മഹര്ഷേര്ഗൌതമസ്യാസീച്ഛരദ്വാന്നാമ ഗൌതമഃ। പുത്രഃ കില മഹാരാജ ജാതഃ സഹശരൈര്വിഭോ
ഗൗതമമഹർഷിക്ക് ശരദ്വാൻ എന്നൊരു പുത്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു, മഹാരാജാവേ, അമ്പുകളോടൊപ്പം ജനിച്ചവൻ.
ന തസ്യ വേദാധ്യയനേ തഥാ ബുദ്ധിരജായത। യഥാസ്യ ബുദ്ധിരഭവദ്ധനുര്വേദേ പരന്തപ
വേദപാഠത്തിൽ അവനു അത്ര മനസ്സാക്ഷി ഉണ്ടായില്ല; എന്നാൽ ധനുര്വേദത്തിൽ അവനു വലിയ കഴിവ് ഉണ്ടായി.
അധിജഗ്മുര്യഥാ വേദാസ്തപസാ ബ്രഹ്മചാരിണഃ। തഥാ സ തപസോപേതഃ സര്വാണ്യസ്ത്രാണ്യവാപ ഹ
യുവാക്കൾ വേദങ്ങൾ തപസ്സിലൂടെ എങ്ങനെ കൈവരിക്കാറുണ്ടോ, അതുപോലെ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ അവൻ എല്ലാ ആയുധങ്ങളും സ്വന്തമാക്കി.
ധനുര്വേദപരത്വാച്ച തപസാ വിപുലേന ച। ഭൃശം സന്താപയാമാസ ദേവരാജം സ ഗൌതമഃ
വില്ലിന്റെ ശാസ്ത്രത്തിൽ ആഴമായ ഭക്തിയും ശക്തമായ തപസ്സും കൊണ്ടു ഗൗതമൻ ദേവേന്ദ്രനെ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടിച്ചു.
തതോ ജാലവതീം നാമ ദേവകന്യാം സുരേശ്വരഃ। പ്രാഹിണോത്തപസോ വിഘ്നം കുരു തസ്യേതി കൌരവ
അപ്പോൾ ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രൻ ജാലവതീ എന്ന ദേവകന്യയെ അയച്ചു, 'പോയി അവന്റെ തപസ്സിന് തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കൂ' എന്നു കല്യാണൻ.
സാ ഹി ഗത്വാഽഽശ്രമം തസ്യ രമണീയം ശരദ്വതഃ। ധനുര്ബാണധരം ബാലാ ലോഭയാമാസ ഗൌതമമ്
അവൾ ശരദ്വതിന്റെ മനോഹരമായ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്നു, വില്ലും അമ്പും കൈവശമുള്ള യുവാവായ ഗൗതമനെ ആകർഷിക്കാൻ തുടങ്ങി.
താമേകവസനാം ദൃഷ്ട്വാ ഗൌതമോഽപ്സരസം വനേ। ലോകേഽപ്രതിമസംസ്ഥാനാം പ്രോത്ഫുല്ലനയനോഽഭവത്
കാട്ടിൽ ഏകവസ്ത്രധാരിണിയായ അപ്സരസിനെ, ലോകത്ത് ഉപമയില്ലാത്ത സൗന്ദര്യത്തോടുകൂടി കണ്ടപ്പോൾ ഗൗതമന്റെ കണ്ണുകൾ അത്ഭുതത്തോടെ വിരിഞ്ഞു.
ധനുശ്ച ഹി ശരാസ്തസ്യ കരാഭ്യാമപതന്ഭുവി। വേപഥുശ്ചാസ്യ സഹസാ ശരീരേ സമജായത
അവന്റെ കൈകളിൽ നിന്നു വില്ലും അമ്പുകളും നിലത്തേക്ക് വീണു; പെട്ടെന്ന് അവന്റെ ശരീരത്തിൽ വിറയലും ഉണർന്നു.
സ തു ജ്ഞാനഗരീയസ്ത്വാത്തപസശ്ച സമര്ഥനാത്। അവതസ്ഥേ മഹാപ്രാജ്ഞോ ധൈര്യേണ പരമേണ ഹ
എന്നാൽ വലിയ ജ്ഞാനവും തപസ്സിന്റെ ശക്തിയും ഉള്ളതുകൊണ്ട്, അവൻ അത്യുത്തമമായ ധൈര്യത്തോടെ അചഞ്ചലനായി നിന്നു.
യസ്തസ്യ സഹസാ രാജന്വികാരഃ സമദൃശ്യത। തേന സുസ്രാവ രേതോഽസ്യ സ ച തന്നാന്വബുധ്യത
രാജാവേ, പെട്ടെന്ന് അവനിൽ ഉണ്ടായ മാറ്റം മൂലം അവന്റെ വീര്യം പുറത്തുവന്നു, എന്നാൽ അതു അവൻ അറിയില്ലായിരുന്നു.
ധനുശ്ച സശരം ത്യക്ത്വാ തഥാ കൃഷ്ണാജിനാനി ച। സ വിഹായാശ്രമം തം ച താം ചൈവാപ്സരസം മുനിഃ
അപ്പോൾ വില്ലും അമ്പുകളും കറുത്ത മാൻതോലുകളും ഉപേക്ഷിച്ച്, ആ ആശ്രമവും അപ്സരസിനെയും ആ മുനി വിട്ടുപോയി.
ജഗാമ രേതസ്തത്തസ്യ ശരസ്തമ്ബേ പപാത ച। ശരസ്തമ്ബേ ച പതിതം ദ്വിധാ തദഭവന്നൃപ
അവന്റെ വീര്യം അവിടെ ശരസ്തംഭത്തിൽ വീണു; രാജാവേ, അതു ശരസ്തംഭത്തിൽ വീണപ്പോൾ രണ്ടായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.
തസ്യാഥ മിഥും ജജ്ഞേ ഗൌതമസ്യ ശരദ്വതഃ। `മഹര്ഷേര്ഗൌതമസ്യാസ്യ ഹ്യാശ്രമസ്യ സമീപതഃ।।' മൃഗയാം ചരതോ രാജ്ഞഃ ശാന്തനോസ്തു യദൃച്ഛയാ
അങ്ങനെ ഗൗതമൻ ശരദ്വതിന് ആ ശരസ്തംഭത്തിനടുത്ത്, മഹർഷി ഗൗതമന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം, രാജാവ് ശാന്തനു വേട്ടയാടുന്നതിനിടയിൽ, ഒരു ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചു.
കശ്ചിത്സേനാചരോഽരണ്യേ മിഥുനം തദപശ്യത। ധനുശ്ച സശരം ദൃഷ്ട്വാ തഥാ കൃഷ്ണാജിനാനി ച
കാട്ടിൽ സൈന്യത്തിലെ ഒരാൾ ആ ഇരട്ടക്കുട്ടികളെ കണ്ടു; കൂടെ വില്ലും അമ്പുകളും കറുത്ത മാൻതോലുകളും കണ്ടു.
ജ്ഞാത്വാ ദ്വിജസ്യ ചാപത്യേ ധനുര്വേദാന്തഗസ്യ ഹ। സ രാജ്ഞേ ദര്ശയാമാസ മിഥുനം സശരം ധനുഃ
വില്ലിന്റെ ശാസ്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ദ്വിജന്റെ സന്താനമാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവൻ ആ ഇരട്ടയെയും വില്ലും അമ്പുകളും രാജാവിന് കാണിച്ചു.
സ തദാദായ മിഥുനം രാജാ ച കൃപയാന്വിതഃ। ആജഗാമ ഗൃഹാനേവ മമ പുത്രാവിതി ബ്രുവന്
അവരെ എടുത്ത്, കരുണയോടെ രാജാവ് വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, 'ഇവരാണ് എന്റെ കുട്ടികൾ' എന്നു പറഞ്ഞു.
തതഃ സംവര്ധയാമാസ സംസ്കാരൈശ്ചാപ്യയോജയത്। പ്രാതിപേയോ നരശ്രേഷ്ഠോ മിഥുനം ഗൌതമസ്യ തത്
പ്രതീപപുത്രനായ ആ മഹാനായ മനുഷ്യൻ, ഗൗതമന്റെ ഇരട്ടക്കുട്ടികളെ യഥാവിധി സംരക്ഷിച്ചു, എല്ലാ ചടങ്ങുകളും നടത്തി വളർത്തി.
കൃപയാ യന്മയാ ബാലാവിമൌ സംവര്ധിതാവിതി। തസ്മാത്തയോര്നാമ ചക്രേ തദേവ സ മഹീപതിഃ। `തസ്മാത്കൃപ ഇതി ഖ്യാതഃ കൃപീ കന്യാ ച സാഽഭവത്
കരുണകൊണ്ടു ഞാൻ ഈ കുട്ടികളെ വളർത്തിയതുകൊണ്ട്, ആ മഹാരാജാവ് അവർക്കു അതനുസരിച്ച് പേരുകൾ നൽകി; ആൺകുട്ടിക്ക് കൃപ എന്ന പേരും പെൺകുട്ടിക്ക് കൃപീ എന്ന പേരും ലഭിച്ചു.
പിതാപി ഗൌതമസ്തത്ര തപസാ താവവന്ദിത। ആഗത്യ തസ്മൈ ഗോത്രാദി സര്വമാഖ്യാതവാംസ്തദാ
പിന്നീട് അവരുടെ അച്ഛനായ ഗൗതമൻ തപസ്സിലൂടെ അവരെ അനുഗ്രഹിച്ചു, അവരോടു വന്ന് അവരുടെ വംശവും എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു.
കൃപോഽപി ച തദാ രാജന്ധനുര്വേദപരോഽഭവത്।' ചതുര്വിധം ധനുര്വേദം ശാസ്ത്രാണി വിവിധാനി ച
കൃപയും രാജാവേ, വില്ലിന്റെ ശാസ്ത്രത്തിൽ അഭിരുചിയുള്ളവനായി, നാലു വിധത്തിലുള്ള ധനുര്വേദവും വിവിധ ശാസ്ത്രങ്ങളും അഭ്യസിച്ചു.
നിശിലേനാസ്യ തത്സര്വം ഗുഹ്യമാഖ്യാതവാന്പിതാ। സോഽചിരേണൈവ കാലേന പരമാചാര്യതാം ഗതഃ
അവന്റെ അച്ഛൻ വാൾ ഉപയോഗിച്ച് ആ രഹസ്യങ്ങൾ എല്ലാം അവനോട് വെളിപ്പെടുത്തി. അതിനുശേഷം കുറച്ച് കാലത്തിനുള്ളിൽ അവൻ ഉത്തമഗുരുവിന്റെ പാടവം നേടി.
കൃപമാഹൂയ ഗാങ്ഗേയസ്തവ ശിഷ്യാ ഇതി ബ്രുവന്। പൌത്രാന്പരിസമാധായ കൃപമാരാധയത്തദാ
ഗംഗയുടെ പുത്രനായ കൃപനെ വിളിച്ച്, 'ഇവരാണ് നിന്റെ ശിഷ്യന്മാർ' എന്നു പറഞ്ഞു, തന്റെ കൊച്ചുമക്കളെ കൃപനിൽ ഏൽപ്പിച്ചു, അപ്പോൾ അവനെ ആദരിച്ചു.
തതോഽധിജഗ്മുഃ സര്വേ തേ ധനുര്വേദം മഹാരഥാഃ। ധൃതരാഷ്ട്രാത്മജാശ്ചൈവ പാണ്ഡവാഃ സഹ യാദവൈഃ
അതിനുശേഷം മഹാരഥന്മാരായ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മക്കളും പാണ്ഡവരും യാദവരോടൊപ്പം ധനുര്വേദം പഠിച്ചു.
വൃഷ്ണയശ്ച നൃപാശ്ചാന്യേ നാനാദേശസമാഗതാഃ। `കൃപമാചാര്യമാസാദ്യ പരമാസ്ത്രജ്ഞതാം ഗതഃ
വൃഷ്ണികൾക്കും വിവിധ ദേശങ്ങളിൽ നിന്നു വന്ന രാജാക്കന്മാർക്കും കൃപനെ ഗുരുവായി സ്വീകരിച്ച് ആയുധവിദ്യയിൽ ഉത്തമജ്ഞാനം ലഭിച്ചു.
ഇഷ്വസ്ത്രജ്ഞാന്പര്യപൃച്ഛദാചാര്യാന്വീര്യസംമതാന്। നാല്പധീര്നാമഹാഭാഗസ്തഥാ നാനസ്ത്രകോവിദഃ
വീര്യത്തിൽ പ്രശസ്തരായ ആചാര്യന്മാരോടു ആയുധവിദ്യയെക്കുറിച്ച് അവൻ ചോദിച്ചു; ബുദ്ധിയില്ലാത്തവനും ഭാഗ്യശൂന്യനും ആയുധവിദ്യയിൽ അജ്ഞാനിയും അവരിലൊന്നുമില്ലായിരുന്നു.
നാദേവസത്വോ വിനയേത്കുരൂനസ്ത്രേ മഹാവലാന്। ഇതി സംചിന്ത്യ ഗാങ്ഗേയസ്തദാ ഭരതസത്തമഃ
ദൈവികശക്തിയില്ലാത്തവർക്ക് ശക്തരായ കുരുക്കൾക്ക് ആയുധവിദ്യ പഠിപ്പിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ഗംഗയുടെ പുത്രൻ, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ, അപ്പോൾ ആലോചിച്ചു.
ദ്രോണായ വേദവിദുഷേ ഭാരദ്വാജായ ധമതേ। പാണ്ഡവാന്കൌരവാംശ്ചൈവ ദദൌ ശിഷ്യാന്നരര്ഷഭ
വേദജ്ഞനായ ഭരദ്വാജപുത്രനായ ദ്രോണനിൽ പാണ്ഡവരെയും കൗരവരെയും ശിഷ്യന്മാരായി ഏൽപ്പിച്ചു, മഹാനായവനേ.
ശാസ്ത്രതഃ പൂജിതശ്ചൈവ സമ്യക്തേന മഹാത്മനാ। സ ഭീഷ്മേണ മഹാഭാഗസ്തുഷ്ടോഽസ്ത്രവിദുഷാം വരഃ
ശാസ്ത്രാനുസൃതമായി ആ മഹാത്മാവായ ഭീഷ്മൻ ദ്രോണനെ ആദരിച്ചു. ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീഷ്മൻ അതിൽ സന്തോഷിച്ചു.
പ്രതിജഗ്രാഹ താന്സര്വാഞ്ശിഷ്യത്വേന മഹായശാഃ। ശിക്ഷയാമാസ ച ദ്രോണോ ധനുര്വേദമശേഷതഃ
പ്രശസ്തനായ ദ്രോണൻ അവരെല്ലാവരെയും ശിഷ്യന്മാരായി സ്വീകരിച്ച് ധനുര്വേദം മുഴുവനായും പഠിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങി.
തേഽചിരേണൈവ കാലേന സര്വശസ്ത്രവിശാരദാഃ। ബഭൂവുഃ കൌരവാ രാജന്പാണ്ഡവാശ്ചാമിതൌജസഃ
കുറച്ച് കാലത്തിനുള്ളിൽ, രാജാവേ, കൗരവരും മഹാശക്തിയുള്ള പാണ്ഡവരും എല്ലാ ആയുധവിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യം നേടി.