു ഭാര്യാം ത്യജേത്പ്രാജ്ഞഃ പുത്രാന്വാപി കദാചന
നല്ലവളേ, ഇങ്ങനെ പറയരുത്. നീ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കൂ. ഒരു ജ്ഞാനിയ്ക്ക് ഭാര്യയെയും മക്കളെയും ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
വിശേഷതഃ സ്ത്രിയം രക്ഷേത്പുരുഷോ ബുദ്ധിമാനിഹ। ത്യക്ത്വാ തു പുരുഷോ ജീവേന്ന ഹാതവ്യാനിമാന്സദാ। ന വേത്തി കാമം ധര്മം ച അര്ഥം മോക്ഷം ച തത്ത്വതഃ
ഇവിടെ, പ്രത്യേകിച്ച്, ഒരു ജ്ഞാനി ഭാര്യയെ സംരക്ഷിക്കണം. അവളെ ഉപേക്ഷിച്ചാലും പുരുഷൻ ജീവിക്കാം, പക്ഷേ ഇവരെ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കരുത്. ഇങ്ങനെ ചെയ്യുന്നവൻ കാമം, ധർമ്മം, അർത്ഥം, മോക്ഷം എന്നിവയുടെ യഥാർത്ഥം അറിയുന്നവനല്ല.
തയോര്ദുഃഖിതയോര്വാക്യമതിമാത്രം നിശമ്യ തു। തതോ ദുഃഖപരീതാങ്ഗീ കന്യാ താവഭ്യഭാഷത
അവരുടെ അതീവ ദുഃഖഭരിതമായ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ദുഃഖത്തിൽ മുഴുകിയ ആ പെൺകുട്ടി അവരോടു സംസാരിച്ചു.
കിമേവം ഭൃശദുഃഖാര്തൌ രോരൂയേതാമനാഥവത്। മമാപി ശ്രൂയതാം വാക്യം ശ്രുത്വാ ച ക്രിയതാം ക്ഷമമ്
ഇത്രയും ദുഃഖത്തിൽ ആകയാൽ, അനാഥരെന്നപോലെ നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്തിന് കരയുന്നു? എന്റെ വാക്കുകളും കേൾക്കൂ, പിന്നെ ശരിയെന്ന് തോന്നിയതു ചെയ്യൂ.
ധര്മതോഽഹം പരിത്യാജ്യാ യുവയോര്നാത്ര സംശയഃ। ത്യക്തവ്യാം മാം പരിത്യജ്യ ത്രാഹി സര്വം മയൈകയാ
ന്യായപ്രകാരം ഞാൻ നിങ്ങളാൽ ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടേണ്ടതാണെന്ന് സംശയമില്ല. എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച്, നിങ്ങളിൽ ഒരാൾ എല്ലാം രക്ഷിക്കണം.
ഇത്യര്ഥമിഷ്യതേഽപത്യം താരയിഷ്യതി മാമിതി। അസ്മിന്നുപസ്ഥിതേ കാലേ തരധ്വം പ്ലവവന്മയാ
മക്കളെ ഉണ്ടാക്കുന്നതിന്റെ ഉദ്ദേശം ഇതാണ്—'അവൻ എന്നെ രക്ഷിക്കും' എന്നത്. ഈ സമയത്ത്, എന്നെ ഒരു തോണിപോലെ ഉപയോഗിച്ച് ഈ കഷ്ടത കടന്നുപോകൂ.
ഇഹ വാ താരയേദ്ദുര്ഗാദുത വാ പ്രേത്യ ഭാരത। സര്വഥാ താരയേത്പുത്രഃ പുത്ര ഇത്യുച്യതേ ബുധൈഃ
ഇവിടെ ഞാൻ നിങ്ങളെ ഈ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാമോ, അല്ലെങ്കിൽ മരണത്തിന് ശേഷം രക്ഷിക്കാമോ എന്നറിയില്ല, ഭാരതവംശജ. എങ്ങിനെയും മകൻ രക്ഷിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് ജ്ഞാനികൾ അവനെ 'പുത്രൻ' എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
ആകാങ്ക്ഷന്തേ ച ദൌഹിത്രാന്മയി നിത്യം പിതാമഹാഃ। തത്സ്വയം വൈ പരിത്രാസ്യേ രക്ഷന്തീ ജീവിതം പിതുഃ
എന്റെ പിതാമഹന്മാർ എപ്പോഴും എന്നിലൂടെയുള്ള മകൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ തന്നെ പിതാവിന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കും.
ഭ്രാതാ ച മമ ബാലോഽയം ഗതേ ലോകമമും ത്വയി। അചിരേണൈവ കാലേന വിനശ്യേത ന സംശയഃ
എന്റെ സഹോദരൻ ഇനിയും കുഞ്ഞാണ്. നീ ഈ ലോകം വിട്ടുപോയാൽ, കുറച്ചു കാലത്തിനകം അവനും നശിക്കും, അതിൽ സംശയമില്ല.
താതേപി ഹി ഗതേ സ്വര്ഗം വിനഷ്ടേ ച മമാനുജേ। പിണ്ഡഃ പിതൄണാം വ്യുച്ഛിദ്യേത്തത്തേഷാം വിപ്രിയം ഭവേത്
നീ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയാൽ, എന്റെ ഇളയ സഹോദരനും ഇല്ലാതായാൽ, പിതൃകർമ്മം നിലച്ചു പോകും. അത് പിതാക്കന്മാർക്ക് ഇഷ്ടമല്ല.
പിത്രാ ത്യക്താ തഥാ മാത്രാ ഭ്രാത്രാ ചാഹമസംശയമ്। ദുഃഖാദ്ദുഃഖതരം പ്രാപ്യ മ്രിയേയമതഥോചിതാമ്
പിതാവും മാതാവും സഹോദരനും എന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ഞാൻ കൂടുതൽ ദുഃഖം അനുഭവിച്ച്, എന്നോർക്കാത്ത വിധത്തിൽ മരിക്കും.
ത്വയി ത്വരോഗേ നിര്മുക്തോ മാതാ ഭ്രാതാ ച മേ ശിശുഃ। സന്താനശ്ചൈവ പിണ്ഡശ്ച പ്രതിഷ്ഠാസ്യത്യസംശയമ്
നീ ഈ രോഗത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുമ്പോൾ, എന്റെ അമ്മയും കുഞ്ഞായ സഹോദരനും, കുടുംബവും പിതൃകർമ്മവും സംരക്ഷിക്കപ്പെടും, അതിൽ സംശയമില്ല.
ആത്മാ പുത്രഃ സഖീ ഭാര്യാ കൃച്ഛ്രം തു ദുഹിതാ കില। സ കൃച്ഛ്രാന്മോചയാത്മാനം മാം ച ധര്മേ നിയോജയാ
മകൻ ആത്മാവും സ്നേഹിതനും ഭാര്യയും ആകുന്നു; എന്നാൽ മകൾ കഷ്ടതയ്ക്കാണ്. നീ ഈ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, എന്നെ ധർമ്മത്തിൽ നിയോഗിക്കൂ.
അനാഥാ കൃപണാ ബാലാ യത്ര ക്വചന ഗാമിനീ। ഭവിഷ്യാമി ത്വയാ താത വിഹീനാ കൃപണാ സദാ
പിതാവേ, നീ ഇല്ലാതെ പോയാൽ, ഞാൻ എപ്പോഴും അനാഥയും ദയനീയയുമായ ഒരു കുഞ്ഞായ പെൺകുട്ടിയായി എവിടെയെങ്കിലും അലഞ്ഞുതിരിയേണ്ടി വരും.
അഥവാഹം കരിഷ്യാമി കുലസ്യാസ്യ വിമോചനമ്। ഫലസംസ്ഥാ ഭവിഷ്യാമി കൃത്വാ കര്മ സുദുഷ്കരമ്
അല്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ തന്നെ ഈ കുടുംബത്തെ രക്ഷിക്കും; വളരെ കഠിനമായ ഒരു പ്രവൃത്തി ചെയ്ത ശേഷം വാനപ്രസ്ഥം സ്വീകരിക്കും.
അഥവാ യാസ്യസേ തത്ര ത്യക്ത്വാ മാം ദ്വിജസത്തമ। പീഡിതാഽഹം ഭവിഷ്യാമി തദവേക്ഷസ്വ മാമപി
അല്ലെങ്കില് നീ അവിടെ പോകുമ്പോള് എന്നെ വിട്ടുപോകുകയാണെങ്കില്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാന് വലിയ വേദന അനുഭവിക്കും—ഈ കാര്യത്തില് എന്നെയും ഓര്ക്കണം.
തദസ്മദര്ഥം ധര്മാര്ഥം പ്രസവാര്ഥം ച സത്തമ। ആത്മാനം പരിരക്ഷസ്വ ത്യക്തവ്യാം മാം ച സംത്യജ
അതിനാല് എന്റെ കാര്യത്തിനും ധര്മത്തിനും സന്താനത്തിനും വേണ്ടി, മഹാനേ, നീ നിന്നെ രക്ഷിക്കണം. എന്നെ, ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടവളെ, ഉപേക്ഷിക്കൂ.
അവശ്യകരണീയേ ച മാ ത്വാം കാലോത്യഗാദയമ്। കിം ത്വതഃ പരമം ദുഃഖം യദ്വയം സ്വര്ഗതേ ത്വയി
ചെയ്യേണ്ടത് നിര്ബന്ധമായ കാര്യങ്ങളില് കാലം നിന്നെ മറികടക്കരുത്. പക്ഷേ, നീ സ്വര്ഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയാല് ഞങ്ങള്ക്കു അതിനേക്കാള് വേദനയുള്ളത് മറ്റൊന്നുമില്ല.
യാചമാനാഃ പരാദന്നം പരിധാവേമഹി ശ്വവത്। ത്വയി ത്വരോഗേ നിര്മുക്തേ ക്ലേശാദസ്മാത്സബാന്ധവേ। അമൃതേവ സതീ ലോകേ ഭവിഷ്യാമി സുഖാന്വിതാ
നീ രോഗവും കഷ്ടതയും വിട്ട് ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം മോചിതനാകുമ്പോള്, ഞങ്ങള് മറ്റുള്ളവരില് നിന്ന് ഭക്ഷണം യാചിച്ച് നായ്ക്കളെപ്പോലെ ശേഷിച്ച വസ്ത്രം ധരിച്ച് നടക്കേണ്ടി വരും. ഞാന് വിധവയെപ്പോലെ ലോകത്ത് സന്തോഷം ഇല്ലാതെ ഇരിക്കും.
ഇതഃ പ്രദാനേ ദേവാശ്ച പിതരശ്ചേതി നഃ ശ്രുതമ്। ത്വയാ ദത്തേന തോയേന ഭവിഷ്യതി ഹിതായ വൈ
ഈ ദാനത്തില് ദേവന്മാരും പിതാക്കന്മാരും തൃപ്തരാകുന്നു എന്നു ഞങ്ങള് കേട്ടിട്ടുണ്ട്. നീ നല്കുന്ന വെള്ളം കൊണ്ട് നമുക്ക് നല്ലതുണ്ടാകും.
ഇത്യേതദുഭയം താത നിശാമ്യ തവ യദ്ധിതമ്। തദ്വ്യവസ്യ തഥാമ്ബായാ ഹിതം സ്വസ്യ സുതസ്യ ച
ഇങ്ങനെ ഇരുവശവും കേട്ടശേഷം, പ്രിയനേ, നിന്റെ നല്ലതിനായി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കൂ. അമ്മയ്ക്കും നിനക്കും മകനുമുള്ള നല്ലതെന്താണെന്ന് ആലോചിക്കണം.
മാതാപിത്രോശ്ച പുത്രാസ്തു ഭവിതാരോ ഗുണാന്വിതാഃ। ന തു പുത്രസ്യ പിതരോ പുനര്ജാതു ഭവിഷ്യതഃ
അമ്മയ്ക്കും അച്ഛനും ഗുണമുള്ള പുത്രന്മാര് ജനിക്കും; പക്ഷേ, പുത്രന് ഒരു തവണയും അച്ഛനും അമ്മയും വീണ്ടും ജനിക്കില്ല.
ഏവം ബഹുവിധം തസ്യാ നിശമ്യ പരിദേവിതമ്। പിതാ മാതാ ച സാ ചൈവ കന്യാ പ്രരുരുദുസ്ത്രയഃ
ഇങ്ങനെ അവളുടെ അനേകം വിലാപങ്ങള് കേട്ടപ്പോള് അച്ഛനും അമ്മയും ആ പെണ്കുട്ടിയും—മൂവരും കരയാന് തുടങ്ങി.
തതഃ പ്രരുദിതാന്സര്വാന്നിശമ്യാഥ സുതസ്തദാ। ഉത്ഫുല്ലനയനോ ബാലഃ കലമവ്യക്തമബ്രവീത്
അവരെല്ലാവരും കരയുന്നത് കേട്ടപ്പോള് ആ ബാലന് വിസ്മയത്തോടെ കണ്ണുകള് വടുപ്പിച്ച്, ബാല്യഭാവത്തില് വ്യക്തമായില്ലാത്ത ശബ്ദത്തില് പറഞ്ഞു.
മാ പിതാ രുദ മാ മാതര്മാ സ്വസസ്ത്വിതി ചാബ്രവീത്। പ്രഹസന്നിവ സര്വാംസ്താനേകൈകമനുസര്പതി
"അച്ഛാ, കരരുതേ; അമ്മേ, കരരുതേ; സഹോദരീ, കരരുതേ," എന്ന് അവന് കളിയോടെ പുഞ്ചിരിച്ച് ഓരോരുത്തരോടും പറഞ്ഞു.
തതഃ സ തൃണമാദായ പ്രഹൃഷ്ടഃ പുനരബ്രവീത്। അനേനാഹം ഹനിഷ്യാമി രാക്ഷസം പുരുഷാദകമ്
അതിനുശേഷം, ഒരു പുല്ല് എടുത്ത് സന്തോഷത്തോടെ അവന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: "ഇതുകൊണ്ട് ഞാന് ആ മനുഷ്യഭക്ഷകനായ രാക്ഷസനെ കൊല്ലും."
തഥാപി തേഷാം ദുഃഖേന പരീതാനാം നിശമ്യ തത്। ബാലസ്യ വാക്യമവ്യക്തം ഹര്ഷഃ സമഭവന്മഹാന്
എന്നിരുന്നാലും, ആ ബാലന്റെ വ്യക്തമായില്ലാത്ത വാക്കുകള് കേട്ടപ്പോള് ദുഃഖത്തില് മുങ്ങിയിരുന്നവര്ക്ക് വലിയ സന്തോഷം തോന്നി.
അയം കാല ഇതി ജ്ഞാത്വാ കുന്തീ സമുപസൃത്യ താന്। ഗതാസൂനമൃതേനേവ ജീവയന്തീദമബ്രവീത്
ഇതാണ് സമയമെന്ന് മനസ്സിലാക്കി കുന്തി അവരോട് അടുത്ത് ചെന്നു, ജീവന് പോയവരെ അമൃതം നല്കി ജീവിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ പറഞ്ഞു:
കുതോമൂലമിദം ദുഃഖം ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ। വിദിത്വാപ്യപകര്ഷേയം ശക്യം ചേദപകര്ഷിതുമ്
ഈ ദുഃഖം എവിടുനിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്ന് ഞാന് അറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിന്റെ സത്യം അറിഞ്ഞാല്, അതിന് പരിഹാരം സാധ്യമെങ്കില് ഞാന് അത് മാറ്റാന് ശ്രമിക്കും.