സോഽഭ്യുപേത്യ തദാ പാര്ഥോ മാതരം ഭ്രാതൃവത്സലഃ। അഭിവാദ്യാബ്രവീത്കുന്തീമമ്ബ ഭീമ ഇഹാഗതഃ
അപ്പോൾ സഹോദരന്മാരോടു സ്നേഹമുള്ള അർജ്ജുനൻ അമ്മയോടു സമീപിച്ചു, വന്ദിച്ച് പറഞ്ഞു: 'കുന്തി അമ്മേ, ഭീമൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.'
ക്വ ഗതോ ഭവിതാ മാതര്നേഹ പശ്യാമി തം ശുഭേ। ഉദ്യാനാനി വനം ചൈവ വിചിതാനി സമന്തതഃ
'അവൻ എവിടേക്കാണ് പോയത് അമ്മേ? ഞാൻ അവനെ ഇവിടെ കാണുന്നില്ല, പുണ്യവതിയേ; ഞാൻ തോട്ടങ്ങളും കാടും എല്ലായിടത്തും തിരഞ്ഞു.'
തദര്ഥം ന ച തം വീരം ദൃഷ്ടവന്തോ വൃകോദരമ്। മന്യമാനാസ്തതഃ സര്വേ യാതോ നഃ പൂര്വമേവ സഃ
അതിനാൽ ആ വീരനായ വൃക്കോദരനെ ഞങ്ങൾ ആരും കണ്ടിട്ടില്ല; അതിനാൽ അവൻ നമ്മിൽ മുമ്പേ പോയിരിക്കും എന്ന് എല്ലാവരും കരുതി.
ആഗതാഃ സ്മ മഹാഭാഗേ വ്യാകുലേനാന്തരാത്മനാ। ഇഹാഗമ്യ ക്വ നു ഗതസ്ത്വയാ വാ പ്രേഷിതഃ ക്വ നു
മഹാഭാഗേ, ഞങ്ങൾ ഉള്ളിൽ വിഷമത്തോടെ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു; ഇവിടെ എത്തിയ ശേഷം അവൻ എവിടേക്കാണ് പോയത്, അല്ലെങ്കിൽ നീ അയച്ചതാണോ, എവിടെയാണ് അവൻ?
കഥയസ്വ മഹാബാഹും ഭീമസേനം യശസ്വിനി। നഹി മേ ശുധ്യതേ ഭാവസ്തം വീരം പ്രതി ശോഭനേ
മഹാബാഹുവായ ഭീമസേനനെക്കുറിച്ച് പറയൂ, മഹത്വമുള്ളവളേ; ആ വീരനെക്കുറിച്ച് എന്റെ മനസ്സ് ശാന്തിയില്ല, സുന്ദരിയേ.
യതഃ പ്രസുപ്തം മന്യേഽഹം ഭീമ് നേതി ഹതസ്തു സഃ। ഇത്യുക്താ ച തതഃ കുന്തീ ധര്മരാജേന ധീമതാ
'അവൻ ഉറങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുമെന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു, ഭീമൻ ഇവിടെ ഇല്ല; അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടിരിക്കുമോ.' അങ്ങനെ കുന്തിയെ ധർമ്മരാജാവായ യുദിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു.
ഹാഹേതി കൃത്വാ സംഭ്രാന്താ പ്രത്യുവാച യുധിഷ്ഠിരമ്। ന പുത്ര ഭീമം പശ്യാമി ന മാമഭ്യേത്യസാവിതി
ദുഃഖത്തോടെ അവൾ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു പറഞ്ഞു: 'എന്റെ മകനേ, ഭീമനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല, അവൻ എന്നെ സമീപിച്ചിട്ടില്ല.'
ശീഘ്രമന്വേഷണേ യത്നം കുരു തസ്യാനുജൈഃ സഹ। ദ്രുതം ഗത്വാ പുരോദ്യാനം വിചിന്വന്തിസ്മ പാണ്ഡവാഃ
നീയും സഹോദരന്മാരും ചേർന്ന് ഉടൻ അന്വേഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കൂ; പാണ്ഡവർ രാജാവിന്റെ തോട്ടത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ പോയി തിരയാൻ തുടങ്ങി.
ഭീമഭീമേതി തേ വാചാ പാണ്ഡവാഃ സമുദൈരയന്। വിചിന്വന്തോഽഥ തേ സര്വേ ന സ്മ പശ്യന്തി ഭ്രാതരമ്
'ഭീമാ, ഭീമാ' എന്ന് വിളിച്ച് പാണ്ഡവർ മുഴുവൻ തിരഞ്ഞു; എങ്കിലും സഹോദരനെ അവർക്കു കാണാനായില്ല.
ആഗതാഃ സ്വഗൃഹം ഭൂയ ഇദമൂചുഃ പൃഥാം തദാ। ന ദൃശ്യതേ മഹാബാഹുരമ്ബ ഭീമോ വനേ ചിതഃ
വീണ്ടും വീട്ടിലെത്തിയ അവർ പൃഥയോട് പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, ശക്തനായ ഭീമനെ തോട്ടങ്ങളിൽ എവിടെയും കാണുന്നില്ല.'
വിചിതാനി ച സര്വാണി ഹ്യുദ്യാനാനി നദീസ്തഥാ
എല്ലാ തോട്ടങ്ങളും നദികളും നന്നായി അന്വേഷിച്ചു.
ഉവാച ബലവാന്ക്ഷത്തര്ഭീമസേനോ ന ദൃശ്യതേ
ശക്തനായ ക്ഷത്തൻ പറഞ്ഞു: 'ഭീമസേനനെ കാണാനില്ല.'
ഉദ്യാനാന്നിര്ഗതാഃ സര്വേ ഭ്രാതരോ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ। തത്രൈകസ്തു മഹാബാഹുര്ഭീമോ നാഭ്യേതി മാമിഹ
സഹോദരന്മാർ എല്ലാവരും ചേർന്ന് തോട്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നു; പക്ഷേ, ശക്തനായ ഭീമൻ മാത്രം എന്നെ സമീപിച്ചില്ല.
ന ച പ്രീണയതേ ചക്ഷുഃ സദാ ദുര്യോധനസ്യ സഃ। ക്രൂരോഽസൌ ദുര്മതിഃ ക്ഷുദ്രോ രാജ്യലുബ്ധോഽനപത്രപഃ
അവൻ ദുര്യോധനന്റെ കണ്ണിന് ഒരിക്കലും സന്തോഷം നൽകുന്നില്ല; ആ ദുഷ്ടൻ ക്രൂരനും ദുഷ്ടബുദ്ധിയുമാണ്, ചെറിയ മനസ്സുള്ളവനും രാജ്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും ലജ്ജയില്ലാത്തവനും ആണ്.
നിഹന്യാദപി തം വീരം ജാതമന്യുഃ സുയോധനഃ। തേന മേ വ്യാകുലം ചിത്തം ഹൃദയം ദഹ്യതീവ ച
കോപം വന്നാൽ സുയോധനൻ ആ വീരനെ കൊല്ലാനും ഇടയുണ്ട്; അതുകൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് വിഷമത്തിലാണ്, ഹൃദയം കത്തുന്നപോലെയാണ്.
മൈവം വദസ്വ കല്യാണി ശേഷസംരക്ഷണം കുരു। പ്രത്യാദിഷ്ടോ ഹി ദുഷ്ടാത്മാ ശേഷേഽപി പ്രഹരേത്തവ
ഇങ്ങനെ പറയരുതേ സുമംഗളി, ശേഷിക്കുന്ന മക്കളെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കണം; ആ ദുഷ്ടഹൃദയൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയാലും ശേഷിക്കുന്നവരെയും ആക്രമിക്കാം.
ദീര്ഘായുഷസ്തവ സുതാ യഥോവാച മഹാമുനിഃ। ആഗമിഷ്യതി തേ പുത്രഃ പ്രീതിം ചോത്പാദയിഷ്യതി
മഹാമുനി പറഞ്ഞതുപോലെ നിന്റെ മക്കൾ ദീർഘായുസ്സുള്ളവരാണ്; നിന്റെ മകൻ തിരിച്ചു വന്ന് സന്തോഷം നൽകും.
ഏവമുക്ത്വാ യയൌ വിദ്വാന്വിദുരഃ സ്വം നിവേശനമ്। കുന്തീ ചിന്താപരാ ഭൂത്വാ സഹാസീനാ സുതൈര്ഗൃഹേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ജ്ഞാനിയായ വിദുരൻ തന്റെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി; കുന്തി ആശങ്കയോടെ മക്കളോടൊപ്പം വീട്ടിൽ ഇരുന്നു.
തതോഽഷ്ടമേ തു ദിവസേ പ്രത്യബുധ്യത പാണ്ഡവഃ। തസ്മിംസ്തദാ രസേ ജീര്ണേ സോഽപ്രമേയബലോ ബലീ
എട്ടാം ദിവസം പാണ്ഡവൻ ഉണർന്നു; അതിവിശാലമായ ശക്തിയോടെ, ആ പാനീയം പൂർണ്ണമായി ദഹിച്ചു.
തം ദൃഷ്ട്വാ പ്രതിബുധ്യന്തം പാണ്ഡവം തേ ഭുജങ്ഗമാഃ। സാന്ത്വയാമാസുരവ്യഗ്രാ വചനം ചേദമബ്രുവന്
പാണ്ഡവൻ ഉണർന്നതു കണ്ടു, ആഹ്ലാദത്തോടെയും ആശങ്കയോടെയും സർപ്പങ്ങൾ അവനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
യത്തേ പീതോ മഹാബാഹോ രസോഽയം വീര്യസംഭൃതഃ। തസ്മാന്നാഗായുതബലോ രണേഽധൃഷ്യോ ഭവിഷ്യസി
'ശക്തിയുള്ളവനേ, നീ കുടിച്ച പാനീയം ശക്തിയാൽ നിറഞ്ഞതാണ്; അതിനാൽ നീ പത്തായിരം സർപ്പങ്ങളുടെ ശക്തിയുള്ളവനായി യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാനാവും.'
ഗച്ഛാദ്യ ത്വം ച സ്വഗൃഹം സ്നാതോ ദിവ്യൈരിമൈര്ജലൈഃ। ഭ്രാതരസ്തേഽനുതപ്യന്തി ത്വാം വിനാ കുരുപുങ്ഗവ
'ഇപ്പോൾ ദിവ്യജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ; കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, സഹോദരന്മാർ നിന്നെ കാണാതെ ദുഃഖത്തിലാണ്.'
തതഃ സ്നാതോ മഹാബാഹുഃ ശുചിശുക്ലാമ്ബരസ്രജഃ। തതോ നാഗസ്യ ഭവനേ കൃതകൌതുകമങ്ഗലഃ
പിന്നീട്, സ്നാനം ചെയ്ത്, ഭീമൻ ശുദ്ധവും വെള്ള വസ്ത്രവും പുഷ്പമാലയും ധരിച്ച്, സർപ്പന്റെ ഭവനത്തിൽ മംഗളകർമങ്ങൾ ചെയ്തു.
ഓഷധീഭിര്വിഷഘ്നീഭിഃ സുരഭീഭിര്വിശേഷതഃ। ഭുക്തവാന്പരമാന്നം ച നാഗൈര്ദത്തം മഹാബലഃ
മഹാശക്തിയുള്ള ഭീമൻ, സർപ്പങ്ങൾ നൽകിയ, സുഗന്ധവും വിഷനാശകമായ ഔഷധികളാൽ ശുദ്ധീകരിച്ച ഉത്തമഭക്ഷണം ആസ്വദിച്ചു.
പൂജിതോ ഭുജഗൈര്വീര ആശീര്ഭിശ്ചാഭിനന്ദിതഃ। ദിവ്യാഭരണസംഛന്നോ നാഗാനാമന്ത്ര്യ പാണ്ഡവാഃ
സർപ്പങ്ങൾ ആദരവോടെ പൂജിച്ച്, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി, ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ് ആ വീരൻ സർപ്പങ്ങളെ വിടപറഞ്ഞു, പാണ്ഡവാ.
ഉദതിഷ്ഠത്പ്രഹൃഷ്ടാത്മാ നാഗലോകാദരിന്ദമഃ। ഉത്ക്ഷിപ്യ ച തദാ നാഗൈര്ജലാജ്ജലരുഹേക്ഷണഃ
ഹൃദയം ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞ്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച ഭീമൻ നാഗലോകത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റു; അപ്പോൾ സർപ്പങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് അവനെ ഉയര്ത്തി, അവന്റെ കണ്ണുകൾ താമരപ്പൂവിന്റെ ഇലപോലെ തിളങ്ങി.
തസ്മിന്നേവ വനോദ്ദേശേ സ്ഥാപിതഃ കുരുനന്ദനഃ। തേ ചാന്തര്ദധിരേ നാഗാഃ പാണ്ഡവസ്യൈവ പശ്യതഃ
അത് തന്നെയുള്ള വനഭാഗത്ത് കുരുവംശജനെ ഇറക്കി, പാണ്ഡവർ നോക്കുന്പോൾ സർപ്പങ്ങൾ അപ്രത്യക്ഷമായി.
തത ഉത്ഥായ കൌന്തേയോ ഭീമസേനോ മഹാബലഃ। ആജഗാമ മഹാബാഹുര്മാതുരന്തികമഞ്ജസാ
അതിനുശേഷം കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ ഭീമസേനൻ, അതിവിശാലമായ ഭുജങ്ങളോടെ, വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ് അമ്മയുടെ അടുക്കൽ എത്തി.
തതോഽഭിവാദ്യ ജനനീം ജ്യേഷ്ഠം ഭ്രാതരമേവ ച। കനീയസഃ സമാഘ്രായ ശിരസ്സ്വരിവിമര്ദനഃ
അപ്പോൾ ഭീമൻ അമ്മയെയും മൂത്ത സഹോദരനെയും വണങ്ങി, ഇളയ സഹോദരന്മാരെ സ്നേഹത്തോടെ തലോടി ചേർത്തുപിടിച്ചു.
തൈശ്ചാപി സംപരിഷ്വക്തഃ സഹ മാത്രാ നരര്ഷഭൈഃ। അന്യോന്യഗതസൌഹാര്ദാദ്ദിഷ്ട്യാ ദിഷ്ട്യേതി ചാബ്രുവന്
അവനെയും അമ്മയോടൊപ്പം ആ സഹോദരന്മാർ ചേർന്ന് ചേർത്തുപിടിച്ചു; പരസ്പര സ്നേഹത്തിൽ സന്തോഷിച്ച്, 'ദൈവം രക്ഷിച്ചു, ദൈവം രക്ഷിച്ചു' എന്ന് ആവർത്തിച്ചു.