യദീദം ഗൃഹാമാഗ്നേയം വിഹിതം മന്യതേ ഭവാന്। തത്രൈവ സാധു ഗച്ഛാമോ യത്ര പൂര്വോഷിതാ വയമ്
നിനക്ക് ഈ വീട് തീക്കായി ഒരുക്കിയതാണെന്ന് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, നാം മുമ്പ് താമസിച്ച സ്ഥലത്തേക്ക് തിരിച്ചു പോകാം.
ദര്ശയിത്വാ പൃഥഗ്ഗന്തും ന കാര്യം പ്രതിഭാതി മേ। അശുഭം വാ ശുഭം വാ സ്യാത്തൈര്വസാമ സഹൈവ തു
നാം മുഖം കാണിച്ചു വേറേ പോകുന്നത് ശരിയെന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നില്ല; നല്ലതോ ചീത്തയോ സംഭവിച്ചാലും, അവരോടൊപ്പം തന്നെ നമുക്ക് താമസിക്കാം.
അദ്യപ്രഭൃതി ചാസ്മാസു ഗതേഷു ഭയവിഹ്വലഃ। രൂഢമൂലോ ഭവേദ്രാജ്യേ ധാര്തരാഷ്ട്രോ ജനേശ്വരഃ
ഇന്ന് മുതൽ നാം ഇവിടെനിന്ന് പോയാൽ, ഭയത്താൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ രാജ്യം ഉറപ്പായി പിടിച്ചിരിക്കും, ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ.
തദീയം തു ഭവേദ്രാജ്യം തദീയാശ്ച ജനാ ഇമേ। തസ്മാത്സഹൈവ വത്സ്യാമോ ഗലന്യസ്തപദാ വയമ്
അപ്പോൾ രാജ്യം അവർക്കും, ജനങ്ങളും അവർക്കും ആയിരിക്കും; അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് ഒരുമിച്ച്, ഉറച്ച മനസ്സോടെ ഇവിടെ തന്നെ തുടരാം.
അസ്മാകം കാലമാസാദ്യ രാജ്യമാച്ഛിദ്യ ശത്രുതഃ। അര്ഥം പൈതൃകമസ്മാകം സുഖം ഭോക്ഷ്യാമ ശാശ്വതമ്
നമ്മുടെ സമയം വന്നാൽ, ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് രാജ്യം പിടിച്ചെടുത്ത്, പിതൃപാരമ്പര്യമായ സമ്പത്ത് കൊണ്ടും, സ്ഥിരമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കാം.
ധൃതരാഷ്ട്രവചോഽസ്മാഭിഃ കിമര്ഥമനുപാല്യതേ। തേഭ്യോ ഭിത്ത്വാഽന്യഥാഗന്തും ദൌര്ബല്യം തേ കുതോ നൃപ
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വാക്കുകൾ നമുക്ക് എന്തിനാണ് പാലിക്കേണ്ടത്? അവരിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് പോകാൻ നീ ചിന്തിക്കുന്നത് എന്ത് ദൗർബല്യമാണു രാജാവേ?
ആപത്സു രക്ഷിതാഽസ്മാകം വിദുരോഽസ്തി മഹാമതിഃ। മധ്യസ്ഥ ഏവ ഗാങ്ഗേയോ രാജ്യഭോഗപരാങ്മുഖഃ
അപകടങ്ങളിൽ നമ്മെ രക്ഷിക്കാൻ മഹാബുദ്ധിയുള്ള വിദുരൻ ഉണ്ട്; രാജ്യം ആസ്വദിക്കാൻ ആഗ്രഹമില്ലാത്ത, എപ്പോഴും മധ്യസ്ഥനായ ഭീഷ്മനും നമ്മുടെ കൂടെയുണ്ട്.
ബാഹ്ലീകപ്രമുഖാ വൃദ്ധാ മധ്യസ്ഥാ ഏവ സര്വദാ। അസ്മദീയോ ഭവേദ്ദ്രോണഃ ഫല്ഗുനപ്രേമസംയുതഃ
ബാഹ്ലീകനെ മുൻനിർത്തിയ മൂപ്പന്മാർ എല്ലായ്പ്പോഴും മധ്യസ്ഥരാണ്; അർജുനനോടു സ്നേഹമുള്ള ദ്രോണമുനിയും നമ്മുടെവനാണ്.
തസ്മാത്സഹൈവ വസ്തവ്യം ന ഗന്തവ്യം കഥം നൃപ। അഥവാസ്മാസു തേ കുര്യുഃ കിമശക്താഃ പരാക്രമൈഃ
അതിനാൽ നാം ഒരുമിച്ചേ ഇരിക്കേണ്ടത്, രാജാവേ, വേറെയിടത്തേക്ക് പോകാൻ പാടില്ല. അല്ലെങ്കിൽ, അവർക്ക് നമ്മോടു ചെയ്യാൻ എന്താണ് കഴിയുക? അവരുടെ ശ്രമങ്ങളിൽ അവർക്കു ശക്തിയില്ലല്ലോ.
ക്ഷുദ്രാഃ കപടിനോ ധൂര്താ ജാഗ്രത്സു മനുജേശ്വര। കിം ന കുര്യുഃ പുരാ മഹ്യം കിം ന ദത്തം മഹാവിഷമ്
ഈ ചെറുതും കപടവുമുള്ള ദുഷ്ടന്മാർ, മനുഷ്യരുടെ രാജാവേ, നമ്മൾ ജാഗരൂകരായിരിക്കുമ്പോൾ എന്താണ് ചെയ്യാത്തത്? എനിക്ക് ഇതുവരെ വിഷം കൊടുത്തിട്ടില്ലാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ആശീവിഷൈര്മഹാഘോരൈഃ സര്പൈസ്തൈഃ കിം ന ദംശിതഃ। പ്രമാണകോട്യാം സംഗൃഹ്യ നിദ്രാപരവശേ മയി
അനവധി ഭയങ്കരമായ വിഷസർപ്പങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, ഞാൻ ഉറക്കത്തിൽ അശക്തനായി കിടക്കുമ്പോൾ, അവയെന്തുകൊണ്ട് എന്നെ കടിച്ചില്ല?
സര്പൈര്ദൃഷ്ടിവിഷൈര്ഗോരൈര്ഗങ്ഗായാം ശൂലസന്തതൌ। കിം തൈര്ന പാതിതോ ഭൂപ തദാ കിം മൃതവാനഹമ്
മരണകരമായ വിഷമുള്ള ആ സർപ്പങ്ങൾ ഗംഗയിൽ കുത്തുകളെല്ലാം നിറഞ്ഞിടത്ത് എന്നെ തള്ളിയില്ലല്ലോ, രാജാവേ, അപ്പോൾ ഞാൻ മരിച്ചില്ലതാനും.
ആപത്സു താസു ഘോരാസു ദുഷ്പ്രയുക്താസു പാപിഭിഃ। അസ്മാനരക്ഷദ്യോ ദേവോ ജഗദ്യസ്യ വശേ സ്ഥിതമ്
അവ ദുഷ്ടന്മാർ ചെയ്ത ആ ഭയങ്കരമായ കഷ്ടതകളിൽ, ലോകത്തെ തന്റെ അധീനതയിൽ വച്ചിരിക്കുന്ന ദൈവം നമ്മെ രക്ഷിച്ചു.
ചരാചരാത്മകം സോഽദ്യ യാതഃ കുത്ര നൃപോത്തമ। യാവത്സോഢവ്യമസ്മാഭിസ്താവത്സോഢാസ്മി യത്നതഃ
സഞ്ചരിക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കാത്തതുമായ എല്ലാം ആകുന്ന ആ ദൈവം ഇന്ന് എവിടെയാണ് പോയത്, മഹാരാജാവേ? നമ്മൾ എത്രത്തോളം സഹിക്കാമോ അത്രത്തോളം പരിശ്രമത്തോടെ സഹിക്കാം.
യദാ ന ശക്ഷ്യതേഽസ്മാഭിസ്തദാ പശ്യാമ നോ ഹിതമ്। കിം ദ്രഷ്ടവ്യമിഹാസ്മാഭിര്വിഗൃഹ്യ തരസാ ബലാത്
നമുക്ക് ഇനി സഹിക്കാനാവില്ലെങ്കിൽ, അപ്പോൾ നമ്മുക്ക് ഉത്തമമായത് എന്താണെന്നു നോക്കാം. ശക്തിയോടും ക്രൂരതയോടും കൂടിയുള്ള സംഘർഷം നടത്തി ഇവിടെ നമുക്ക് എന്ത് കാണാനുണ്ട്?
സാന്ത്വവാദേന ദാനേന ഭേദേനാപി യതാമഹേ। അര്ധരാജ്യസ്യ സംപ്രാപ്ത്യൈ തതോ ദണ്ഡഃ പ്രശസ്യതേ
നല്ല വാക്കുകളും, സമ്മാനങ്ങളും, വിഭജനം പോലുള്ള മാർഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നമുക്ക് അരരാജ്യം നേടാൻ പരിശ്രമിക്കാം; അതിനു ശേഷമാണ് ശക്തി ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്.
തസ്മാത്സഹൈവ വസ്തവ്യം തന്മനോര്പിതശല്യവത്। ദര്ശയിത്വാ പൃഥക് ക്വാപി ന ഗന്തവ്യം സുഭീതവത്
അതിനാൽ, മനസ്സിൽ വേദന സഹിച്ചുകൊണ്ട് നാം ഒരുമിച്ചിരിക്കുക വേണം; ഭയപ്പെടുന്നവരെപ്പോലെ വേറെയിടങ്ങളിലേക്ക് വേർപിരിഞ്ഞ് പോകരുത്.
ഇഹ യത്തൈര്നിരാകാരൈര്വസ്തവ്യമിതി രോചയേ। അപ്രമത്തൈര്വിചിന്വദ്ഭിര്ഗതിമിഷ്ടാം ധ്രുവാമിതഃ
ഇവരുടെ മനസ്സിൽ എന്താണ് എന്നത് വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, ഇവർ പറയുന്നതുപോലെ ഇവിടെ താമസിക്കണമെന്ന് ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു; ജാഗരൂകരായി, ഉറപ്പുള്ള നല്ലൊരു വഴി അന്വേഷിക്കണം.
യദി വിന്ദേത ചാകാരമസ്മാകം സ പുരോചനഃ। ക്ഷിപ്രകാരീ തതോ ഭൂത്വാ പ്രസഹ്യാപി ദഹേത്തതഃ
പുറോചനൻ നമ്മുടെ പദ്ധതിയറിഞ്ഞാൽ, ഉടൻ തന്നെ അവൻ വേഗത്തിൽ ഞങ്ങളെ ബലമായി കത്തിച്ചുകളയാൻ ശ്രമിക്കും.
നായം ബിഭേത്യുപക്രോശാദധര്മാദ്വാ പുരോചനഃ। തഥാ ഹി വര്തതേ മന്ദഃ സുയോധനവശേ സ്ഥിതഃ
പുറോചനൻ കുറ്റപ്പെടുത്തലിനെയും അധർമ്മത്തെയും ഭയപ്പെടുന്നവൻ അല്ല; കാരണം, അവൻ അജ്ഞാനിയാണ്, സുവ്യോധനന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം മാത്രമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.
അപി ചായം പ്രദഗ്ധേഷു ഭീഷ്മോഽസ്മാസു പിതാമഹഃ। കോപം കുര്യാത്കിമര്ഥം വാ കൌരവാന്കോപയീത സഃ
നമ്മെ കത്തിച്ചുകളഞ്ഞാലും, നമ്മുടെ പിതാമഹനായ ഭീഷ്മൻ നമ്മോടു കോപിക്കുമോ? അവൻ എന്തിനാണ് കൗരവരെ പ്രകോപിക്കേണ്ടത്?
അഥവാപീഹ ദഗ്ധേഷു ഭീഷ്മോഽസ്മാകം പിതാമഹഃ। ധര്മ ഇത്യേവ കുപ്യേരന്യേ ചാന്യേ കുരുപുങ്ഗവാഃ
അല്ലെങ്കിൽ, ഇവിടെ നമ്മെ കത്തിച്ചുകളഞ്ഞാൽ, ഭീഷ്മനും മറ്റ് കൗരവപ്രമുഖരും 'ഇത് ധർമ്മം' എന്ന് പറഞ്ഞ് മാത്രം കോപിക്കും.
ഉപപന്നം തു ദഗ്ധേഷു കുലവംശാനുകീര്തിതാഃ। കുപ്യേരന്യദി ധര്മജ്ഞാസ്തഥാന്യേ കുരുപുങ്ഗവാഃ
നമ്മെ കത്തിച്ചുകളഞ്ഞാൽ, കുടുംബം സംരക്ഷിക്കുന്നവരും ധർമ്മം അറിയുന്നവരും മറ്റു കൗരവപ്രമുഖരും അതിനർഹമായ കോപം പ്രകടിപ്പിക്കും.
വയം തു യദി ദാഹസ്യ ബിഭ്യതഃ പ്രദ്രവേമഹി। സ്പശൈര്നോ ഘാതയേത്സര്വാന്രാജ്യലുബ്ധഃ സുയോധനഃ
പക്ഷേ, തീയിൽ കത്തുന്നതിനെ ഭയന്ന് നാം ഓടിപ്പോയാൽ, രാജ്യം നേടാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന സുവ്യോധനൻ നമ്മെ ഒളിച്ചോടുന്നവരെന്നു കരുതി എല്ലാവരെയും കൊല്ലും.
അപദസ്ഥാന്പദേ തിഷ്ഠന്നപക്ഷാന്പക്ഷസംസ്ഥിതഃ। ഹീനകോശാന്മഹാകോശഃ പ്രയോഗൈര്ഘാതയേദ്ധ്രുവമ്
സ്ഥിരമായ സ്ഥാനത്തിരിക്കുന്നവൻ, സ്ഥാനമില്ലാത്തവരെ നശിപ്പിക്കും; കൂട്ടുകാരുള്ളവൻ, കൂട്ടുകാരില്ലാത്തവരെ; വലിയ ധനം ഉള്ളവൻ, ദരിദ്രരെ തന്റേതായ മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ തീർച്ചയായും നശിപ്പിക്കും.
തദസ്മാഭിരിമം പാപം തം ച പാപം സുയോധനമ്। വഞ്ചയദ്ഭിര്നിവസ്തവ്യം ഛന്നം വീര ക്വചിത്ക്വചിത്
അതിനാൽ, വീരാ, ഈ പാപിയായ പുറോചനനെയും സുവ്യോധനനെയും വഞ്ചിച്ച്, നാം ഒളിച്ചിരിക്കാൻ ശ്രമിക്കണം.
തേ വയം മൃഗയാശീലാശ്ചരാമ വസുധാമിമാമ്। തഥാ നോ വിദിതാ മാര്ഗാ ഭവിഷ്യന്തി പലായതാം
നാം വേട്ടയാടുന്നതിൽ പരിചയമുള്ളവർ ആണല്ലോ; അതുകൊണ്ട് ഈ ഭൂമിയിൽ എവിടെയും സഞ്ചരിക്കാം. അങ്ങനെ രക്ഷപ്പെടാൻ വഴികൾ നമുക്ക് അറിയാം.
ഭൌമം ച ബിലമദ്യൈവ കരവാമ സുസംവൃതമ്। ഗൂഢോദ്ഗതാന്ന നസ്തത്ര ഹുതാശഃ സംപ്രധക്ഷ്യതി
ഇന്നുതന്നെ നാം ഒരു നന്നായി മറച്ചുപൂട്ടിയ ഭുവിയിൽ ഒരു തുരങ്കം ഉണ്ടാക്കാം. അവിടെ, രഹസ്യമായി പുറത്തുവരുമ്പോൾ, തീ നമ്മെ തൊടുകയില്ല.
ദ്രവതോഽത്ര യഥാ ചാസ്മാന്ന ബുധ്യേത പുരോചനഃ। പൌരോ വാപി ജനഃ കശ്ചിത്തഥാ കാര്യമതന്ദ്രിതൈഃ
നാം ഓടിപ്പോകുമ്പോൾ, പുരോചനനും നഗരത്തിലെ ആരെങ്കിലും നമ്മെ ശ്രദ്ധിക്കാതിരിക്കാൻ ജാഗ്രതയോടെ പ്രവർത്തിക്കണം.
വിദുരസ്യ സുഹൃത്കശ്ചിത്ഖനകഃ കുശലഃ ക്വചിത്। വിവിക്തേ പാണ്ഡവാന്രാജന്നിദം വചനമബ്രവീത്
രാജാവേ, ഒരു ഒറ്റപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്, വിദുരന്റെ സുഹൃത്തായ ഒരു നിപുണൻ ആയ ഖനകൻ പാണ്ഡവന്മാരോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.