സ്മരന്തി വൈരം രക്ഷാംസി മായാമാശ്രിത്യ മോഹിനീമ്। ഹിഡിമ്ബേ വ്രജ പന്ഥാനം ത്വമിമം ഭ്രാതൃസേവിതമ്
രാക്ഷസന്മാര് മായാജാലം ആശ്രയിച്ച് വൈരം ഓര്ക്കാറുണ്ട്; ഹിഡിംബേ, നീ ഈ വഴിയില് നിന്നു പോകൂ, ഇത് നിന്റെ സഹോദരന് വന്നിരുന്ന പാതയാണ്.
ക്രുദ്ധോഽപി പുരുഷവ്യാഘ്ര ഭീമ മാ സ്മ സ്ത്രിയം വധീഃ। ശരീരഗുപ്ത്യഭ്യധികം ധര്മം ഗോപായ പാണ്ഡവ
കോപം വന്നാലും മനുഷ്യസിംഹനായ ഭീമാ, സ്ത്രീയെ കൊല്ലരുത്; ശരീരസുരക്ഷയേക്കാള് വലിയ ധര്മം പാലിക്കണം, പാണ്ഡവാ.
വധാഭിപ്രായമായാന്തമവധീസ്ത്വം മഹാബലമ്। രക്ഷസസ്തസ്യ ഭഗിനീ കിം നഃ ക്രുദ്ധാ കരിഷ്യതി
കൊല്ലാന് ഉദ്ദേശിച്ച് വന്ന ശക്തനായ രാക്ഷസനെ നീ കൊല്ലി; അവന്റെ സഹോദരി എത്ര കോപിച്ചാലും നമ്മോട് എന്ത് ചെയ്യാന് കഴിയും?
ഹിഡിമ്ബാ തു തതഃ കുന്തീമഭിവാദ്യ കൃതാഞ്ജലിഃ। യുധിഷ്ഠിരം തു കൌന്തേയമിദം വചനമബ്രവീത്
അതിനുശേഷം, ഹിഡിംബാ കുന്തിയെ കയ്യൊപ്പിട്ട് വണങ്ങി, കുന്തിയുടെ മകനായ യുദിഷ്ഠിരനോടു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആര്യേ ജാനാസി യദ്ദുഃഖമിഹ സ്ത്രീണാമനങ്ഗജമ്। തദിദം മാമനുപ്രാപ്തം ഭീമസേനകൃതേ ശുഭേ
ആര്യേ, സ്ത്രീകൾക്ക് പ്രേമം കൊണ്ടുണ്ടാകുന്ന വേദന നിനക്ക് അറിയാം. ഭീമസേനനു വേണ്ടി ആ വേദന ഇപ്പോൾ എന്നെ ബാധിച്ചിരിക്കുന്നു, ശുഭേ.
സോഢം തത്പരമം ദുഃഖം മയാ കാലപ്രതീക്ഷയാ। സോഽയമഭ്യാഗതഃ കാലോ ഭവിതാ മേ സുഖോദയഃ
ആ വലിയ ദു:ഖം ഞാൻ നേരത്തെ സഹിച്ചു, സമയത്തെ കാത്ത്. ഇപ്പോൾ ആ സമയം വന്നിരിക്കുന്നു; ഇനി എനിക്ക് സന്തോഷം പിറക്കും.
മയാ ഹ്യുത്സൃജ്യ സുഹൃദഃ സ്വധര്മം സ്വജനം തഥാ। വൃതോഽയം പുരുഷവ്യാഘ്രസ്തവ പുത്രഃ പതിഃ ശുഭേ
സുഹൃത്തുക്കളെയും എന്റെ കടമയെയും ബന്ധുക്കളെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, നിന്റെ മകനായ ഈ പുരുഷസിംഹനെയാണ് ഞാൻ ഭർത്താവായി തിരഞ്ഞെടുത്തത്, ശുഭേ.
വീരേണാഽഹം തഥാഽനേന ത്വയാ ചാപി യശസ്വിനീ। പ്രത്യാഖ്യാതാ ന ജീവാമി സത്യമേതദ്ബ്രവീമി തേ
ഈ വീരനും നീയും എന്നെ നിരസിച്ചാൽ ഞാൻ ജീവിക്കില്ല; ഞാൻ സത്യം പറയുന്നു, യശസ്സുള്ളവളേ.
യദര്ഹസി കൃപാം കര്തും മയി ത്വം വരവര്ണിനി। മത്വാ മൂഢേതി തന്മാം ത്വം ഭക്താ വാഽനുഗതേതി വാ
നീ എനിക്ക് കരുണ കാണിക്കാമെങ്കിൽ, ഞാൻ മൂഢയാണോ ഭക്തയാണോ എന്ന് കരുതാതെ, ദയവായി അത് ചെയ്യണം, മനോഹരവണ്ണമായവളേ.
ഭര്ത്രാഽനേന മഹാഭാഗേ സംയോജയ സുതേന ഹ। സമുപാദായ ഗച്ഛേയം യഥേഷ്ടം ദേവരൂപിണമ്। പുനശ്ചൈവാനയിഷ്യാമി വിസ്രമ്ഭം കുരു മേ ശുഭേ
മഹാഭാഗ്യശാലിനിയായ നീ, നിന്റെ മകനുമായി എന്നെ ബന്ധിപ്പിക്കണം. അവനെ കൂട്ടി ഞാൻ ഇഷ്ടമുള്ളിടത്തേക്ക് പോകും, ദേവനെപ്പോലെ. പിന്നെ അവനെ തിരികെ കൊണ്ടുവരും. എന്നെ വിശ്വസിക്കണം, ശുഭേ.
അഹം ഹി സമയേ ലപ്സ്യേ പ്രാഗ്ഭ്രാതുരപര്വജനാത്। തതഃ സോഽഭ്യപതദ്രാത്രൌ ഭീമസേനജിഘാംസയാ
സമയമാകുമ്പോൾ ഞാൻ അവനെ അവന്റെ മൂത്ത സഹോദരനിൽനിന്നോ മറ്റേതെങ്കിലും ബന്ധുവിൽനിന്നോ നേടും. അതിനുശേഷം, രാത്രിയിൽ ഭീമസേനനെ കൊല്ലാൻ അവൻ സമീപിച്ചു.
യഥായഥാ വിക്രമതേ യഥാരിമധിതിഷ്ഠതി। തഥാതഥാ സമാസാദ്യ പാണ്ഡവം കാമമോഹിതാ
അവൻ എങ്ങനെ മുന്നോട്ട് പോയി ശത്രുവിനെ നേരിട്ടോ, അതുപോലെ ഞാൻ, ആഗ്രഹത്തിൽ മയങ്ങിയവളായി, പാണ്ഡവനോട് അടുക്കി.
ന യാതുധാന്യഹം ത്വാര്യേ ന ചാസ്മി രജനീചരീ। ഈശാ രക്ഷസ്സ്വസാ ഹ്യസ്മി രാജ്ഞി സാലകടങ്കടീ
ആര്യേ, ഞാൻ യക്ഷിണിയല്ല, രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ആത്മാവുമല്ല. ഞാൻ സാലകടങ്കടൻ എന്ന രാക്ഷസരാജാവിന്റെ സഹോദരിയാണ്, രാജ്ഞി.
പുത്രേണ തവ സംയുക്താ യുവതിര്ദേവവര്ണിനീ। സര്വാന്വോഽഹമുപസ്ഥാസ്യേ പുരസ്കൃത്യ വൃകോദരമ്
നിന്റെ മകനുമായി ചേർന്ന്, ദിവ്യവണ്ണമുള്ള യുവതിയായ ഞാൻ, വൃക്കോദരനെ മുന്നിൽ വെച്ച് നിങ്ങളെ എല്ലാവരെയും സേവിക്കും.
അപ്രമത്താ പ്രമത്തേഷു ശുശ്രൂഷുരസകൃത്ത്വഹമ്।' വൃജിനേ താരയിഷ്യാമി ദാസീവച്ച നരര്ഷഭാഃ
മറ്റുള്ളവർ ശ്രദ്ധിക്കാതിരിക്കുമ്പോഴും ഞാൻ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ സേവിക്കാൻ തയ്യാറായിരിക്കും; ദാസിയായി ഞാൻ നന്മയുള്ളവരെ കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കും, പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാരേ.
പൃഷ്ഠേന വോ വഹിഷ്യാമി വിമാനം സുകൃതാനിവ। യൂയം പ്രസാദം കുരുത ഭീമസേനോ ഭജേത മാമ്
നന്മയുള്ളവർ സ്വർഗ്ഗവിമാനത്തിൽ യാത്രചെയ്യുന്നതുപോലെ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ എല്ലാവരെയും എന്റെ പുറത്ത് കയറ്റി കൊണ്ടുപോകും. ദയവായി എനിക്ക് അനുകൂലത കാണിക്കണം, ഭീമസേനൻ എന്നെ സ്വീകരിക്കട്ടെ.
ഏവം ബ്രുവന്തീ ഹ തഥാ പ്രത്യാഖ്യാതാ ക്രിയാം പ്രതി। ഭൂമ്യാം ദുഷ്കൃതിനോ ലോകാന്ഗമിഷ്യേഽഹം ന സംശയഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, തന്റെ അപേക്ഷ നിരസിക്കപ്പെട്ടതോടെ, അവൾ പറഞ്ഞു: ഭൂമിയിലെ പാപികളുടേയും ലോകങ്ങളിലേക്കാണ് ഞാൻ പോകുന്നത്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
അഹം ഹി മനസാ ധ്യാത്വാ സര്വം വേത്സ്യാമി സര്വദാ।' ആപന്നിസ്തരണേ പ്രാണാന്ധാരയിഷ്യേ ന കേനചിത്
ഞാൻ മനസ്സിൽ ധ്യാനിച്ച് എല്ലാം എപ്പോഴും അറിയാം; കഷ്ടതയിൽ ആകുമ്പോൾ, ആരുടെയും സഹായമില്ലാതെ ഞാൻ ജീവൻ നിലനിർത്തും.
സര്വമാവൃത്യ കര്തവ്യം ധര്മം സമനുപശ്യതാ। ആപത്സു യോ ധാരയതി സ വൈ ധര്മവിദുത്തമഃ
ധർമ്മം മനസ്സിൽ വെച്ച് എല്ലാ കടമകളും നിർവഹിക്കണം; കഷ്ടതയിൽ ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നവനാണ് യഥാർത്ഥ ധർമ്മജ്ഞൻ.
വ്യസനം ഹ്യേവ ധര്മസ്യ ധര്മിണാമാപദുച്യതേ। പുമ്യാത്പ്രാണാന്ധാരയതി പുണ്യം വൈ പ്രാണധാരണമ്
ധർമ്മത്തിനുള്ള കഷ്ടതയാണ് യഥാർത്ഥ ദുരിതം; ധാർമ്മികർക്കു കഷ്ടതയാണ് അപ്പത്ത്. അപ്പത്തിൽ ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നവനാണ് പുണ്യം നേടുന്നത്.
യേന കേനാചരേദ്ധര്മം തസ്മിന്ഗര്ഹാ ന വിദ്യതേ। `മഹതോഽത്ര സ്ത്രിയം കാമാദ്വാധിതാം ത്രാഹി മാമപി
ഏതു വിധത്തിൽ ആയാലും ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കാം; അതിൽ കുറ്റമൊന്നുമില്ല. വലിയ കഷ്ടതയിൽ പെടുന്ന സ്ത്രീയെ പോലെ, ആഗ്രഹം കൊണ്ടു പീഡിതയായ എന്നെയും രക്ഷിക്കണം.
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷേഷു ദയാം കുര്വന്തി സാധവഃ। തത്തു ധര്മമിതി പ്രാഹുര്മുനയോ ധര്മവത്സലാഃ
ധർമ്മത്തിലും സമ്പത്തിലും ആഗ്രഹത്തിലും മോക്ഷത്തിലും സദുപദേശങ്ങൾ ഉള്ളവർ കരുണ കാണിക്കും; ധർമ്മത്തിൽ പ്രീതിയുള്ള മഹർഷികൾ ഇതാണ് യഥാർത്ഥ ധർമ്മമെന്ന് പറയുന്നു.
ദിവ്യജ്ഞാനേന ജാനാമി വ്യതീതാനാഗതാനഹമ്। തസ്മാദ്വക്ഷ്യാമി വഃ ശ്രേയ ആസന്നം സര ഉത്തമമ്
ദൈവികമായ ജ്ഞാനത്താൽ ഞാൻ കഴിഞ്ഞതും വരാനിരിക്കുന്നതും അറിയുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഞാൻ നിങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഉത്തമമായ കാര്യം പറയുന്നു — അത്ഭുതകരമായ തടാകം അടുത്താണ്.
അദ്യാസാദ്യ സരഃ സ്നാത്വാ വിശ്രമ്യ ച വനസ്പതൌ। ശ്വഃ പ്രഭാതേ മഹദ്ഭൂതം പ്രാദുര്ഭൂതം ജഗത്പതിമ്
ഇന്ന് ആ തടാകത്തിൽ എത്തി കുളിച്ച് വൃക്ഷത്തിൻ കീഴിൽ വിശ്രമിക്കൂ. നാളെ പുലർച്ചെ ലോകത്തിന്റെ അധിപൻ ആയ അത്ഭുതകരനായ ഒരാൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടും.
വ്യാസം കമലപത്രാക്ഷം ദൃഷ്ട്വാ ശോകം വിഹാസ്യഥ। ധാര്തരാഷ്ട്രാദ്വിവാസം ച ദഹനം വാരണാവതേ
കമലദളനയനായ വ്യാസനെ കണ്ടാൽ നിങ്ങൾക്കുള്ള ദുഃഖം മാറും; ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരുടെ നാടുവിട്ടുപോകലും വാരണാവതിൽ ഉണ്ടായ ദഹനവും മറന്നുപോകും.
ത്രാണം ച വിദുരാത്തുഭ്യം വിദിതം ജ്ഞാനചക്ഷുഷാ। ആവാസേ ശാലിഹോത്രസ്യ സ വോ വാസം വിധാസ്യതി
വിദുരൻ നിങ്ങള്ക്കായി രക്ഷ ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട് എന്ന് ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയാൽ അറിയാം. ശാലിഹോത്രന്റെ വീട്ടിൽ നിങ്ങൾക്ക് താമസത്തിനുള്ള സൗകര്യം അവൻ ഒരുക്കും.
വര്ഷവാതാതപസഹോ ഹ്യയം പുണ്യോ വനസ്പതിഃ। പീതമാത്രേ തു പാനീയേ ക്ഷുത്പിപാസേ വിനശ്യതഃ
മഴയും കാറ്റും ചൂടും സഹിക്കുന്ന ഈ വിശുദ്ധവൃക്ഷം ഇവിടെ ഉണ്ട്. നിങ്ങൾ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ വിശപ്പും ദാഹവും അകറ്റപ്പെടും.
തപസാ ശാലിഹോത്രേണ സരോ വൃക്ഷശ്ച നിര്മിതഃ। കാദമ്ബാഃ സാരസാ ഹംസാഃ കുരര്യഃ കുരരൈഃ സഹ
ശാലിഹോത്രന്റെ തപസ്സാൽ ഈ തടാകവും വൃക്ഷവും സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടതാണ്. അവിടെ കാടമ്പപ്പക്ഷികളും സാരസങ്ങളും ഹംസകളും കൂടെ കൂടിയ കുരരപ്പക്ഷികളും ഉണ്ട്.
തസ്യാസ്തദ്വചനം ശ്രുത്വാ കുന്തീ വചനമബ്രവീത്
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം കുന്തി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ത്വം ഹി ധര്മഭൃതാം ശ്രേഷ്ഠോ മയോക്തം ശൃണു ഭാരത
നീ ധർമ്മനിഷ്ഠരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയാളാണ്. ഞാൻ പറയുന്നത് കേൾക്കൂ, ഭാരത.