അര്ധം സ്മ ഭുഞ്ജതേ പഞ്ച സഹ മാത്രാ പരന്തപാഃ। അര്ധം സര്വസ്യ ഭൈക്ഷസ്യ ഭീമോ ഭുങ്ക്തേ മഹാബലഃ
അഞ്ചുപേരും അമ്മയുമൊത്ത് മുഴുവൻ ഭിക്ഷഭക്ഷണത്തിന്റെ പാതി പങ്കിട്ടു; ശേഷിച്ച പാതി ശക്തനായ ഭീമൻ ഒറ്റയ്ക്ക് കഴിച്ചു.
സ നാശിതശ്ച ഭവതി കല്യാണാന്നഭുജിഃ പുരാ। സ വൈവര്ണ്യം ച കാര്ശ്യം ച ജഗാമാതൃപ്തികാരിതമ്
മുന്പ് നല്ല ഭക്ഷണം കഴിച്ചവൻ ഇപ്പോൾ തൃപ്തിയില്ലാതെ ക്ഷയിച്ചു നിറംകെട്ടുപോയി.
ആജ്യബിന്ദുര്യഥാ വഹ്നൌ മഹതി ജ്വലിതേ ഭവേത്। തഥാര്ധഭാഗം ഭീമസ്യ ഭിക്ഷാന്നസ്യ നരോത്തമ
വലിയ തീയിൽ ഒരു തുള്ളി നെയ്യുപോലെയാണ് ഭീമന്റെ ഭിക്ഷഭക്ഷണത്തിന്റെ പാതി, മഹാനുഭാവാ.
തഥൈവ വസതാം തത്ര തേഷാം രാജന്മഹാത്മനാമ്। അതിചക്രാമ സുമഹാന്കാലോഽഥ ഭരതര്ഷഭ
അങ്ങനെ ആ മഹാത്മാക്കൾ അവിടെ താമസിച്ചപ്പോൾ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, വളരെ ദീർഘകാലം കടന്നു പോയി.
ഭീമോഽപി ക്രീഡയിത്വാഥ മിഥോ ബ്രാഹ്മണബന്ധുഷു। കുമ്ഭകാരേണ സംബന്ധാല്ലേഭേ പാത്രം മഹത്തരമ്
ഭീമൻ ബ്രാഹ്മണരോടും അവരുടെ ബന്ധുക്കളോടും കളിച്ച്, ഒരു കുഭാരനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ച് വലിയൊരു പാത്രം നേടി.
കുമ്ഭകാരോഽദദാത്പാത്രം മഹത്കൃത്വാതിമാത്രകമ്। പ്രഹസന്ഭീമസേനായ വിസ്മിതസ്തസ്യ കര്മണാ
കുഭാരൻ അതിശയിപ്പിച്ച് വലിയൊരു പാത്രം ഉണ്ടാക്കി ഭീമസേനനു നൽകി, ഭീമന്റെ പ്രവർത്തിയിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ട് ചിരിച്ചു.
തസ്യാദ്ഭുതം കര്മ കുര്വന്മൃദ്ഭാരം മഹദാദദേ। മൃദ്ഭാരൈഃ ശതസാഹസ്രൈഃ കുമ്ഭകാരമതോഷയത്
അവൻ അത്ഭുതകരമായ രീതിയിൽ വലിയ മണ്ണ് ചുമന്ന്, ലക്ഷക്കണക്കിന് മണ്ണ് ചുമപ്പുകൾകൊണ്ട് കുഭാരനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ചക്രേ ചക്രേ ച മൃദ്ഭാണ്ഡാന്സതതം ഭൈക്ഷമാചരന്। തദാദായാഗതം ദൃഷ്ട്വാ ഹസന്തി പ്രഹസന്തി ച
അവൻ തുടർച്ചയായി മൺപാത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ പോയി; അവൻ കൊണ്ടുവന്നതൊക്കെ കണ്ടു എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു.
ഭക്ഷ്യഭോജ്യാനി വിവിധാന്യാദായ പ്രക്ഷിപന്തി ച। ഏവമേവ സദാ ഭുക്ത്വാ മാത്രേ വദതി വൈ രഹഃ। ന ചാശിതോഽസ്മി ഭവതി കല്യാണാന്നഭൃതഃ പുരാ
വ്യത്യസ്തമായ പലതരം ഭക്ഷണങ്ങളും കൊണ്ടുവന്ന് വിളമ്പുന്നു; ഇങ്ങനെ ഓരോ ദിവസവും ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം, ഭീമസേനൻ അമ്മയോട് ഒറ്റയ്ക്ക് പറഞ്ഞു: 'ഇത്ര നല്ല ഭക്ഷണം ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കലും രുചിച്ചിട്ടില്ല.'
തതഃ കദാചിദ്ഭൈക്ഷായ ഗതാസ്തേ പുരഷര്ഷഭാഃ। സംഗത്യ ഭീമസേനസ്തു തത്രാസ്തേ പൃഥയാ സഹ
അപ്പോൾ ഒരിക്കൽ, ആ മഹാപുരുഷന്മാർ ഭിക്ഷയ്ക്കായി പുറപ്പെട്ടു; ഭീമസേനൻ പൃഥയോടൊപ്പം അവിടെ തന്നെ ഇരുന്നു.
അഥാര്തിജം മഹാശബ്ദം ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ। ഭൃശമുത്പതിതം ഘോരം കുന്തീ ശുശ്രാവ ഭാരത
അന്നവസരത്തിൽ, ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന കഠിനമായ ദു:ഖാരവം കുന്തി കേട്ടു.
രോരുയമാണാംസ്താന്ദൃഷ്ട്വാ പരിദേവയതശ്ച സാ। കാരുണ്യാത്സാധുഭാവാച്ച കുന്തീ രാജന്ന ചക്ഷമേ
അവരെ കരഞ്ഞും വിലപിച്ചും കാണുമ്പോൾ, കരുണയാലും സത്യസന്ധതയാലും കുന്തിക്ക് അതു സഹിക്കാനായില്ല, രാജാവേ.
മഥ്യമാനേവ ദുഃഖേന ഹൃദയേന പൃഥാ തദാ। ഉവാച ഭീമം കല്യാണീ കൃപാന്വിതമിദം വചഃ
അപ്പോൾ പൃഥയുടെ ഹൃദയം ദു:ഖത്തിൽ കനലുപോലെ ഉരുകി, അവൾ കരുണയോടെ ഭീമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വസാമഃ സുസുഖം പുത്ര ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ। അജ്ഞാതാ ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ സത്കൃതാം വീതമന്യവഃ
മകനേ, നാം ഈ ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ വളരെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് അറിയാതെ, ആദരവോടെ, മനസ്സിൽ വിഷമമില്ലാതെ.
സാ ചിന്തയേ സദാ പുത്ര ബ്രാഹ്മണസ്യാസ്യ കിം ന്വഹമ്।। കദാ പ്രിയം കരിഷ്യാമി യത്കുര്യുരുഷിതാഃ സുഖമ്
മകനേ, ഈ ബ്രാഹ്മണനു വേണ്ടി ഞാൻ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാമോ എന്ന് ഞാൻ എപ്പോഴും ചിന്തിക്കാറുണ്ട്; അവിടുത്തെവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്ന എന്തെങ്കിലും ഞാൻ എപ്പോഴാണ് ചെയ്യുക.
ഏതാവാന്പുരുഷസ്താത കൃതം യസ്മിന്ന നശ്യതി। യാവച്ച കുര്യാദന്യോഽസ്യ കുര്യാദഭ്യധികം തതഃ
മകനേ, ഒരാളുടെ പ്രവർത്തിയിൽ ഒന്നും നഷ്ടമാകാതെ കഴിയുമ്പോൾ മാത്രമാണ് അവൻ പൂർണ്ണനാകുന്നത്; എന്നാൽ മറ്റൊരാൾ അതിലധികം ചെയ്താൽ അതാണ് വലിയത്.
തദിദം ബ്രാഹ്മണസ്യാസ്യ ദുഃഖമാപതിതം ധ്രുവമ്। ന തത്ര യദി സാഹായ്യം കുര്യാമ സുകൃതം ഭവേത്
ഈ ബ്രാഹ്മണനു ഈ ദു:ഖം തീർച്ചയായും സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു; നാം സഹായിക്കാതെ ഇരുന്നാൽ ഒരു നല്ല പ്രവൃത്തി പോലും സംഭവിക്കില്ല.
ജ്ഞായതാമസ്യ യദ്ദുഃഖം യതശ്ചൈവ സമുത്ഥിതമ്। വിദിത്വാ വ്യവസിഷ്യാമി യദ്യപി സ്യാത്സുദുഷ്കരമ്
അവന്റെ ദു:ഖം എന്താണെന്നും എവിടെ നിന്നാണ് അതു വന്നതെന്നും നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കണം; അതറിയുമ്പോൾ, എത്രയും കഠിനമായാലും ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കും.
ഏവം തൌ കഥയന്തൌ ച ഭൂയഃ സുശ്രുവതുഃ സ്വനമ്। ആര്തിജം തസ്യ വിപ്രസ്യ സഭാര്യസ്യ വിശാംപതേ
ഇങ്ങനെ അവർ തമ്മിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, വീണ്ടും ആ ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും ചേർന്ന് ഉയർത്തിയ ദു:ഖാരവം അവർ കേട്ടു, ജനങ്ങളുടെ അധിപനേ.
അന്തഃപുരം തതസ്തസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യ മഹാത്മനഃ। വിവേശ ത്വരിതാ കുന്തീ ബദ്ധവത്സേവ സൌരഭീ
അപ്പോൾ കുന്തി, കിടാവിനോടേക്കു ഓടുന്ന പശുവുപോലെ വേഗത്തിൽ, ആ മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണന്റെ അന്തർഭാഗത്തിലേക്ക് കടന്നു.
തതസ്തം ബ്രാഹ്മണം തത്ര ഭാര്യയാ ച സുതേന ച। ദുഹിത്രാ ചൈവ സഹിതം ദദര്ശ വികൃതാനനമ്
അവിടെ കുന്തി, ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും മകനും മകളുമൊക്കെ ദു:ഖത്തിൽ മുഖം വളച്ചിരിക്കുന്നതായി കണ്ടു.
ധിഗിദം ജീവിതം ലോകേ ഗതസാരമനര്ഥകമ്। ദുഃഖമൂലം പരാധീനം ഭൃശമപ്രിയഭാഗി ച
ഈ ലോകത്തിലെ ജീവൻ നിസ്സാരവും നിർഥകവുമാണ്; ദു:ഖത്തിൽ വേരൂന്നിയതും മറ്റുള്ളവരിൽ ആശ്രയിച്ചും എപ്പോഴും ഇഷ്ടമില്ലാത്ത അനുഭവങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്.
ജീവിതേ പരമം ദുഃഖം ജീവിതേ പരമോ ജ്വരഃ। ജീവിതേ വര്തമാനസ്യ ദ്വന്ദ്വാനാമാഗമോ ധ്രുവഃ
ജീവിതത്തിൽ ഏറ്റവും വലിയ ദു:ഖവും, ഏറ്റവും വലിയ വേദനയും ഉണ്ട്; ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവർക്കു സന്തോഷവും ദു:ഖവും ഒരുപോലെ വരുന്നത് ഉറപ്പാണ്.
ആത്മാ ഹ്യേകോ ഹി ധര്മാര്ഥൌ കാമം ചൈവ നിഷേവതേ। ഏതൈശ്ച വിപ്രയോഗോഽപി ദുഃഖം പരമനന്തകമ്
സ്വയം മാത്രം ധർമ്മവും സമ്പത്തും ഇഷ്ടങ്ങളും പിന്തുടരുന്നു; ഇവയിലൊന്നിൽ നിന്നുമുള്ള വേർപാട് അനന്തമായ വലിയ ദു:ഖം നൽകുന്നു.
ആഹുഃ കേചിത്പരം മോക്ഷം സ ച നാസ്തി കഥംചന। അര്ഥപ്രാപ്തൌ തു നരകഃ കൃത്സ്ന ഏവോപപദ്യതേ
ചിലർ മോക്ഷമാണ് പരമം എന്ന് പറയുന്നു, പക്ഷേ അതു ഒരിക്കലും ലഭ്യമാകില്ല; സമ്പത്ത് നേടാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ മുഴുവൻ നരകം തന്നെ അനുഭവപ്പെടുന്നു.
അര്ഥേപ്സുതാ പരം ദുഃഖമര്ഥപ്രാപ്തൌ തതോഽധികമ്। ജാതസ്നേഹസ്യ ചാര്ഥേഷു വിപ്രയോഗേ മഹത്തരമ്
സമ്പത്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക് വലിയ ദു:ഖം ഉണ്ടാകും, അതു നേടിയാലും അതിലും കൂടുതൽ ദു:ഖം; എന്നാൽ സമ്പത്തിൽ സ്നേഹം വളർന്നാൽ, അതിൽ നിന്നുള്ള വേർപാട് ഏറ്റവും വലിയ വേദനയാകും.
യാവന്തോ യസ്യ സംയോഗാ ദ്രവ്യൈരിഷ്ടൈര്ഭവന്ത്യുത। താവന്തോഽസ്യ നിഖ്യന്തേ ഹൃദയേ ശോകശങ്കവഃ
ഒരു മനുഷ്യന് എത്ര ഇഷ്ടപ്പെട്ട വസ്തുക്കളോടും ബന്ധം ഉണ്ടോ, അത്രയും ദു:ഖത്തിന്റെ അഞ്ഞാളുകൾ അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ കുത്തി നിൽക്കും.
തദിദം ജീവിതം പ്രാപ്യ അല്പകാലം മഹാഭയമ്। ത്യാഗോ ഹി ന മയാ പ്രാപ്തോ ഭാര്യയാ സഹിതേന ച
ഈ ജീവിതം വളരെ ചെറുതും വലിയ ഭയത്തോടുകൂടിയതുമാണ്. ഭാര്യയോടൊപ്പം ചേർന്നാലും ഞാൻ ഇതുവരെ വെടിപ്പിനെ കൈവരിച്ചിട്ടില്ല.
ന ഹി യോഗം പ്രപശ്യാമി യേന മുച്യേയമാപദഃ। പുത്രദാരേണ വാ സാര്ധം പ്രാദ്രവേയമനാമയമ്
ഈ കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് ഞാൻ രക്ഷപ്പെടാൻ വഴിയൊന്നും കാണുന്നില്ല; മകനെയും ഭാര്യയെയും കൂട്ടിക്കൊണ്ടു സുരക്ഷിതമായി ഒഴിഞ്ഞുപോകാനും കഴിയില്ല.
യതിതം വൈ മയാ പൂര്വം വേത്ഥ ബ്രാഹ്മണി തത്തഥാ। ക്ഷേമം യതസ്തതോ ഗന്തും ത്വയാ തു മമ ന ശ്രുതമ്
സുരക്ഷ കിട്ടാൻ എവിടേക്കും പോകാൻ മുമ്പ് ഞാൻ ശ്രമിച്ചുവെന്ന് നീ അറിയാം, ബ്രാഹ്മണിയേ. എന്നാൽ നീ എന്റെ വാക്കുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചില്ല.