അര്ജുനേതി ജനഃ കശ്ചിത്കശ്ചിത്കര്ണേതി ഭാരത। കശ്ചിദ്ദുര്യോധനേത്യേവം ബ്രുവന്തഃ പ്രസ്ഥിതാസ്തദാ
അപ്പോൾ ചിലർ 'അർജുനൻ!' എന്നു, ചിലർ 'കർണ്ണൻ!' എന്നു, മറ്റുചിലർ 'ദുര്യോധനൻ!' എന്നു പറഞ്ഞു അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
കുന്ത്യാശ്ച പ്രത്യഭിജ്ഞായ ദിവ്യലക്ഷണസൂചിതമ്। പുത്രമങ്ഗേശ്വരം സ്നേഹാച്ഛന്നാ പ്രീതിരജായത
ദിവ്യലക്ഷണങ്ങൾ കാണിച്ച് തന്റെ മകനെന്നു തിരിച്ചറിഞ്ഞ കുന്തി, സ്നേഹത്തിൽ മറഞ്ഞ സന്തോഷം ഹൃദയത്തിൽ അനുഭവിച്ചു.
ദുര്യോധനസ്യാപി തദാ കര്ണമാസാദ്യ പാര്ഥിവ। ഭയമര്ജുനസംജാതം ക്ഷിപ്രമന്തരധീയത
അപ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ കർണ്ണനെ സ്വന്തമാക്കിയപ്പോൾ, അർജുനനെ കണ്ടു ഉരുത്തിരിഞ്ഞ ഭയം ഉടൻ അവനിൽ നിന്ന് അകന്നു.
സ ചാപി വീരഃ കൃതശസ്ത്രനിശ്രമഃ പരേണ സാമ്നാഽഭ്യവദത്സുയോധനമ്। യുധിഷ്ഠിരസ്യാപ്യഭവത്തദാ മതി- ര്ന കര്ണതുല്യോഽസ്തി ധനുര്ധരഃ ക്ഷിതൌ
ആ വീരൻ, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവൻ, സുന്ദരമായി സുയോധനനോട് സംസാരിച്ചു; അപ്പോൾ തന്നെ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും കരുതിയതു: 'കർണ്ണനു തുല്യനായ വില്ലാളൻ ഭൂമിയിൽ ഇല്ല.'
പാണ്ഡവാന്ധാര്തരാഷ്ട്രാംശ്ച കൃതാസ്ത്രാന്പ്രസമീക്ഷ്യ സഃ। ഗുര്വര്ഥം ദക്ഷിണാം കാലേ പ്രാപ്തേഽമന്യത വൈ ഗുരുഃ
പാണ്ഡവരും ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാരും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയതറിഞ്ഞ ഗുരു, ദക്ഷിണ ചോദിക്കാൻ സമയമായെന്ന് വിചാരിച്ചു.
അസ്ത്രശിക്ഷാമനുജ്ഞാതാന്രങ്ഗദ്വാരമുപാഗതാന്। ഭാരദ്വാജസ്തതസ്താംസ്തു സര്വാനേവാഭ്യഭാഷത
അയുധവിദ്യ പഠിക്കാൻ അനുമതി ലഭിച്ചവരും കളരിയുടെ വാതിലിൽ എത്തിയവരുമായ എല്ലാവരോടും ഭാരദ്വാജൻ അപ്പോൾ സംസാരിച്ചു.
ഇച്ഛാമി ദത്താം സഹിതാം മഹ്യം പരമദക്ഷിണാമ്। ഏവമുക്താസ്തതഃ സര്വേ ശിഷ്യാ ദ്രോണമഥാബ്രുവന്। ഭഗവന്കിം പ്രയച്ഛാമ ആജ്ഞാപയതു നോ ഗുരുഃ
നിങ്ങൾ നൽകിയ ദക്ഷിണയും അതിനോടൊപ്പം ഉത്തമമായ സമ്മാനവും എനിക്ക് വേണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, എല്ലാ ശിഷ്യന്മാരും ദ്രോണരോടു ചേർന്ന് പറഞ്ഞു: ഭഗവനേ, ഞങ്ങൾ എന്ത് സമർപ്പിക്കണം? ഗുരു ഞങ്ങളോട് ആജ്ഞാപിക്കണം.
തതഃ ശിഷ്യാന്സമാഹൂയ ആചാര്യോഽര്ഥമചോദയത്। ദ്രോണഃ സര്വാനശേഷേണ ദക്ഷിണാര്ഥം മഹീപതേ
അതിനുശേഷം ആചാര്യൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാരെ വിളിച്ചു കൂട്ടി, രാജാവേ, പഠിപ്പിന് വേണ്ട ദക്ഷിണ പൂർണ്ണമായി നൽകണമെന്ന് എല്ലാവരോടും ആവശ്യപ്പെട്ടു.
പഞ്ചാലരാജം ദ്രുപദം ഗൃഹിത്വാ രണമൂര്ധനി। പര്യാനയത ഭദ്രം വഃ സാ സ്യാത്പരമദക്ഷിണാ
പഞ്ചാലരാജാവായ ദ്രുപദനെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ പിടിച്ചു കൊണ്ടുവന്ന് എനിക്ക് സമർപ്പിക്കൂ. അതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ദക്ഷിണ.
തഥേത്യുക്ത്വാ തു തേ സര്വേ രഥൈസ്തൂര്ണം പ്രഹാരിണഃ। ആചാര്യധനദാനാര്ഥം ദ്രോണേന സഹിതാ യയുഃ
അങ്ങനെ എന്ന് സമ്മതിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ വേഗവും പ്രാവീണ്യവും ഉള്ള എല്ലാവരും, ദ്രോണരോടൊപ്പം ആചാര്യന് ദക്ഷിണ നേടാൻ രഥങ്ങളിൽ കയറി പുറപ്പെട്ടു.
തതോഽഭിജഗ്മുഃ പഞ്ചാലാന്നിഘ്നന്തസ്തേ നരര്ഷഭാഃ। മമൃദുസ്തസ്യ നഗരം ദ്രുപദസ്യ മഹൌജസഃ
അതിനുശേഷം ആ മഹാനായ പുരുഷന്മാർ പഞ്ചാലരാജ്യത്തിലേക്ക് മുന്നേറി, ശത്രുക്കളെ തകർത്തു, മഹാബലശാലിയായ ദ്രുപദന്റെ നഗരത്തിലെത്തിച്ചു.
ദുര്യോധനശ്ച കര്ണശ്ച യുയുത്സുശ്ച മഹാബലഃ। ദുഃശാസനോ വികര്ണശ്ച ജലസന്ധഃ സുലോചനഃ
ദുര്യോധനനും, കർണ്ണനും, മഹാബലശാലിയായ യുയുത്സുവും, ദുര്ശാസനനും, വികർണ്ണനും, ജലസന്ധനും, സുലോചനനും—
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവഃ കുമാരാ ബഹുവിക്രമാഃ। അഹം പൂര്വമഹം പൂര്വമിത്യേവം ക്ഷത്രിയര്ഷഭാഃ
ഇവരോടൊപ്പം അനേകം വീര്യശാലിയായ രാജകുമാരന്മാരും, 'ഞാനാണ് ആദ്യം പോകുന്നത്, ഞാനാണ് ആദ്യം പോകുന്നത്' എന്ന് പരസ്പരം പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, ആ ധീരന്മാർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തതോ വരരാഥാരൂഢാഃ കുമാരാഃ സാദിഭിഃ സഹ। പ്രവിശ്യ നഗരം സര്വേ രാജമാര്ഗമുപായയുഃ
അതിനുശേഷം ആ രാജകുമാരന്മാർ ഭംഗിയുള്ള രഥങ്ങളിൽ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം കയറി നഗരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു, രാജമാർഗ്ഗത്തിലൂടെ മുന്നേറി.
തസ്മിന്കാലേ തു പാഞ്ചാലഃ ശ്രുത്വാ ദൃഷ്ട്വാ മഹദ്ബലമ്। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ രാജംസ്ത്വരയാ നിര്യയൌ ഗൃഹാത്
അപ്പോൾ, പഞ്ചാലരാജാവ് ആ വലിയ സൈന്യത്തെ കേട്ട് കണ്ടപ്പോൾ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം വേഗത്തിൽ കൊട്ടാരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് ഇറങ്ങി.
തതസ്തു കൃതസന്നാഹാ യജ്ഞസേനസഹോദരാഃ। ശരവര്ഷാണി മുഞ്ചന്തഃ പ്രണേദുഃ സര്വ ഏവ തേ
അപ്പോൾ യജ്ഞസേനന്റെ സഹോദരന്മാർ ആയുധധാരികളായി, അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ച്, ഒരുമിച്ച് ഗർജിച്ചു.
തതോ രഥേന ശുഭ്രേണ സമാസാദ്യ തു കൌരവാന്। യജ്ഞസേനഃ ശരാന്ഘോരാന്വവര്ഷ യുധി ദുര്ജയഃ
പിന്നീട് യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ അസാധ്യനായ യജ്ഞസേനൻ, ദീപ്തമായ രഥത്തിൽ കയറി, കൌരവന്മാരുടെ നേരെ ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾ മഴപെയ്യിച്ചു.
പൂര്വമേവ തു സംമന്ത്ര്യ പാര്ഥോ ദ്രോണമഥാഽബ്രവീത്। ദര്പോദ്രേകാത്കുമാരാണാമാചാര്യം ദ്വിജസത്തമമ്
ഇതിനു മുമ്പ് തന്നെ, അർജുനൻ ആലോചിച്ച്, രാജകുമാരന്മാരുടെ അഹങ്കാരത്തെക്കുറിച്ച് ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണരോടു പറഞ്ഞു.
ഏഷാം പരാക്രമസ്യാന്തേ വയം കുര്യാമ സാഹസമ്। ഏതൈരശക്യഃ പാഞ്ചാലോ ഗ്രഹീതും രണമൂര്ധനി
ഇവരുടെ വീരതയുടെ അവസാനം, നാം ഒരു ധൈര്യപ്രദമായ പ്രവൃത്തി ചെയ്യും; ഇവരോടൊപ്പം യുദ്ധഭൂമിയിൽ പഞ്ചാലരാജാവിനെ പിടിക്കാനാവില്ല.
ഏവമുക്ത്വാ തു കൌന്തേയോ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോഽനഘഃ। അര്ധക്രോശേ തു നഗരാദതിഷ്ഠദ്ബഹിരേവ സഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, പാപരഹിതനായ കുന്തിപുത്രൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ നിന്ന് അരക്രോഷം അകലെ പുറത്തു നിന്നു കാത്തുനിന്നു.
ദ്രുപദഃ കൌരവാന്ദൃഷ്ട്വാ പ്രാധാവത സമന്തതഃ। ശരജാലേന മഹതാ മോഹയന്കൌരവീം ചമൂമ്
ദ്രുപദൻ കൌരവരെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ദിശകളിലും ഓടിപ്പോയി, മഹത്തായ അമ്പുകളുടെ മഴയാൽ കൌരവസൈന്യത്തെ ഭ്രമിപ്പിച്ചു.
തമുദ്യതം രഥേനൈകമാശുകാരിണമാഹവേ। അനേകമിവ സന്ത്രാസാന്മേനിരേ തത്ര കൌരവാഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ വേഗതയുള്ള രഥത്തിൽ ഒറ്റയ്ക്കു മുന്നേറിയ ദ്രുപദനെ, ഭയത്താൽ കൌരവന്മാർ അനേകരായി തോന്നി.
ദ്രുപദസ്യ ശരാ ഘോരാ വിചേരുഃ സര്വതോദിശമ്। തതഃ ശങ്ഖാശ്ച ഭേര്യശ്ച മൃദങ്ഗാശ്ച സഹസ്രശഃ
ദ്രുപദന്റെ ഭയങ്കരമായ അമ്പുകൾ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും പായിച്ചു; പിന്നെ ആയിരക്കണക്കിന് ശംഖുകളും മൃദംഗങ്ങളും മദ്ധളങ്ങളും മുഴങ്ങി.
പ്രാവാദ്യന്ത മഹാരാജ പഞ്ചാലാനാം നിവേശനേ। സിംഹനാദശ്ച സംജജ്ഞേ പഞ്ചാലാനാം മഹാത്മനാമ്
പഞ്ചാലരുടെ പാളയത്തിൽ, മഹാരാജാവേ, ആ വാദ്യങ്ങൾ മുഴങ്ങി; മഹാത്മാക്കളായ പഞ്ചാലർ സിംഹനാദം മുഴക്കി.
ധനുര്ജ്യാതലശബ്ദശ്ച സംസ്പൃശ്യ ഗഗനം മഹാന്। ദുര്യോധനോ വികര്ണശ്ച സുബാഹുര്ദീര്ഘലോചനഃ
ദുര്യോധനനും വികർണ്ണനും സുബാഹുവും ദീർഘലോചനനും വലിയ ധനുസ്സിന്റെ വില്ല് തീർത്ത ശബ്ദം ആകാശം തൊട്ടു മുഴങ്ങി.
ദുഃശാശനശ്ച സംക്രുദ്ധഃ ശരവര്ഷൈരവാകിരന്। സോഽതിവിദ്ധോ മഹേഷ്വാസഃ പാര്ഷതോ യുധി ദുര്ജയഃ
അപ്പോൾ ദുഃശാസനൻ കോപത്തോടെ അമ്പുകൾ മഴപോലെ പെയ്യിച്ചു, മഹാശക്തിയുള്ള, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ള പാർഷതനെ ഗുരുതരമായി വെട്ടി.
വ്യധമത്താന്യനീകാനി തത്ക്ഷണാദേവ ഭാരത। ദുര്യോധനം വികര്ണം ച കര്ണം ചാപി മഹാബലമ്
അവൻ ഉടൻ തന്നെ മറ്റു സൈന്യങ്ങളെ ചിതറിച്ചു, ഭാരതാ, പിന്നെ ദുര്യോധനനെയും വികർണ്ണനെയും മഹാബലശാലിയായ കർണ്ണനെയും ആക്രമിച്ചു.
നാനാനൃപസുതാന്വീരാന്സൈന്യാനി വിവിധാനി ച। അലാതചക്രവത്സര്വം ചരന്ബാണൈരതര്പയത്
അവൻ വിവിധ രാജകുമാരന്മാരെയും പലതരം സൈന്യങ്ങളെയും അമ്പുകളാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, അഗ്നിയുടെ ചക്രം പോലെ അവരിടയിൽ സഞ്ചരിച്ചു.
തതസ്തു നാഗരാഃ സര്വേ മുസലൈര്യഷ്ടിഭിസ്തദാ। അഭ്യവര്ഷന്ത കൌരവ്യാന്വര്ഷമാണാ ഘാ ഇവ
അപ്പോൾ നഗരവാസികൾ മുഴുവൻ, വടികളും ദണ്ഡുകളും കൈയിൽ പിടിച്ച്, മേഘങ്ങൾ പോലെ കൌരവന്മാരുടെ മേൽ മഴപോലെ ആക്രമിച്ചു.
സബാലവൃദ്ധാഃ കാമ്പില്യാഃ കൌരവാനഭ്യയുസ്തദാ। ശ്രുത്വാ സുതുമുലം യുദ്ധം കൌരവാനേവ ഭാരത
കാംപില്യ നഗരത്തിലെ കുട്ടികളും മൂപ്പന്മാരും യുദ്ധത്തിന്റെ ഭയങ്കര ശബ്ദം കേട്ട്, കൌരവന്മാരെ നേരിട്ട് മുന്നേറി.