സമര്ഥഃ പോഷണേ ചാസി സുതയോ രക്ഷണേ തഥാ। ന ത്വഹം സുതയോഃ ശക്താ തഥാ രക്ഷണപോഷണേ
മക്കളെ പോഷിപ്പിക്കാനും സംരക്ഷിക്കാനും നീ കഴിവുള്ളവളാണ്; എന്നാല് ഞാന് അങ്ങനെ സംരക്ഷിക്കാനും പോഷിപ്പിക്കാനും കഴിയില്ല.
മമ ഹി ത്വദ്വിഹീനായാഃ സര്വപ്രാണധനേശ്വര। കഥം സ്യാതാം സുതൌ ബാലൌ ഭരേയം ച കഥം ത്വഹമ്
എന്റെ പ്രാണനാഥനായ നിനക്ക് ഇല്ലാതെ, ഈ രണ്ടു കുഞ്ഞുങ്ങളെ എങ്ങനെ ജീവിപ്പിക്കും? ഞാന് എങ്ങനെ അവരെ പോഷിപ്പിക്കും?
കഥം ഹി വിധവാഽനാഥാ ബാലപുത്രാ വിനാ ത്വയാ। മിഥുനം ജീവയിഷ്യാമി സ്ഥിതാ സാധുഗതേ പഥി
നാഥനില്ലാതെ, ബാലപുത്രനോടൊപ്പം, വിധവയായ ഞാൻ, നിന്നില്ലാതെ എങ്ങനെ ഈ സദ്ഗതിയിലേക്കുള്ള പാതയിൽ ഇരുവരുമൊത്ത് ജീവിക്കാനാകും?
അഹം കൃതാവലേപൈശ്ച പ്രാര്ഥ്യമാനാമിമാം സുതാമ്। അയുക്തൈസ്തവ സംബന്ധേ കഥം ശക്ഷ്യാമി രക്ഷിതുമ്
നീയോടുള്ള ബന്ധം യുക്തമല്ലെന്ന് കരുതി, അഭിമാനത്തോടെ ഈ മകളെ പലരെയും നിരസിച്ച ഞാൻ, ഇനി എങ്ങനെ അവളെ സംരക്ഷിക്കാനാകും?
ഉത്സൃഷ്ടമാമിഷം ഭൂമൌ പ്രാര്ഥയന്തി യഥാ ഖഗാഃ। പ്രാര്ഥയന്തി ജനാഃ സര്വേ പതിഹീനാം തഥാ സ്ത്രിയമ്
ഭൂമിയിൽ ഇറക്കിയ മാംസം പക്ഷികൾ എങ്ങനെ ചുറ്റിക്കൊള്ളുന്നുവോ, അങ്ങനെ ഭർത്താവില്ലാത്ത സ്ത്രീയെ എല്ലാവരും ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
സാഽഹം വിചാല്യമാനാ വൈ പ്രാര്ഥ്യമാനാ ദുരാത്മഭിഃ। സ്ഥാതും പഥി ന ശക്ഷ്യാമി സജ്ജനേഷ്ടേ ദ്വിജോത്തമ
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ദുഷ്ടന്മാർ എന്നെ ഉപദ്രവിച്ച് ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, സജ്ജനന്മാർ ഇഷ്ടപ്പെടുന്ന പാതയിൽ ഞാൻ നിലകൊള്ളാൻ കഴിയില്ല.
സ്ത്രീജന്മ ഗര്ഹിതം നാഥ ലോകേ ദുഷ്ടജനാകുലേ। മാതാപിത്രോര്വശേ കന്യാ പ്രൌഢാ ഭര്തൃവശേ തഥാ
നാഥാ, ദുഷ്ടന്മാർ നിറഞ്ഞ ലോകത്ത് സ്ത്രീജന്മം അപമാനമായതാണ്. കന്യക മാതാപിതാക്കളുടെ അധികാരത്തിൽ, പ്രായപൂർത്തിയായാൽ ഭർത്താവിന്റെ അധികാരത്തിലാണ്.
അഭാവേ ചാനയോഃ പുത്രേ ഖതന്ത്രാ സ്ത്രീ വിഗര്ഹിതാ
ഇരുവരും ഇല്ലാതെ, സ്ത്രീക്ക് മകൻ ഉണ്ടെങ്കിലും സ്വതന്ത്രയാണെന്നു കരുതി അവളെ അപമാനിക്കും.
അനാഥത്വം സ്ത്രിയോ ദ്വാരം ദുഷ്ടാനാം വിവൃതം ഹി തത്। വസ്ത്രഖണ്ഡം ഘൃതാക്തം ഹി യഥാ സംകൃഷ്യതേ ശ്വഭിഃ
സ്ത്രീക്ക് സംരക്ഷണം ഇല്ലാതാകുമ്പോൾ, അത് ദുഷ്ടന്മാർക്കു തുറന്ന വാതിലാണ്. നെയ്യിൽ തേച്ച വസ്ത്രം നായ്ക്കൾ എങ്ങനെ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകുന്നുവോ, അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
കഥം തവ കുലസ്യൈകമിമം ബാലമനാഗസമ്। പിതൃപൈതാമഹേ മാര്ഗേ നിയോക്തുമഹമുത്സഹേ
നിന്റെ വംശത്തിലെ ഈ നിർദോഷിയായ ബാലനെ പിതാവിന്റെയും പിതാമഹന്റെയും പാതയിൽ എങ്ങനെ ഞാൻ നയിക്കാനാകും?
കഥം ശക്ഷ്യാമി ബാലേഽസ്മിന്ഗുണാനാധാതുമീപ്സിതാന്। അനാഥേ സര്വതോ ലുപ്തേ യഥാ ത്വം ധര്മദര്ശിവാന്
സമ്പൂർണ്ണമായി അനാഥനായി, എല്ലാം നഷ്ടപ്പെട്ട ഈ ബാലനിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഗുണങ്ങൾ എങ്ങനെ ഞാൻ വളർത്താൻ കഴിയും? നീയെന്നപോലെ ധർമ്മം അറിയുന്നവൻ അല്ലേ ഞാൻ.
ഇമാമപി ച തേ ബാലാമനാഥാം പരിഭൂയ മാമ്। അനര്ഹാഃ പ്രാര്ഥയിഷ്യന്തി ശൂദ്രാ വേദശ്രുതിം യഥാ
നിന്റെ ഈ അനാഥയായ മകളെ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ, അയോഗ്യന്മാർ എന്നെ അവഗണിച്ച്, ശൂദ്രന്മാർ വേദം കേൾക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നതുപോലെ അവളെ ആഗ്രഹിക്കും.
താം ചേദഹം ന ദിത്സേയം സദ്ഗുണൈരുപബൃംഹിതാമ്। പ്രമഥ്യൈനാം ഹരേയുസ്തേ ഹവിര്ധ്വാങ്ക്ഷാ ഇവാധ്വരാത്
നല്ല ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവളെ യോഗ്യനായി ഒരാളുടെ കൈയിൽ ഞാൻ ഏൽപ്പിക്കാതെ ഇരുത്തുകയാണെങ്കിൽ, കാക്കകൾ യാഗപീഠത്തിൽ നിന്ന് ഹവിരാഗം പിടിച്ചുപോകുന്നതുപോലെ അവർ അവളെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്യും.
സംപ്രേക്ഷമാണാ പുത്രീം തേ നാനുരൂപമിവാത്മനഃ। അനര്ഹവശമാപന്നാമിമാം ചാപി സുതാം തവ
നിന്റെ മകളെ, അവൾക്കു യോജിച്ചതല്ലാത്ത വിധിയിൽ, അയോഗ്യരുടെ കൈയിൽ വീണിരിക്കുന്നതും കാണുമ്പോൾ—
അവജ്ഞാതാ ച ലോകേഷു തഥാന്മാനമജാനതീ। അവലിപ്തൈരൈര്ബ്രഹ്മന്മരിഷ്യാമി ന സംശയഃ
ജനങ്ങളിൽ ഞാൻ അവഗണിക്കപ്പെടുകയും, മാനഭംഗം അനുഭവിക്കുകയും, അഹങ്കാരികൾ അവഹേളിക്കുകയും ചെയ്താൽ, ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ മരിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
തൌ ച ഹീനൌ മയാ ബാലൌ ത്വയാ ചൈവ തഥാത്മജൌ। വിനശ്യേതാം ന സന്ദേഹോ മത്സ്യാവിവ ജലക്ഷയേ
നീയും ഞാനും ഇല്ലാതെ, ആ രണ്ട് ബാലരും സംരക്ഷണം ഇല്ലാതെ, ജലം ഉണങ്ങിയാൽ മീനുകൾ നശിക്കുന്നതുപോലെ, നിർബന്ധമായും നശിക്കും.
ത്രിതയം സര്വഥാപ്യേവം വിനശിഷ്യത്യസംശയമ്। ത്വയാ വിഹീനം തസ്മാത്ത്വം മാം പരിത്യക്തുമര്ഹസി
ഇങ്ങനെ, നീ ഇല്ലാതെ ഞങ്ങൾ മൂവരും തീർച്ചയായും നശിക്കും. അതിനാൽ, നീ എന്നെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്.
വ്യുഷ്ടിരേഷാ പരാ സ്ത്രീണാം പൂര്വം ഭര്തുഃ പരാ ഗതിഃ। നനു ബ്രഹ്മന്സപുത്രാണാമിതി ധര്മവിദോ വിദുഃ
സ്ത്രീകൾക്കുള്ള പരമധർമ്മം ഭർത്താവിന്റെ പാത പിന്തുടരുന്നതാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് മക്കളുള്ളവർക്ക് ഇതാണ് ധർമ്മജ്ഞർ പറയുന്നത്, ബ്രാഹ്മണാ.
അനിഷ്ടമിഹ പുത്രാണാം വിഷയേ പരിവര്തിതുമ്। ഹരിദ്രാഞ്ജനപുഷ്പാദിസൌമങ്ഗല്യയുതാ സതീ
മക്കളുള്ള സ്ത്രീയ്ക്ക്, മഞ്ഞൾ, കജൽ, പുഷ്പം തുടങ്ങിയ സൗഭാഗ്യലക്ഷണങ്ങൾ ധരിച്ച് ഈ ലോകത്ത് തുടരുന്നത് യുക്തമല്ല.
മരണം യാതി യാ ഭര്തുസ്തദ്ദത്തജലപായിനീ। ഭര്തൃപാദാര്പിതമനാഃ സാ യാതി ഗിരിജാപദമ്
ഭർത്താവിനുവേണ്ടി അർപ്പിച്ച ജലം കുടിച്ച്, മനസ്സിൽ ഭർത്താവിന്റെ പാദങ്ങളിൽ ഭക്തിയോടെ, അവൾ പർവ്വതകുമാരിയുടെ ലോകം പ്രാപിക്കും.
ഗിരാജായാഃ സഖീ ഭൂത്വാ മോദതേ നഗകന്യയാ। മിതം ദദാതി ഹി പിതാ മിതം മാതാ മിതം സുതഃ
പർവ്വതരാജകുമാരിയുടെ സ്നേഹസുഹൃത്ത് ആയി, അവളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു; അച്ഛനും അമ്മയും മകനും എല്ലാവരും അളവിൽ മാത്രം നൽകുന്നു.
അമിതസ്യ ഹി ദാതാരം കാ പതിം നാഭിനന്ദതി। ആശ്രമാശ്ചാഗ്നിസംസ്കാരാ ജപഹോമവ്രതാനി ച
അളവില്ലാത്തതെല്ലാം നൽകുന്ന ഭർത്താവിനെ ആരാണ് സന്തോഷത്തോടെ സ്വീകരിക്കാത്തത്? വനംവാസവും ഹോമവും ജപവും വ്രതങ്ങളും—all ഇവയെല്ലാം—
സ്ത്രീണാം നൈതേ വിധാതവ്യാ വിനാ പതിമനിന്ദിതമ്। ക്ഷമാ ശൌചമനാഹാരമേതാവദ്വിഹിതം സ്ത്രിയാഃ
നിന്ദയില്ലാത്ത ഭർത്താവില്ലാതെ സ്ത്രീകൾക്ക് ഇവ നിർദേശിക്കേണ്ടതല്ല; ക്ഷമ, ശുദ്ധി, അളവിൽ ഭക്ഷണം—ഇവ മാത്രമാണ് സ്ത്രീകൾക്ക് നിർബന്ധമായത്.
പരിത്യക്തഃ സുതശ്ചായം ദുഹിതേയം തഥാ മയാ। ബാന്ധവാശ്ച പരിത്യക്താസ്ത്വദര്ഥം ജീവിതം ച മേ
ഈ മകനെയും ഈ മകളെയും ഞാൻ ഉപേക്ഷിച്ചു; ബന്ധുക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ചു; എന്റെ ജീവൻ നിന്റെതിനു വേണ്ടി മാത്രം ആണ്.
യജ്ഞൈസ്തപോഭിര്നിയമൈര്ദാനൈശ്ച വിവിധൈസ്തഥാ। വിശിഷ്യതേ സ്ത്രിയാ ഭര്തുര്നിത്യം പ്രിയഹിതേ സ്ഥിതിഃ
യാഗങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ, നിയന്ത്രണങ്ങൾ, പലവിധ ദാനങ്ങൾ—ഇവയൊന്നും ഭർത്താവിന്റെ സ്ഥിരമായ സന്തോഷത്തിനും ക്ഷേമത്തിനുമുള്ള സ്ത്രീയുടെ ഭക്തിയെക്കാൾ വലിയതല്ല.
തദിദം യച്ചികീര്ഷാമി ധര്മം പരമസംമതമ്। ഇഷ്ടം ചൈവ ഹിതം ചൈവ തവ ചൈവ കുലസ്യ ച
അതുകൊണ്ട് ഞാൻ ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഈ ഉത്തമമായ ധർമ്മം, നിനക്കും നിന്റെ കുടുംബത്തിനും ഇഷ്ടവും ഹിതവുമാണ്.
ഇഷ്ടാനി ചാപ്യപത്യാനി ദ്രവ്യാണി സുഹൃദഃ പ്രിയാഃ। ആപദ്ധര്മപ്രമോക്ഷായ ഭാര്യാ ചാപി സതാം മതമ്
മക്കളും, സമ്പത്തും, പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കളും—all ഇവ—all ദുരിതകാലങ്ങളിൽ രക്ഷപ്പെടാനാണ്; നല്ലവരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ ഭാര്യയും അതിനായി തന്നെയാണ്.
ആപദര്ഥേ ധനം രക്ഷേദ്ദാരാന്രക്ഷേദ്ധനൈരപി। ആത്മാനം സതതം രക്ഷേദ്ദാരൈരപി ധനൈരപി
ദുരിതത്തിനായി സമ്പത്ത് സംരക്ഷിക്കണം; സമ്പത്ത് കൊണ്ട് ഭാര്യയെ സംരക്ഷിക്കണം; ഭാര്യയെയും സമ്പത്തെയും ഉപയോഗിച്ചും എപ്പോഴും സ്വന്തം ജീവൻ സംരക്ഷിക്കണം.
ദൃഷ്ടാദൃഷ്ടഫലാര്ഥം ഹി ഭാര്യാ പുത്രോ ധനം ഗൃഹമ്। സര്വമേതദ്വിധാതവ്യം ബുധാനാമേഷ നിശ്ചയഃ
ഭാര്യ, മകൻ, സമ്പത്ത്, വീട്—ഇവയെല്ലാം കാണുന്ന ഫലത്തിനും കാണാത്ത ഫലത്തിനും വേണ്ടിയാണ്; ഇവയെല്ലാം നിയന്ത്രിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ജ്ഞാനികൾ തീരുമാനിക്കുന്നു.
ഏകതോ വാ കുലം കൃത്സ്നമാത്മാ വാ കുലവര്ധനഃ। `ഉഭയോഃ കോധികോ വിദ്വന്നാത്മാ ചൈവാധികഃ കുലാത്
ഒരു വശത്ത് മുഴുവൻ കുടുംബവും, മറുവശത്ത് കുടുംബത്തെ വളർത്തുന്ന സ്വയം; ജ്ഞാനിയേ, സ്വയം കുടുംബത്തേക്കാൾ വലിയതാണ്.