പ്രമാണകോട്യാം വാസാര്ഥം സുഷ്വാപാരുഹ്യ തത്സ്ഥലമ്। ശീതം വാസം സമാസാദ്യ ശാന്തോ മദവിമോഹിതഃ
വിശ്രമത്തിനായി, ആ തീരത്തുതന്നെ ഭീമൻ കിടന്നു, തണുത്ത സ്ഥലത്ത് ഉറങ്ങാൻ ഇടം കണ്ടെത്തി, ക്ഷീണത്തിൽ ശാന്തനായി.
നിശ്ചേഷ്ടഃ പാണ്ഡവോ രാജന്സുഷ്വാപ മൃതവത്ക്ഷിതൌ। തതോ ബദ്ധ്വാ ലതാപാശൈര്ഭീമം ദുര്യോധനഃ ശനൈഃ
പാണ്ഡവൻ അശേഷമായി നിലത്ത് മരിച്ചവനെപ്പോലെ കിടന്നു; അപ്പോൾ ദുര്യോധനൻ പതുക്കെ ലതകളാൽ ഭീമനെ കെട്ടി.
പ്രമാണകോട്യാം സംസുപ്തം ഗങ്ഗായാം പ്രാക്ഷിപജ്ജലേ। തതഃ പ്രബുദ്ധഃ കൌന്തേയഃ സര്വാന്സംഛിദ്യ ബന്ധനാന്
തീരത്ത് ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ ഭീമനെ ഗംഗയിൽ എറിഞ്ഞു; പിന്നെ കുന്തീപുത്രൻ ഉണർന്നപ്പോൾ എല്ലാ കെട്ടുകളും പൊട്ടിച്ചു.
ഉദതിഷ്ഠദ്ബലാദ്ഭൂയോ ഭീമഃ പ്രഹരതാം വരഃ। സ വിമുക്തോ മഹാതേജാ നാജ്ഞാസീത്തേന തത്കൃതമ്
യുദ്ധശൂരനായ ഭീമൻ ശക്തിയോടെ എഴുന്നേറ്റു, സ്വതന്ത്രനായി, എന്നാൽ ഇതെല്ലാം ആരാണു ചെയ്തതെന്ന് മനസ്സിലായില്ല.
പുനര്നിദ്രാവശം പ്രാപ്തസ്തത്രൈവ പ്രാസ്വപദ്ബലീ। അര്ധരാത്ര്യാം വ്യതീതായാമുത്തസ്ഥുഃ കുരുപാണ്ജവാഃ। ദുര്യോധനസ്തു കൌന്തേയം ദൃഷ്ട്വാ നിര്വേദമഭ്യഗാത്
വീണ്ടും ഉറക്കത്തിൽ കീഴടങ്ങി, അവൻ അവിടെതന്നെ കിടന്നു; അർദ്ധരാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കുരുക്കളും പാണ്ഡവരും എഴുന്നേറ്റു, പക്ഷേ ദുര്യോധനൻ കുന്തീപുത്രനെ കണ്ടപ്പോൾ നിരാശനായി.
സുപ്തം ചാപി പുനഃ സര്പൈസ്തീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രൈര്മഹാവിഷൈഃ। കുപിതൈര്ദംശയാമാസ സര്വേഷ്വേവാങ്ഗസന്ധിഷു
പിന്നെയും ഉറങ്ങുമ്പോൾ, ദുര്യോധനൻ കഠിനദന്തവും വിഷമുള്ള കോപിതസർപ്പങ്ങളാൽ ഭീമന്റെ എല്ലാ സന്ധികളിലും കടിപ്പിച്ചു.
ദംഷ്ട്രാശ്ച ദംഷ്ട്രിണാം മര്മസ്വപി തേന നിപാതിതാഃ। ത്വചം ന ചാസ്യ ബിഭിദുഃ സാരത്വാത്പൃഥുപക്ഷസഃ
ആ സർപ്പങ്ങളുടെ ദന്തങ്ങൾ ഭീമന്റെ പ്രധാനാവയവങ്ങളിൽ വരെ തട്ടി, പക്ഷേ അവന്റെ ദൃഢവും വിശാലവുമായ ശരീരത്തിൽ ചർമ്മം തുളയാൻ അവർക്കു കഴിഞ്ഞില്ല.
പ്രബുദ്ധോ ഭീസേനസ്താന്സര്വാന്സര്പാനപോഥയത്। സാരഥിം ചാസ്യ ദയിതമപഹസ്തേന ജഘ്നിവാന്
ഉണർന്ന ഭീമസേനൻ ആ സർപ്പങ്ങളെല്ലാം അടിച്ചു വീഴ്ത്തി, അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട നായകനെയും കൈകൊണ്ടു കൊന്നു.
തഥാന്യദിവസേ രാജന്ഹന്തുകാമോഽത്യമര്ഷണഃ। വലനേന സഹാമന്ത്ര്യ സൌബലസ്യ മതേ സ്ഥിതഃ
അടുത്ത ദിവസം, രാജാവേ, അത്യന്തം കോപത്തോടെ കൊല്ലാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ദുര്യോധനൻ കർണ്ണനുമായി ആലോചിച്ച് ശകുനിയുടെ ഉപദേശം അനുസരിച്ചു.
ഭോജനേ ഭീമസേനസ്യ തതഃ പ്രാക്ഷേപയദ്വിഷമ്। കാലകൂടം വിഷം തീക്ഷ്ണം സംഭൃതം രോമഹര്ഷണമ്
ഭീമസേനന്റെ ഭക്ഷണത്തിൽ ദുര്യോധനൻ കാളകൂടം എന്ന അത്യന്തം ഭയാനകമായ വിഷം കലർത്തി.
തച്ചാപി ഭുക്ത്വാഽജരദॉയദവികാരോ വൃകോദരഃ। വികാരം നാഭ്യജനയത്സുതീക്ഷ്ണമപി തദ്വിഷമ്
അത് ഭീമൻ കഴിച്ചിട്ടും, അത്ര ശക്തമായ വിഷം പോലും അവനിൽ യാതൊരു മാറ്റവും ഉണ്ടാക്കാനായില്ല; അവൻ അക്ഷതനായി തുടര്ന്നു.
ഭീമസംഹനനോ ഭീമസ്ത്സമാദജരയദ്വിഷമ്। തതോഽന്യദിവസേ രാജന്ഹന്തുകാമോ വൃകോദരമ്
ഭീമശരീരമുള്ള ഭീമൻ ആ വിഷം ദഹിപ്പിച്ചു; പിന്നെ മറ്റൊരു ദിവസം, രാജാവേ, ദുര്യോധനൻ വീണ്ടും വൃക്കോദരനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.
സൌബലേന സഹായേന ധാര്തരാഷ്ട്രോഽഭ്യചിന്തയത്। ചിന്തയന്നാലഭന്നിദ്രാം ദിവാരാത്രമതന്ദ്രിതഃ
സൗബലൻ എന്ന കൂട്ടുകാരനോടൊപ്പം, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകൻ നിരന്തരം ആലോചിച്ചു; ദിവസവും രാത്രിയും ഒരുപോലെ, അവൻ ഉറക്കം കിട്ടിയില്ല.
ഏവം ദുര്യോധനഃ കര്ണഃ ശകുനിശ്ചാപി സൌബലഃ। അനേകൈരപ്യുപായൈസ്താഞ്ജിഘാംസന്തി സ്മ പാണ്ഡവാന്
ഇങ്ങനെ ദുര്യോധനനും കർണ്ണനും സൗബലപുത്രനായ ശകുനിയും പലവിധം ഉപായങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പാണ്ഡവന്മാരെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
വൈശ്യാ പുത്രസ്തദാചഷ്ട പാര്ഥാനാം ഹിതകാമ്യയാ। പാണ്ഡവാ ഹ്യപി തത്സര്വം പ്രത്യജാനന്നരിന്ദമാഃ। ഉദ്ഭാവനമകുര്വന്തോ വിദുരസ്യ മതേ സ്ഥിതാഃ
ആ വ്യാപാരിയുടെ മകൻ പാണ്ഡവന്മാരുടെ ഭാവുകത്വം ആഗ്രഹിച്ച് അവരെ വിവരം അറിയിച്ചു; രാജാവേ, പാണ്ഡവന്മാർ അതെല്ലാം മനസ്സിലാക്കി, വിചാരങ്ങൾ പുറത്തു പറയാതെ, വിദുരന്റെ ഉപദേശത്തിൽ ഉറച്ചു നിന്നു.
തതസ്തേ മന്ത്രയാമാസുര്ദുര്യോധനപുരോഗമാഃ। പ്രാണവാന്വിക്രമീ ചാപി ശൌര്യേ ച മഹതി സ്ഥിതഃ
അതിനുശേഷം ദുര്യോധനൻ മുന്നിൽ നിന്ന് നയിച്ച്, ആ വീരന്മാർ ശക്തിയും ധൈര്യവും വലിയ വീരത്വവും കാണിച്ച് ചേർന്ന് ആലോചിച്ചു.
സ്പര്ധതേ ചാപി സതതമസ്മാനേവ വൃകോദരഃ। തം തു സുപ്തം പുരോദ്യാനേ ജലേ ശൂലേ ക്ഷിപാമഹേ
വൃക്കോദരൻ എപ്പോഴും ഞങ്ങളോടൊപ്പം മത്സരിക്കുന്നു; അവൻ തോട്ടത്തിലെ തണലിൽ ഉറങ്ങുമ്പോൾ, അവനെ വെള്ളത്തിൽ കുത്തി വീഴ്ത്താം.
തതോ ജലവിഹാരാര്ഥം കാരയാമാസ ഭാരത। പ്രമാണകോട്യാമുദ്ദേശേ സ്ഥലം കിംചിദുപേത്യ ഹ
പിന്നീട്, ജലക്രീഡക്ക് വേണ്ടി, ഭാരതപുത്രാ, അവർ ഒരു നിശ്ചിത സ്ഥലത്ത്, തോട്ടത്തിൻ സമീപം, കൂടിച്ചേർന്നു.
ഭക്ഷ്യം ഭോജ്യം ച പേയം ച ചോഷ്യം ലേഹ്യമഥാപി ച। ഉപപാദിതം നരൈസ്തത്ര കുശലൈഃ സൂദകര്മണി
അവിടെ, ഭക്ഷണവും വിഭവങ്ങളും കുടിക്കാൻ, ചൂഷിക്കാൻ, ലേഹ്യങ്ങൾ എന്നിവയും, പാചകത്തിൽ നിപുണരായ ആളുകൾ ഒരുക്കി.
ന്യവേദയംസ്തത്പുരുഷാ ധാര്തരാഷ്ട്രായ വൈ തദാ। തതോ ദുര്യോധനസ്തത്ര പാണ്ഡവാനാഹ ദുര്മതിഃ
അപ്പോൾ ആ സേവകർ ആ വിവരം ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മകനോട് അറിയിച്ചു; പിന്നെ ദുഷ്ടനായ ദുര്യോധനൻ അവിടെ പാണ്ഡവന്മാരോട് സംസാരിച്ചു.
ഗങ്ഗാം ചൈവാനുയാസ്യാമ ഉദ്യാനവനശോഭിതാമ്। സഹിതാ ഭ്രാതരഃ സര്വേ ജലക്രീഡാമവാപ്നുമഃ
നമുക്ക് എല്ലാവരും ചേർന്ന്, തോട്ടങ്ങളും കാടുകളും അലങ്കരിച്ച ഗംഗയിലേക്കു പോകാം; അവിടെ ജലക്രീഡ ആസ്വദിക്കാം.
ഏവമസ്ത്വിതി തം ചാപി പ്രത്യുവാച യുധിഷ്ഠിരഃ। തേ രഥൈര്നഗരാകാരൈര്ദേശജൈശ്ച ഗജോത്തമൈഃ
അതെ, അങ്ങനെ തന്നെ എന്നു യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ അവനോട് മറുപടി പറഞ്ഞു; നഗരത്തിന്റെ രൂപമുള്ള രഥങ്ങളും ദേശത്തെ ഏറ്റവും നല്ല ആനകളും കൊണ്ടു അവർ പുറപ്പെട്ടു.
നിര്യയുര്നഗരാച്ഛൂരാഃ കൌരവാഃ പാണ്ഡവൈഃ സഹ। ഉദ്യാനവനമാസാദ്യ വിസൃജ്യ ച മഹാജനമ്
കൗരവ വീരന്മാർ പാണ്ഡവന്മാരോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു; തോട്ടത്തിലും കാട്ടിലും എത്തിയപ്പോൾ, വലിയ ജനാവലിയെ അവിടെ വിട്ടു.
വിശന്തി സ്മ തദാ വീരാഃ സിംഹാ ഇവ ഗിരേര്ഗുഹാമ്। ഉദ്യാനമഭിപശ്യന്തോ ഭ്രാതരഃ സര്വ ഏവ തേ
അപ്പോൾ ആ വീരന്മാർ, സിംഹങ്ങൾ മലയുടെ ഗുഹയിലേക്കു കടക്കുന്നതുപോലെ, സഹോദരങ്ങൾ എല്ലാവരും തോട്ടം നോക്കി അകത്തു കയറി.
ഉപസ്ഥാനഗൃഹൈഃ ശുഭ്രൈര്വലഭീഭിശ്ച ശോഭിതമ്। ഗവാക്ഷകൈസ്തഥാ ജാലൈര്യന്ത്രൈഃ സാംചാരികൈരപി
അത് മനോഹരമായ സ്വീകരണമന്ദിരങ്ങളും പവില്യൻസും, ജനാലകളും ജാലികളും യന്ത്രങ്ങളുമായി അലങ്കരിച്ചിരിന്നു.
സംമാര്ജിതം സൌധകാരൈശ്ചിത്രകാരൈശ്ച ചിത്രിതമ്। ദീര്ഘികാഭിശ്ച പൂര്ണാഭിസ്തഥാ പുഷ്കരിണീഷു ച
അത് കൊട്ടാരസേവകർ വൃത്തിയായി വാരിയും, ചിത്രകാരന്മാർ അലങ്കരിക്കുകയും, നീരുറവുകളും കുളങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ജലം തച്ഛുശുഭേ ച്ഛന്നം ഫുല്ലൈര്ജലരുഹൈസ്തഥാ। ഉപച്ഛന്നാ വസുമതീ തഥാ പുഷ്പൈര്യഥര്തുകൈഃ
അവിടെ വെള്ളം പൂത്ത ജലസസ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് മൂടിയതുപോലെ തിളങ്ങി; ഭൂമിയും എല്ലാ ঋതുവിന്റെയും പുഷ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നു.
തത്രോപവിഷ്ടാസ്തേ സര്വേ പാണ്ഡവാഃ കൌരവാശ്ച ഹ। ഉപച്ഛന്നാന്ബഹൂന്കാമാംസ്തേ ഭുഞ്ജന്തി തതസ്തതഃ
അവിടെ പാണ്ഡവരും കൗരവരും എല്ലാവരും ഇരുന്നു, പലവിധ ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റി, മറവിൽ ആനന്ദിച്ചു.
അഥോദ്യാനവരേ തസ്മിംസ്തഥാ ക്രീഡാഗതാശ്ചതേ। പരസ്പരസ്യ വക്ത്രേഷു ദദുര്ഭക്ഷ്യാംസ്തതസ്തതഃ
പിന്നീട്, ആ മനോഹരമായ തോട്ടത്തിൽ കളിക്കുമ്പോൾ, അവർ പരസ്പരം വിഭവങ്ങൾ കൈമാറി ഭക്ഷിച്ചു.
തതോ ദുര്യോധനഃ പാപസ്തദ്ഭക്ഷ്യേ കാലകൂടകമ്। വിഷം പ്രക്ഷേപയാമാസ ഭീമസേനജിഘാംസയാ
അപ്പോൾ പാപിയായ ദുര്യോധനൻ, ഭീമസേനനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, ആ വിഭവത്തിൽ കാളകൂട്ടം വിഷം കലർത്തി.