മഹാഭാരതമ്

ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷേഷു ദയാം കുര്വന്തി സാധവഃ। തത്തു ധര്മമിതി പ്രാഹുര്മുനയോ ധര്മവത്സലാഃ

ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും ആഗ്രഹത്തിലും മോക്ഷത്തിലും സദുപദേശങ്ങൾ ഉള്ളവർ കരുണ കാണിക്കും; ധർമ്മത്തിൽ പ്രീതിയുള്ള മഹർഷികൾ ഇതാണ് യഥാർത്ഥ ധർമ്മമെന്ന് പറയുന്നു.

ദിവ്യജ്ഞാനേന ജാനാമി വ്യതീതാനാഗതാനഹമ്। തസ്മാദ്വക്ഷ്യാമി വഃ ശ്രേയ ആസന്നം സര ഉത്തമമ്

ദൈവികമായ ജ്ഞാനത്താൽ ഞാൻ കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും അറിയുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഉത്തമമായ കാര്യം പറയുന്നു — അത്ഭുതകരമായ തടാകം അടുത്താണ്.

അദ്യാസാദ്യ സരഃ സ്നാത്വാ വിശ്രമ്യ ച വനസ്പതൌ। ശ്വഃ പ്രഭാതേ മഹദ്ഭൂതം പ്രാദുര്ഭൂതം ജഗത്പതിമ്

ഇന്ന് ആ തടാകത്തിൽ എത്തി കുളിച്ച് വൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ വിശ്രമിക്കൂ. നാളെ പുലർച്ചെ ലോകത്തിന്റെ അധിപൻ ആയ അത്ഭുതകരനായ ഒരാൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.

വ്യാസം കമലപത്രാക്ഷം ദൃഷ്ട്വാ ശോകം വിഹാസ്യഥ। ധാര്തരാഷ്ട്രാദ്വിവാസം ച ദഹനം വാരണാവതേ

കമലദളനയനായ വ്യാസനെ കണ്ടാൽ നിങ്ങൾക്കുള്ള ദുഃഖം മാറും; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ നാടുവിട്ടുപോകലും വാരണാവതിൽ ഉണ്ടായ ദഹനവും മറന്നുപോകും.

ത്രാണം ച വിദുരാത്തുഭ്യം വിദിതം ജ്ഞാനചക്ഷുഷാ। ആവാസേ ശാലിഹോത്രസ്യ സ വോ വാസം വിധാസ്യതി

വിദുരൻ നിങ്ങള്ക്കായി രക്ഷ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്ന് ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയാൽ അറിയാം. ശാലിഹോത്രന്റെ വീട്ടിൽ നിങ്ങൾക്ക് താമസത്തിനുള്ള സൗകര്യം അവൻ ഒരുക്കും.

വര്ഷവാതാതപസഹോ ഹ്യയം പുണ്യോ വനസ്പതിഃ। പീതമാത്രേ തു പാനീയേ ക്ഷുത്പിപാസേ വിനശ്യതഃ

മഴയും കാറ്റും ചൂടും സഹിക്കുന്ന ഈ വിശുദ്ധവൃക്ഷം ഇവിടെ ഉണ്ട്. നിങ്ങൾ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ വിശപ്പും ദാഹവും അകറ്റപ്പെടും.

തപസാ ശാലിഹോത്രേണ സരോ വൃക്ഷശ്ച നിര്മിതഃ। കാദമ്ബാഃ സാരസാ ഹംസാഃ കുരര്യഃ കുരരൈഃ സഹ

ശാലിഹോത്രന്റെ തപസ്സാൽ ഈ തടാകവും വൃക്ഷവും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്. അവിടെ കാടമ്പപ്പക്ഷികളും സാരസങ്ങളും ഹംസകളും കൂടെ കൂടിയ കുരരപ്പക്ഷികളും ഉണ്ട്.

തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ കുന്തീ വചനമബ്രവീത്

അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം കുന്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.

ത്വം ഹി ധര്മഭൃതാം ശ്രേഷ്ഠോ മയോക്തം ശൃണു ഭാരത

നീ ധർമ്മനിഷ്ഠരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയാളാണ്. ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കൂ, ഭാരത.

രാക്ഷസ്യേഷാ ഹി വാക്യേന ധര്മം വദതി സാധു വൈ। ഭാവേന ദുഷ്ടാ ഭീമം വൈ കിം കരിഷ്യതി രാക്ഷസീ

ഈ രാക്ഷസിയുടെ വാക്കുകളിൽ സത്യമായ ധർമ്മം ഉണ്ട്. മനസ്സിൽ ദുഷ്ടതയുണ്ടെങ്കിലും ഭീമനോട് ഈ രാക്ഷസി എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?

ഏവമേതദ്യഥാഽഽത്ഥ ത്വം ഹിഡിമ്ബേ നാത്ര സംശയഃ

നീ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്, ഹിഡിംബേ, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

സ്ഥാതവ്യം തു ത്വയാ ധര്മേ യഥാ ബ്രൂയാം സുമധ്യമേ। `നിത്യം കൃതാഹ്നികാ സ്നാതാ കൃതശൌചാ സുരൂപിണീ

നീ ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ചു നിൽക്കണം, സുന്ദരിയായവളേ, ഞാൻ പറയുന്നതുപോലെ. എല്ലാ ദിവസവും ആഹ്നികം നിർവഹിച്ച് കുളിച്ച് ശുദ്ധിയോടെ സുന്ദരിയായി ഇരിക്കണം.

സ്നാതം കൃതാഹ്നികം ഭദ്രേ കൃതകൌതുകമങ്ഗലമ്। ഭീമസേനം ഭജേഥാസ്ത്വമുദിതേ വൈ ദിവാകരേ

കുളിച്ച് ആഹ്നികം പൂർത്തിയാക്കി, മംഗളാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ച ശേഷം സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ നീ ഭീമസേനനെ സമീപിക്കണം.

അഹസ്സു വിഹരാനേന യഥാകാമം മനോജവാ। അയം ത്വാനയിതവ്യസ്തേ ഭീമസേനഃ സദാ നിശി

പകൽ നീ ഇഷ്ടംപോലെ അവനോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കാം, വേഗശാലിനി. പക്ഷേ, രാത്രി ഭീമസേനനെ എല്ലായ്പ്പോഴും തിരികെ കൊണ്ടുവരണം.

പ്രാക്സന്ധ്യാതോ വിമോക്തവ്യോ രക്ഷിതവ്യശ്ച നിത്യശഃ। ഏവം രമസ്വ ഭീമേന യാവദ്ഗര്ഭസ്യ വേദനമ്

പുലർച്ചയ്ക്ക് മുമ്പ് അവനെ വിട്ടയക്കണം, എന്നും അവനെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം. ഗർഭം അനുഭവിക്കുന്നതുവരെ ഭീമനോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കഴിയണം.

ഏഷ തേ സമയോ ഭദ്രേ ശുശ്രൂഷാ ചാപ്രമത്തയാ। നിത്യാനുകൂലയാ ഭൂത്വാ കര്തവ്യം ശോഭനം ത്വയാ

ഇതാണ് നിന്റെ ഉടമ്പടി, സുഖമായവളേ. ശ്രദ്ധയോടെ സേവനം ചെയ്ത് എപ്പോഴും മനസ്സിൽ സൗഹൃദം പുലർത്തി നീ നല്ലതായി പെരുമാറണം.

യുധിഷ്ഠിരവചഃ ശ്രുത്വാ കുന്തീമങ്ഗേഽധിരോപ്യ സാ। ഭീമാര്ജുനാന്തരഗതാ യമാഭ്യാം ച പുരസ്കൃതാ

യുധിഷ്ഠിരന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം അവൾ കുന്തിയെ തോളിൽ ഇരുത്തി, ഭീമനും അർജ്ജുനനും നടുവിൽ, ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ചു.

തിര്യഗ്യുധിഷ്ഠിരേ യാതി ഹിഡിമ്ബാ ഭീമഗാമിനീ। ശാലിഹോത്രസരോ രമ്യമാസസാദ ജലാര്ഥിനീ

ഭീമനോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച ഹിഡിംബാ, യുധിഷ്ഠിരന്റെ അരികിൽ നടന്നു. വെള്ളം വേണമെന്ന് ആഗ്രഹിച്ച് ശാലിഹോത്രന്റെ മനോഹരമായ തടാകം എത്തിച്ചു.

വനസ്പതിതലം ഗത്വാ പരിമൃജ്യ ഗൃഹം യഥാ। പാണ്ഡവാനാം ച വാസം സാ കൃത്വാ പര്ണമയം തഥാ

വൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ ചെന്നു, വീട്ടുപോലെ നിലം വൃത്തിയാക്കി, പാണ്ഡവന്മാർക്ക് താമസിക്കാൻ ഇലയാൽ ഒരു കുടിൽ ഉണ്ടാക്കി.

ആത്മനശ്ച തഥാ കുന്ത്യാ ഏകോദ്ദേശേ ചകാര സാ। പാണ്ഡവാസ്തു തതഃ സ്നാത്വാ ശുദ്ധാഃ സന്ധ്യാമുപാസ്യ ച

കുന്തിയും വേറിട്ടായി സ്നാനം ചെയ്തു. പിന്നെ പാണ്ഡവന്മാർ സ്നാനം കഴിച്ച് ശുദ്ധരായി, സന്ധ്യാ പ്രാർത്ഥന നടത്തി.

തൃഷിതാഃ ക്ഷുത്പിപാസാര്താ ജലമാത്രേണ വര്തയന്। ശാലിഹോത്രസ്തതോ ജ്ഞാത്വാ ക്ഷുധാര്താന്പാണ്ഡവാംസ്തദാ

ദാഹവും വിശപ്പും കൊണ്ടു പീഡിതരായി, അവർ വെള്ളം മാത്രം കുടിച്ച് ജീവിച്ചു. അപ്പോൾ ശാലിഹോത്രൻ, പാണ്ഡവന്മാർ വിശപ്പിൽ വലഞ്ഞിരിക്കുന്നതു കണ്ടു.

മനസാ ചിന്തയാമാസ പാനീയം ഭോജനം മഹത്। തതസ്തേ പാണ്ഡവാഃ സര്വേ വിശ്രാന്താഃ പൃഥയാ സഹ

അവൻ മനസ്സിൽ വെള്ളവും ഭക്ഷണവും എങ്ങനെ കിട്ടിക്കൊടുക്കാമെന്ന് ആലോചിച്ചു. പിന്നെ പാണ്ഡവന്മാരും കുന്തിയുമൊത്ത് വിശ്രമിച്ചു.

യഥാ ജതുഗൃഹേ വൃത്തം രാക്ഷസേന കൃതം ച യത്। കൃത്വാ കഥാ ബഹുവിധാഃ കഥാന്തേ പാണ്ഡുനന്ദനമ്

ജാതുഗൃഹത്തിൽ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങളും, രാക്ഷസൻ ചെയ്ത ദുഷ്കൃത്യങ്ങളും അവർ വിശദമായി ഓർമ്മിച്ചു. ഇങ്ങനെ പല കഥകളും പറഞ്ഞശേഷം, പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ—

കുന്തീ രാജസുതാ വാക്യം ഭീമസേനമഥാബ്രവീത്। യഥാ പാണ്ഡുസ്തഥാ മാന്യസ്തവ ജ്യേഷ്ഠോ യുധിഷ്ഠിരഃ

കുന്തി രാജകുമാരിയും ഭീമസേനനോടു പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ അച്ഛൻ പാണ്ഡുവിനെ പോലെ തന്നെ, നിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്.'

അഹം ധര്മവിദാഽനേന മാന്യാ ഗുരുതരാ തവ। തസ്മാത്പാണ്ഡുഹിതാര്ഥം മേ യുവരാജ ഹിതം കുരു

'ധർമ്മം അറിയുന്ന ഇദ്ദേഹം പറഞ്ഞതുപോലെ, ഞാൻ നിനക്കാൾ കൂടുതലായി ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവളാണ്. അതുകൊണ്ട്, പാണ്ഡുവിന്റെ വംശത്തിനായി, യുവരാജാവിന് ഉപകാരമാകുന്നതു ചെയ്യണം.'

നികൃതാ ധാര്തരാഷ്ട്രേണ പാപേനാകൃതബുദ്ധിനാ। ദുഷ്കൃതസ്യ പ്രതീകാരം ന പശ്യാമി വൃകോദര

'ദുര്യോധനൻ പാപത്തിലും ദുഷ്ടതയിലും നമ്മെ വഞ്ചിച്ചു. ഭീമ, അവന്റെ ദുഷ്കൃതിക്ക് പരിഹാരം ഞാൻ കാണുന്നില്ല.'

തസ്മാത്കതിപയാഹേന യോഗക്ഷേമം ഭവിഷ്യതി। ക്ഷേമം ദുര്ഗമിമം വാസം വത്സ്യാമ ഹി യഥാ വയമ്

'അതിനാൽ, കുറച്ച് ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ നമ്മുടെ സുരക്ഷയും ഉപജീവനവും ഇതിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും. ഈ ദുർഗമമായ സ്ഥലത്ത് എത്രത്തോളം കഴിയാമോ അത്രത്തോളം സുരക്ഷിതമായി താമസിക്കണം.'

ഇദമന്യന്മഹദുഃഖം ധര്മകൃച്ഛ്രം വൃകോദര। ദൃഷ്ട്വൈവ ത്വാം മഹാപ്രാജ്ഞ അനങ്ഗാഭിപ്രചോദിതാ

'ഇതൊരു വലിയ കഷ്ടതയും ധർമ്മപരീക്ഷണവുമാണ്, ഭീമ. നിന്നെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൾ മോഹത്തിൽ ആകർഷിക്കപ്പെട്ട് നിന്നെ തിരഞ്ഞെടുത്തു.'

യുധിഷ്ഠിരം ച മാം ചൈവ വരയാമാസ ധര്മതഃ। ധര്മാര്ഥം ദേഹി പുത്രം ത്വം സ നഃ ശ്രേയഃ കരിഷ്യതി

'യുദ്ധിഷ്ഠിരനെയും എന്നെയും അവൾ ധർമ്മാനുസൃതമായി തിരഞ്ഞെടുത്തു. ധർമ്മത്തിനായി, നീ അവളെ ഒരു മകനു നൽകണം; അവൻ നമ്മെ അനുഗ്രഹിക്കും.'