ദശരാത്രോഷിതാനാം തു തത്ര തേഷാം പുരോചനഃ। നിവേദയാമാസ ഗൃഹം ശിവാഖ്യമശിവം തദാ
അവിടെ പത്ത് രാവുകൾ കഴിച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ, പുരോചനൻ അവർക്കു 'ശിവ' എന്ന പേരിലുള്ള, അശുഭമായ ഒരു വീട് കാണിച്ചു കൊടുത്തു.
തത്ര തേ പുരുഷവ്യാഘ്രാ വിവിശുഃ സപരിച്ഛദാഃ। പുരോചനസ്യ വചനാത്കൈലാസമിവ ഗുഹ്യകാഃ
അവിടെ, പുരുഷസിംഹന്മാരായ അവർ, പുരോചനന്റെ വാക്ക് കേട്ട്, എല്ലാ അനുചരന്മാരോടും കൂടി, ഗുഹ്യന്മാർ കൈലാസത്തിൽ കടക്കുന്നതുപോലെ ആ വീട്ടിൽ പ്രവേശിച്ചു.
തച്ചാഗാരമഭിപ്രേക്ഷ്യ സര്വധര്മഭൃതാം വരഃ। ഉവാചാഗ്നേയമിത്യേവം ഭീമസേനം യുധിഷ്ഠിരഃ
ആ വീട് മുഴുവനും നോക്കി, ധർമ്മത്തിൽ ഏറ്റവും മികച്ചയാളായ യുദിഷ്ഠിരൻ, ഭീമസേനനോടു പറഞ്ഞു: 'ഇത് തീയുടെ വീട് തന്നെയാണ്.'
ജിഘ്രാണോഽസ്യ വസാഗന്ധം സര്പിര്ജതുവിമിശ്രിതമ്। കൃതം ഹി വ്യക്തമാഗ്നേയമിദം വേശ്മ പരന്തപ
അവിടെ നിന്നു വരുന്ന കൊഴുപ്പും, നെയ്യും, ലക്ഷയും കലർന്ന ഗന്ധം വാസനയെടുത്തു, 'ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ, ഈ വീട് തീക്കായി തന്നെ നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നു എന്ന് വ്യക്തമാണ്,' എന്നു പറഞ്ഞു.
ശണസര്ജരസം വ്യക്തമാനീയ ഗൃഹകര്മണി। മുഞ്ജബല്വജവംശാദിദ്രവ്യം സര്വം ഘൃതോക്ഷിതമ്
വീടിന്റെ നിർമാണത്തിനായി കൊണ്ടുവന്ന ശണയും സർജരസവും വ്യക്തമായി കാണാം; മുഴുവൻ സാമഗ്രികളും—മുഞ്ച പുല്ല്, ബാല്വജം, ബാംബു മുതലായവ—എല്ലാം നെയ്യിൽ തേച്ചിരിക്കുന്നു.
തൃണബല്വജകാര്പാസവംശദാരുകടാന്യപി। ആഗ്നേയാന്യത്ര ക്ഷിപ്താനി പരിതോ വേശ്മനസ്തഥാ
പുല്ല്, ബാല്വജം, കർപ്പാസം, ബാംബു, മരക്കഷ്ണങ്ങൾ, മറ്റും—എല്ലാം തീ പിടിക്കാവുന്നവ—വീടിന്റെ ചുറ്റും ഇടപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ശില്പിഭിഃ സുകൃതം ഹ്യാപ്തൈര്വിനീതൈര്വേശ്മകര്മണി। വിശ്വസ്തം മാമയം പാപോ ദഗ്ധുകാമഃ പുരോചനഃ
വിശ്വസനീയരായ, വിനയമുള്ള ശില്പികൾ കൊണ്ട് നന്നായി പണിത ഈ വീട്, എന്നെ വഞ്ചിക്കാൻ തന്നെയാണ്; ഈ ദുഷ്ടനായ പുരോചനൻ എന്നെ കത്തിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
തഥാ ഹി വര്തതേ മന്ദഃ സുയോധനവശേ സ്ഥിതഃ। ഇമാം തു താം മഹാബുദ്ധിര്വിദുരോ ദൃഷ്ടവാംസ്തഥാ
സുയോധനന്റെ ആജ്ഞയിൽ, ഈ ഭ്രാന്തൻ ഇങ്ങനെ പെരുമാറുന്നു; പക്ഷേ, മഹാബുദ്ധിയുള്ള വിദുരൻ ഇതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ആപദം തേന മാം പാര്ഥ സ സംബോധിതവാന്പുരാ। തേ വയം ബോധിതാസ്തേന നിത്യമസ്മദ്ധിതൈഷിണാ
പാർഥാ, ഈ അപകടം കുറിച്ച് വിദുരൻ മുമ്പേ എന്നെ മുന്നറിയിപ്പു നൽകിയിരുന്നു; നമ്മുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്ന അവൻ എപ്പോഴും നമ്മെ സൂക്ഷ്മമായി അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പിത്രാ കനീയസാ സ്നേഹാദ്ബുദ്ധിമന്തോ ശിവം ഗൃഹമ്। അനാര്യൈഃ സുകൃതം ഗൂഢൈര്ദുര്യോധനവശാനുഗൈഃ
നമ്മുടെ അച്ഛന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ, ബുദ്ധിമാനായ ചേട്ടൻ, സ്നേഹത്താൽ നമ്മുക്ക് സുരക്ഷിതമായ ഒരു വീട് ഒരുക്കിയിട്ടുണ്ട്, എങ്കിലും അത് ദുര്യോധനന്റെ അനുയായികളായ ദുഷ്ടന്മാർ രഹസ്യമായി പണിതതാണു.
യദീദം ഗൃഹാമാഗ്നേയം വിഹിതം മന്യതേ ഭവാന്। തത്രൈവ സാധു ഗച്ഛാമോ യത്ര പൂര്വോഷിതാ വയമ്
നിനക്ക് ഈ വീട് തീക്കായി ഒരുക്കിയതാണെന്ന് തോന്നുന്നുവെങ്കിൽ, നാം മുമ്പ് താമസിച്ച സ്ഥലത്തേക്ക് തിരിച്ചു പോകാം.
ദര്ശയിത്വാ പൃഥഗ്ഗന്തും ന കാര്യം പ്രതിഭാതി മേ। അശുഭം വാ ശുഭം വാ സ്യാത്തൈര്വസാമ സഹൈവ തു
നാം മുഖം കാണിച്ചു വേറേ പോകുന്നത് ശരിയെന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നില്ല; നല്ലതോ ചീത്തയോ സംഭവിച്ചാലും, അവരോടൊപ്പം തന്നെ നമുക്ക് താമസിക്കാം.
അദ്യപ്രഭൃതി ചാസ്മാസു ഗതേഷു ഭയവിഹ്വലഃ। രൂഢമൂലോ ഭവേദ്രാജ്യേ ധാര്തരാഷ്ട്രോ ജനേശ്വരഃ
ഇന്ന് മുതൽ നാം ഇവിടെനിന്ന് പോയാൽ, ഭയത്താൽ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ രാജ്യം ഉറപ്പായി പിടിച്ചിരിക്കും, ജനങ്ങളുടെ ഇടയിൽ.
തദീയം തു ഭവേദ്രാജ്യം തദീയാശ്ച ജനാ ഇമേ। തസ്മാത്സഹൈവ വത്സ്യാമോ ഗലന്യസ്തപദാ വയമ്
അപ്പോൾ രാജ്യം അവർക്കും, ജനങ്ങളും അവർക്കും ആയിരിക്കും; അതുകൊണ്ട് നമുക്ക് ഒരുമിച്ച്, ഉറച്ച മനസ്സോടെ ഇവിടെ തന്നെ തുടരാം.
അസ്മാകം കാലമാസാദ്യ രാജ്യമാച്ഛിദ്യ ശത്രുതഃ। അര്ഥം പൈതൃകമസ്മാകം സുഖം ഭോക്ഷ്യാമ ശാശ്വതമ്
നമ്മുടെ സമയം വന്നാൽ, ശത്രുക്കളിൽ നിന്ന് രാജ്യം പിടിച്ചെടുത്ത്, പിതൃപാരമ്പര്യമായ സമ്പത്ത് കൊണ്ടും, സ്ഥിരമായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കാം.
ധൃതരാഷ്ട്രവചോഽസ്മാഭിഃ കിമര്ഥമനുപാല്യതേ। തേഭ്യോ ഭിത്ത്വാഽന്യഥാഗന്തും ദൌര്ബല്യം തേ കുതോ നൃപ
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വാക്കുകൾ നമുക്ക് എന്തിനാണ് പാലിക്കേണ്ടത്? അവരിൽ നിന്ന് വേറിട്ട് പോകാൻ നീ ചിന്തിക്കുന്നത് എന്ത് ദൗർബല്യമാണു രാജാവേ?
ആപത്സു രക്ഷിതാഽസ്മാകം വിദുരോഽസ്തി മഹാമതിഃ। മധ്യസ്ഥ ഏവ ഗാങ്ഗേയോ രാജ്യഭോഗപരാങ്മുഖഃ
അപകടങ്ങളിൽ നമ്മെ രക്ഷിക്കാൻ മഹാബുദ്ധിയുള്ള വിദുരൻ ഉണ്ട്; രാജ്യം ആസ്വദിക്കാൻ ആഗ്രഹമില്ലാത്ത, എപ്പോഴും മധ്യസ്ഥനായ ഭീഷ്മനും നമ്മുടെ കൂടെയുണ്ട്.
ബാഹ്ലീകപ്രമുഖാ വൃദ്ധാ മധ്യസ്ഥാ ഏവ സര്വദാ। അസ്മദീയോ ഭവേദ്ദ്രോണഃ ഫല്ഗുനപ്രേമസംയുതഃ
ബാഹ്ലീകനെ മുൻനിർത്തിയ മൂപ്പന്മാർ എല്ലായ്പ്പോഴും മധ്യസ്ഥരാണ്; അർജുനനോടു സ്നേഹമുള്ള ദ്രോണമുനിയും നമ്മുടെവനാണ്.
തസ്മാത്സഹൈവ വസ്തവ്യം ന ഗന്തവ്യം കഥം നൃപ। അഥവാസ്മാസു തേ കുര്യുഃ കിമശക്താഃ പരാക്രമൈഃ
അതിനാൽ നാം ഒരുമിച്ചേ ഇരിക്കേണ്ടത്, രാജാവേ, വേറെയിടത്തേക്ക് പോകാൻ പാടില്ല. അല്ലെങ്കിൽ, അവർക്ക് നമ്മോടു ചെയ്യാൻ എന്താണ് കഴിയുക? അവരുടെ ശ്രമങ്ങളിൽ അവർക്കു ശക്തിയില്ലല്ലോ.
ക്ഷുദ്രാഃ കപടിനോ ധൂര്താ ജാഗ്രത്സു മനുജേശ്വര। കിം ന കുര്യുഃ പുരാ മഹ്യം കിം ന ദത്തം മഹാവിഷമ്
ഈ ചെറുതും കപടവുമുള്ള ദുഷ്ടന്മാർ, മനുഷ്യരുടെ രാജാവേ, നമ്മൾ ജാഗരൂകരായിരിക്കുമ്പോൾ എന്താണ് ചെയ്യാത്തത്? എനിക്ക് ഇതുവരെ വിഷം കൊടുത്തിട്ടില്ലാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?
ആശീവിഷൈര്മഹാഘോരൈഃ സര്പൈസ്തൈഃ കിം ന ദംശിതഃ। പ്രമാണകോട്യാം സംഗൃഹ്യ നിദ്രാപരവശേ മയി
അനവധി ഭയങ്കരമായ വിഷസർപ്പങ്ങൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത്, ഞാൻ ഉറക്കത്തിൽ അശക്തനായി കിടക്കുമ്പോൾ, അവയെന്തുകൊണ്ട് എന്നെ കടിച്ചില്ല?
സര്പൈര്ദൃഷ്ടിവിഷൈര്ഗോരൈര്ഗങ്ഗായാം ശൂലസന്തതൌ। കിം തൈര്ന പാതിതോ ഭൂപ തദാ കിം മൃതവാനഹമ്
മരണകരമായ വിഷമുള്ള ആ സർപ്പങ്ങൾ ഗംഗയിൽ കുത്തുകളെല്ലാം നിറഞ്ഞിടത്ത് എന്നെ തള്ളിയില്ലല്ലോ, രാജാവേ, അപ്പോൾ ഞാൻ മരിച്ചില്ലതാനും.
ആപത്സു താസു ഘോരാസു ദുഷ്പ്രയുക്താസു പാപിഭിഃ। അസ്മാനരക്ഷദ്യോ ദേവോ ജഗദ്യസ്യ വശേ സ്ഥിതമ്
അവ ദുഷ്ടന്മാർ ചെയ്ത ആ ഭയങ്കരമായ കഷ്ടതകളിൽ, ലോകത്തെ തന്റെ അധീനതയിൽ വച്ചിരിക്കുന്ന ദൈവം നമ്മെ രക്ഷിച്ചു.
ചരാചരാത്മകം സോഽദ്യ യാതഃ കുത്ര നൃപോത്തമ। യാവത്സോഢവ്യമസ്മാഭിസ്താവത്സോഢാസ്മി യത്നതഃ
സഞ്ചരിക്കുന്നതും സഞ്ചരിക്കാത്തതുമായ എല്ലാം ആകുന്ന ആ ദൈവം ഇന്ന് എവിടെയാണ് പോയത്, മഹാരാജാവേ? നമ്മൾ എത്രത്തോളം സഹിക്കാമോ അത്രത്തോളം പരിശ്രമത്തോടെ സഹിക്കാം.
യദാ ന ശക്ഷ്യതേഽസ്മാഭിസ്തദാ പശ്യാമ നോ ഹിതമ്। കിം ദ്രഷ്ടവ്യമിഹാസ്മാഭിര്വിഗൃഹ്യ തരസാ ബലാത്
നമുക്ക് ഇനി സഹിക്കാനാവില്ലെങ്കിൽ, അപ്പോൾ നമ്മുക്ക് ഉത്തമമായത് എന്താണെന്നു നോക്കാം. ശക്തിയോടും ക്രൂരതയോടും കൂടിയുള്ള സംഘർഷം നടത്തി ഇവിടെ നമുക്ക് എന്ത് കാണാനുണ്ട്?
സാന്ത്വവാദേന ദാനേന ഭേദേനാപി യതാമഹേ। അര്ധരാജ്യസ്യ സംപ്രാപ്ത്യൈ തതോ ദണ്ഡഃ പ്രശസ്യതേ
നല്ല വാക്കുകളും, സമ്മാനങ്ങളും, വിഭജനം പോലുള്ള മാർഗങ്ങളും ഉപയോഗിച്ച് നമുക്ക് അരരാജ്യം നേടാൻ പരിശ്രമിക്കാം; അതിനു ശേഷമാണ് ശക്തി ഉപയോഗിക്കേണ്ടത്.
തസ്മാത്സഹൈവ വസ്തവ്യം തന്മനോര്പിതശല്യവത്। ദര്ശയിത്വാ പൃഥക് ക്വാപി ന ഗന്തവ്യം സുഭീതവത്
അതിനാൽ, മനസ്സിൽ വേദന സഹിച്ചുകൊണ്ട് നാം ഒരുമിച്ചിരിക്കുക വേണം; ഭയപ്പെടുന്നവരെപ്പോലെ വേറെയിടങ്ങളിലേക്ക് വേർപിരിഞ്ഞ് പോകരുത്.
ഇഹ യത്തൈര്നിരാകാരൈര്വസ്തവ്യമിതി രോചയേ। അപ്രമത്തൈര്വിചിന്വദ്ഭിര്ഗതിമിഷ്ടാം ധ്രുവാമിതഃ
ഇവരുടെ മനസ്സിൽ എന്താണ് എന്നത് വ്യക്തമല്ലെങ്കിലും, ഇവർ പറയുന്നതുപോലെ ഇവിടെ താമസിക്കണമെന്ന് ഞാൻ സമ്മതിക്കുന്നു; ജാഗരൂകരായി, ഉറപ്പുള്ള നല്ലൊരു വഴി അന്വേഷിക്കണം.
യദി വിന്ദേത ചാകാരമസ്മാകം സ പുരോചനഃ। ക്ഷിപ്രകാരീ തതോ ഭൂത്വാ പ്രസഹ്യാപി ദഹേത്തതഃ
പുറോചനൻ നമ്മുടെ പദ്ധതിയറിഞ്ഞാൽ, ഉടൻ തന്നെ അവൻ വേഗത്തിൽ ഞങ്ങളെ ബലമായി കത്തിച്ചുകളയാൻ ശ്രമിക്കും.
നായം ബിഭേത്യുപക്രോശാദധര്മാദ്വാ പുരോചനഃ। തഥാ ഹി വര്തതേ മന്ദഃ സുയോധനവശേ സ്ഥിതഃ
പുറോചനൻ കുറ്റപ്പെടുത്തലിനെയും അധർമ്മത്തെയും ഭയപ്പെടുന്നവൻ അല്ല; കാരണം, അവൻ അജ്ഞാനിയാണ്, സുവ്യോധനന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം മാത്രമാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നത്.