കൃപസ്തിഷ്ഠതി ചാചാര്യഃ ശസ്ത്രജ്ഞഃ പ്രാജ്ഞസംമതഃ। മയി തിഷ്ഠതി ചേദ്വിപ്രോ വൈമനസ്യം ഗമിഷ്യതി
കൃപൻ ഗുരുവായി തുടരുന്നു; ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവും ജ്ഞാനികളുടെ അംഗീകാരവും അവനുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ ബ്രാഹ്മണൻ എന്റെ കൂടെ തുടരുകയാണെങ്കിൽ, അവൻ മനസ്സിൽ വിഷമം അനുഭവിക്കും.
യുഷ്മാന്കിംചിച്ച യാചിത്വാ ധനം സംഗൃഹ്യ ഹര്ഷിതഃ। സ്വമാശ്രമപദം രാജന്ഗമിഷ്യാമി യഥാഗതമ്
നിങ്ങളിൽ നിന്ന് കുറച്ച് ചോദിച്ച് സമ്പത്ത് സന്തോഷത്തോടെ വാങ്ങി, രാജാവേ, ഞാൻ എന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചുപോകും.
ഏവമുക്തേ തു വിപ്രേന്ദ്രം ഭീഷ്മഃ പ്രഹരതാം വരഃ। അബ്രവീദ്ദ്രോണമാചാര്യമുഖ്യം ശസ്ത്രവിദാം വരമ്
അങ്ങനെ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, യുദ്ധശൂരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മൻ, ഗുരുക്കന്മാരിൽ പ്രധാനിയും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യവുമായ ദ്രോണനോട് പറഞ്ഞു.
കൃപസ്തിഷ്ഠതു പൂജ്യശ്ച ഭര്തവ്യശ്ച മയാ സദാ। ത്വം ഗുരുര്ഭവ പൌത്രാണാമാചാര്യസ്ത്വം മതോ മമ। പ്രതിഗൃഹ്ണീഷ്വ പുത്രാംസ്ത്വമസ്ത്രജ്ഞാന്കുരു വൈ സദാ
കൃപൻ എപ്പോഴും എനിക്ക് ആദരപൂർവ്വം പരിചരിക്കപ്പെടുകയും സംരക്ഷിക്കപ്പെടുകയും വേണം. നീയാണു് എന്റെ മുമ്മക്കളുടെ ഗുരു; അവർക്കു് അധ്യാപകനായി ഞാൻ നിന്നെ അംഗീകരിക്കുന്നു. ഈ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള മക്കളെ നീ സ്വീകരിച്ച് എപ്പോഴും അവരെ പരിശീലിപ്പിക്കണം.
തതഃ സംപൂജിതോ ദ്രോണോ ഭീഷ്മേണ ദ്വിപദാം വരഃ। വിശശ്രാമ മഹാതേജാഃ പൂജിതഃ കുരുവേശ്മനി
ഭീഷ്മൻ ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചതിനുശേഷം, മഹത്തായ തേജസ്സുള്ള ദ്രോണൻ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ, കുരുവംശത്തിന്റെ അരമനയിൽ വിശ്രമിച്ചു.
വിശ്രാന്തേഽഥ ഗുരൌ തസ്മിന്പൌത്രാനാദായ കൌരവാന്। ശിഷ്യത്വേന ദദൌ ഭീഷ്മോ വസൂനി വിവിധാനി ച
ഗുരു വിശ്രമിച്ചശേഷം, ഭീഷ്മൻ കുരുവംശത്തിന്റെ മുമ്മക്കളെ കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവന്നു; അവരെ ശിഷ്യരായി സമർപ്പിച്ചു, കൂടാതെ വിവിധ സമ്പത്തുകളും നൽകി.
ഗൃഹം ച സുപരിച്ഛന്നം ധനധാന്യസമാകുലമ്। ഭാരദ്വാജായ സുപ്രീതഃ പ്രത്യപാദയത പ്രഭുഃ
അന്നപ്പോൾ, അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ, ഭരദ്വാജന് സമ്പത്തും ധാന്യവും നിറഞ്ഞ, നന്നായി ഒരുക്കിയ ഒരു ഭവനം രാജാവ് നൽകി.
സ താഞ്ശിഷ്യാന്മഹേഷ്വാസഃ പ്രതിജഗ്രാഹ കൌരവാന്। പാണ്ഡവാന്ധാര്തരാഷ്ട്രാംശ്ച ദ്രോണോ മുദിതമാനസഃ
മഹാബലശാലിയായ ധനുര്വേദവിദഗ്ധനായ ദ്രോണൻ, പാണ്ഡവരെയും ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മക്കളെയും ആനന്ദപൂർവ്വം ശിഷ്യരായി സ്വീകരിച്ചു.
പ്രതിഗൃഹ്യ ച താന്സര്വാന്ദ്രോണോ വചനമബ്രവീത്। രഹസ്യേകഃ പ്രതീതാത്മാ കൃതോപസദനാംസ്തഥാ
അവരെല്ലാവരെയും സ്വീകരിച്ചശേഷം, ദ്രോണൻ, രഹസ്യമായി ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ, അവർക്കു് സമീപനം പൂർത്തിയായപ്പോൾ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കാര്യം മേ കാങ്ക്ഷിതം കിംചിദ്ധൃദി സംപരിവര്തതേ। കൃതാസ്ത്രൈസ്തത്പ്രദേയം മേ തദേതദ്വദതാനഘാഃ
എന്റെ മനസ്സിൽ ഒരു ആഗ്രഹമുണ്ട്; നിങ്ങൾ ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയതുകൊണ്ട്, അതു് നിങ്ങൾ എനിക്കു് നൽകണം. പാപരഹിതരായ നിങ്ങളെല്ലാവരും അതു് പറയൂ.
തച്ഛ്രുത്വാ കൌരവേയാസ്തേ തൂഷ്ണീമാസന്വിശാംപതേ। അര്ജുനസ്തു തതഃ സര്വം പ്രതിജജ്ഞേ പരന്തപ
അതു് കേട്ടപ്പോൾ, കുരുവംശജന്മാർ എല്ലാവരും മൗനമായി ഇരുന്നു; എന്നാൽ അർജുനൻ എല്ലാം വാഗ്ദാനം ചെയ്തു.
തതോഽര്ജുനം തദാ മൂര്ധ്നി സമാഘ്രായ പുനഃ പുനഃ। പ്രീതിപൂര്വം പരിഷ്വജ്യ പ്രരുരോദ മുദാ തദാ
അപ്പോൾ ദ്രോണൻ അർജുനനെ വീണ്ടും വീണ്ടും തലയിൽ മുത്തമിട്ട്, സ്നേഹപൂർവ്വം അണുകെട്ടി, സന്തോഷത്തോടെ കണ്ണീരൊഴുക്കി.
അശ്വത്ഥാമാനമാഹൂയ ദ്രോണോ വചനമബ്രവീത്। സഖായം വിദ്ധി തേ പാര്ഥം മയാ ദത്തഃ പ്രഗൃഹ്യതാമ്
അശ്വത്താമാനെ വിളിച്ച്, ദ്രോണൻ പറഞ്ഞു: 'ഈ പാർഥനെ നീ നിന്റെ സുഹൃത്ത് എന്നു അറിക; ഞാൻ അവനെ നിനക്കു് സമ്മാനിക്കുന്നു; അവനെ സ്വീകരിക്കൂ.'
സാധുസാധ്വിതി തം പാര്ഥഃ പരിഷ്വജ്യേദമബ്രവീത്। അദ്യപ്രഭൃതി വിപ്രേന്ദ്ര പരവാനസ്മി ധര്മതഃ
പാർഥൻ അശ്വത്താമയെ അണുകെട്ടി, 'നന്നായി, നന്നായി' എന്നു പറഞ്ഞു; പിന്നെ പറഞ്ഞു: 'ഇന്നുമുതൽ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ നീയോട് ധർമ്മപൂർവ്വം ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.'
ശിഷ്യോഽഹം ത്വത്പ്രസാദേന ജീവാമി ദ്വിജസത്തമ। ഇത്യുക്ത്വാ തു തദാ പാര്ഥഃ പാദൌ ജഗ്രാഹ പാണ്ഡവഃ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ നിങ്ങളുടെ ശിഷ്യനാണ്; നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം കൊണ്ടാണ് ഞാൻ ജീവിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് പാർത്ഥൻ അന്നവേളയിൽ ഗുരുവിന്റെ പാദങ്ങൾ പിടിച്ചു.
തതോ ദ്രോണഃ പാണ്ഡുപുത്രാനസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച। ഗ്രാഹയാമാസ ദിവ്യാനി മാനുഷാണി ച വീര്യവാന്
അതിനുശേഷം ധൈര്യശാലിയായ ദ്രോണൻ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെ ദൈവികവും മാനുഷികവുമായ വിവിധ ആയുധങ്ങൾ പഠിപ്പിച്ചു.
രാജപുത്രാസ്തഥാ ചാന്യേ സമേത്യ ഭരതര്ഷഭ। അഭിജഗ്മുസ്തതോ ദ്രോണമസ്ത്രാര്ഥേ ദ്വിജസത്തമമ്
ഭരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, മറ്റ് രാജകുമാരന്മാരും കൂടെ ചേർന്ന് ആയുധവിദ്യ പഠിക്കാൻ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ദ്രോണന്റെ അടുക്കൽ എത്തി.
വൃഷ്ണയശ്ചാന്ധകാശ്ചൈവ നാനാദേശ്യാശ്ച പാര്ഥിവാഃ। സൂതപുത്രശ്ച രാധേയോ ഗുരും ദ്രോണമിയാത്തദാ
വൃഷ്ണികൾ, അന്ധകർ, വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള രാജാക്കന്മാർ, സൂതപുതനായ രാധേയൻ എന്നിവരും അന്നവേളയിൽ ദ്രോണനെ ഗുരുവായി സ്വീകരിച്ചു.
സ്പര്ധമാനസ്തു പാര്ഥേന സൂതപുത്രോഽത്യമര്ഷണഃ। ദുര്യോധനം സമാശ്രിത്യ സോഽവമന്യത പാണ്ഡവാന്
പാർത്ഥനുമായി മത്സരിച്ച സൂതപുതൻ അത്യന്തം കോപത്തോടെ ദുര്യോധനനെ ആശ്രയിച്ച് പാണ്ഡവരെ അവഹേളിച്ചു.
അഭ്യയാത്സ തതോ ദ്രോണം ധനുര്വേദചികീര്ഷയാ। ശിക്ഷാഭുജവലോദ്യോഗൈസ്തേഷു സര്വേഷു പാണ്ഡവഃ
അയാൾ ധനുര്വേദം പഠിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ദ്രോണന്റെ അടുക്കൽ എത്തി; ആ ശിഷ്യന്മാരിൽ പാണ്ഡവൻ പരിശ്രമത്തിലും കഴിവിലും ഏറ്റവും മുന്നിലായിരുന്നു.
അസ്ത്രവിദ്യാനുരാഗാച്ച വിശിഷ്ടോഽഭവദര്ജുനഃ। തുല്യേഷ്വസ്ത്രപ്രയോഗേഷു ലാഘവേ സൌഷ്ടവേഷു ച
ആയുധവിദ്യയിലേക്കുള്ള ആസക്തിയാൽ അർജുനൻ ആയുധപ്രയോഗത്തിലും വേഗത്തിലും കഴിവിലും എല്ലാവരിലും മികച്ചവനായി.
സര്വേഷാമേവ ശിഷ്യാണാം ബഭൂവാഭ്യധികോഽര്ജുനഃ। ഐന്ദ്രിമപ്രതിമം ദ്രോണ ഉപദേശേഷ്വമന്യത
എല്ലാ ശിഷ്യന്മാരിലും അർജുനൻ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായി; ദ്രോണൻ അവനെ ഉപദേശത്തിൽ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായി കണക്കാക്കി.
ഏവം സര്വകുമാരാണാമിഷ്വസ്ത്രം പ്രത്യപാദയത്। കമണ്ഡലും ച സര്വേഷാം പ്രായച്ഛച്ചിരകാരണാത്
അങ്ങനെ ദ്രോണൻ എല്ലാ രാജകുമാരന്മാരെയും ധനുര്വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടാൻ പഠിപ്പിച്ചു; വളരെക്കാലം കഴിഞ്ഞ് എല്ലാവർക്കും ഒരു ജലപാത്രം നൽകി.
പുത്രായ ച ദദൌ കുമ്ഭമവിലമ്ബനകാരണാത്। യാവത്തേ നോപഗച്ഛ്തി താവദസ്മൈ പരാം ക്രിയാമ്
തന്റെ മകനു ദ്രോണൻ വൈകാതെ ഒരു കുംഭം നൽകി; അവൻ അടുത്ത് വരുന്നതുവരെ ദ്രോണൻ അവനു അത്യുത്തമമായ ആ ചടങ്ങ് നടത്തി ഇല്ല.
ദ്രോണ ആചഷ്ട പുത്രായ കര്മ തജ്ജിഷ്ണുരൌഹത। തതഃ സ വാരുണാസ്ത്രേണ പൂരയിത്വാ കമണ്ഡലുമ്
ദ്രോണൻ ആ പ്രവർത്തി തന്റെ മകനോട് പറഞ്ഞു; വിജയിയായ അവൻ വാരുണാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ജലപാത്രം നിറച്ചു.
സമമാചാര്യപുത്രേണ ഗുരുമഭ്യേതി ഫാല്ഗുനഃ। ആചാര്യപുത്രാത്തസ്മാത്തു വിശേഷോപചയേഽപൃഥക്
ഫാൽഗുനൻ ഗുരുപുതനോടൊപ്പം ചേർന്ന് ഗുരുവിന്റെ അടുക്കൽ എത്തി; ഗുരുപുതനിൽ നിന്ന് അവൻ പ്രത്യേകമായി ഉപദേശം നേടി, വേറെയല്ലാതെ.
ന വ്യഹീയത മേധാവീ പാര്ഥോഽപ്യസ്ത്രവിദാം വരഃ। അര്ജുനഃ പരമം യത്നമാതിഷ്ഠദ്ഗുരുപൂജനേ
ധനുര്വിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ബുദ്ധിമാൻ പാർത്ഥനേ, അവൻ ആരാലും മറികടക്കപ്പെട്ടില്ല; അർജുനൻ ഗുരുവിനെ ആദരിക്കാൻ പരമമായ പരിശ്രമം നടത്തി.
അസ്ത്രേ ച പരമം യോഗം പ്രിയോ ദ്രോണസ്യ ചാഭവത്। തം ദൃഷ്ട്വാ നിത്യമുദ്യുക്തമിഷ്വസ്ത്രം പ്രതി ഫാല്ഗുനമ്
ആയുധവിദ്യയിൽ പരമമായ യോഗം നേടിയതും ദ്രോണന് പ്രിയനുമായതും അർജുനനായിരുന്നു; ഫാൽഗുനൻ എല്ലായ്പ്പോഴും ധനുര്വിദ്യയിൽ ശ്രദ്ധയോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നതും ദ്രോണൻ കണ്ടു.
ആഹൂയ വചനം ദ്രോണോ രഹഃ സൂദമഭാഷത। അന്ധകാരേഽര്ജുനായാന്നം ന ദേയം തേ കദാചന। ന ചാഖ്യേയമിദം ചാപി മദ്വാക്യം വിജയേത്വയാ
ദ്രോണൻ രഹസ്യമായി സൂതനെ വിളിച്ച് പറഞ്ഞു: 'അർജുനന് ഇരുട്ടിൽ ഒരിക്കലും ഭക്ഷണം നൽകരുത്; ഈ കാര്യം വെളിപ്പെടുത്തരുത്; എന്റെ വാക്ക് നീ അനുസരിക്കണം.'
തതഃ കദാചിദ്ഭുഞ്ജാനേ പ്രവവൌ വായുരര്ജുനേ। തേന തത്ര പ്രദീപഃ സ ദീപ്യമാനോ വിലോപിതഃ
ഒരു ദിവസം അർജുനൻ ഭക്ഷണം കഴിക്കുമ്പോൾ കാറ്റ് വീശി; അപ്പോൾ അവിടെ തെളിഞ്ഞിരുന്ന വിളക്ക് കാറ്റിൽ അണഞ്ഞു.