പ്രതിവാക്യം തു നേച്ഛാമി ആവയോര്വചനം കുരു
'എന്നാൽ ഞാൻ വാദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല; ഞങ്ങൾ പറഞ്ഞതുപോലെ ചെയ്യണം.'
ശാസനം തേ കരിഷ്യാമി വേദശാസനമിത്യപി। സമക്ഷം ഭ്രാതൃമധ്യേ തു താം ചോവാച സ രാക്ഷസീമ്
'നിന്റെ കല്പന ഞാൻ അനുസരിക്കും, അതുപോലെ തന്നെ വേദകല്പനയെയും. സഹോദരന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, അവൻ ആ രാക്ഷസിയോടു പറഞ്ഞു.'
ശൃണു രാക്ഷസി സത്യേന സമയം തേ വദാമ്യഹമ്।' യാവത്കാലേന ഭവതി പുത്രസ്യോത്പാദനം ശുഭേ
'കേൾക്കു രാക്ഷസി, ഞാൻ സത്യത്തിൽ നിന്നോടു ഒരു കരാർ പറയുന്നു: ഒരു മകൻ ജനിക്കേണ്ടതിനു എത്ര സമയം വേണ്ടുവോ അത്രയും കാലം,'
താവത്കാലം ചരിഷ്യാമി ത്വയാ സഹ സുമധ്യമേ। `വിശേഷതോ മത്സകാശേ മാ പ്രകാശയ നീചതാമ്
'ആ കാലം മുഴുവൻ ഞാൻ നിന്നോടൊപ്പം ഇരിക്കും, സുന്ദരിയായവളേ. പ്രത്യേകിച്ച്, എന്റെ അടുത്ത് നിന്റെ താഴ്ന്ന ജന്മം ആരോടും വെളിപ്പെടുത്തരുത്.'
സാ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ ഹിഡിമ്ബാ രാക്ഷസീ തഥാ
അവൾ 'ശരി' എന്ന് സമ്മതിച്ചു; ഹിഡിംബാ രാക്ഷസി ഇങ്ങനെ വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
ഗതാഽഹനി നിവേശേഷു ഭോജ്യം രാജാര്ഹമാനയത്। സാ കദാചിദ്വിഹാരാര്ഥം ഹിഡിമ്ബാ കാമരൂപിണീ
പകൽ സമയങ്ങളിൽ അവൾ ഗ്രാമങ്ങളിലേക്ക് പോയി രാജാവിന് യോജിച്ച ഭക്ഷണം കൊണ്ടുവന്നു. ചിലപ്പോൾ വിനോദത്തിനായി, ഇഷ്ടരൂപം ധരിക്കാൻ കഴിയുന്ന ഹിഡിംബാ,
ഭീമസേനമുപാദായ ഊര്ധ്വമാചക്രമം തദാ। ശൈലശൃങ്ഗേഷു രമ്യേഷു ദേവതായതനേഷു ച
ഭീമസേനനെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് മനോഹരമായ പർവ്വതശിഖരങ്ങളിലും ദേവതാലയങ്ങളിലും കയറി സഞ്ചരിച്ചു.
മൃഗപക്ഷിവിഘൃഷ്ടേഷു രമണീയേഷു സര്വേഷു। കൃത്വാ സാ പരമം രൂപം സര്വാഭരണഭൂഷിതാ
മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും സഞ്ചരിക്കുന്ന മനോഹരമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ, അവൾ അത്യുഗ്രമായ ഭംഗിയും എല്ലാ ആഭരണങ്ങളാലും അലങ്കരിച്ച രൂപവും ധരിച്ചു.
സംജല്പന്തീ സുമധുരം രമയാമാസ പാണ്ഡവമ്। തഥൈവ വനദുര്ഗേഷു പര്വതദ്രുമസാനുഷു
അവൾ മധുരമായ വാക്കുകൾ കൊണ്ട് പാണ്ഡവനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു. അങ്ങനെ തന്നെ കാട്ടിലെ മലനിരകളിലും മരങ്ങളുടെ ഇടയിലും അവൾ അവനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
സരസ്തു രമണീയേഷു പദ്മോത്പലവനേഷു ച। നദീദ്വീപപ്രദേശേഷു വൈഡൂര്യസികതേഷു ച
സുന്ദരമായ തടാകങ്ങളിലും താമരയും നെലുമ്ബും നിറഞ്ഞ കാടുകളിലും, നദികളും ദ്വീപുകളും വൈഡൂര്യപോലെ തിളങ്ങുന്ന മണലുകളും ഉള്ള സ്ഥലങ്ങളിലും,
ദേവാരണ്യേഷു പുണ്യേഷു തഥാ പര്വതസാനുഷു। സുതീര്ഥവനതോയാസു തഥാ ഗിരിനദീഷു ച
ദൈവങ്ങളുടെ വിശുദ്ധ കാടുകളിലും, പവിത്രമായ മലനിരകളിലും, ശുദ്ധമായ തീരങ്ങളിലും കാടിലെ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളിലും, മലനദികളിലും,
സാഗരസ്യ പ്രദേശേഷു ഭണിഹേമയുതേഷു ച। ഗുഹ്യകാനാം നിവാസേഷു കുലപര്വതസാനുഷു
സാഗരത്തിന്റെ തീരങ്ങളിലും പൊന്നും രത്നങ്ങളും അലങ്കരിച്ച സ്ഥലങ്ങളിലും, ഗുഹ്യകന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലും, വലിയ മലകളുടെ മുകളിലും,
സര്വര്തുഫലവൃക്ഷേഷു മാനസേഷു വനേഷു ച। ബിഭ്രതീ പരമം രൂപം രമയാമാസ പാണ്ഡവമ്
എല്ലാ കാലത്തും പഴം കായ്ക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങൾക്കിടയിലും മനോഹരമായ കാടുകളിലും, അവൾ തന്റെ അതുല്യമായ സൗന്ദര്യം കാണിച്ചു പാണ്ഡവനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു.
യഥാ സുമോദതേ സ്വര്ഗേ സുകൃത്യപ്സരസാ സഹ। സുതരാം പരമപ്രീതസ്തഥാ രേമേ മഹാദ്യുതിഃ
സ്വർഗത്തിൽ പുണ്യവാനായ അപ്സരസുമായി ഒരാൾ എങ്ങനെ ആനന്ദിക്കുന്നു അതുപോലെ തന്നെ മഹാതേജസ്വി പരമാനന്ദത്തോടെ ആനന്ദിച്ചു.
ശുഭം ഹി ജഘനം തസ്യാഃ സവര്ണമണിമേഖലമ്। ന തതര്പ തദാ മൃദ്ഗന്ഭീമസേനോ മുഹുര്മുഹുഃ
അവളുടെ മനോഹരമായ കമരം, ഒരുപോലെ നിറമുള്ള രത്നമാലയാൽ അലങ്കരിച്ചിരുന്നതും, ഭീമസേനൻ വീണ്ടും വീണ്ടും നോക്കിയിട്ടും അവനെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയില്ല.
രമയന്തീ തതോ ഭീമം തത്രതത്ര മനോജവാ। സാ രേമേ തേന സംഹര്ഷാത്തൃപ്യന്തീ ച മുഹുര്മുഹുഃ
അവൾ മനസ്സുപോലെ വേഗത്തിൽ ഭീമനെ ഓരോ സ്ഥലത്തും സന്തോഷിപ്പിച്ചു; അവളും അവനോടൊപ്പം വീണ്ടും വീണ്ടും ആനന്ദിച്ചു, തൃപ്തിയായി.
അഹസ്സു രമയന്തീ സാ നിശാകാലേഷു പാണ്ഡവമ്। ആനീയ വൈ സ്വകേ ഗേഹേ ദര്ശയാമാസ മാതരമ്
പകൽ അവൾ പാണ്ഡവനെ ആനന്ദിപ്പിച്ചു; രാത്രിയിൽ അവനെ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി അമ്മയെ കാണിച്ചു.
ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ നിത്യം സ്വപതേ പാണ്ഡവസ്തഥാ। കുന്ത്യാഃ പരിചരന്തീ സാ തസ്യാഃ പാര്ശ്വേവസന്നിശാം
പാണ്ഡവൻ എല്ലായ്പ്പോഴും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം ഉറങ്ങുകയായിരുന്നു. അവൾ കുന്തിയെ സേവിച്ചു, അവളുടെ പക്കൽ ദിവസവും രാത്രിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാമാംശ്ച മുഖവാസാദീനാനയിഷ്യതി ഭോജനമ്। തസ്യാം രാത്ര്യാം വ്യതീതായാമാജഗാമ മഹാവ്രതഃ
അവൾ ഇഷ്ടപ്പെട്ട ഭക്ഷണവും രുചികൾക്കും കൊണ്ടുവന്നു. ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ മഹാനായ വൃത്തി അവിടെ എത്തി.
പാരാശര്യോ മഹാപ്രാജ്ഞോ ദിവ്യദര്ശീ മഹാതപാഃ। തേഽഭിവാദ്യ മഹാത്മാനം കൃഷ്ണദ്വൈപായനം ശുഭമ്। തസ്ഥുഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ സസ്നുഷാ ചൈവ മാധവീ
പരാശരപുത്രനായ വ്യാസൻ, മഹാപണ്ഡിതനും ദിവ്യദർശിയുമായ മഹാതപസ്വി, അവിടെ എത്തി. എല്ലാവരും, മാധവിയും ഉൾപ്പെടെ, കൈകൂപ്പി മഹാത്മാവായ കൃഷ്ണദ്വൈപായനനെ വന്ദിച്ചു.
മയേദം മനസാ പൂര്വം വിദിതം ഭരതര്ഷഭാഃ। യഥാ സ്ഥിതൈരധര്മേണ ധാര്തരാഷ്ട്രൌര്വിവാസിതാഃ
ഭരതശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ അധർമ്മം ചെയ്തു നിങ്ങളെ നാടുകടത്തുമെന്ന് ഞാൻ മനസ്സിൽ മുമ്പേ അറിഞ്ഞിരുന്നു.
തദ്വിദിത്വാഽസ്മി സംപ്രാപ്തശ്ചികീര്ഷ്വൈ പരം ഹിതമ്। ന വിഷാദോ ഹി വഃ കാര്യഃ സര്വമേതത്സുഖായ വഃ
ഇത് അറിഞ്ഞിട്ടാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നത്, നിങ്ങൾക്കു ഏറ്റവും നല്ലത് ചെയ്യാനായി. നിങ്ങൾ ദുഃഖിക്കേണ്ട, ഇതെല്ലാം അവസാനത്തിൽ നിങ്ങൾക്കു സന്തോഷം നൽകും.
സുഹൃദ്വിയോജനം കര്മ പുരാകൃതമരിന്ദമാഃ। തസ്യ സിദ്ധിരിയം പ്രാപ്താ മാ ശോചത പരന്തപാഃ
ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്നവരേ, സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്ന് വേർപാടാകുന്നത് മുമ്പ് ചെയ്ത ഒരു പ്രവൃത്തി ആയിരുന്നു; അതിന്റെ ഫലം ഇപ്പോൾ ലഭിച്ചു. അതിനാൽ ദുഃഖിക്കേണ്ട.
സമാപ്തേ ദുഷ്കൃതേ ചൈവ യൂയം തേ വൈ ന സംശയഃ। സ്വരാഷ്ട്രേ വിഹരിഷ്യന്തോ ഭവിഷ്യഥ സബാന്ധവാഃ
ഈ ദുർഭാഗ്യം അവസാനിച്ചാൽ നിങ്ങൾക്ക് സംശയമില്ല, സ്വന്തം രാജ്യത്ത് ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കാൻ കഴിയും.
ദീനതോ ബാലതശ്ചൈവ സ്നേഹം കുര്വന്തി ബാന്ധവാഃ। തസ്മാദഭ്യധികഃ സ്നേഹോ യുഷ്മാസു മമ സംപ്രതി
ദു:ഖിതരായവർക്കും ബാല്യത്തിലിരിക്കുന്നവർക്കും ബന്ധുക്കൾ കൂടുതൽ സ്നേഹം കാണിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഇപ്പോൾ നിങ്ങൾക്കുള്ള എന്റെ സ്നേഹം കൂടുതൽ ആണു.
സ്നേഹപൂര്വം ചികീര്ഷാമി ഹിതം യത്തന്നിബോധത। വസതേഹ പ്രതിച്ഛന്നാ മമാഗമനകാങ്ക്ഷിണഃ
സ്നേഹത്തോടെ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു നല്ലത് ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കൂ: എന്റെ തിരിച്ചുവരവ് വരെ നിങ്ങൾ ഇവിടെ ഒളിഞ്ഞ് താമസിക്കണം.
ഏതദ്വൈ ശാലിഹോത്രസ്യ തപസാ നിര്മിതം സരഃ। രമണീയമിദം തോയം ക്ഷുത്പിപാസാശ്രമാപഹമ്
ഈ തടാകം ശാലിഹോത്രന്റെ കഠിനതപസ്സിന്റെ ഫലമായി സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്. ഈ മനോഹരമായ വെള്ളം വിശപ്പും ദാഹവും അകറ്റുന്നു.
കാര്യാര്ഥിനസ്തു ഷണ്മാസാന്വിഹരധ്വം യഥാസുഖമ്
നിങ്ങളുടെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ, ഇവിടെ ആറുമാസം ഇഷ്ടം പോലെ താമസിക്കൂ.
ഏവം സ താന്സമാശ്വാസ്യ വ്യാസഃ പാര്ഥാനരിന്ദമാന്। സ്നേഹാച്ച സംപരിഷ്വജ്യ കുന്തീമാശ്വാസയത്പ്രഭുഃ
ഇങ്ങനെ വ്യാസൻ ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു; സ്നേഹത്തോടെ കുന്തിയെ അണികെട്ടി ആശ്വസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
സ്നുഷേ മാ രോദ മാ രോദേത്യേവം വ്യാസോഽബ്രവീദ്വചഃ। ജീവപുത്രേ സുതസ്തേഽയം ധര്മനിത്യോ യുധിഷ്ഠിരഃ
'മരുമകളേ, കരയരുത്, ദുഃഖിക്കരുത്,' എന്ന് വ്യാസൻ പറഞ്ഞു. 'നിന്റെ മകൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായവൻ, ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.'