ബ്രാഹ്മണോ ദ്വിപദാം ശ്രേഷ്ഠോ യഥാവിധി കഥാക്രമമ്। യാജോ ദ്രോണവിനാശായ യാജയാമാസ തം നൃപമ്
മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ, യഥാവിധി ക്രമത്തിൽ, ദ്രോണന്റെ നാശത്തിനായി ദ്രുപദനുവേണ്ടി യാജൻ യാഗം ആരംഭിച്ചു.
ഗുര്വര്ഥേഽയോജയത്കര്മ യാജസ്യാപി സമീപതഃ। തതസ്തസ്യ നരേന്ദ്രസ്യ ഉപയാജോ മഹാതപാഃ
ഗുരുവിന്റെ കാര്യത്തിന് യാജന്റെ സമീപത്ത് യാഗം ആരംഭിച്ചു; പിന്നെ മഹാതപസ്സുള്ള ഉപയാജൻ ആ രാജാവിനെ സഹായിച്ചു.
ആചവ്യൌ കര്മ വൈതാനം തഥാ പുത്രഫലായ വൈ। ഇഹ പുത്രോ മഹാവീര്യോ മഹാതേജാ മഹാബലഃ। ഇഷ്യതേ യദ്വിധോ രാജന്ഭവിതാ സ തഥാവിധഃ
മകനുണ്ടാകേണ്ടതിനു വേണ്ടി വൈതാന യാഗം നടത്തി, മഹാശക്തിയുള്ള, മഹാവീര്യശാലിയായ, മഹാബലശാലിയായ ഒരു മകനാണ് ഇവിടെ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, രാജാവേ. ഏതു വിധത്തിലുള്ള മകനാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അത്തരം മകനാണ് ജനിക്കുന്നത്.
ഭാരദ്വാജസ്യ ഹന്താരം സോഽഭിസന്ധായ പാര്ഥിവഃ। ആജഹേഽഥ തദാ രാജന്ദ്രുപദഃ കര്മ സിദ്ധയേ
ഭാരദ്വാജനെ സംഹരിക്കാനുള്ള മകനുണ്ടാകണമെന്ന ഉദ്ദേശത്തോടെ രാജാവ് ദ്രുപദൻ അന്നേരം ആ യാഗം നിർവ്വഹിച്ചു.
ബ്രാഹ്മണോ ദ്വിപദാം ശ്രേഷ്ഠോ ജുഹാവ ച യഥാവിധി। കൌസവീ നാമ തസ്യാസീദ്യാ വൈ താം പുത്രഗൃദ്ധിനഃ
ദ്വിജന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണൻ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഹോമം നടത്തി. അവന്റെ ഭാര്യയുടെ പേര് കൗസവിയാണ്. അവളും മകനുണ്ടാകണമെന്നാഗ്രഹം പുലർത്തിയിരുന്നു.
സൌത്രാമണിം തഥാ പത്നീം തതഃ കാലേഽഭ്യയാത്തദാ। യാജസ്തു സവനസ്യാന്തേ ദേവീമാഹ്വാപയത്തദാ
ശേഷം, യഥാസമയം, ഭാര്യ സൌത്രാമണി യാഗം നടത്തി അടുത്തുവന്നു. യാഗം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, യാജകൻ രാജ്ഞിയെ വിളിച്ചു.
പ്രേഹി മാം രാജ്ഞി പൃഷതി മിഥുനം ത്വാമുപസ്ഥിതമ്। കുമാരശ്ച കുമാരീ ച പിതൃവംശവിവൃദ്ധയേ
'എന്നോടു വാ, രാജ്ഞി പൃഷതി, ഒരു ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ നിന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു: ഒരു ബാലനും ഒരു ബാലികയും, രാജവംശത്തിന്റെ വർദ്ധനവിനായി.'
നാലിപ്തം വൈ മമ മുഖം പുണ്യാന്ഗന്ധാന്ബിഭര്മി ച। ന പത്നീ തേഽസ്മി സൂത്യര്ഥേ തിഷ്ഠ യാജ മമ പ്രിയേ
'എന്റെ മുഖം സുഗന്ധദ്രവ്യങ്ങൾ പുരട്ടിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, ഞാൻ ശുഭഗന്ധം വഹിക്കുന്നു. ഞാൻ പ്രസവത്തിനായി നിന്റെ ഭാര്യയല്ല. പ്രിയനായ യാജകാ, നീ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കൂ.'
യാജേന ശ്രപിതം ഹവ്യമുപയാജേന മന്ത്രിതമ്। കഥം കാമം ന സംദധ്യാത്പൃഷതി പ്രേഹി തിഷ്ഠ വാ
'യാജൻ ഹോമം ചെയ്ത ഹവിസും ഉപയാജൻ മന്ത്രം ചേർത്തതുമാണ്. അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ആഗ്രഹം നിറവേറാതിരിക്കുമോ? പൃഷതി, നീ പോകുകയോ ഇവിടെ തന്നെ ഇരിക്കുകയോ ചെയ്യൂ.'
ഏവമുക്ത്വാ തു യാജേന ഹുതേ ഹവിഷി സംസ്കൃതേ। ഉത്തസ്ഥൌ പാവകാത്തസ്മാത്കുമാരോ ദേവസംനിഭഃ
ഇങ്ങനെ യാജൻ പറഞ്ഞ് ഹോമം നിർവഹിച്ചപ്പോൾ, അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരെപ്പോലെയുള്ള ഒരു ബാലൻ ഉയിർന്നു.
ജ്വാലാവര്ണോ ഘോരരൂപഃ കിരീടീ വര്മ ധാരയന്। വീരഃ സഖങ്ഗഃ സശരോ ധനുഷ്മാന്സ നദന്മുഹുഃ
അവൻ ജ്വാലപോലെയുള്ള രൂപം, ഭയങ്കരമായ ആകൃതി, കിരീടം ധരിച്ച് കാവചം അണിഞ്ഞ, വീരനായ് വാൾ, അമ്പ്, ധനുസ്സുമായി, ആവർത്തിച്ച് ഗർജ്ജിച്ചു.
സോഽഭ്യരോഹദ്രഥവരം തേന ച പ്രയയൌ തദാ। ജാതമാത്രേ കുമാരേ ച വാക്കിലാന്തര്ഹിതാബ്രവീത്
അവൻ അത്ഭുതമായ രഥത്തിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു. ബാലൻ ജനിച്ച ഉടൻ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് കാണാനാവാത്ത ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു.
ഏഷ ശിഷ്യശ്ച മൃത്യുശ്ച ഭാരദ്വാജസ്യ ജായതേ। ഭയാപഹോ രാജപുത്രഃ പാഞ്ചാലാനാം യശസ്കരഃ
'ഇവൻ ഭാരദ്വാജന്റെ ശിഷ്യനും മരണവും ആകുന്നു; ഭയത്തെ അകറ്റുന്ന, പാഞ്ചാലന്മാർക്ക് മഹത്വം നൽകുന്ന രാജപുത്രനാണ്.'
രാജ്ഞഃ ശോകാപഹോ ജാത ഏഷ ദ്രോണവധായ ഹി। ഇത്യവോചന്മഹദ്ഭൂതമദൃശ്യം ഖേചരം തദാ
'രാജാവിന്റെ ദുഃഖം അകറ്റാൻ, ദ്രോണനെ സംഹരിക്കാൻ ഇവൻ ജനിച്ചു.' അങ്ങനെ ആ മഹത്തായ, കാണാനാവാത്ത ദിവ്യശബ്ദം പ്രസ്താവിച്ചു.
തതഃ പ്രണേദുഃ പാഞ്ചാലാഃ പ്രഹൃഷ്ടാഃ സാധുസാധ്വിതി। ദ്വിതീയായാം ച ഹോത്രായാം ഹുതേ ഹവിഷി മന്ത്രിതേ
അപ്പോൾ പാഞ്ചാലന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ 'നന്നായി, നന്നായി' എന്ന് ആഹ്ലാദിച്ചു. ഹോത്രൻ മന്ത്രപൂർത്തിയോടെ രണ്ടാം ഹോമം നിർവഹിച്ചു.
കുമാരീ ചാപി പാഞ്ചാലീ വേദിമധ്യാത്സമുത്ഥിതാ। പ്രത്യാഖ്യാതേ പൃഷത്യാ ച യാജകേ ഭരതര്ഷഭ
പൃഷതി നിരസിച്ചതിനുശേഷം, യാജകൻ യാഗം നടത്തിയപ്പോൾ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, പാഞ്ചാലി ബാലികയും യാഗവേദിയുടെ നടുവിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചുവന്നു.
പുനഃ കുമാരീ പാഞ്ചാലീ സുഭഗാ വേദിമധ്യഗാ। അന്തര്വേദ്യാം സമുദ്ഭൂതാ കന്യാ സാ സുമനോഹരാ
പുനരായും, ഭാഗ്യശാലിയായ പാഞ്ചാലി ബാലിക യാഗവേദിയുടെ നടുവിൽ നിന്നു, യാഗശാലയ്ക്കുള്ളിൽ നിന്ന് മനോഹരിയായ ഒരു കന്യകയായി ഉദിച്ചു.
ശ്യാമാ പദ്മപലാശാക്ഷീ നീലകുഞ്ചിതമൂര്ധജാ। മാനുഷം വിഗ്രഹം കൃത്വാ സാക്ഷാച്ഛ്രീരിവ വര്ണിനീ
കറുത്ത നിറം, താമരയിലുപമമായ കണ്ണുകൾ, നീലകറുത്ത ചുരുള്മുടി, മനുഷ്യരൂപം സ്വീകരിച്ച്, ഭഗ്യദേവിയെപ്പോലെയുള്ള ഭാസുരത്വം അവളിൽ തെളിഞ്ഞു.
താമ്രതുങ്ഗനഖീ സുഭ്രൂശ്ചാരുപീനപയോധരാ। നീലോത്പലസമോ ഗന്ധോ യസ്യാഃ ക്രോശാത്പ്രധാവതി
താമ്രവർണ്ണം, ഉയർന്ന നഖങ്ങൾ, മനോഹരമായ കന്യാകുട, ആകർഷകമായ നിറം, പൂർണ്ണമായ വക്ഷസ്ഥലം, നീല ഉത്പലപൂവിന്റെ സുഗന്ധം അകലെവരെ പരന്നു.
യാ ബിഭര്തി പരം രൂപം യസ്യാ നാസ്ത്യുപമാ ഭുവി। ദേവദാനവയക്ഷാണാമീപ്സിതാ വരവര്ണിനീ
അവൾക്ക് ഭൂമിയിൽ ഉപമയില്ലാത്ത അതുല്യ സൗന്ദര്യം. ദേവന്മാർക്കും ദാനവന്മാർക്കും യക്ഷന്മാർക്കും ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്ന മനോഹരിയായ കന്യകയായിരുന്നു അവൾ.
താം ചാപി ജാതാം സുശ്രോണീം വാഗുവാചാശരീരിണീ। സര്വയോഷിദ്വരാ കൃഷ്ണാ ക്ഷയം ക്ഷത്രസ്യ നേഷ്യതി
അപ്പോള്, ആ മനോഹരിയായ സ്ത്രീയെ കുറിച്ച് ഒരു ശബ്ദം ആകാശത്തില് നിന്നു പറഞ്ഞു: 'സകല സ്ത്രീകളിലും ശ്രേഷ്ഠയുമായ ഈ കൃഷ്ണവർണ്ണയായവള് ക്ഷത്രിയരുടേയും നാശത്തിന് കാരണമാകും.'
സുരകാര്യമിയം കാലേ കരിഷ്യതി സുമധ്യമാ। അസ്യാ ഹേതോഃ ക്ഷത്രിയാണാം മഹദുത്പത്സ്യതേ ഭയമ്
ഈ സുന്ദരിയായ സുന്ദരിനടിയുള്ളവള് ദേവന്മാരുടെ ഒരു വലിയ കാര്യം സമയത്ത് നിറവേറ്റും. അവളെ കാരണം ക്ഷത്രിയര്ക്കിടയില് വലിയ ഭയം ഉണരുകയും ചെയ്യും.
തച്ഛ്രുത്വാ സര്വപാഞ്ചാലാഃ പ്രണേദുഃ സിംഹസങ്ഘവത്। ന ചൈനാന്ഹര്ഷസംപന്നാനിയം സേഹേ വസുന്ധരാ
ഇത് കേട്ട പാഞ്ചാലന്മാര് സിംഹങ്ങളുടെ കൂട്ടംപോലെ ഗർജിച്ചു. അവരുടെ ആനന്ദം ഭൂമി സഹിക്കാനാവാതെ പോയി.
തഥാ തു മിഥുനം ജജ്ഞേ ദ്രുപദസ്യ മഹാത്മനഃ। കുമാരശ്ച കുമാരീ ച മനോജ്ഞൌ തൌ നരര്ഷഭൌ
അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ ദ്രുപദന് ഒരു മകൻകൂടി ഒരു മകളും ജനിച്ചു; ഇരുവരും അത്യന്തം മനോഹരരും മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠരും ആയിരുന്നു.
ശ്രിയാ പരമയാ യുക്തൌ ക്ഷാത്രേണ വപുഷാ തഥാ। തൌ ദൃഷ്ട്വാ പൃഷതീ യാജം പ്രപേദേ സാ സുതാര്ഥിനീ
അവരുടെ സൗന്ദര്യവും മഹത്തായ രൂപവും കണ്ടപ്പോൾ, പ്രസതി തന്റെ മക്കളെ ആഗ്രഹിച്ച് യാജനെ സമീപിച്ചു.
ന വൈ മദന്യാം ജനനീം ജാനീയാതാമിമാവിതി। തഥേത്യുവാച താം യാജോ രാജ്ഞഃ പ്രിയചികീര്ഷയാ
'ഇവരുടെ അമ്മ എന്നറിയപ്പെടേണ്ടത് ഞാനല്ലാതെ മറ്റാരുമാകരുത്,' എന്നു പ്രസതി പറഞ്ഞു. രാജാവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ യാജൻ സമ്മതിച്ചു: 'അങ്ങനെ തന്നെ.'
തയോസ്തു നാമനീ ചക്രുര്ദ്വിജാഃ സംപൂര്ണമാനസാഃ। ധൃഷ്ടത്വാദപ്രധൃഷ്യത്വാത് ദ്യുമ്നാദ്യുത്സംഭവാദപി
അന്നേരം സന്തോഷപൂർവ്വം ബ്രാഹ്മണന്മാർ അവർക്കു പേരുകൾ നൽകി: ധൈര്യവും ജയിക്കാനാവാത്തതും മഹത്വവും ഉന്നത വംശവും അടിസ്ഥാനമാക്കി.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നഃ കുമാരോഽയം ദ്രുപദ്സയ ഭവത്വിതി। കൃഷ്ണേത്യേവാഭവത്കന്യാ കൃഷ്ണാ ഭൂത്സാ ഹി വര്ണതഃ
'ദ്രുപദന്റെ ഈ മകൻ ഇനി ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ എന്ന് അറിയപ്പെടട്ടെ,' എന്നു അവർ പറഞ്ഞു. മകൾക്ക് കൃഷ്ണ എന്ന് പേരിട്ടു, അവൾ കറുത്ത നിറമുള്ളവളായതിനാൽ.
തഥാ തന്മിഥുനം ജജ്ഞേ ദ്രുപദസ്യ മഹാമഖേ। വൈദികാധ്യയനേ പാരം ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോ ഗതസ്തദാ
അങ്ങനെ, ദ്രുപദന്റെ മഹായാഗത്തിൽ ആ ഇരട്ടയും ജനിച്ചു. പിന്നീട് ധൃഷ്ടദ്യുമ്നൻ വൈദികപഠനത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടി.
ധൃഷ്ടദ്യുമ്നം തു പാഞ്ചാല്യമാനീയ സ്വം നിവേശനമ്। ഉപാകരോദസ്ത്രഹേതോര്ഭാരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്
ശക്തനായ ഭാരദ്വാജൻ പാഞ്ചാലരാജകുമാരനായ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനെ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, അവനു ആയുധവിദ്യ പഠിപ്പിച്ചു.