ഇഹ ജാതാ വിവൃദ്ധാഽസ്മി പിതാ മാതാ മമേതി വൈ। ഉക്തവത്യസി ദുര്മേധേ യാച്യമാനാ മയാഽസകൃത്
‘ഇവിടെയാണ് ഞാൻ ജനിച്ചും വളർന്നതും; ഇവരാണ് എന്റെ അച്ഛനും അമ്മയും’ എന്ന് നീ പലതവണ ഞാൻ അപേക്ഷിച്ചിട്ടും പറഞ്ഞതല്ലേ, ബുദ്ധിയില്ലാത്തവളേ.
സ്വര്ഗതോഽപി പിതാ വൃദ്ധസ്തഥാ മാതാ ചിരം തവ। ബന്ധവാ ഭൂതപൂര്വാശ്ച തത്ര വാസേ തു കാ രതിഃ
നിന്റെ അച്ഛനും അമ്മയും ഇപ്പോൾ വൃദ്ധരായി സ്വർഗത്തിൽ പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, പഴയ ബന്ധുക്കളും അങ്ങോട്ട് പോയിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, അവിടെ താമസിക്കാൻ എന്ത് സന്തോഷം?
ന ഭോജനം വിരുദ്ധം സ്യാന്ന സ്ത്രീദേശോ നിബന്ധനഃ। സുദൂരമപി തം ദേശം വ്രജേദ്ഗരുഡഹംസവത്
ഭക്ഷണത്തിൽ എവിടെയും വിരോധമില്ല; സ്ത്രീയുടെ ദേശം ഒരു ബന്ധനവുമല്ല. ഗരുഡനും ഹംസംപോലെ ദൂരത്തേക്കും പോകേണ്ടതാണു.
സോഽയം തേ ബന്ധുകാമായാ അശൃണ്വന്ത്യാ വചോ മമ। ബന്ധുപ്രണാശഃ സംപ്രാപ്തോ ഭൃശം ദുഃഖകരോ മമ
നീ ബന്ധുക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച് എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കാതിരുന്നതുകൊണ്ട്, ഇപ്പോൾ ബന്ധുക്കളുടെ നാശം സംഭവിച്ചു, അതു എനിക്ക് വലിയ ദു:ഖം നൽകുന്നു.
അഥവാ മദ്വിനാശോ യം ന ഹി ശക്ഷ്യാമി കംചന। പരിത്യക്തുമഹം ബന്ധും സ്വയം ജീവന്നൃശംസവത്
അല്ലെങ്കിൽ, എന്റെ തന്നെ നാശം സഹിക്കാൻ കഴിയില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ ഒരു ബന്ധുവിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ക്രൂരതയാകും.
സഹധര്മചരീം ദാന്താം നിത്യം മാതൃസമാം മമ। സഖായം വിഹിതാം ദേവൈര്നിത്യം പരമികാം ഗതിമ്
എന്റെ ഭാര്യ, എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവളും, ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്നവളും, എനിക്ക് അമ്മപോലെയും, ദേവന്മാർ തന്നെ കൂട്ടുകാരിയായി നിയോഗിച്ചവളും, പരമഗതിയുമാണ്.
പിത്രാ മാത്രാ ച വിഹിതാം സദാ ഗാര്ഹസ്ഥ്യഭാഗിനീമ്। വരയിത്വാ യഥാന്യായം മന്ത്രവത്പരിണീയ ച
എന്റെ അച്ഛനും അമ്മയും കുടുംബജീവിതത്തിൽ പങ്കാളിയാകാൻ എപ്പോഴും നിയോഗിച്ചവളെ, യുക്തിപൂർവ്വം തിരഞ്ഞെടുക്കുകയും, മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ വിവാഹം കഴിക്കുകയും ചെയ്തു.
കുലീനാം ശീലസംപന്നാമപത്യജനനീമപി। ത്വാമഹം ജീവിതസ്യാര്ഥേ സാധ്വീമനപകാരിണീമ്
നല്ല കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച, നല്ല സ്വഭാവമുള്ള, സന്താനജനനത്തിന് യോഗ്യയായ, ദോഷമില്ലാത്ത സതിയായ നിന്നെ ഞാൻ ജീവിതത്തിനായി ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു.
പരിത്യക്തും ന ശക്ഷ്യാമി ഭാര്യാം നിത്യമനുവ്രതാമ്। കുത ഏവ പരിത്യക്തും സുതാം ശക്ഷ്യാമ്യഹം സ്വയമ്
എപ്പോഴും വിശ്വസ്തയായ ഭാര്യയെ ഞാൻ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കാൻ കഴിയില്ല; എങ്കിൽ, എന്റെ സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ മകളെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?
ബാലാമപ്രാപ്തവയസമജാതവ്യഞ്ജനാകൃതിമ്। ഭര്തുരര്ഥായ നിക്ഷിപ്താം ന്യാസം ധാത്രാ മഹാത്മനാ
ഇനി, പ്രായം തികയാത്ത, രൂപം പൂർണ്ണമായി വളർന്നിട്ടില്ലാത്ത, ഭർത്താവിന്റെ കാര്യത്തിനായി മഹാത്മാവായ സ്രഷ്ടാവ് എന്നെ ഏൽപ്പിച്ച ബാലികയെയാണ് ഞാൻ സംരക്ഷിക്കുന്നത്.
യയാ ദൌഹിത്രജാഁല്ലോകാനാശംസേ പിതൃഭിഃ സഹ। സ്വയമുത്പാദ്യ താം ബാലാം കഥമുത്സ്രഷ്ടുമുത്സഹേ
അവളിലൂടെ, ഞാൻ മക്കളുടെയും പിതാക്കന്മാരോടൊപ്പം ലോകങ്ങൾ നേടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു; ഞാൻ തന്നെ ജനിപ്പിച്ച ആ ബാലികയെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ മനസ്സാകും?
മന്യന്തേ കേചിദധികം സ്നേഹം പുത്രേ പിതുര്നരാഃ। കന്യായാം കേചിദപരേ മമ തുല്യാവുഭൌ സ്മൃതൌ
ചിലർ അച്ഛൻ മകനെ കൂടുതൽ സ്നേഹിക്കുന്നു എന്ന് കരുതുന്നു, ചിലർ മകളെ എന്നാണ് പറയുന്നത്; എനിക്ക് ഇരുവരെയും ഒരുപോലെ മനസ്സിൽ വച്ചിരിക്കുന്നു.
യസ്യാം ലോകാഃ പ്രസൂതിശ്ച സ്ഥിതാ നിത്യമഥോ സുഖമ്। അപാപാം താമഹം ബാലാം കഥമുത്സ്രഷ്ടുമുത്സഹേ
ലോകങ്ങളും സന്താനവും സ്ഥിരമായ സന്തോഷവും അവളിൽ നിലനിൽക്കുന്നു; പാപമില്ലാത്ത ആ ബാലികയെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ മനസ്സാകും?
കുത ഏവ പരിത്യക്തും സുതം ശക്ഷ്യാമ്യഹം സ്വയമ്। പ്രാര്ഥയേയം പരാം പ്രീതിം യസ്മിന്സ്വര്ഗഫലാനി ച
എന്റെ സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ മകനെ ഉപേക്ഷിക്കാൻ എനിക്ക് എങ്ങനെ കഴിയും? അവനിൽ ഞാൻ പരമാനന്ദവും സ്വർഗ്ഫലവും ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ലേ?
യസ്യ ജാതസ്യ പിതരോ മുഖം ദൃഷ്ട്വാ ദിവം ഗതാഃ। അഹം മുക്തഃ പിതൃഋണാദ്യസ്യ ജാതസ്യ തേജസാ
ജനിച്ച മകന്റെ മുഖം കണ്ട ഉടനെ അവന്റെ മാതാപിതാക്കള് സ്വര്ഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി; ജനിച്ച ഈ മകന്റെ മഹത്വം കൊണ്ട് ഞാന് പിതൃഋണത്തില് നിന്ന് മോചിതനായി.
ദയിതം മേ കഥം ബാലമഹം ത്യക്തുമിഹോത്സഹേ। തമഹം ജ്യേഷ്ഠപുത്രം മേ കുലനിര്ഹാരകം വിഭുമ്
എനിക്ക് പ്രിയമായ ഈ കുഞ്ഞിനെ ഇവിടെ ഉപേക്ഷിക്കാന് എങ്ങനെ മനസ്സാകുമെന്നു പറയൂ; ഇദ്ദേഹം എന്റെ മൂത്ത മകനാണ്, കുടുംബത്തെ മുന്നോട്ട് നയിക്കാനുള്ള ശക്തനായവനാണ്.
മമ പിണ്ഡോദകനിധിം കഥം ത്യക്ഷ്യാമി പുത്രകമ്। ത്യാഗോഽയം മമ സംപ്രാപ്തോ മമന്വാ മേ സുതസ്യ വാ
എന്റെ മകനാണ് എന്റെ പിണ്ഡം, ജലം എന്നിവ സ്വീകരിക്കേണ്ടവന്; അവനെ എങ്ങനെ ഉപേക്ഷിക്കാനാകും? ഈ വിടവാങ്ങല് എന്റെതോ, മകന്റെതോ എന്നറിയാതെ എന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വന്നു.
തവ വാ തവ പുത്ര്യാ വാ അത്ര വാസസ്യ തത്ഫലമ്। ന ശൃണോഷി വചോ മഹ്യം തത്ഫലം ഭുങ്ക്ഷ്വ ഭാമിനി
നിനക്കോ, നിന്റെ മകള്ക്കോ, ഇവിടെ താമസിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ഫലം ലഭിക്കും; നീ എന്റെ വാക്കുകള് കേള്ക്കുന്നില്ല—അഫലം അനുഭവിക്കൂ, സുന്ദരിയേ.
അഥവാഹം ന ശക്ഷ്യാമി സ്വയം മര്തും സുതം മമ। ഏകം ത്യക്തും ന ശക്നോതി ഭവതീം ച സുതാമപി
അല്ലെങ്കില് എന്റെ മകനെ ഉപേക്ഷിച്ച് ഞാന് സ്വയം മരിക്കാന് കഴിയില്ല; അവനെയും നിന്നെയും, എന്റെ മകളെയും ഉപേക്ഷിക്കാന് എനിക്ക് കഴിയില്ല.
അഥ മദ്രക്ഷണാര്ഥം വാ ന ഹി ശക്ഷ്യാമി കംചന। പരിത്യക്തുമഹം ബന്ധും സ്വയം ജീവന്നൃശംസവത്
അല്ലെങ്കില് മദ്രരാജ്യത്തെ സംരക്ഷിക്കാനായി, ആരെയും ഉപേക്ഷിക്കാന് എനിക്ക് കഴിയില്ല; ജീവനോടെ ബന്ധുവിനെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ക്രൂരതയാണെന്ന് ഞാന് അറിയുന്നു.
ആത്മാനമപി ചോത്സൃജ്യ ഗതേ പ്രേതവശം മയി।' ത്യക്താ ഹ്യേതേ മയാ വ്യക്തം നേഹ ശക്ഷ്യന്തി ജീവിതുമ്
ഞാന് തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ച് മരണത്തിന് കീഴടങ്ങിയാലും, ഞാന് വ്യക്തമായി ഉപേക്ഷിച്ചവരെ ഇവിടെയിരുത്തി ജീവിക്കാന് കഴിയില്ല.
ഏഷാം ചാന്യതമത്യാഗോ നൃശംസോ ഗര്ഹിതോ ബുധൈഃ। ആത്മത്യാഗേ കൃതേ ചേമേ മരിഷ്യന്തി മയാ വിനാ
ഇവരില് ആരെയെങ്കിലും ഉപേക്ഷിക്കുന്നത് ക്രൂരവും ജ്ഞാനികള് കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതുമാണ്; ഞാന് തന്നെ ഉപേക്ഷിച്ചാല് ഇവര് എന്റെ കൂടെ ഇല്ലാതെ മരിക്കും.
സ കൃച്ഛ്രാമഹമാപന്നോ ന ശക്തസ്തര്തുമാപദമ്। അഹോ ധിക്കാം ഗതിം ത്വദ്യ ഗമിഷ്യാമി സബാന്ധവഃ। സര്വൈഃ സഹ മൃതം ശ്രേയോ ന ച മേ ജീവിതും ക്ഷമമ്
ഞാന് വലിയ കഷ്ടതയില് ആകുന്നു, ഈ ദുരിതത്തില് നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാന് എനിക്ക് കഴിയുന്നില്ല; ഹാ, ഇന്ന് ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം എടുക്കേണ്ട വഴിക്ക് ലജ്ജയാണ്. എല്ലാവരോടൊപ്പം മരിക്കുന്നത് ജീവിക്കുന്നതിനെക്കാള് നല്ലതാണ്.
ന സന്താപസ്ത്വയാ കാര്യഃ പ്രാകൃതേനേവ കര്ഹിചിത്। ന ഹി സന്താപകാലോഽയം വൈദ്യസ്യ തവ വിദ്യതേ
നിനക്ക് ഒരിക്കലും സാധാരണ മനുഷ്യരെപ്പോലെ ദുഃഖിക്കേണ്ടതില്ല; വൈദ്യനായ നിനക്കിത് ദുഃഖിക്കേണ്ട സമയമല്ല.
അവശ്യം നിധനം സര്വൈര്ഗന്തവ്യമിഹ മാനവൈഃ। അവശ്യഭാവിന്യര്ഥേ വൈ സംതാപോ നേഹ വിദ്യതേ
മനുഷ്യര്ക്ക് എല്ലാവര്ക്കും മരണത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതാണു നിര്ബന്ധം; സംഭവിക്കേണ്ടതിനു ദുഃഖം വേണ്ടതല്ല.
ഭാര്യാ പുത്രോഽഥ ദുഹിതാ സര്വമാത്മാര്ഥമിഷ്യതേ। വ്യഥാം ജഹി സുബുദ്ധ്യാ ത്വം സ്വയം യാസ്യാമി തത്ര ച
ഭാര്യയും മകനും മകളും എല്ലാം സ്വാര്ത്ഥതയ്ക്കായാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്; നീ നല്ല ബുദ്ധിയോടെ ദുഃഖം ഉപേക്ഷിക്കണം, ഞാന് സ്വയം അവിടെ പോകും.
ഏതദ്ധി പരമം നാര്യാഃ കാര്യം ലോകേ സനാതനമ്। പ്രാണാനപി പരിത്യജ്യ യദ്ഭര്തുര്ഹിതമാചരേത്
ലോകത്ത് സ്ത്രീകള്ക്ക് ഇതാണ് പരമവും ശാശ്വതവുമായ കര്ത്തവ്യം: ഭര്ത്താവിന്റെ ഭാവുകത്തിനായി ജീവന് പോലും ത്യജിച്ച് പ്രവര്ത്തിക്കുക.
തച്ച തത്ര കൃതം കര്മ തവാപീദം സുഖാവഹമ്। ഭവത്യമുത്ര ചാക്ഷയ്യം ലോകേഽസ്മിംശ്ച യശസ്കരമ്
നീ അവിടെ ചെയ്ത ഈ കര്മ്മം നിനക്ക് സന്തോഷം നല്കും; അത് പരലോകത്ത് ക്ഷയിക്കാത്തതും ഈ ലോകത്ത് പ്രശസ്തിയും നല്കുന്നതുമാണ്.
ഏഷ ചൈവ ഗുരുര്ധര്മോ യം പ്രവക്ഷ്യാമ്യഹം തവ। അര്ഥശ്ച തവ ധര്മശ്ച ഭൂയാനത്ര പ്രദൃശ്യതേ
ഇതാണ് ഏറ്റവും വലിയ ധര്മ്മം, അതാണ് ഞാന് നിനക്കു പറയുന്നത്; നിനക്ക് ഇവിടെ ധനംയും ധര്മ്മവും സമൃദ്ധിയായി ലഭിക്കും.
യദര്ഥമിഷ്യതേ ഭാര്യാ പ്രാപ്തഃ സോഽര്ഥസ്ത്വയാ മയി। കന്യാ ചൈകാ കുമാരശ്ച കൃതാഹമനൃണാ ത്വയാ
ഭാര്യയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നതിന്റെ ഫലം നീ എന്നില് നിന്ന് നേടിയിട്ടുണ്ട്; ഒരു മകളും ഒരു മകനും ലഭിച്ചു, നീ കൊണ്ടു ഞാന് പിതൃഋണത്തില് നിന്ന് മോചിതനായി.