സിംഹനാദശ്ച സംജജ്ഞേ സാധുശബ്ദേന മിശ്രിതഃ। തതഃ പാഞ്ചാലരാജസ്തു തഥാ സത്യജിതാ സഹ
അവിടെ സിംഹത്തിന്റെ ഗർജനയും പ്രശംസയുടെ ശബ്ദവും ചേർന്ന് കേട്ടു; അതിനുശേഷം പാഞ്ചാലരാജാവും സത്യജിതും ചേർന്ന് മുന്നോട്ട് വന്നു.
ത്വരമാണോഽഭിദുദ്രാവ മഹേന്ദ്രം ശമ്ബരോ യഥാ। മഹതാ ശരവര്ഷേണ പാര്ഥഃ പാഞ്ചാലമാവൃണോത്
ശീഘ്രം മുന്നോട്ട് പായിച്ചെത്തി, ശംഭരൻ മഹേന്ദ്രനെ ആക്രമിച്ചതുപോലെ, പാർഥൻ വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ പാഞ്ചാലരെ മുഴുവനായി മറച്ചു.
തതോ ഹലഹലാശബ്ദ ആസീത്പാഞ്ചാലകേ ബലേ। ജിവൃക്ഷതി മഹാസിംഹേ ഗജാനാമിവ യൂഥപമ്
അപ്പോൾ പാഞ്ചാല സൈന്യത്തിൽ വലിയ കലഹശബ്ദം ഉയർന്നു, വലിയ സിംഹം പരുക്കേറ്റ ആനയൂഥപതിയെ ആക്രമിക്കുന്നപോലെയായിരുന്നു അതിന്റെ ശബ്ദം.
ദൃഷ്ട്വാ പാര്ഥം തദായാന്തം സത്യജിത്സത്യവിക്രമഃ। പാഞ്ചാലം വൈ പരിപ്രേപ്സുര്ധനഞ്ജയമദുദ്രുവത്
പാർഥൻ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ധൈര്യത്തിൽ ഉറച്ച സത്യജിത് പാഞ്ചാലരെ രക്ഷിക്കാൻ ധനഞ്ജയന്റെ നേരെ ഓടിപ്പോയി.
തതസ്ത്വര്ജുനപാഞ്ചാലൌ യുദ്ധായ സമുപാഗതൌ। വ്യക്ഷോഭയേതാം തൌ സൈന്യമിന്ദ്രവൈരോചനാവിവ
അപ്പോൾ അർജ്ജുനനും പാഞ്ചാലനായ സത്യജിതും യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ട് വന്നു; അവർ ഇന്ദ്രനും വിരോചനനും പോലെത്തന്നെ സൈന്യങ്ങളെ നടുക്കി.
തതഃ സത്യജിതം പാര്ഥോ ദശഭിര്മര്മഭേദിഭിഃ। വിവ്യാധ ബവലദ്ഗാഢം തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അതിനുശേഷം പാർഥൻ പത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് സത്യജിതിന്റെ പ്രധാന അവയവങ്ങളിൽ കയറി വെട്ടി; ആ കൃത്യം അത്ഭുതകരമായിരിന്നു.
തതഃ ശരശതൈഃ പാര്ഥം പാഞ്ചാലഃ ശീഘ്രമാര്ദയത്। പാര്ഥസ്തു ശരവര്ഷേണ ച്ഛാദ്യമാനോ മഹാരഥഃ
അപ്പോൾ പാഞ്ചാലൻ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് പാർഥനെ വേഗത്തിൽ പരുക്കേൽപ്പിച്ചു; മഹാരഥിയായ പാർഥൻ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ മുഴുവനായി മറഞ്ഞു.
വേഗം ചക്രേ മഹാവേഗോ ധനുര്ജ്യാമവമൃജ്യ ച। തതഃ സത്യജിതശ്ചാപം ഛിത്വാ രാജാനമഭ്യയാത്
അവൻ ശക്തി കൂട്ടി, വേഗത്തിൽ തന്റെ വലിയ വില്ല് കെട്ടി; പിന്നെ സത്യജിതിന്റെ വില്ല് വെട്ടി, രാജാവിന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
അഥാന്യദ്ധനുരാദായ സത്യജിദ്വേഗവത്തരമ്। സാശ്വം സസൂതം സരഥം പാര്ഥം വിവ്യാധ സത്വരഃ
അപ്പോൾ സത്യജിത് മറ്റൊരു ശക്തമായ വില്ല് എടുത്ത്, പാർഥനെയും അവന്റെ കുതിരകളെയും രഥത്തെയും സാരഥിയെയും വേഗത്തിൽ അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
സ തം ന മമൃഷേ പാര്ഥഃ പാഞ്ചാലേനാര്ദിതോ യുധി। തതസ്തസ്യ വിനാശാര്ഥം സത്വരം വ്യസൃജച്ഛരാന്
പാഞ്ചാലന്റെ അമ്പുകളുടെ പ്രഹരത്തിൽ പാർഥൻ യുദ്ധത്തിൽ വേദനിച്ചു, അതു സഹിക്കാനാവാതെ അവനെ സംഹരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ഉടൻ അമ്പുകൾ വിട്ടു.
ഹയാന്ധ്വജം ധനുര്മുഷ്ടിമുഭൌ തൌ പാര്ഷ്ണിസാരഥീ। സ തഥാ ഭിദ്യമാനേഷു കാര്മുകേഷു പുനഃ പുനഃ
ആശ്വാരോഹകന് കുതിരകളെയും പതാകയെയും വില്ലിന്റെ പിടിയെയും അപ്രത്യക്ഷനായി അടിച്ചു തകര്ത്തു; അങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും വില്ലുകള് തകര്ന്നുപോയി.
ഹയേഷു വിനികൃത്തേഷു വിമുഖോഽഭവദാഹവേ। സ സത്യജിതമാലേക്യ തഥാ വിമുഖമാഹവേ
കുതിരകള് വെട്ടിക്കളഞ്ഞപ്പോള് അവന് യുദ്ധത്തില് നിന്ന് തിരിഞ്ഞുപോയി; സത്യജിത് അങ്ങനെ യുദ്ധത്തില് പിൻവാങ്ങുന്നത് കണ്ടു,
വേഗേന മഹതാ രാജന്നഭ്യധാവത പാര്ഷതമ്। തദാ ചക്രേ മഹദ്യുദ്ധമര്ജുനോ ജയതാം വരഃ
അതേസമയം, രാജാവേ, അതിവേഗത്തില് അവന് പാഞ്ചാലനോടു നേരെ ഓടിയെത്തി; അപ്പോള് ജയികളില് ശ്രേഷ്ഠനായ അര്ജുനന് വലിയൊരു യുദ്ധം നടത്തി.
തസ്യ പാര്ഥോ ധനുശ്ഛിത്ത്വാ ധ്വജം ചോര്വ്യാമപാതയത്। പഞ്ചഭിസ്തസ്യ വിവ്യാധ ഹയാന്സൂതം ച സായകൈഃ
അര്ജുനന് അവന്റെ വില്ല് തകര്ത്ത് പതാക നിലത്ത് വീഴ്ത്തി; അഞ്ചു അമ്പുകള് കൊണ്ട് കുതിരകളെയും ആശ്വാരോഹകനെയും വെട്ടി.
തത ഉത്സൃജ്യ തച്ചാപമാദദാനഃ ശരാവരമ്। ഖഡ്ഗമുദ്ധൃത്യ കൌന്തേയഃ സിംഹനാദമഥാകരോത്
അതിനുശേഷം ആ വില്ല് ഉപേക്ഷിച്ച് അമ്പുകൂട്ടം എടുത്ത്, കൗന്തേയന് വാള് ഉയര്ത്തി സിംഹം പോലെ ഗര്ജിച്ചു.
പാഞ്ചാലസ്യ രഥസ്യേഷാമാപ്ലുത്യ സഹസാഽപതത്। പാഞ്ചാലരഥമാസ്ഥായ അവിത്രസ്തോ ധനഞ്ജയഃ
പാഞ്ചാലന്റെ രഥത്തിലേക്ക് പെട്ടെന്നു ചാടി കയറി അവന് ആക്രമിച്ചു; പാഞ്ചാലന്റെ രഥത്തില് കയറി ധനഞ്ജയന് ഭയമില്ലാതെ നിന്നു.
വിക്ഷോഭ്യാമ്ഭോനിധിംതാര്ക്ഷ്യസ്തംനാഗമിവ സോഽഗ്രഹീത്। തതസ്തു സര്വപാഞ്ചാലാ വിദ്രവന്തി ദിശോ ദശ
ഗരുഡന് സമുദ്രത്തെ കലക്കുന്നതുപോലെ, അവന് പാമ്പിനെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ അവനെ പിടിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാ പാഞ്ചാലരും പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി പിരിഞ്ഞു.
ദര്ശയന്സര്വസൈന്യാനാം സ ബാഹ്വോര്ബലമാത്മനഃ। സിംഹനാദസ്വനം കൃത്വാ നിര്ജഗാമ ധനഞ്ജയഃ
എല്ലാ സൈന്യങ്ങള്ക്കുമുന്പില് തന്റെ കൈകളുടെ ശക്തി കാണിച്ചുകൊണ്ട്, ധനഞ്ജയന് സിംഹഗര്ജന പോലെ ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ട് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ആയാന്തമര്ജുനം ദൃഷ്ട്വാ കുമാരാഃ സഹിതാസ്തദാ। മമൃദുസ്തസ്യ നഗരം ദ്രുപദസ്യ മഹാത്മനഃ
അര്ജുനന് അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടപ്പോള്, രാജകുമാരന്മാര് എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് മഹാത്മാവായ ദ്രുപദന്റെ നഗരം ഉപേക്ഷിച്ചു.
സംബന്ധീ കുരുവീരാണാം ദ്രുപദോ രാജസത്തമഃ। മാ വധീസ്തദ്ബലം ഭീമ ഗുരുദാനം പ്രദീയതാമ്
കുരുവീരന്മാരുടെ ബന്ധുവായ രാജശ്രേഷ്ഠന് ദ്രുപദന് പറഞ്ഞു: 'ഈ സൈന്യത്തെ കൊല്ലരുത്; ഭീമന് ഗുരുദക്ഷിണ നല്കട്ടെ.'
ഭീമസേനസ്തദാ രാജന്നര്ജുനേന നിവാരിതഃ। അതൃപ്തോ യുദ്ധധര്മേഷു ന്യവര്തത മഹാബലഃ
അപ്പോള് ഭീമസേനന്, അര്ജുനന് തടഞ്ഞതുകൊണ്ട്, യുദ്ധത്തിലെ തൃപ്തി കിട്ടാതെ, വലിയ ശക്തിയുണ്ടായിരുന്നിട്ടും പിന്വാങ്ങി.
തേ യജ്ഞസേനം ദ്രുപദം ഗൃഹീത്വാ രണമൂര്ധനി। ഉപാജഗ്മുഃ സഹാമാത്യം ദ്രോണായ ഭരതര്ഷഭ
അവര് യജ്ഞസേനനായ ദ്രുപദനെ യുദ്ധഭൂമിയില് പിടികൂടി, മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം ദ്രോണന് സമീപം കൊണ്ടുവന്നു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
ഭഗ്നദര്പം ഹൃതധനം തം തഥാ വശമാഗതമ്। സ വൈരം മനസാ ധ്യാത്വാ ദ്രോണോ ദ്രുപദമബ്രവീത്
അഹങ്കാരം തകര്ന്നും ധനം നഷ്ടപ്പെട്ടും അങ്ങനെ കീഴടങ്ങിയ ദ്രുപദനെ, വൈരം മനസ്സില് ഓര്ത്തുകൊണ്ട് ദ്രോണന് പറഞ്ഞു.
വിമൃജ്യ തരസാ രാഷ്ട്രം പുരം തേ മൃദിതം മയാ। പ്രാപ്യ ജീവന്രിപുവശം സഖിപൂര്വം കിമിഷ്യതേ
നിന്റെ രാജ്യം നഗരവും ഞാന് ശക്തിയായി നശിപ്പിച്ചു; ശത്രുവിന്റെ കൈവശം ജീവന് കിട്ടിയ ശേഷം, പഴയ സ്നേഹിതാ, ഇനി എന്താണ് നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്?
ഏവമുക്ത്വാ പ്രഹസ്യൈനം കിംചിത്സ പുനരബ്രവീത്। മാ ഭൈഃ പ്രാണഭയാദ്വീര ക്ഷമിണോ ബ്രാഹ്മണാ വയമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ദ്രോണന് ചിരിച്ച് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ജീവന് ഭയപ്പെടേണ്ട, വീരാ; ഞങ്ങള് ക്ഷമയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരാണ്.'
ആശ്രമേ ക്രീഡിതം യത്തു ത്വയാ ബാല്യേ മയാ സഹ। തേന സംവര്ധിതഃ സ്നേഹഃ പ്രീതിശ്ച ക്ഷത്രിയര്ഷഭ
നാം ബാല്യത്തില് ആശ്രമത്തില് കളിച്ചപ്പോള് ഉണ്ടായ സൗഹൃദവും സ്നേഹവും, അതിനാല് വളര്ന്നുവന്നത്, ക്ഷത്രിയശ്രേഷ്ഠ.
പ്രാര്ഥയേയം ത്വയാ സഖ്യം പുനരേവ ജനാധിപ। വരം ദദാമി തേ രാജന്രാജ്യസ്യാര്ധമവാപ്നുഹി
ജനാധിപതിയായ നീയുമായി വീണ്ടും സൗഹൃദം വേണമെന്ന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; രാജാവേ, ഒരു വരം നല്കുന്നു — രാജ്യത്തിന്റെ പാതി നിനക്ക് ലഭിക്കട്ടെ.
അരാജാ കില നോ രാജ്ഞഃ സഖാ ഭവിതുമര്ഹതി। അതഃ പ്രയതിതം രാജ്യേ യജ്ഞസേന മയാ തവ
രാജാവില്ലാത്തവന് രാജാവിന്റെ സ്നേഹിതനാകാന് യോഗ്യനല്ലല്ലോ; അതുകൊണ്ടാണ് യജ്ഞസേന, നിന്റെ രാജ്യം തിരിച്ചു കിട്ടാന് ഞാന് ശ്രമിച്ചത്.
രാജാസി ദക്ഷിണേ കൂലേ ഭാഗീരഥ്യാഹമുത്തരേ। സഖായം മാം വിജാനീഹി പാഞ്ചാല യദി മന്യസേ
ഭാഗീരഥിയുടെ തെക്കേ കരയിൽ രാജാവായിരിക്കുന്ന നീയും, ഞാൻ വടക്കേ കരയിൽ ഇരിക്കുന്നവനും, ഞങ്ങളെ പരസ്പരം സുഹൃത്തുക്കളായി അംഗീകരിക്കാമോ പാഞ്ചാലാ, നീ ഇച്ഛിക്കുന്നുവെങ്കിൽ.
അനാശ്ചര്യമിദം ബ്രഹ്മന്വിക്രാന്തേഷു മഹാത്മസു। പ്രീയേ ത്വയാഽഹം ത്വത്തശ്ച പ്രീതിമിച്ഛാമി ശാശ്വതീമ്
മഹാത്മാക്കളിൽ ഇങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നത് അതിശയകരമല്ല ബ്രാഹ്മണാ. ഞാൻ നിന്നോട് സന്തോഷവാനാണ്, നീയും ഞാനും എന്നും നിലനിൽക്കുന്ന സൗഹൃദം ആഗ്രഹിക്കുന്നു.