ശരണ്യഃ സര്വഭൂതാനാം ദേവദേവോ ജനാര്ദനഃ
സകലഭൂതങ്ങളുടെ ശരണനായ ദേവദേവൻ ജനാർദ്ദനനാണ്.
തഥേതി ച പ്രതിജ്ഞായ ദ്രോണായ കുരുപുങ്ഗവഃ। ഉപസംഗൃഹ്യ ചരണൌ യുധിഷ്ഠിരവശോഽഭവത്
ഇങ്ങനെ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, കുരുവരനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ ദ്രോണന്റെ കാലുകൾ പിടിച്ചു, അവനോടു അനുസരണയോടെ നിന്നു.
സ്വഭാവാദഗമച്ഛബ്ദോ മഹീം സാഗരമേഖലാമ്। അര്ജുനസ്യ സമോ ലോകേ നാസ്തി കശ്ചിദ്ധനുര്ധരഃ
അർജുനന്റെ വില്ലിന്റെ ശബ്ദം സ്വാഭാവികമായി സമുദ്രം ചുറ്റിയ ഭൂമിയെ മുഴുവൻ മുഴങ്ങിച്ചു. ലോകത്ത് അർജുനനോടു തുല്യനായ വില്ലാളൻ ആരുമില്ല.
ഗദായുദ്ധേഽസിയുദ്ധേ ച രഥയുദ്ധേ ച പാണ്ഡവഃ। പാരഗശ്ച ധനുര്യുദ്ധേ ബഭൂവാഥ ധനഞ്ജയഃ
ഗദയുദ്ധത്തിലും വാളയുദ്ധത്തിലും രഥയുദ്ധത്തിലും പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ ഏറ്റവും കഴിവ് തെളിയിച്ചു; അർജുനൻ വില്ലയുദ്ധത്തിൽ അതിപ്രാവീണ്യം നേടി.
നീതിമാന്സകലാം നീതിം വിബുധാധിപതേസ്തദാ। `അസ്ത്രേ ശസ്ത്രേ ച ശാസ്ത്രേ ച രഥനാഗാശ്വകര്മണി।' അവാപ്യ സഹദേവോഽപി ഭ്രാതൄണാം വവൃതേ വശേ
ഇന്ദ്രന്റെ മുഴുവൻ ജ്ഞാനവും നേടിയ സഹദേവൻ ആയുധങ്ങളിലെയും ശാസ്ത്രങ്ങളിലെയും രഥം, ആന, കുതിര എന്നിവയുടെ കലകളിലെയും പ്രാവീണ്യം നേടി സഹോദരന്മാരുടെ ആജ്ഞയ്ക്ക് വിധേയനായി.
ദ്രോണേനൈവം വിനീതശ്ച ഭ്രാതൄണാം നകുലഃ പ്രിയഃ। ചിത്രയോധീ സമാഖ്യാതോ ബഭൂവാതിരഥോദിതഃ
ദ്രോണനാൽ പരിശീലനം നേടിയ സഹോദരന്മാരുടെ പ്രിയനായ നകുലൻ പ്രശസ്തനായ യോദ്ധാവായി, അതിരഥനെന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
ത്രിവര്ഷകൃതയജ്ഞസ്തു ഗന്ധര്വാണാമുപപ്ലവേ। അര്ജുനപ്രമുഖൈഃ പാര്ഥൈഃ സൌവീരഃ സമരേ ഹതഃ
മൂന്നു വർഷം യാഗം നടത്തിയ സൗവീര രാജാവ്, ഗന്ധർവയുദ്ധത്തിൽ അർജുനൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന പാണ്ഡവന്മാർക്ക് കൈവശമായി യുദ്ധത്തിൽ വീണു.
ന ശശാക വശേ കര്തും യം പാണ്ഡുരപി വീര്യവാന്। സോഽര്ജുനേന വശം നീതോ രാജാസീദ്യവനാധിപഃ
വീര്യശാലിയായ പാണ്ഡുവിനും കീഴടക്കാൻ കഴിയാത്ത യവനരാജാവിനെ അർജുനൻ കീഴടക്കി.
അതീവ ബലസംപന്നഃ സദാ മാനി കുരൂന്പ്രതി। വിപുലോ നാമ സൌവീരഃ ശസ്തഃ പാര്ഥേന ധീമതാ
കുരുക്കളുടെ മുന്നിൽ എപ്പോഴും അഭിമാനത്തോടെ നിലകൊണ്ട വലിയ ശക്തിയുള്ള സൗവീരനായ വിപുലനെ ധീരനായ പാർഥൻ ജയിച്ചു.
ദത്താമിത്ര ഇതി ഖ്യാതം സങ്ഗ്രാമേ കൃതനിശ്ചയമ്। സുമിത്രം നാമ സൌവീരമര്ജുനോഽദമയച്ഛരൈഃ
ദത്താമിത്ര എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട, യുദ്ധത്തിൽ ഉറച്ച മനസ്സുള്ള സൗവീരനായ സുമിത്രനെ അർജുനൻ തന്റെ അതിജയിക്കാനാവാത്ത അമ്പുകൾകൊണ്ട് കീഴടക്കി.
ഭീമസേനസഹായശ്ച രഥാനാമയുതം ച സഃ। അര്ജുനഃ സമരേ പ്രാച്യാന്സര്വാനേകരഥോഽജയത്
ഭീമസേനൻ കൂട്ടുകാരനായി അർജുനൻ ഒരേ രഥത്തിൽ കയറി, പടിഞ്ഞാറൻ രാജാക്കന്മാരെയും അവരുടെ പത്ത് ആയിരം രഥങ്ങളെയും യുദ്ധത്തിൽ ജയിച്ചു.
തഥൈവൈകരഥോ ഗത്വാ ദക്ഷിണാമജയദ്ദിശമ്। ധനൌഘം പ്രാപയാമാസ കുരുരാഷ്ട്രം ധനഞ്ജയഃ
അതുപോലെ തന്നെ അർജുനൻ ഒരേ രഥത്തിൽ കയറി തെക്കേ ദിക്കിലും വിജയിച്ച്, വലിയ ധനം കുരുരാജ്യത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.
യതഃ പഞ്ചദശേ വര്ഷേ സര്വമേതച്ചകാര സഃ। തം ദൃഷ്ട്വാ ധാര്തരാഷ്ട്രാണാം തതോ ഭയമജായത
അവൻ പതിനഞ്ചാം വയസ്സിൽ ഇതെല്ലാം ചെയ്തു; ഇത് കണ്ട ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർക്ക് ഭയം തോന്നി.
യഃ സര്വാന്ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പുത്രാന്വിപ്രചകാര ഹ। ഭീമസേനോ മഹാബാഹുര്ബലാദ്ബലവതാം വരഃ
ശക്തിമാന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശക്തനായ ഭീമസേനൻ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ എല്ലാ പുത്രന്മാരെയും ബലപ്രയോഗംകൊണ്ട് കീഴടക്കി.
അദുഷ്ടഭാവം തം ദോഷൈര്ജഗൃഹുര്ദോഷബുദ്ധയഃ। ധാര്തരാഷ്ട്രാസ്തഥാ സര്വേ ഭയാദ്ഭീമസ്യ കര്മണാ
ദോഷമില്ലാത്ത മനസ്സുള്ള ഭീമനെ, ഭീമന്റെ പ്രവൃത്തികൾ ഭയപ്പെടുത്തി, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ കുറ്റം കണ്ടെത്തി.
തം ദൃഷ്ട്വാ കര്മഭിഃ പാര്ഥാന്സര്വാനാഗതലക്ഷണാന്। ബലാദ്ബഹുഗുണാംസ്തേഭ്യോ ബിഭിയുര്ദോഷബുദ്ധയഃ
പാണ്ഡവന്മാരുടെ മഹത്തായ പ്രവൃത്തികളും ശക്തിയും ഗുണങ്ങളും കണ്ട ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവർ അവരെ ഭയപ്പെട്ടു.
ഏവം സര്വേ മഹാത്മാനഃ പാണ്ഡവാ മനുജോത്തമാഃ। പരരാഷ്ട്രാണി നിര്ജിത്യ സ്വരാഷ്ട്രം വവൃധുഃ പുരാ
ഇങ്ങനെ മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാർ, മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠന്മാരായവർ, അന്യരാജ്യങ്ങൾ കീഴടക്കി സ്വന്തം രാജ്യത്തെ സമൃദ്ധിപ്പെടുത്തി.
തതോ ബലമതിഖ്യാതം വിജ്ഞായ ദൃഢധന്വിനാമ്। ദൂഷിതഃ സഹസാ ഭാവോ ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ പാണ്ഡുഷു। സ ചിന്താപരമോ രാജാ ന നിദ്രാമലഭന്നിശി
വലിയ വില്ലാളന്മാരുടെ അതിവിശേഷമായ ശക്തി മനസ്സിലാക്കി, രാജാവ് ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മനസ്സിൽ പാണ്ഡവന്മാരോടുള്ള സ്നേഹം അപ്രത്യക്ഷമായി; അതീവ ചിന്തയിൽ മുങ്ങി, രാത്രിയിൽ ഉറങ്ങാൻ പോലും കഴിയാതെ പോയി.
പ്രാണാധികം ഭീമസേനം കൃതവിദ്യം ധനഞ്ജയമ്। ദുര്യോധനോ ലക്ഷയിത്വാ പര്യതപ്യത ദുര്മനാഃ
പ്രാണത്തേക്കാൾ പ്രിയനായ ഭീമസേനനെയും എല്ലാ കലകളിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയ ധനഞ്ജയനെയും കണ്ട ദുര്യോധനൻ മനസ്സിൽ ദു:ഖത്തോടെ വേദനിച്ചു.
തതോ വൈകര്തനഃ കര്ണഃ ശകുനിശ്ചാപി സൌബലഃ। അനേകാരഭ്യുപായൈസ്തേ ജിഘാംസന്തി സ്മ പാണ്ഡവാന്
അതിനുശേഷം വികർതനപുത്രനായ കർണ്ണനും സുബലപുത്രനായ ശകുനിയും പലവിധ ഉപായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പാണ്ഡവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
പാണ്ഡവാ അപി തത്സര്വം പ്രതിചക്രുര്യഥാബലമ്। ഉദ്ഭാവനമകുര്വന്തോ വിദുരസ്യ മതേ സ്ഥിതാഃ
പാണ്ഡവന്മാരും അതിനനുസരിച്ച് തങ്ങളുടെ ശേഷിയനുസരിച്ച് പ്രതികരിച്ചു, വീണ്ടുമൊന്നും പ്രശംസിക്കാതെ, വിദുരന്റെ ഉപദേശം അനുസരിച്ചു.
ഗുണൈഃ സമുദിതാന്ദൃഷ്ട്വാ പൌരാഃ പാണ്ഡുസുതാംസ്തദാ। കഥയാഞ്ചക്രിരേ തേഷാം ഗുണാന്സംസത്സു ഭാരത
അന്നത്തെ നഗരവാസികൾ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളിൽ നല്ല ഗുണങ്ങൾ കാണുമ്പോൾ, അവരുടെ ഗുണങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം സംസാരിക്കാൻ തുടങ്ങി.
രാജ്യപ്രാപ്തിം ച സംപ്രാപ്തം ജ്യേഷ്ഠം പാണ്ഡുസുതം തദാ। കഥയന്തി സ്മ സംഭൂയ ചത്വരേഷു സഭാസു ച
അവരുടെ കൂട്ടത്തിൽ, ചത്വരങ്ങളിലും സഭകളിലും, പാണ്ഡവന്മാരിൽ മൂത്തവൻ രാജ്യം നേടിയത് കുറിച്ച് അവർ സംസാരിച്ചു.
പ്രജ്ഞാശ്ചക്ഷുരചക്ഷുഷ്ട്വാദ്ധൃതരാഷ്ട്രോ ജനേശ്വരഃ। രാജ്യം ന പ്രാപ്തവാന്പൂര്വം സ കഥം നൃപതിര്ഭവേത്
ധൃതരാഷ്ട്രൻ ബുദ്ധിമാൻ ആയിരുന്നെങ്കിലും കാഴ്ചയില്ലാത്തവനായിരുന്നു; മുമ്പ് രാജ്യം ലഭിച്ചിട്ടില്ല, പിന്നെ എങ്ങനെ രാജാവാവാൻ കഴിയും?
തഥാ ശാന്തനവോ ഭീഷ്മഃ സത്യസന്ധോ മഹാവ്രതഃ। പ്രത്യാഖ്യായ പുരാ രാജ്യം ന സ ജാതു ഗ്രഹീഷ്യതി
അതു പോലെ തന്നെ, ശാന്തനുവിന്റെ മകൻ ഭീഷ്മൻ സത്യനിഷ്ഠനും വ്രതശീലിയും ആയിരുന്നു; ഒരിക്കൽ രാജ്യം ത്യജിച്ചവൻ പിന്നെയും അതു സ്വീകരിക്കില്ല.
തേ വയം പാണ്ഡവജ്യേഷ്ഠം തരുണം വൃദ്ധശീലിനമ്। അഭിഷിഞ്ചാമ സാധ്വദ്യ സത്യകാരുണ്യവേദിനമ്
അതിനാൽ, നമുക്ക് പാണ്ഡവന്മാരിൽ മൂത്തവനെ, ചെറുപ്പം കൊണ്ടും മുതിർന്നവരുടെ ശീലമുള്ളവനെയും, സത്യവും കരുണയും അറിയുന്നവനെയും, രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്യാം.
സ ഹി ഭീഷ്മം ശാന്തനവം ധൃതരാഷ്ട്രം ച ധര്മവിത്। സപുത്രം വിവിധൈര്ഭോഗൈര്യോജയിഷ്യതി പൂജയന്
അവൻ ശാന്തനുവിന്റെ മകനായ ഭീഷ്മനെയും, ധൃതരാഷ്ട്രനെയും, അവരുടെ മക്കളെയും, വിവിധ സുഖങ്ങളാൽ ആദരിക്കുകയും സന്തോഷിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും.
തേഷാം ദുര്യോധനഃ ശ്രുത്വാ താനി വാക്യാനി ജല്പതാമ്। യുധിഷ്ഠിരാനുരക്താനാം പര്യതപ്യത ദുര്മതിഃ
യുധിഷ്ഠിരനോടു ഭക്തിയുള്ളവർ പറയുന്ന ഈ വാക്കുകൾ ദുശ്ചിന്തയുള്ള ദുര്യോധനൻ കേട്ടപ്പോൾ, അവൻ അത്യന്തം വിഷമിച്ചു.
സ തപ്യമാനോ ദുഷ്ടാത്മാ തേഷാം വാചോ ന ചക്ഷമേ। ഈര്ഷ്യയാ ചാപി സംതപ്തോ ധൃതരാഷ്ട്രമുപാഗമത്
അവൻ മനസ്സിൽ ദുർബലനായവൻ ആകയാൽ, അവരുടെ വാക്കുകൾ സഹിക്കാനാവാതെ, അസൂയകൊണ്ടു കത്തിക്കൊണ്ടു, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
തതോ വിരഹിതം ദൃഷ്ട്വാ പിതരം പ്രതിപൂജ്യ സഃ। പൌരാനുരാഗസംതപ്തഃ പശ്ചാദിദമഭാഷത
അവിടെ അച്ഛനെ ഒറ്റയ്ക്ക് കണ്ടപ്പോൾ ആദരപൂർവ്വം വണങ്ങി; നഗരവാസികളുടെ സ്നേഹത്തിൽ വേദനിച്ചവൻ പിന്നെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.