പദാതീംശ്ച രഥാംശ്ചൈവ ന്യവധീദര്ജുനാഗ്രജഃ। ഗോപാല ഇവ ദണ്ഡേന യഥാ പശുഗണാന്വനേ
അർജുനന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ, കാലപ്പോലെ, കാലുപിടിച്ച് കാട്ടിൽ പശുക്കളെ അടിക്കുന്ന ഒരു കാവലൻപോലെ, പദാതികളും രഥികന്മാരെയും സംഹരിച്ചു.
ചാലയന്രഥനാഗാംശ്ച സംചചാല വൃകോദരഃ। ഭാരദ്വാജപ്രിയം കര്തുമുദ്യതഃ ഫാല്ഗുനസ്തദാ
വൃക്കോദരൻ രഥങ്ങളെയും ആനകളെയും കുലുക്കി അലയിച്ചു; ഫാൽഗുനൻ ഭാരദ്വാജനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ അതേപോലെ ശ്രമിച്ചു.
പാര്ഷതം ശരജാലേന ക്ഷിപന്നാഗാത്സ പാണ്ഡവഃ। ഹയൌഘാംശ്ച രഥൌഘാംശ്ച ഗജൌഘാംശ്ച സമന്തതഃ
പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ അമ്പുകളുടെ മഴ പാഴ്ഷതന്റെ മേൽ വീശി, ചുറ്റും കുതിരകളും രഥങ്ങളും ആനകളുമൊക്കെ വീഴ്ത്തി.
പാതയന്സമരേ രാജന്യുഗാന്താഗ്രിരിവ ജ്വലന്। തതസ്തേ ഹന്യമാനാ വൈ പഞ്ചാലാഃ സൃഞ്ജയാസ്തഥാ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവൻ കാലാന്ത്യത്തിലെ തീപോലെ ശത്രുക്കളെ വീഴ്ത്തി; അപ്പോൾ പാഞ്ചാലരും ശ്രീഞ്ജയരും അമ്പുകളുടെ പ്രഹരത്തിൽ വീണു.
ശരൈര്നാനാവിധൈസ്തൂര്ണം പാര്ഥം സംഛാദ്യ സര്വശഃ। സിംഹനാദം മുഖൈഃ കൃത്വാ സമയുധ്വന്ത പാണ്ഡവമ്
പാർഥനെ വിവിധതരത്തിലുള്ള വേഗമുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് മുഴുവനായി മറച്ചു, അവർ സിംഹങ്ങൾപോലെ ഗർജിച്ച് പാണ്ഡവനോട് യുദ്ധം തുടങ്ങി.
തദ്യുദ്ധമഭവദ്ധോരം സമുഹാദ്ഭുതദര്ശനമ്। സിംഹനാദസ്വനം ശ്രുത്വാ നാമൃഷ്യത്പാകശാസനിഃ
അവിടെ ആ യുദ്ധം അത്യന്തം ഭയങ്കരവും അത്ഭുതകരവുമായിരുന്നു; സിംഹങ്ങളുടെ ഗർജനപോലെയുള്ള ശബ്ദം കേട്ട് പാണ്ഡുവിന്റെ മകൻ അതു സഹിക്കാനാവാതെ നിന്നു.
തതഃ കിരീടീ സഹസാ പഞ്ചാലാന്സമരേഽദ്രവത്। ഛാദയന്നിഷുജാലേന മഹതാ മോഹയന്നിവ
തുടർന്ന് കിരീടധാരി പെട്ടെന്ന് യുദ്ധഭൂമിയിൽ പാഞ്ചാലന്മാരുടെ നേരെ ചാർജ്ജ് ചെയ്തു, വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ അവരെ മുഴുവനായി മറച്ചു, അവരെ ആശ്ചര്യത്തിൽ ആക്കിയതുപോലെ.
ശീഘ്രമഭ്യസ്യതോ ബാണാന്സംദധാനസ്യ ചാനിശമ്। നാന്തരം ദദൃശേ കിംചിത്കൌന്തേയസ്യ യശസ്വിനഃ
അവൻ അതിവേഗം അമ്പുകൾ എടുക്കുകയും വിട്ടുവിടുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, പ്രസിദ്ധനായ കുന്തിയുടെ മകനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ആരും കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
ന ദിശോ നാന്തരിക്ഷം ച തദാ നൈവ ച മേദിനീ। അദൃശ്യത മഹാരാജ തത്ര കിംചിന്ന സങ്ഗരേ
അപ്പോൾ, മഹാരാജാവേ, ആ യുദ്ധഭൂമിയിൽ ദിശകളും ആകാശവും ഭൂമിയും ഒന്നും കാണാനാവില്ലായിരുന്നു; യുദ്ധത്തിൽ ഒന്നും കാണാൻ പറ്റിയില്ല.
പാഞ്ചാലാനാം കുരൂണാം ച സാധുസാധ്വിതി നിസ്വനഃ। തത്ര തൂര്യനിനാദശ്ച ശങ്ഖാനാം ച മഹാസ്വനഃ
അവിടെ പാഞ്ചാലന്മാരുടെയും കുരുക്കളുടെയും ഇടയിൽ 'ശബാശ്, ശബാശ്' എന്ന വിളികളും, തുര്യങ്ങളുടെ ശബ്ദവും വലിയ ശംഖനാദവും ഉയർന്നു.
സിംഹനാദശ്ച സംജജ്ഞേ സാധുശബ്ദേന മിശ്രിതഃ। തതഃ പാഞ്ചാലരാജസ്തു തഥാ സത്യജിതാ സഹ
അവിടെ സിംഹത്തിന്റെ ഗർജനയും പ്രശംസയുടെ ശബ്ദവും ചേർന്ന് കേട്ടു; അതിനുശേഷം പാഞ്ചാലരാജാവും സത്യജിതും ചേർന്ന് മുന്നോട്ട് വന്നു.
ത്വരമാണോഽഭിദുദ്രാവ മഹേന്ദ്രം ശമ്ബരോ യഥാ। മഹതാ ശരവര്ഷേണ പാര്ഥഃ പാഞ്ചാലമാവൃണോത്
ശീഘ്രം മുന്നോട്ട് പായിച്ചെത്തി, ശംഭരൻ മഹേന്ദ്രനെ ആക്രമിച്ചതുപോലെ, പാർഥൻ വലിയ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ പാഞ്ചാലരെ മുഴുവനായി മറച്ചു.
തതോ ഹലഹലാശബ്ദ ആസീത്പാഞ്ചാലകേ ബലേ। ജിവൃക്ഷതി മഹാസിംഹേ ഗജാനാമിവ യൂഥപമ്
അപ്പോൾ പാഞ്ചാല സൈന്യത്തിൽ വലിയ കലഹശബ്ദം ഉയർന്നു, വലിയ സിംഹം പരുക്കേറ്റ ആനയൂഥപതിയെ ആക്രമിക്കുന്നപോലെയായിരുന്നു അതിന്റെ ശബ്ദം.
ദൃഷ്ട്വാ പാര്ഥം തദായാന്തം സത്യജിത്സത്യവിക്രമഃ। പാഞ്ചാലം വൈ പരിപ്രേപ്സുര്ധനഞ്ജയമദുദ്രുവത്
പാർഥൻ മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ധൈര്യത്തിൽ ഉറച്ച സത്യജിത് പാഞ്ചാലരെ രക്ഷിക്കാൻ ധനഞ്ജയന്റെ നേരെ ഓടിപ്പോയി.
തതസ്ത്വര്ജുനപാഞ്ചാലൌ യുദ്ധായ സമുപാഗതൌ। വ്യക്ഷോഭയേതാം തൌ സൈന്യമിന്ദ്രവൈരോചനാവിവ
അപ്പോൾ അർജ്ജുനനും പാഞ്ചാലനായ സത്യജിതും യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ട് വന്നു; അവർ ഇന്ദ്രനും വിരോചനനും പോലെത്തന്നെ സൈന്യങ്ങളെ നടുക്കി.
തതഃ സത്യജിതം പാര്ഥോ ദശഭിര്മര്മഭേദിഭിഃ। വിവ്യാധ ബവലദ്ഗാഢം തദദ്ഭുതമിവാഭവത്
അതിനുശേഷം പാർഥൻ പത്ത് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് സത്യജിതിന്റെ പ്രധാന അവയവങ്ങളിൽ കയറി വെട്ടി; ആ കൃത്യം അത്ഭുതകരമായിരിന്നു.
തതഃ ശരശതൈഃ പാര്ഥം പാഞ്ചാലഃ ശീഘ്രമാര്ദയത്। പാര്ഥസ്തു ശരവര്ഷേണ ച്ഛാദ്യമാനോ മഹാരഥഃ
അപ്പോൾ പാഞ്ചാലൻ നൂറുകണക്കിന് അമ്പുകൾ കൊണ്ട് പാർഥനെ വേഗത്തിൽ പരുക്കേൽപ്പിച്ചു; മഹാരഥിയായ പാർഥൻ അമ്പുകളുടെ മഴയിൽ മുഴുവനായി മറഞ്ഞു.
വേഗം ചക്രേ മഹാവേഗോ ധനുര്ജ്യാമവമൃജ്യ ച। തതഃ സത്യജിതശ്ചാപം ഛിത്വാ രാജാനമഭ്യയാത്
അവൻ ശക്തി കൂട്ടി, വേഗത്തിൽ തന്റെ വലിയ വില്ല് കെട്ടി; പിന്നെ സത്യജിതിന്റെ വില്ല് വെട്ടി, രാജാവിന്റെ നേരെ മുന്നേറി.
അഥാന്യദ്ധനുരാദായ സത്യജിദ്വേഗവത്തരമ്। സാശ്വം സസൂതം സരഥം പാര്ഥം വിവ്യാധ സത്വരഃ
അപ്പോൾ സത്യജിത് മറ്റൊരു ശക്തമായ വില്ല് എടുത്ത്, പാർഥനെയും അവന്റെ കുതിരകളെയും രഥത്തെയും സാരഥിയെയും വേഗത്തിൽ അമ്പുകൊണ്ട് ആക്രമിച്ചു.
സ തം ന മമൃഷേ പാര്ഥഃ പാഞ്ചാലേനാര്ദിതോ യുധി। തതസ്തസ്യ വിനാശാര്ഥം സത്വരം വ്യസൃജച്ഛരാന്
പാഞ്ചാലന്റെ അമ്പുകളുടെ പ്രഹരത്തിൽ പാർഥൻ യുദ്ധത്തിൽ വേദനിച്ചു, അതു സഹിക്കാനാവാതെ അവനെ സംഹരിക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ച് ഉടൻ അമ്പുകൾ വിട്ടു.
ഹയാന്ധ്വജം ധനുര്മുഷ്ടിമുഭൌ തൌ പാര്ഷ്ണിസാരഥീ। സ തഥാ ഭിദ്യമാനേഷു കാര്മുകേഷു പുനഃ പുനഃ
ആശ്വാരോഹകന് കുതിരകളെയും പതാകയെയും വില്ലിന്റെ പിടിയെയും അപ്രത്യക്ഷനായി അടിച്ചു തകര്ത്തു; അങ്ങനെ വീണ്ടും വീണ്ടും വില്ലുകള് തകര്ന്നുപോയി.
ഹയേഷു വിനികൃത്തേഷു വിമുഖോഽഭവദാഹവേ। സ സത്യജിതമാലേക്യ തഥാ വിമുഖമാഹവേ
കുതിരകള് വെട്ടിക്കളഞ്ഞപ്പോള് അവന് യുദ്ധത്തില് നിന്ന് തിരിഞ്ഞുപോയി; സത്യജിത് അങ്ങനെ യുദ്ധത്തില് പിൻവാങ്ങുന്നത് കണ്ടു,
വേഗേന മഹതാ രാജന്നഭ്യധാവത പാര്ഷതമ്। തദാ ചക്രേ മഹദ്യുദ്ധമര്ജുനോ ജയതാം വരഃ
അതേസമയം, രാജാവേ, അതിവേഗത്തില് അവന് പാഞ്ചാലനോടു നേരെ ഓടിയെത്തി; അപ്പോള് ജയികളില് ശ്രേഷ്ഠനായ അര്ജുനന് വലിയൊരു യുദ്ധം നടത്തി.
തസ്യ പാര്ഥോ ധനുശ്ഛിത്ത്വാ ധ്വജം ചോര്വ്യാമപാതയത്। പഞ്ചഭിസ്തസ്യ വിവ്യാധ ഹയാന്സൂതം ച സായകൈഃ
അര്ജുനന് അവന്റെ വില്ല് തകര്ത്ത് പതാക നിലത്ത് വീഴ്ത്തി; അഞ്ചു അമ്പുകള് കൊണ്ട് കുതിരകളെയും ആശ്വാരോഹകനെയും വെട്ടി.
തത ഉത്സൃജ്യ തച്ചാപമാദദാനഃ ശരാവരമ്। ഖഡ്ഗമുദ്ധൃത്യ കൌന്തേയഃ സിംഹനാദമഥാകരോത്
അതിനുശേഷം ആ വില്ല് ഉപേക്ഷിച്ച് അമ്പുകൂട്ടം എടുത്ത്, കൗന്തേയന് വാള് ഉയര്ത്തി സിംഹം പോലെ ഗര്ജിച്ചു.
പാഞ്ചാലസ്യ രഥസ്യേഷാമാപ്ലുത്യ സഹസാഽപതത്। പാഞ്ചാലരഥമാസ്ഥായ അവിത്രസ്തോ ധനഞ്ജയഃ
പാഞ്ചാലന്റെ രഥത്തിലേക്ക് പെട്ടെന്നു ചാടി കയറി അവന് ആക്രമിച്ചു; പാഞ്ചാലന്റെ രഥത്തില് കയറി ധനഞ്ജയന് ഭയമില്ലാതെ നിന്നു.
വിക്ഷോഭ്യാമ്ഭോനിധിംതാര്ക്ഷ്യസ്തംനാഗമിവ സോഽഗ്രഹീത്। തതസ്തു സര്വപാഞ്ചാലാ വിദ്രവന്തി ദിശോ ദശ
ഗരുഡന് സമുദ്രത്തെ കലക്കുന്നതുപോലെ, അവന് പാമ്പിനെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ അവനെ പിടിച്ചു; പിന്നെ എല്ലാ പാഞ്ചാലരും പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി പിരിഞ്ഞു.
ദര്ശയന്സര്വസൈന്യാനാം സ ബാഹ്വോര്ബലമാത്മനഃ। സിംഹനാദസ്വനം കൃത്വാ നിര്ജഗാമ ധനഞ്ജയഃ
എല്ലാ സൈന്യങ്ങള്ക്കുമുന്പില് തന്റെ കൈകളുടെ ശക്തി കാണിച്ചുകൊണ്ട്, ധനഞ്ജയന് സിംഹഗര്ജന പോലെ ശബ്ദം പുറത്ത് വിട്ട് അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
ആയാന്തമര്ജുനം ദൃഷ്ട്വാ കുമാരാഃ സഹിതാസ്തദാ। മമൃദുസ്തസ്യ നഗരം ദ്രുപദസ്യ മഹാത്മനഃ
അര്ജുനന് അടുത്തുവരുന്നത് കണ്ടപ്പോള്, രാജകുമാരന്മാര് എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് മഹാത്മാവായ ദ്രുപദന്റെ നഗരം ഉപേക്ഷിച്ചു.
സംബന്ധീ കുരുവീരാണാം ദ്രുപദോ രാജസത്തമഃ। മാ വധീസ്തദ്ബലം ഭീമ ഗുരുദാനം പ്രദീയതാമ്
കുരുവീരന്മാരുടെ ബന്ധുവായ രാജശ്രേഷ്ഠന് ദ്രുപദന് പറഞ്ഞു: 'ഈ സൈന്യത്തെ കൊല്ലരുത്; ഭീമന് ഗുരുദക്ഷിണ നല്കട്ടെ.'