പദാ മാം സംസ്മരേഃ കാന്ത രിരംസൂ രഹസി പ്രഭോ। തദാ തവ വശം ഭൂയ ആഗന്താസ്മ്യാശു ഭാരത
"പ്രിയനേ, രഹസ്യമായി എന്നെ ഓർത്ത് വിളിച്ചാൽ, ഭരതവംശജാ, ഞാൻ ഉടൻ വരും, നിന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കീഴിൽ," എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്ത്വാ സാ ജഗാമാശു ഭാവമാസജ്യ പാണ്ഡവേ। ഹിഡിമ്ബാ സമയം സ്മൃത്വാ സ്വാം ഗതിം പ്രത്യപദ്യത
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഹിഡിംബാ മനസ്സിൽ പാണ്ഡവനെ ഓർത്ത്, അവരുടെ ഉടമ്പടി ഓർമ്മിച്ചു, തൻറെ വഴിയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു പോയി.
തതസ്തേ പാണ്ഡവാഃ സര്വേ ശാലിഹോത്രാശ്രമേ തദാ। പൂജിതാസ്തേന വന്യേന തമാമന്ത്ര്യ മഹാമുനിമ്
അന്നേരം പാണ്ഡവന്മാർ എല്ലാവരും ശാലിഹോത്രൻ വനംകൊണ്ടുള്ള അത്തിഥിസത്കാരം നൽകി ആദരിച്ച ശേഷം, ആ മഹാനായ മুনিൻറെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് വിടപറഞ്ഞു.
ജടാഃ കൃത്വാഽഽത്മനഃ സര്വേ വല്കലാജിനവാസസഃ। കുന്ത്യാ സഹ മഹാത്മാനോ ബിഭ്രതസ്താപസം വപുഃ
അവരൊക്കെയും കുന്തിയോടൊപ്പം തങ്ങളുടെ മുടി ചുരുണ്ടു കെട്ടി, വൃക്ഷത്തൊലിയും മാൻതോലും ധരിച്ചു, വനംവാസികളുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
ബ്രാഹ്മം വേദമധീയാനാ വേദാങ്ഗാനി ച സര്വശഃ। നീതിശാസ്ത്രം ച ധര്മജ്ഞാ ന്യായജ്ഞാനം ച പാണ്ഡവാഃ
ധർമ്മവും നീതിയും അറിയുന്ന പാണ്ഡവന്മാർ ബ്രാഹ്മണർ പഠിക്കുന്ന വേദവും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും, നയശാസ്ത്രവും, നീതി സംബന്ധമായ അറിവും പഠിച്ചു.
ശാലിഹോത്രപ്രസാദേന ലബ്ധ്വാ പ്രീതിമവാപ്യ ച।' തേ വനേന വനം ഗത്വാ ഘ്നന്തോ മൃഗഗണാന്ബഹൂന്। അപക്രമ്യ യയൂ രാജംസ്ത്വരമാണാ മഹാരഥാഃ
ശാലിഹോത്രന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടും സ്നേഹം ലഭിച്ചും, അവർ വനത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു വനത്തിലേക്ക് യാത്രചെയ്തു, പല മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടി, രാജാവേ, ആ മഹാശക്തരായ യോദ്ധാക്കൾ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
മത്സ്യാംസ്ത്രിഗര്താന്പാഞ്ചാലാന്കീചകാനന്തരേണ ച। രമണീയാന്വനോദ്ദേശാന്പ്രേക്ഷമാണാഃ സരാംസി ച
അവർ മത്സ്യരാജ്യവും തൃഗർതരും പാഞ്ചാലരും കീചകരുടെ പ്രദേശങ്ങളും, മനോഹരമായ വനഭാഗങ്ങളും തടാകങ്ങളും കണ്ടു.
ക്വചിദ്വഹന്തോ ജനനീം ത്വരമാണാ മഹാരഥാഃ। `ക്വചിച്ഛ്രാന്താശ്ച കാന്താരേ ക്വചിത്തിഷ്ഠന്തി ഹര്ഷിതാഃ
ഒരിടത്ത് ആ മഹാരഥന്മാർ അമ്മയെ ചുമന്നു വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി; മറ്റൊരിടത്ത് കാട്ടിൽ ക്ഷീണിച്ചു, ചിലപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ നിൽക്കുകയും ചെയ്തു.
ക്വചിച്ഛന്ദേന ഗച്ഛന്തസ്തേ ജഗ്മുഃ പ്രസഭം പുനഃ। പഥി ദ്വൈപായന സര്വേ ദദൃശുഃ സ്വപിതാമഹമ്
ചിലപ്പോൾ അവർ ഇഷ്ടം പോലെ സാവധാനം യാത്രചെയ്തു; പിന്നെ വീണ്ടും വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. വഴിയിൽ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ദ്വൈപായനനെ കണ്ടു.
തേഽഭിവാദ്യ മഹാത്മാനം കൃഷ്ണദ്വൈപായനം തദാ। തസ്ഥുഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ സഹ മാത്രാ പരന്തപാഃ
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്ന ആ പാണ്ഡവന്മാർ അമ്മയോടൊപ്പം മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണദ്വൈപായനനെ ആദരപൂർവ്വം വണങ്ങി, കൈകൂപ്പി അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു.
തദാശ്രമാന്നിര്ഗമനം മയാ ജ്ഞാതം നരര്ഷഭാഃ। ഘടോത്കചസ്യ ചോത്പത്തിം ജ്ഞാത്വാ പ്രീതിരവര്ധത
നല്ലവരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അവരുടെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടതും ഘടോത്സകന്റെ ജനനവും ഞാൻ അറിഞ്ഞു; അതുകൊണ്ട് എന്റെ സന്തോഷം വർദ്ധിച്ചു.
ഇദം നഗരമഭ്യാശേ രമണീയം നിരാമയമ്। വസതേഹ പ്രതിച്ഛന്നാ മമാഗമനകാങ്ക്ഷിണഃ
ഈ നഗരത്തിന് സമീപം മനോഹരവും രോഗരഹിതവുമായ ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്; ഇവിടെ നിങ്ങൾ മറഞ്ഞ് എന്റെ വരവിനായി കാത്തിരിക്കുക.
ഏവം സ താന്സമാശ്വാസ്യ വ്യാസഃ പാര്താനരിന്ദമാന്। ഏകചക്രാമഭിഗതാം കുന്തീമാശ്വാസയത്പ്രഭുഃ
ഇങ്ങനെ വ്യാസൻ പാണ്ഡവന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു, രാജാവേ, ഏകചക്രയിലേക്കു എത്തിയ കുന്തിയെയും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
കുര്യാന്ന കേവലം ധര്മം ദുഷ്കൃതം ച തഥാന നരഃ। സുകൃതം ദുഷ്കൃതം ലോകേ ന കര്താ നാസ്തി കശ്ചന
മനുഷ്യൻ ഒരിക്കലും മാത്രം ധർമ്മം ചെയ്യരുത്, അല്ലെങ്കിൽ മാത്രം അധർമ്മം ചെയ്യരുത്; ഈ ലോകത്ത് മാത്രം നല്ലതോ മാത്രം ചീത്തയോ ചെയ്യുന്നവൻ ആരുമില്ല.
അവശ്യം ലഭതേ കര്താ ഫലം വൈ പുണ്യപാപയോഃ। ദുഷ്കൃതസ്യ ഫലേനൈവ പ്രാപ്തം വ്യസനമുത്തമമ്
നല്ലതും ചീത്തയും ചെയ്യുന്നവൻ അവയുടെ ഫലം നിർബന്ധമായി അനുഭവിക്കും; ദുഷ്കൃത്യങ്ങളുടെ ഫലമായി വലിയ ദുരിതം ലഭിച്ചു.
ഏവമുക്ത്വാ നിവേശ്യൈനാന്ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അവരെ ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ പാർപ്പിച്ചു.
ജഗാമ ഭഗവാന്വ്യാസോ യതാകാമമൃഷിഃ പ്രഭുഃ
ഭഗവാൻ വ്യാസൻ, ആ മഹർഷി, ഇഷ്ടം പോലെ യാത്രയായി.
ഏകചക്രാം ഗതാസ്തേ തു കുന്തീപുത്രാ മഹാരഥാഃ। അത ഊര്ധ്വം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ കിമകുര്വത പാണ്ഡവാഃ
കുന്തിയുടെ മക്കളായ ആ മഹാരഥന്മാർ ഏകചക്രയിലേക്കു എത്തിയപ്പോൾ, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, പിന്നെ പാണ്ഡവന്മാർ എന്ത് ചെയ്തു?
ഏകചക്രാം ഗതാസ്തേ തു കന്തീപുത്രാ മഹാരഥാഃ। ഊഷുര്നാതിചിരം കാലം ബ്രാഹ്മണസ്യ നിവേശനേ
കുന്തിയുടെ മക്കളായ ആ മഹാരഥന്മാർ ഏകചക്രയിലേക്കു എത്തി, ബ്രാഹ്മണന്റെ വീട്ടിൽ അധികം കാലം താമസിച്ചില്ല.
രമണീയാനി പശ്യന്തോ വനാനി വിവിധാനി ച। പാര്ഥിവാനപി ചോദ്ദേശാന്സരിതശ്ച സരാംസി ച
അവർ മനോഹരമായ പലതരം കാടുകളും, രാജാക്കന്മാരുടെ പ്രദേശങ്ങളും, നദികളും തടാകങ്ങളും കണ്ടു.
ചേരുര്ഭൈശ്രം തദാ തേ തു സര്വ ഏവ വിശാംപതേ। `യുധിഷ്ഠിരം ച കുന്തീം ച ചിന്തയന്ത ഉപാസതേ
അന്നേരം നഗരവാസികൾ മുഴുവൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും കുന്തിയും ഓർത്ത് ചിന്തിച്ചു, അവരെ സേവിച്ചു നടന്നു.
ഭൈക്ഷം ചരന്തസ്തു തദാ ജടിലാ ബ്രഹ്മചാരിണഃ। ബഭൂവുര്നാഗരാണാം ച ഗുണൈഃ സംപ്രിയദര്ശനാഃ
അപ്പോൾ ജടയുള്ള ബ്രഹ്മചാരികളും ഭിക്ഷയെടുത്ത് നഗരവാസികളുടെ മനസ്സിൽ സ്നേഹം നേടിയവർ ആയി.
ദര്ശനീയാ ദ്വിജാഃ ശുഭ്രാ ദേവഗര്ഭോപമാഃ ശുഭാഃ। ഭൈക്ഷാനര്ഹാശ്ച രാജ്യാര്ഹാഃ സുകുമാരാസ്തപസ്വിനഃ
അവിടെ ഇരട്ടജന്മാക്കൾ ദർശനീയരും പ്രകാശമുള്ളവരും ദൈവസന്താനങ്ങളെപ്പോലെയും ഭിക്ഷയ്ക്കും രാജ്യത്തിനും യോഗ്യരായ സുന്ദരരായ വൃത്തി പാലകരുമായിരുന്നു.
നൈതേ യഥാര്ഥതോ വിപ്രാഃ സുകുമാരാസ്തപസ്വിനഃ। ചരന്തി ഭൂമൌ പ്രച്ഛന്നാഃ കസ്മാച്ചിത്കാരണാദിഹ
ഈ സുന്ദരരായ ബ്രാഹ്മണർ യഥാർത്ഥത്തിൽ അങ്ങനെ പെരുമാറുന്നില്ല; അവർ എന്തോ കാരണത്താൽ മറഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ നടക്കുന്നു.
സര്വലക്ഷണസംപന്നാ ഭൈക്ഷം നാര്ഹന്തി നിത്യശഃ। കാര്യാര്ഥിനശ്ചരന്തീതി തര്കയന്ത ഇതി ബ്രുവന്
എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഇവർ എപ്പോഴും ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ യോഗ്യരല്ല; എന്തോ ഉദ്ദേശത്തോടെയാണ് ഇവർ നടക്കുന്നതെന്ന് ആളുകൾ തമ്മിൽ ചർച്ച ചെയ്തു.
ബന്ധൂനാമാഗമാന്നിത്യമുപചാരൈസ്തു നാഗരാഃ। ഭാജനാനി ച പൂര്ണാനി ഭക്ഷ്യഭോജ്യൈരകാരയന്
ബന്ധുക്കൾ സ്ഥിരമായി വരുന്നതിനാൽ നഗരവാസികൾ ആദരവോടെ പാത്രങ്ങൾ നിറച്ച് വിഭവങ്ങളും ഭക്ഷ്യങ്ങളും ഒരുക്കി.
മൌനവ്രതേന സംയുക്താ ഭൈശ്രം ഗൃഹ്ണന്തി പാണ്ഡവാഃ। മാതാ ചിരഗതാന്ജ്ഞാത്വാ ശോചന്തീ പാണ്ഡവാന്പ്രതി
പാണ്ഡവന്മാർ മൗനവ്രതം പാലിച്ച് ഭിക്ഷ സ്വീകരിച്ചു; അമ്മയായ കുന്തി, അവർ ദീർഘകാലം അകലെ പോയതറിഞ്ഞ്, ദുഃഖത്തോടെ പാണ്ഡവന്മാരെ ഓർത്തു.
ദുഃഖാശ്രുപൂര്ണനയനാ ലിഖന്ത്യാസ്തേ മഹീതലമ്। ഭിക്ഷിത്വാ ദ്വിജഗേഹേഷു ചിന്തയന്തശ്ച മാതരമ്
ദുഃഖത്തിൽ കണ്ണുനീർ നിറഞ്ഞ കണ്ണുകളോടെ കുന്തി നിലത്ത് ഇരുന്നു എഴുതി; ബ്രാഹ്മണരുടെ വീടുകളിൽ നിന്ന് ഭിക്ഷയെടുത്ത് മടങ്ങുമ്പോൾ അവർ അമ്മയെ ഓർത്തു.
ത്വരമാണാ നിവര്തന്തേ മാതൃഗൌരവയന്ത്രിതാഃ। മാത്രേ നിവേദയന്തി സ്മ കുന്ത്യൈ ഭൈക്ഷം ദിവാനിശമ്
അമ്മയോടുള്ള ആദരവുകൊണ്ട് പെട്ടെന്ന് മടങ്ങി, പകൽ-രാത്രി കിട്ടിയ ഭിക്ഷ കുന്തിക്ക് വിവരിച്ചു.
സര്വം സംപൂര്ണഭൈക്ഷാന്നം മാതൃദത്തം പൃഥക്പൃഥക്। വിഭജ്യാഭുഞ്ജതേഷ്ടം തേ യഥാഭാഗം പൃഥക്പൃഥക്
അമ്മ നൽകിയ മുഴുവൻ ഭിക്ഷഭക്ഷണം ഓരോരുത്തർക്കും വേർതിരിച്ച് അവരവരുടെ ഭാഗം അനുസരിച്ച് വിഭജിച്ച് ആഗ്രഹിച്ചത്രയും കഴിച്ചു.