ചേരുര്ഭൈശ്രം തദാ തേ തു സര്വ ഏവ വിശാംപതേ। `യുധിഷ്ഠിരം ച കുന്തീം ച ചിന്തയന്ത ഉപാസതേ
അന്നേരം നഗരവാസികൾ മുഴുവൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും കുന്തിയും ഓർത്ത് ചിന്തിച്ചു, അവരെ സേവിച്ചു നടന്നു.
ഭൈക്ഷം ചരന്തസ്തു തദാ ജടിലാ ബ്രഹ്മചാരിണഃ। ബഭൂവുര്നാഗരാണാം ച ഗുണൈഃ സംപ്രിയദര്ശനാഃ
അപ്പോൾ ജടയുള്ള ബ്രഹ്മചാരികളും ഭിക്ഷയെടുത്ത് നഗരവാസികളുടെ മനസ്സിൽ സ്നേഹം നേടിയവർ ആയി.
ദര്ശനീയാ ദ്വിജാഃ ശുഭ്രാ ദേവഗര്ഭോപമാഃ ശുഭാഃ। ഭൈക്ഷാനര്ഹാശ്ച രാജ്യാര്ഹാഃ സുകുമാരാസ്തപസ്വിനഃ
അവിടെ ഇരട്ടജന്മാക്കൾ ദർശനീയരും പ്രകാശമുള്ളവരും ദൈവസന്താനങ്ങളെപ്പോലെയും ഭിക്ഷയ്ക്കും രാജ്യത്തിനും യോഗ്യരായ സുന്ദരരായ വൃത്തി പാലകരുമായിരുന്നു.
നൈതേ യഥാര്ഥതോ വിപ്രാഃ സുകുമാരാസ്തപസ്വിനഃ। ചരന്തി ഭൂമൌ പ്രച്ഛന്നാഃ കസ്മാച്ചിത്കാരണാദിഹ
ഈ സുന്ദരരായ ബ്രാഹ്മണർ യഥാർത്ഥത്തിൽ അങ്ങനെ പെരുമാറുന്നില്ല; അവർ എന്തോ കാരണത്താൽ മറഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്നു.
സര്വലക്ഷണസംപന്നാ ഭൈക്ഷം നാര്ഹന്തി നിത്യശഃ। കാര്യാര്ഥിനശ്ചരന്തീതി തര്കയന്ത ഇതി ബ്രുവന്
എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഇവർ എപ്പോഴും ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ യോഗ്യരല്ല; എന്തോ ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് ഇവർ നടക്കുന്നതെന്ന് ആളുകൾ തമ്മിൽ ചർച്ച ചെയ്തു.
ബന്ധൂനാമാഗമാന്നിത്യമുപചാരൈസ്തു നാഗരാഃ। ഭാജനാനി ച പൂര്ണാനി ഭക്ഷ്യഭോജ്യൈരകാരയന്
ബന്ധുക്കൾ സ്ഥിരമായി വരുന്നതിനാൽ നഗരവാസികൾ ആദരവോടെ പാത്രങ്ങൾ നിറച്ച് വിഭവങ്ങളും ഭക്ഷ്യങ്ങളും ഒരുക്കി.
മൌനവ്രതേന സംയുക്താ ഭൈശ്രം ഗൃഹ്ണന്തി പാണ്ഡവാഃ। മാതാ ചിരഗതാന്ജ്ഞാത്വാ ശോചന്തീ പാണ്ഡവാന്പ്രതി
പാണ്ഡവന്മാർ മൗനവ്രതം പാലിച്ച് ഭിക്ഷ സ്വീകരിച്ചു; അമ്മയായ കുന്തി, അവർ ദീർഘകാലം അകലെ പോയതറിഞ്ഞ്, ദുഃഖത്തോടെ പാണ്ഡവന്മാരെ ഓർത്തു.
ദുഃഖാശ്രുപൂര്ണനയനാ ലിഖന്ത്യാസ്തേ മഹീതലമ്। ഭിക്ഷിത്വാ ദ്വിജഗേഹേഷു ചിന്തയന്തശ്ച മാതരമ്
ദുഃഖത്തിൽ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ കുന്തി നിലത്ത് ഇരുന്നു എഴുതി; ബ്രാഹ്മണരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുത്ത് മടങ്ങുമ്പോൾ അവർ അമ്മയെ ഓർത്തു.
ത്വരമാണാ നിവര്തന്തേ മാതൃഗൌരവയന്ത്രിതാഃ। മാത്രേ നിവേദയന്തി സ്മ കുന്ത്യൈ ഭൈക്ഷം ദിവാനിശമ്
അമ്മയോടുള്ള ആദരവുകൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് മടങ്ങി, പകൽ-രാത്രി കിട്ടിയ ഭിക്ഷ കുന്തിക്ക് വിവരിച്ചു.
സര്വം സംപൂര്ണഭൈക്ഷാന്നം മാതൃദത്തം പൃഥക്പൃഥക്। വിഭജ്യാഭുഞ്ജതേഷ്ടം തേ യഥാഭാഗം പൃഥക്പൃഥക്
അമ്മ നൽകിയ മുഴുവൻ ഭിക്ഷഭക്ഷണം ഓരോരുത്തർക്കും വേർതിരിച്ച് അവരവരുടെ ഭാഗം അനുസരിച്ച് വിഭജിച്ച് ആഗ്രഹിച്ചത്രയും കഴിച്ചു.
അര്ധം സ്മ ഭുഞ്ജതേ പഞ്ച സഹ മാത്രാ പരന്തപാഃ। അര്ധം സര്വസ്യ ഭൈക്ഷസ്യ ഭീമോ ഭുങ്ക്തേ മഹാബലഃ
അഞ്ചുപേരും അമ്മയുമൊത്ത് മുഴുവൻ ഭിക്ഷഭക്ഷണത്തിന്റെ പാതി പങ്കിട്ടു; ശേഷിച്ച പാതി ശക്തനായ ഭീമൻ ഒറ്റയ്ക്ക് കഴിച്ചു.
സ നാശിതശ്ച ഭവതി കല്യാണാന്നഭുജിഃ പുരാ। സ വൈവര്ണ്യം ച കാര്ശ്യം ച ജഗാമാതൃപ്തികാരിതമ്
മുന്പ് നല്ല ഭക്ഷണം കഴിച്ചവൻ ഇപ്പോൾ തൃപ്തിയില്ലാതെ ക്ഷയിച്ചു നിറംകെട്ടുപോയി.
ആജ്യബിന്ദുര്യഥാ വഹ്നൌ മഹതി ജ്വലിതേ ഭവേത്। തഥാര്ധഭാഗം ഭീമസ്യ ഭിക്ഷാന്നസ്യ നരോത്തമ
വലിയ തീയിൽ ഒരു തുള്ളി നെയ്യുപോലെയാണ് ഭീമന്റെ ഭിക്ഷഭക്ഷണത്തിന്റെ പാതി, മഹാനുഭാവാ.
തഥൈവ വസതാം തത്ര തേഷാം രാജന്മഹാത്മനാമ്। അതിചക്രാമ സുമഹാന്കാലോഽഥ ഭരതര്ഷഭ
അങ്ങനെ ആ മഹാത്മാക്കൾ അവിടെ താമസിച്ചപ്പോൾ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ, വളരെ ദീർഘകാലം കടന്നു പോയി.
ഭീമോഽപി ക്രീഡയിത്വാഥ മിഥോ ബ്രാഹ്മണബന്ധുഷു। കുമ്ഭകാരേണ സംബന്ധാല്ലേഭേ പാത്രം മഹത്തരമ്
ഭീമൻ ബ്രാഹ്മണരോടും അവരുടെ ബന്ധുക്കളോടും കളിച്ച്, ഒരു കുഭാരനുമായി സൗഹൃദം സ്ഥാപിച്ച് വലിയൊരു പാത്രം നേടി.
കുമ്ഭകാരോഽദദാത്പാത്രം മഹത്കൃത്വാതിമാത്രകമ്। പ്രഹസന്ഭീമസേനായ വിസ്മിതസ്തസ്യ കര്മണാ
കുഭാരൻ അതിശയിപ്പിച്ച് വലിയൊരു പാത്രം ഉണ്ടാക്കി ഭീമസേനനു നൽകി, ഭീമന്റെ പ്രവർത്തിയിൽ അത്ഭുതപ്പെട്ട് ചിരിച്ചു.
തസ്യാദ്ഭുതം കര്മ കുര്വന്മൃദ്ഭാരം മഹദാദദേ। മൃദ്ഭാരൈഃ ശതസാഹസ്രൈഃ കുമ്ഭകാരമതോഷയത്
അവൻ അത്ഭുതകരമായ രീതിയിൽ വലിയ മണ്ണ് ചുമന്ന്, ലക്ഷക്കണക്കിന് മണ്ണ് ചുമപ്പുകൾകൊണ്ട് കുഭാരനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ചക്രേ ചക്രേ ച മൃദ്ഭാണ്ഡാന്സതതം ഭൈക്ഷമാചരന്। തദാദായാഗതം ദൃഷ്ട്വാ ഹസന്തി പ്രഹസന്തി ച
അവൻ തുടർച്ചയായി മൺപാത്രങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ പോയി; അവൻ കൊണ്ടുവന്നതൊക്കെ കണ്ടു എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ ചിരിച്ചു.
ഭക്ഷ്യഭോജ്യാനി വിവിധാന്യാദായ പ്രക്ഷിപന്തി ച। ഏവമേവ സദാ ഭുക്ത്വാ മാത്രേ വദതി വൈ രഹഃ। ന ചാശിതോഽസ്മി ഭവതി കല്യാണാന്നഭൃതഃ പുരാ
വ്യത്യസ്തമായ പലതരം ഭക്ഷണങ്ങളും കൊണ്ടുവന്ന് വിളമ്പുന്നു; ഇങ്ങനെ ഓരോ ദിവസവും ഭക്ഷണം കഴിച്ചശേഷം, ഭീമസേനൻ അമ്മയോട് ഒറ്റയ്ക്ക് പറഞ്ഞു: 'ഇത്ര നല്ല ഭക്ഷണം ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കലും രുചിച്ചിട്ടില്ല.'
തതഃ കദാചിദ്ഭൈക്ഷായ ഗതാസ്തേ പുരഷര്ഷഭാഃ। സംഗത്യ ഭീമസേനസ്തു തത്രാസ്തേ പൃഥയാ സഹ
അപ്പോൾ ഒരിക്കൽ, ആ മഹാപുരുഷന്മാർ ഭിക്ഷയ്ക്കായി പുറപ്പെട്ടു; ഭീമസേനൻ പൃഥയോടൊപ്പം അവിടെ തന്നെ ഇരുന്നു.
അഥാര്തിജം മഹാശബ്ദം ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ। ഭൃശമുത്പതിതം ഘോരം കുന്തീ ശുശ്രാവ ഭാരത
അന്നവസരത്തിൽ, ഒരു ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ നിന്ന് ഉയർന്നുവന്ന കഠിനമായ ദു:ഖാരവം കുന്തി കേട്ടു.
രോരുയമാണാംസ്താന്ദൃഷ്ട്വാ പരിദേവയതശ്ച സാ। കാരുണ്യാത്സാധുഭാവാച്ച കുന്തീ രാജന്ന ചക്ഷമേ
അവരെ കരഞ്ഞും വിലപിച്ചും കാണുമ്പോൾ, കരുണയാലും സത്യസന്ധതയാലും കുന്തിക്ക് അതു സഹിക്കാനായില്ല, രാജാവേ.
മഥ്യമാനേവ ദുഃഖേന ഹൃദയേന പൃഥാ തദാ। ഉവാച ഭീമം കല്യാണീ കൃപാന്വിതമിദം വചഃ
അപ്പോൾ പൃഥയുടെ ഹൃദയം ദു:ഖത്തിൽ കനലുപോലെ ഉരുകി, അവൾ കരുണയോടെ ഭീമനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
വസാമഃ സുസുഖം പുത്ര ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ। അജ്ഞാതാ ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ സത്കൃതാം വീതമന്യവഃ
മകനേ, നാം ഈ ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ വളരെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് അറിയാതെ, ആദരവോടെ, മനസ്സിൽ വിഷമമില്ലാതെ.
സാ ചിന്തയേ സദാ പുത്ര ബ്രാഹ്മണസ്യാസ്യ കിം ന്വഹമ്।। കദാ പ്രിയം കരിഷ്യാമി യത്കുര്യുരുഷിതാഃ സുഖമ്
മകനേ, ഈ ബ്രാഹ്മണനു വേണ്ടി ഞാൻ എന്തെങ്കിലും ചെയ്യാമോ എന്ന് ഞാൻ എപ്പോഴും ചിന്തിക്കാറുണ്ട്; അവിടുത്തെവർക്കും സന്തോഷം നൽകുന്ന എന്തെങ്കിലും ഞാൻ എപ്പോഴാണ് ചെയ്യുക.
ഏതാവാന്പുരുഷസ്താത കൃതം യസ്മിന്ന നശ്യതി। യാവച്ച കുര്യാദന്യോഽസ്യ കുര്യാദഭ്യധികം തതഃ
മകനേ, ഒരാളുടെ പ്രവർത്തിയിൽ ഒന്നും നഷ്ടമാകാതെ കഴിയുമ്പോൾ മാത്രമാണ് അവൻ പൂർണ്ണനാകുന്നത്; എന്നാൽ മറ്റൊരാൾ അതിലധികം ചെയ്താൽ അതാണ് വലിയത്.
തദിദം ബ്രാഹ്മണസ്യാസ്യ ദുഃഖമാപതിതം ധ്രുവമ്। ന തത്ര യദി സാഹായ്യം കുര്യാമ സുകൃതം ഭവേത്
ഈ ബ്രാഹ്മണനു ഈ ദു:ഖം തീർച്ചയായും സംഭവിച്ചിരിക്കുന്നു; നാം സഹായിക്കാതെ ഇരുന്നാൽ ഒരു നല്ല പ്രവൃത്തി പോലും സംഭവിക്കില്ല.
ജ്ഞായതാമസ്യ യദ്ദുഃഖം യതശ്ചൈവ സമുത്ഥിതമ്। വിദിത്വാ വ്യവസിഷ്യാമി യദ്യപി സ്യാത്സുദുഷ്കരമ്
അവന്റെ ദു:ഖം എന്താണെന്നും എവിടെ നിന്നാണ് അതു വന്നതെന്നും നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കണം; അതറിയുമ്പോൾ, എത്രയും കഠിനമായാലും ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കും.
ഏവം തൌ കഥയന്തൌ ച ഭൂയഃ സുശ്രുവതുഃ സ്വനമ്। ആര്തിജം തസ്യ വിപ്രസ്യ സഭാര്യസ്യ വിശാംപതേ
ഇങ്ങനെ അവർ തമ്മിൽ സംസാരിക്കുമ്പോൾ, വീണ്ടും ആ ബ്രാഹ്മണനും ഭാര്യയും ചേർന്ന് ഉയർത്തിയ ദു:ഖാരവം അവർ കേട്ടു, ജനങ്ങളുടെ അധിപനേ.
അന്തഃപുരം തതസ്തസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യ മഹാത്മനഃ। വിവേശ ത്വരിതാ കുന്തീ ബദ്ധവത്സേവ സൌരഭീ
അപ്പോൾ കുന്തി, കിടാവിനോടേക്കു ഓടുന്ന പശുവുപോലെ വേഗത്തിൽ, ആ മഹാത്മാവായ ബ്രാഹ്മണന്റെ അന്തർഭാഗത്തിലേക്ക് കടന്നു.