ശാകമൂലഫലാഹാരാസ്തപഃ കുര്വന്തി പാണ്ഡവാഃ। അനുജ്ഞാതാ മഹാരാജ തതഃ കമലപാലികാ
ചീര, കിഴങ്ങ്, പഴം എന്നിവ ഭക്ഷിച്ച് പാണ്ഡവന്മാർ തപസ്സു ചെയ്തു; അതിനുശേഷം, രാജാവേ, കമലപാലികയ്ക്ക് അനുമതി ലഭിച്ചു.
രമയന്തീ സദാ ഭീമം തത്രതത്ര മനോജവാ। ദിവ്യാഭരണവസ്ത്രാ ഹി ദിവ്യസ്രഗനുലേപനാ
മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ള അവൾ എല്ലായിടത്തും ഭീമനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; ദിവ്യാഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും പുഷ്പമാലകളും സുഗന്ധതൈലങ്ങളും ധരിച്ചിരുന്നു.
ഏവം ഭ്രാതൄന്സപ്ത മാസാന്ഹിഡിമ്ബാഽവാസയദ്വനേ। പാണ്ഡവാന്ഭീമസേനാര്ഥേ രാക്ഷസീ കാമരൂപിണീ
ഇങ്ങനെ ആ കാമരൂപിണിയായ ഹിഡിംബ, ഭീമസേനന്റെ خاطرത്തിൽ, ആഴത്തിലുള്ള കാടിൽ ഏഴുമാസം പാണ്ഡവന്മാരെ സംരക്ഷിച്ചു.
സുഖം സ വിഹരന്ഭീമസ്തത്കാലം പര്യണാമയത്। തതോഽലഭത സാ ഗര്ഭം രാക്ഷസീ കാമരൂപിണീ
ഭീമൻ ആ സമയത്ത് സന്തോഷത്തോടെ അവളോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞു. അതിനുശേഷം ആ കാമരൂപിണിയായ റാക്ഷസി ഗർഭിണിയായി.
അതൃപ്താ ഭീമസേനേന സപ്തമാസോപസംഗതാ।' പ്രജജ്ഞേ രാക്ഷസീ പുത്രം ഭീമസേനാന്മഹാബലാത്
ഭീമസേനന്റെ സ്നേഹത്തിൽ തൃപ്തിയാകാതെ, ഏഴു മാസം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ആ രാക്ഷസിയായ സ്ത്രീക്ക് ഭീമസേനനിൽ നിന്നൊരു മകൻ ജനിച്ചു.
വിരൂപാക്ഷം മഹാവക്ത്രം ശങ്കുകര്ണം വിഭീഷണമ്। ഭീമരൂപം സുതാമ്രാക്ഷം തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രം മഹാരഥമ്
അവനു വലിച്ചുകെട്ടിയ കണ്ണുകളും വലിയ വായും ചാക്കുപോലെയുള്ള ചെവികളും ഭയങ്കരമായ രൂപവും ചുവപ്പുനിറത്തിലുള്ള കണ്ണുകളും മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകളും ഉണ്ട്; അവൻ വലുതായുള്ള ഒരു രഥസാരഥിയായിരുന്നു.
മഹേഷ്വാസം മഹാവീര്യം മഹാസത്വം മഹാജവമ്। മഹാകായം മഹാകാലം മഹാഗ്രീവം മഹാഭുജമ്
അവൻ വലിയ വില്ലാളിയും അതിവിശാലമായ ശക്തിയുമുള്ളവനും ധൈര്യവും വേഗവും വലിപ്പവും മരണത്തേക്കാൾ ഭയങ്കരമായവനും വീർപ്പുള്ള കഴുത്തും ശക്തമായ കൈകളും ഉള്ളവനായിരുന്നു.
അമാനുഷം മാനുഷജം ഭീമവേഗമരിന്ദമമ്। പിശാചകാനതീത്യാന്യാന്ബഭൂവാതി സ മാനുഷാന്
മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ചെങ്കിലും അവൻ മനുഷ്യനല്ല; അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ വേഗവും ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ശക്തിയും മറ്റ് രാക്ഷസന്മാരെയും മനുഷ്യരെയും മറികടക്കുന്ന കഴിവും അവനുണ്ടായിരുന്നു.
ബാലോഽപി വിക്രമം പ്രാപ്തോ മാനുഷേഷു വിശാംപതേ। സര്വാസ്ത്രേഷു വരോ വീരഃ പ്രകാമമഭവദ്ബലീ
കുഞ്ഞായിരിക്കുമ്പോഴും, മനുഷ്യരിൽ അവൻ ധൈര്യം കാണിച്ചു; എല്ലാ ആയുധങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യവും അത്യധികമായ ശക്തിയും അവനുണ്ടായി.
സദ്യോ ഹി ഗര്ഭം രാക്ഷസ്യോ ലഭന്തേ പ്രസവന്തി ച। കാമരൂപധരാശ്ചൈവ ഭവന്തി ബഹുരൂപികാഃ
രാക്ഷസികൾ ഉടൻ ഗർഭം ധരിക്കുകയും ഉടൻ പ്രസവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; അവർക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ അനേകം രൂപങ്ങൾ എടുക്കാനും കഴിയും.
പ്രണമ്യ വികചഃ പാദാവഗൃഹ്ണാത്സ പിതുസ്തദാ। മാതുശ്ച പരമേഷ്വാസസ്തൌ ച നാമാസ്യ ചക്രതുഃ
അപ്പോൾ ആ ബാലൻ വന്ദനം ചെയ്ത് അച്ഛന്റെയും അമ്മയുടെയും കാലുകൾ പിടിച്ചു; ആ ഇരുവരും, അതിവിശാലമായ ശക്തിയുള്ളവർ, അവനു പേരിട്ടു.
ഘടോഹാസ്യോത്കച ഇതി മാതാ തം പ്രത്യഭാഷത। അഭവത്തേന നാമാസ്യ ഘടോത്കച ഇതി സ്മ ഹ
അവന്റെ തല കിണ്ണംപോലെയായിരുന്നുവെന്ന് അമ്മ പറഞ്ഞു, അതുകൊണ്ട് അവനെ ഘടോൽക്കചൻ എന്ന് വിളിച്ചു; അങ്ങനെ ആ പേര് അവനു ലഭിച്ചു.
അനുരക്തശ്ച താനാസീത്പാണ്ഡവാന്സ ഘടോത്കചഃ। തേഷാം ച ദയിതോ നിത്യമാത്മനിത്യോ ബഭൂവ ഹ
ഘടോൽക്കചൻ പാണ്ഡവന്മാരോടും എപ്പോഴും സ്നേഹത്തോടെ പെരുമാറി; അവരും അവനെ സ്വന്തം മകനായി സ്നേഹിച്ചു.
ഘടോത്കചോ മഹാകായഃ പാണ്ഡവാന്പൃഥയാ സഹ। അഭിവാദ്യ യഥാന്യായമബ്രവീച്ച പ്രഭാഷ്യ താന്
വലിയ ശരീരമുള്ള ഘടോൽക്കചൻ, പൃഥയോടൊപ്പം പാണ്ഡവന്മാരെ യഥാവിധി വന്ദിച്ചു, അവരോട് ആദരപൂർവ്വം സംസാരിച്ചു.
കിം കരോമ്യഹമാര്യാണാം നിഃശങ്കം വദതാനഘാഃ। തം ബ്രുവന്തം ഭൈമസേനിം കുന്തീ വചനമബ്രവീത്
"ആര്യന്മാര്ക്ക് ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം? ഭയമില്ലാതെ പറയൂ, പാപമില്ലാത്തവരേ," എന്ന് ഭീമസേനന്റെ മകൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, കുന്തി അവനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വം കുരൂണാം കുലേ ജാതഃ സാക്ഷാദ്ഭീമസമോ ഹ്യസി। ജ്യേഷ്ഠഃ പുത്രോസി പഞ്ചാനാം സാഹായ്യം കുരു പുത്രക
"നീ കുരുവംശത്തിൽ ജനിച്ചവനും ഭീമനോടു തുല്യനുമാണ്; അഞ്ചുപേരിൽ നീ മൂത്ത മകനാണ്. മകനേ, സഹോദരന്മാരെ സഹായിക്കണം," എന്ന് അമ്മ പറഞ്ഞു.
പൃഥയാപ്യേവമുക്തസ്തു പ്രണമ്യൈവ വചോഽബ്രവീത്। യഥാ ഹി രാവണോ ലോകേ ഇന്ദ്രജിച്ച മഹാബലഃ। വര്ഷ്മവീര്യസമോ ലോകേ വിശിഷ്ടശ്ചാഭവം നൃഷു
പൃഥയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഘടോൽക്കചൻ വന്ദനം ചെയ്ത് പറഞ്ഞു: "ലോകത്തിൽ രാവണനും മഹാശക്തനായ ഇന്ദ്രജിത്തും പ്രശസ്തരായതുപോലെ, ഞാൻ മനുഷ്യരിൽ രൂപത്തിലും ശക്തിയിലും തുല്യനും അതിലുമധികം പ്രശസ്തനുമാണ്."
കൃത്യകാല ഉപസ്ഥാസ്യേ പിതൄനിതി ഘടോത്കചഃ। ആമന്ത്ര്യ രക്ഷസാം ശ്രേഷ്ഠഃ പ്രതസ്ഥേ ചോത്തരാം ദിശമ്
ഘടോൽക്കചൻ, രാക്ഷസന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, "സമയമാകുമ്പോൾ ഞാൻ അച്ഛന്മാരെ സേവിക്കാൻ വരാം," എന്ന് പറഞ്ഞു വടക്കോട്ട് പുറപ്പെട്ടു.
സ ഹി സൃഷ്ടോ ഭഗവതാ ശക്തിഹേതോര്മഹാത്മനാ। വര്ണസ്യാപ്രതിവീര്യസ്യ പ്രതിയോദ്ധാ മഹാരഥഃ
വളരെയധികം ശക്തിയുള്ളവനായി, തന്റെ വംശത്തിൽ തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനായി, മഹാത്മാവായ ഭഗവാൻ അവനെ ശക്തിക്കായി സൃഷ്ടിച്ചു.
സഹ വാസോ മയാ ജീര്ണസ്ത്വയാ കമലപാലികേ। പുനര്ദ്രക്ഷ്യസി രാജ്യസ്ഥാനിത്യഭാഷത താം തദാ
"കമലനയനിയായേ, ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം കഴിഞ്ഞു; നീ രാജ്യം കൈവശമാക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും എന്നെ കാണും," എന്ന് അവൻ അവളോട് പറഞ്ഞു.
പദാ മാം സംസ്മരേഃ കാന്ത രിരംസൂ രഹസി പ്രഭോ। തദാ തവ വശം ഭൂയ ആഗന്താസ്മ്യാശു ഭാരത
"പ്രിയനേ, രഹസ്യമായി എന്നെ ഓർത്ത് വിളിച്ചാൽ, ഭരതവംശജാ, ഞാൻ ഉടൻ വരും, നിന്റെ ആജ്ഞയ്ക്ക് കീഴിൽ," എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞു.
ഇത്യുക്ത്വാ സാ ജഗാമാശു ഭാവമാസജ്യ പാണ്ഡവേ। ഹിഡിമ്ബാ സമയം സ്മൃത്വാ സ്വാം ഗതിം പ്രത്യപദ്യത
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഹിഡിംബാ മനസ്സിൽ പാണ്ഡവനെ ഓർത്ത്, അവരുടെ ഉടമ്പടി ഓർമ്മിച്ചു, തൻറെ വഴിയിലേക്ക് വേഗത്തിൽ തിരിച്ചു പോയി.
തതസ്തേ പാണ്ഡവാഃ സര്വേ ശാലിഹോത്രാശ്രമേ തദാ। പൂജിതാസ്തേന വന്യേന തമാമന്ത്ര്യ മഹാമുനിമ്
അന്നേരം പാണ്ഡവന്മാർ എല്ലാവരും ശാലിഹോത്രൻ വനംകൊണ്ടുള്ള അത്തിഥിസത്കാരം നൽകി ആദരിച്ച ശേഷം, ആ മഹാനായ മুনিൻറെ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് വിടപറഞ്ഞു.
ജടാഃ കൃത്വാഽഽത്മനഃ സര്വേ വല്കലാജിനവാസസഃ। കുന്ത്യാ സഹ മഹാത്മാനോ ബിഭ്രതസ്താപസം വപുഃ
അവരൊക്കെയും കുന്തിയോടൊപ്പം തങ്ങളുടെ മുടി ചുരുണ്ടു കെട്ടി, വൃക്ഷത്തൊലിയും മാൻതോലും ധരിച്ചു, വനംവാസികളുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
ബ്രാഹ്മം വേദമധീയാനാ വേദാങ്ഗാനി ച സര്വശഃ। നീതിശാസ്ത്രം ച ധര്മജ്ഞാ ന്യായജ്ഞാനം ച പാണ്ഡവാഃ
ധർമ്മവും നീതിയും അറിയുന്ന പാണ്ഡവന്മാർ ബ്രാഹ്മണർ പഠിക്കുന്ന വേദവും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും, നയശാസ്ത്രവും, നീതി സംബന്ധമായ അറിവും പഠിച്ചു.
ശാലിഹോത്രപ്രസാദേന ലബ്ധ്വാ പ്രീതിമവാപ്യ ച।' തേ വനേന വനം ഗത്വാ ഘ്നന്തോ മൃഗഗണാന്ബഹൂന്। അപക്രമ്യ യയൂ രാജംസ്ത്വരമാണാ മഹാരഥാഃ
ശാലിഹോത്രന്റെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടും സ്നേഹം ലഭിച്ചും, അവർ വനത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു വനത്തിലേക്ക് യാത്രചെയ്തു, പല മൃഗങ്ങളെ വേട്ടയാടി, രാജാവേ, ആ മഹാശക്തരായ യോദ്ധാക്കൾ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
മത്സ്യാംസ്ത്രിഗര്താന്പാഞ്ചാലാന്കീചകാനന്തരേണ ച। രമണീയാന്വനോദ്ദേശാന്പ്രേക്ഷമാണാഃ സരാംസി ച
അവർ മത്സ്യരാജ്യവും തൃഗർതരും പാഞ്ചാലരും കീചകരുടെ പ്രദേശങ്ങളും, മനോഹരമായ വനഭാഗങ്ങളും തടാകങ്ങളും കണ്ടു.
ക്വചിദ്വഹന്തോ ജനനീം ത്വരമാണാ മഹാരഥാഃ। `ക്വചിച്ഛ്രാന്താശ്ച കാന്താരേ ക്വചിത്തിഷ്ഠന്തി ഹര്ഷിതാഃ
ഒരിടത്ത് ആ മഹാരഥന്മാർ അമ്മയെ ചുമന്നു വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് പോയി; മറ്റൊരിടത്ത് കാട്ടിൽ ക്ഷീണിച്ചു, ചിലപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ നിൽക്കുകയും ചെയ്തു.
ക്വചിച്ഛന്ദേന ഗച്ഛന്തസ്തേ ജഗ്മുഃ പ്രസഭം പുനഃ। പഥി ദ്വൈപായന സര്വേ ദദൃശുഃ സ്വപിതാമഹമ്
ചിലപ്പോൾ അവർ ഇഷ്ടം പോലെ സാവധാനം യാത്രചെയ്തു; പിന്നെ വീണ്ടും വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി. വഴിയിൽ എല്ലാവരും തങ്ങളുടെ പിതാമഹനായ ദ്വൈപായനനെ കണ്ടു.
തേഽഭിവാദ്യ മഹാത്മാനം കൃഷ്ണദ്വൈപായനം തദാ। തസ്ഥുഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ സഹ മാത്രാ പരന്തപാഃ
അപ്പോൾ ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്ന ആ പാണ്ഡവന്മാർ അമ്മയോടൊപ്പം മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണദ്വൈപായനനെ ആദരപൂർവ്വം വണങ്ങി, കൈകൂപ്പി അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്നു.