തത്രൈവ ച വസന്ധീമാന്ധനുര്വേദപരോഽഭവത്। സ ശുശ്രാവ മഹാത്മാനം ജാമദഗ്ന്യം പരംതപമ്
അവിടെ തന്നെ താമസിച്ച ദ്രോണൻ, ധനുര്വേദത്തിൽ ആഗ്രഹം പുലർത്തി, മഹാത്മാവായ ജാമദഗ്ന്യനെ കുറിച്ച് കേട്ടു.
സര്വജ്ഞാനവിദം വിപ്രം സര്വശസ്ത്രഭൃതാം വരമ്। ബ്രാഹ്മണേഭ്യസ്തദാ രാജന്ദിത്സന്തം വസു സര്വശഃ
സകലജ്ഞാനത്തിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള, ആയുധധാരികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ, അന്നേരം ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് സമ്പത്ത് മുഴുവനും ദാനം ചെയ്തിരുന്ന ആ മഹർഷിയെക്കുറിച്ച് ദ്രോണൻ കേട്ടു.
സ രാമസ്യ ധനുര്വേദം ദിവ്യാന്യസ്ത്രാണി ചൈവ ഹ। ശ്രഉത്വാ തേഷു മനശ്ചക്രേ നീതിശാസ്ത്രേ തഥൈവ ച
രാമന്റെ ധനുര്വേദവും ദിവ്യായുധങ്ങളും, നയശാസ്ത്രത്തിൽ ഉള്ള പ്രാവീണ്യവും കേട്ട ദ്രോണൻ അവയെക്കുറിച്ച് മനസ്സിൽ ആഗ്രഹം ഉണർത്തി.
തതഃ സ വ്രതിഭിഃ ശിഷ്യൈസ്തപോയുക്തൈര്മഹാതപാഃ। വൃതഃ പ്രായാന്മഹാവാഹുര്മഹേന്ദ്രം പര്വതോത്തമമ്
ശിഷ്യന്മാരുടെ കൂട്ടത്തിൽ, വലിയ തപസ്സോടെ, ദ്രോണൻ മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
തതോ മഹേന്ദ്രമാസാദ്യ ഭാരദ്വാജോ മഹാതപാഃ। ക്ഷത്രഘ്നം തമമിത്രഘ്നമപശ്യദ്ഭൃഗുനന്ദനമ്
മഹേന്ദ്രപർവ്വതത്തിലെത്തിയ ഭരദ്വാജൻ മഹാതപസ്സുകാരനായ ഭർഗവരാമനെ, ക്ഷത്രിയന്മാരെ നശിപ്പിച്ചവനെയും ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവനെയും കണ്ടു.
തതോ ദ്രോണോ വൃതഃ ശിഷ്യൈരുപഗമ്യ ഭൃഗൂദ്വഹമ്। ആചഖ്യാവാത്മനോ നാമ ജന്മ ചാങ്ഗിരസഃ കുലേ
ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം ദ്രോണൻ ഭർഗുവംശത്തിൽ പിറന്ന രാമനെ സമീപിച്ചു, തന്റെ പേര്, ജന്മം എന്നിവ അങ്ങിനെയാണെന്ന് അറിയിച്ചു.
നിവേദ്യ ശിരസാ ഭൂമൌ പാദൌ ചൈവാഭ്യവാദയത്। തതസ്തം സര്വമുത്സൃജ്യ വനം ജിഗമിഷും തദാ
അവൻ തലകൂന്തി ഭൂമിയിൽ വച്ച്, പാദങ്ങൾ ഭക്തിപൂർവ്വം വണങ്ങി, പിന്നെ ആ എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച്, വനത്തിലേക്കു പോകാൻ മനസ്സാക്കി.
ജാമദഗ്ന്യം മഹാത്മാനം ഭാരദ്വാജോഽബ്രവീദിദമ്। ഭരദ്വാജാത്സമുത്പന്നം തഥാ ത്വം മാമയോനിജമ്
മഹാത്മാവായ ഭാരദ്വാജൻ ജാമദഗ്ന്യനോടു പറഞ്ഞു: "നീയും ഞാൻയും ഭാരദ്വാജൻമാരുടെ വംശത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്; ഞാനും വേറൊരു വംശത്തിൽ നിന്നല്ല."
ആഗതം വിത്തകാമം മാം വിദ്ധി ദ്രോണം ദ്വിജോത്തമ। തമബ്രവീന്മഹാത്മാ സ സര്വക്ഷത്രിയമര്ദനഃ
"വിത്തം തേടി വന്ന ദ്രോണമാണ് ഞാൻ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, എന്നെ അങ്ങനെ അറിയണം," എന്ന് ദ്രോണൻ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ മഹാത്മാവും എല്ലാ ക്ഷത്രിയന്മാരെയും ജയിച്ചവനുമായ ജാമദഗ്ന്യൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
സ്വാഗതം തേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ യദിച്ഛസി വദസ്വ മേ। ഏവമുക്തസ്തു രാമേണ ഭാരദ്വാജോഽബ്രവീദ്വചഃ
"ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, നിനക്ക് സ്വാഗതം! എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ എന്നോട് പറയൂ," എന്ന് രാമൻ പറഞ്ഞു. അപ്പോൾ ഭാരദ്വാജൻ അവനോട് പറഞ്ഞു.
രാമം പ്രഹരതാം ശ്രേഷ്ഠം ദിത്സന്തം വിവിധം വസു। അഹം ധനമനന്തം ഹി പ്രാര്ഥയേ വിപുലവ്രത
"യുദ്ധശ്രേഷ്ഠനായ രാമാ, വിവിധ വസ്തുക്കൾ നൽകുന്നവനേ, ഞാൻ വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവനായി നിന്നിൽ നിന്ന് അക്ഷയമായ ധനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു."
ഹിരണ്യം മമ യച്ചാന്യദ്വസു കിംചിദിഹ സ്ഥിതമ്। ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ മയാ ദത്തം സര്വമേതത്തപോധന
"തപസ്സിന്റെ സമ്പത്തുള്ളവനേ, എന്റെ കൈവശമുള്ള സ്വർണ്ണവും മറ്റെല്ലാ വസ്തുക്കളും ഞാൻ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് നൽകി കഴിഞ്ഞു."
തഥൈവേയം ധരാ ദേവീ സാഗരാന്താ സപത്തനാ। കശ്യപായ മയാ ദത്താ കൃത്സ്നാ നഗരമാലിനീ
"ഇതുപോലെ തന്നെ, സമുദ്രം അതിരായ ഭൂമിദേവിയും നഗരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഈ ഭൂമി മുഴുവൻ ഞാൻ കശ്യപനു സമർപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്."
ശരീരമാത്രമേവാദ്യ മമേദമവശേഷിതമ്। അസ്ത്രാണി ച മഹാര്ഹാണി ശസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച
"ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ബാക്കിയുള്ളത് എന്റെ ശരീരവും വിലയേറിയ ആയുധങ്ങളും വിവിധ ആയുധങ്ങളും മാത്രമാണ്."
അസ്ത്രാണി വാ ശരീരം വാ ബ്രഹ്മഞ്ശസ്ത്രാണി വാ പുനഃ। വൃണീഷ്വ കിം പ്രയച്ഛാമി തുഭ്യം ദ്രോണ വദാശു തത്
"ബ്രാഹ്മണാ, നീ എനിക്ക് നിന്ന് ആയുധങ്ങളോ, ശരീരമോ, മറ്റേതെങ്കിലും ആയുധങ്ങളോ ആഗ്രഹിക്കുന്നുണ്ടോ? ദ്രോണാ, എന്താണ് വേണമെന്ന് വേഗം പറയൂ, ഞാൻ അതു നൽകാം."
അസ്ത്രാണി മേ സമഗ്രാണി സസംഹാരാണി ഭാര്ഗവ। സ പ്രയോഗരഹസ്യാനി ദാതുമര്ഹസ്യശേഷതഃ
"ഭാർഗവാ, നിന്റെ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും അവയുടെ പിൻവലിക്കൽ രഹസ്യങ്ങളും സഹിതം എനിക്ക് പൂർണ്ണമായി നൽകണം."
ഏതദ്വസു വസൂനാം ഹി സര്വേഷാം വിപ്രസത്തമ।' തഥേത്യുക്ത്വാ തതസ്തസ്മൈ പ്രാദാദസ്ത്രാണി ഭാര്ഗവഃ। സരഹസ്യവ്രതം ചൈവ ധനുര്വേദമശേഷതഃ
"ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, എല്ലാ സമ്പത്തുകളിലും ഇതാണ് ഏറ്റവും ഉന്നതം." എന്ന് പറഞ്ഞ് ഭാർഗവൻ അവനു ആയുധങ്ങളും രഹസ്യവ്രതവും ധനുര്വേദം മുഴുവനും നൽകി.
പ്രതിഗൃഹ്യ തു തത്സര്വം കൃതാസ്ത്രേ ദ്വിജസത്തമഃ। പ്രിയം സഖായം സുപ്രീതോ ജഗാമ ദ്രുപദം പ്രതി
അവൻ എല്ലാം സ്വീകരിച്ച് ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠൻ സന്തോഷത്തോടെ തന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത് ദ്രുപദനോടു പോകാൻ പുറപ്പെട്ടു.
തതോ ദ്രുപദമാസാദ്യ ഭാരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്। അബ്രവീത്പാര്ഥിവം രാജന്സഖായം വിദ്ധി മാമിഹ
ശക്തനായ ഭാരദ്വാജൻ ദ്രുപദനെ സമീപിച്ച് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "ഇവിടെ എന്നെ നിന്റെ സുഹൃത്ത് എന്നു അറിയണം."
ഇത്യേവമുക്തഃ സഖ്യാ സ പ്രീതിര്പൂര്വം ജനേശ്വരഃ। ഭാരദ്വാജേന പാഞ്ചാല്യോ നാമൃഷ്യത വചോഽസ്യ തത്
ഇങ്ങനെ സുഹൃത്തായി വിളിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, പണ്ടത്തെ സൗഹൃദം ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, പാഞ്ചാലരാജാവായ മനുഷ്യാധിപൻ ഭാരദ്വാജന്റെ വാക്ക് സഹിക്കാനാവില്ലായിരുന്നു.
സ ക്രോധാമര്ഷജിഹ്മഭ്രൂഃ കഷായീകൃതലോചനഃ। ഐശ്വര്യമദസംപന്നോ ദ്രോണം രാജാഽബ്രവീദിദമ്
കോപവും അസൂയയും കൊണ്ട് കൂർത്ത ഭ്രൂകൂട്ടവും ചുവന്ന കണ്ണുകളും, അധികാരത്തിന്റെ അഭിമാനത്തിൽ മദിച്ച രാജാവ് ദ്രോണനോടു പറഞ്ഞു.
അകൃതേയം തവ പ്രജ്ഞാ ബ്രഹ്മന്നാതിസമഞ്ജസാ। യന്മാം വ്രവീഷി പ്രസഭം സഖാ തേഽഹമിതി ദ്വിജ
ബ്രാഹ്മണാ, നിന്റെ അഭിപ്രായം ശരിയല്ല; നീ എന്നോട് ബലാൽക്കാരം പോലെ 'ഞാൻ നിന്റെ സുഹൃത്താണ്' എന്ന് പറയുന്നത് യുക്തിയില്ലാത്തതാണ്."
ന ഹി രാജ്ഞാമുദീര്ണാനാമേവംഭൂതൈര്നരൈഃ ക്വചിത്। സഖ്യം ഭവതി മന്ദാത്മഞ്ശ്രിയാ ഹീനൈര്ധനച്യുതൈഃ
ഉയർന്ന രാജാക്കന്മാർക്ക് സമ്പത്തും ബലവും ഇല്ലാത്തവരുമായി സൗഹൃദം ഉണ്ടാകാറില്ല, അവരുമായി സൗഹൃദം ഉണ്ടാകാൻ കഴിയില്ല."
സൌഹൃദാന്യപി ജീര്യന്തേ കാലേന പരിജീര്യതഃ। സൌഹൃദം മേ ത്വയാ ഹ്യാസീത്പൂര്വം സാമര്ഥ്യബന്ധനമ്
സൗഹൃദങ്ങളും കാലക്രമേണ ക്ഷയിക്കുന്നു; മുമ്പ് നമുക്ക് സൗഹൃദം ഉണ്ടായിരുന്നത് ശേഷിയിലൂടെയായിരുന്നു."
ന സഖ്യമജരം ലോകേ ഹൃദി തിഷ്ഠതി കസ്യചിത്। കാമശ്ചൈതന്നാശയതി ക്രോധോ വൈനം രഹത്യുത
ലോകത്ത് ആരുടെയും ഹൃദയത്തില് സൗഹൃദം എന്നും പഴയതുപോലെ നിലനില്ക്കുന്നില്ല; ആഗ്രഹം അതിനെ നശിപ്പിക്കുന്നു, കോപം തീര്ച്ചയായും വേര്പെടുത്തുന്നു.
മൈവം ജീര്ണമുപാസ്സ്വ ത്വം സഖ്യം ഭവദുപാധികൃത്। ആസീത്സഖ്യം ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ ത്വയാ മേഽര്ഥനിബന്ധനമ്
നീ തന്നെ അതിന്റെ പരിധി വെച്ച ഈ പഴയ സൗഹൃദത്തില് ഇനി പിടിച്ചിരിയേണ്ട; ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, ഞങ്ങളുടെ സൗഹൃദം ഒരിക്കല് ഉണ്ടായിരുന്നതു ശരിയാണ്, പക്ഷേ അതു സ്വാര്ത്ഥത കൊണ്ടായിരുന്നു.
ന ദരിദ്രോ വസുമതോ നാവിദ്വാന്വിദുഷഃ സഖാ। ന ശൂരസ്യ സഖാ ക്ലീബഃ സഖിപൂര്വം കിമിഷ്യതേ
ധനികന്ക്ക് ദരിദ്രന് സ്നേഹിതനല്ല, പണ്ഡിതന്ക്ക് അജ്ഞാനിയും അല്ല; വീരന്ക്ക് ഭീരുവും സ്നേഹിതനല്ല—പഴയ സൗഹൃദം എന്തിനാണ് ഉപകാരപ്പെടുന്നത്?
യയോരേവ സമം വിത്തം യയോരേവ സമം ശ്രുതമ്। തയോര്വിവാഹഃ സഖ്യം ച ന തു പുഷ്ടവിപുഷ്ടയോഃ
സമ്പത്ത് സമവും വിജ്ഞാനം സമവും ഉള്ളവര്ക്കിടയിലാണ് വിവാഹവും സൗഹൃദവും യോജിക്കുന്നത്; സമ്പന്നനും ദരിദ്രനും തമ്മില് അല്ല.
നാശ്രോത്രിയഃ ശ്രോത്രിയസ്യ നാരഥീ രഥിനഃ സഖാ। നാരാജാ പാര്ഥിവസ്യാപി സഖിപൂര്വം കിമിഷ്യതേ
വേദപഠനം ചെയ്യാത്തവന് വേദപണ്ഡിതന്ക്ക് സ്നേഹിതനല്ല, രഥമില്ലാത്തവന് രഥവാന്റെ സ്നേഹിതനല്ല; രാജാവിന് പോലും മറ്റൊരു രാജാവുമായി സൗഹൃദം ഇല്ല—പഴയ സൗഹൃദം എന്തിനാണ് ഉപകാരപ്പെടുന്നത്?
ദ്രുപദേനൈവമുക്തസ്തു ഭാരദ്വാജഃ പ്രതാപവാന്। മുഹൂര്തം ചിന്തയിത്വാ തു മന്യുനാഽഭിപരിപ്ലുതഃ
ഇങ്ങനെ ദ്രുപദന് പറഞ്ഞതിനു ശേഷം, ശക്തനായ ഭാരദ്വാജന് ഒരു നിമിഷം ആലോചിച്ച് കോപത്തില് മുങ്ങി.